DIH-8/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023- 9 ( 3 )/13/MB Warszawa, dnia 5 czerwca 2013 r. DECYZJA DIH - IV/8/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2013 r. (KBP-NU.8361.43.2013), na mocy której nałoŜono na przedsiębiorców Mieczysławę Rycerz i Władysława Rycerz prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „Zakład Usługowo-Handlowy AGD-RTV” z siedzibą w Wołowie karę pienięŜną w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) w związku z niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej (Dz. U. Nr 153, poz. 903 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Uzasadnienie W dniach 19, 22 lutego 2013 r. oraz 07 – 08 marca 2013 r. inspektor reprezentujący Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu przeprowadził kontrolę w sklepie „Zakład Usługowo - Handlowy AGD - RTV” ul. Szkolna 2 w Wołowie, stanowiącym własność przedsiębiorców Mieczysławy Rycerz i Władysława 2 Rycerz. Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” kontrola została poprzedzona zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli m.in. w zakresie sprawdzenia prawidłowości sprzedaŜy odbiorników cyfrowych w zakresie wymagań określonych w ustawie z dnia 30 czerwca 2011 r. o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej (Dz. U. Nr 153, poz. 903 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej” lub „ustawą”. W toku kontroli ustalono, Ŝe przedsiębiorca prowadzi sprzedaŜ odbiorników cyfrowych, co zostało udokumentowane w protokole kontroli. Natomiast w miejscu widocznym i łatwo dostępnym nie uwidoczniono dla potencjalnego nabywcy informacji o treści: „Jedynie odbiorniki cyfrowe zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach dotyczących wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich słuŜących do odbioru cyfrowych naziemnych transmisji telewizyjnych umoŜliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”, co narusza art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej. W toku kontroli zaŜądano w trybie art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o Inspekcji Handlowej”, sporządzenia i uwidocznienia informacji o ww. treści. PowyŜsze Ŝądanie zostało wykonane niezwłocznie. Ponadto w ofercie handlowej kontrolowanych przedsiębiorców stwierdzono dwa odbiorniki niespełniające wymagań technicznych i eksploatacyjnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), zwanej dalej: „Prawem telekomunikacyjnym”, które opatrzono informacją o treści: „Brak tunera DVB-T MPEG-4 przy zakupie TV tuner do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej GRATIS”. Pismem z dnia 21 marca 2013 r. (KBP-NU.8361.43.2013) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu poinformował przedsiębiorców Mieczysławę Rycerz i Władysława Rycerz prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „Zakład Usługowo-Handlowy AGD-RTV” z siedzibą w Wołowie, zwanych dalej: „stroną postępowania”, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałoŜenia kary pienięŜnej, z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej, a takŜe poinformował stronę o przysługującym prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz moŜliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. 3 W odpowiedzi na powyŜsze strona postępowania w dniu 27 marca 2013 r. złoŜyła w Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej we Wrocławiu pisemną „Odpowiedź na wszczęcie postępowania”, w której wyjaśniła przyczyny braku informacji wymaganej ww. przepisami, przedstawiła własną interpretację przedmiotowych wymagań oraz wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary za naruszenie ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej. Decyzją z dnia 10 kwietnia 2013 r. (KBP-NU.8361.43.2013) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu nałoŜył na stronę postępowania karę pienięŜną w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) w związku z niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej. W dniu 6 maja 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów otrzymał za pośrednictwem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu odwołanie złoŜone przez stronę postępowania. W odwołaniu strona postępowania wniosła o uchylenie decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Oświadczyła, Ŝe zamieszczając bezpośrednio na odbiornikach nie posiadających wbudowanego tunera DVB-T MPEG-4 informację „Brak tunera DVB-T MPEG-4 przy zakupie TV tuner do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej GRATIS” lepiej zabezpieczyła interes konsumentów. Zdaniem strony postępowania informacja zawarta w treści art. 6 ust. 2 nie jest zrozumiała i wprowadza konsumentów w błąd. Ponadto strona postępowania wskazała, Ŝe jej zdaniem, pomimo odmiennego sposobu poinformowania konsumenta to ogólny sens ww. przepisu został zachowany i cel ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej, tj. ochrona konsumenta przed zakupem odbiornika bez tunera DVB-T MPEG-4, został osiągnięty. Pismem z dnia 9 maja 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie toŜsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych 4 rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyŜszego stopnia i w związku z powyŜszym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 3 pkt 2 c ustawy o Inspekcji Handlowej, do zadań Inspekcji Handlowej naleŜy kontrola przestrzegania przez przedsiębiorców, których działalność polega na sprzedaŜy odbiorników cyfrowych, przepisów art. 6 ust. 1, 2 i 5 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej. Natomiast na podstawie art. 19 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej, jeŜeli przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaŜy odbiorników cyfrowych, nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1, 2 lub 5, podlega karze pienięŜnej w wysokości od 1 tys. zł do 50 tys. zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej uwzględnia się stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy. Karę nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. W odwołaniu od decyzji wydanej przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu strona postępowania podnosi, Ŝe jej zdaniem umieszczenie bezpośrednio na odbiorniku informacji o treści: „Brak tunera DVB-T MPEG-4 przy zakupie TV tuner do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej GRATIS” jest bardziej zrozumiała dla potencjalnego nabywcy i lepiej zabezpiecza interes konsumentów, niŜ niezrozumiała, wprowadzająca w błąd informacja zawarta w treści art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej. Odnosząc się do argumentów strony, Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej stanowi, iŜ przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaŜy odbiorników cyfrowych, jest obowiązany umieścić w miejscu widocznym i łatwo dostępnym informację dla potencjalnego nabywcy o treści: „Jedynie odbiorniki cyfrowe zgodne z wymaganiami określonymi w przepisach dotyczących wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich słuŜących do odbioru cyfrowych naziemnych transmisji telewizyjnych umoŜliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Celem wprowadzenia ustawowego 5 obowiązku umieszczania przez przedsiębiorcę wyŜej wspomnianej informacji, jest informowanie konsumentów, Ŝe aby móc odbierać naziemną telewizję cyfrową, odbiorniki cyfrowe, które zamierzają kupić, muszą spełniać określone wymagania techniczne i eksploatacyjne. Umieszczenie takiej informacji jest obligatoryjne dla wszystkich przedsiębiorców, których działalność gospodarcza polega na sprzedaŜy odbiorników cyfrowych bez względu na rozmiar prowadzonej działalności lub liczbę, czy teŜ rodzaj sprzedanych odbiorników. Brak zamieszczenia przez przedsiębiorcę wymaganej informacji w sposób oczywisty narusza prawo konsumenta do informacji niezaleŜnie od tego, jakiego rodzaju odbiorniki sprzedawca posiadał w danej chwili w swojej ofercie. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, Ŝe przedsiębiorcy Mieczysława Rycerz i Władysław Rycerz prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „Zakład Usługowo-Handlowy AGD-RTV” z siedzibą w Wołowie oferowali do sprzedaŜy odbiorniki cyfrowe, a w sklepie, w którym przeprowadzono przedmiotową kontrolę, nie ujawniono wymaganej prawem informacji. Nieistotne dla sprawy jest, Ŝe na dwóch odbiornikach niespełniających wymagań technicznych i eksploatacyjnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 132 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego umieszczono bezpośrednio informację o treści: „Brak tunera DVB-T MPEG-4 przy zakupie TV tuner do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej GRATIS”. Prezes UOKiK nie kwestionuje, Ŝe oznakowanie takie mogło być czytelne dla konsumenta, ale nie wypełniało ono obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej. Zdaniem Prezesa UOKiK naleŜy tutaj zaznaczyć, Ŝe art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej nie przewiduje jakiejkolwiek innej formy przekazu, niŜ umieszczenie w miejscu widocznym i dostępnym dla potencjalnego nabywcy informacji o ustalonej ustawowo treści oraz w odpowiedniej formie, której w niniejszej sprawie nie dochowano . Informacja, o tym Ŝe do danego telewizora dołączany jest gratis tuner do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej z uwagi na brak w odbiorniku tunera DVB-T MPEG-4, umieszczona przy kaŜdym oferowanym do sprzedaŜy telewizorze, nie stanowi realizacji przez przedsiębiorcę ciąŜącego na nim ustawowego obowiązku. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obowiązku tego nie moŜna skonsumować ani teŜ wyłączyć poprzez jego zrealizowanie w inny sposób. Ustawa o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej nałoŜyła bowiem na przedsiębiorców sprzedających odbiorniki cyfrowe szczegółowe 6 obowiązki informacyjne, nie pozostawiając sprzedawcy Ŝadnej swobody co do treści informacji, którą powinien umieścić w miejscu widocznym i łatwo dostępnym dla potencjalnego nabywcy. W opinii Prezesa UOKiK naleŜy tutaj zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaŜy konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o szczególnych warunkach sprzedaŜy konsumenckiej”, sprzedawca dokonujący sprzedaŜy w Rzeczpospolitej Polskiej jest obowiązany udzielić kupującemu jasnych, zrozumiałych i niewprowadzających w błąd informacji, wystarczających do prawidłowego i pełnego korzystania ze sprzedanego towaru konsumpcyjnego. Działanie sprzedawcy, które nie spełnia tych wymogów jest działaniem nierzetelnym, bezprawnym. Takim działaniem, a ściślej zaniechaniem działania, jest nieumieszczenie informacji, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej. Tak więc art. 6 ust. 2 ustawy ma na celu ogólne uświadomienie konsumentów, iŜ jedynie odbiorniki spełniające określone wymagania umoŜliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej. Natomiast art. 6 ust. 1 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej, w przypadku, gdy konkretny odbiornik cyfrowy nie spełnia tych wymagań nakłada na przedsiębiorcę obowiązek poinformowania o tej okoliczności nabywcę, przez co zabezpiecza jego prawa. Tym samym strona postępowania umieszczając na odbiornikach niespełniających wymagań technicznych i eksploatacyjnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 132 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego, informację o treści: „Brak tunera DVB-T MPEG-4 przy zakupie TV tuner do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej GRATIS” wypełniła obowiązki wynikające z art. 6 ust. 1 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej, nie wypełnia natomiast obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ww. ustawy. W odwołaniu od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, strona postępowania wskazała ponadto, Ŝe jej zdaniem pomimo odmiennego sposobu poinformowania konsumenta to ogólny sens art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej został zachowany i cel ww. ustawy, tj. ochrona konsumenta przed zakupem odbiornika bez tunera DVB-T MPEG-4, został osiągnięty. Prezes UOKiK nie podziela tego stanowiska. Prezes UOKiK ponownie stwierdza, Ŝe art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy mówi o tym, Ŝe przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaŜy odbiorników cyfrowych, jest obowiązany umieścić w miejscu widocznym i łatwo dostępnym informację dla potencjalnego nabywcy o treści wskazanej w tym przepisie . Obowiązku tego nie moŜna wyeliminować lub 7 ograniczyć poprzez zastąpienie go informacją innej treści. Ustawodawca nie przewidział bowiem Ŝadnej innej formy poinformowania konsumentów poza tą zawarta w art. 6 ust. 2 ww. ustawy. Celem tak sformułowanego obowiązku jest uświadomienie konsumentom, Ŝe tylko odbiorniki spełniające odpowiednie wymagania techniczne mogą odbierać sygnał naziemnej telewizji cyfrowej. W związku z tym brak informacji określonej w ww. przepisie niewątpliwie ingeruje w prawo konsumentów do informacji. Przedsiębiorca, który nie umieszcza w swym punkcie sprzedaŜy odbiorników cyfrowych informacji wymaganej art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej narusza interesy konsumenta i stosownie do jej art. 19 ust. 1 podlega karze pienięŜnej. W opinii Prezesa UOKiK, przeprowadzone postępowanie kontrolne jednoznacznie wykazało, Ŝe przedsiębiorca dokonując sprzedaŜy odbiorników cyfrowych nie wywiązał się z obowiązków wynikających z ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej, to jest nie poinformował potencjalnych nabywców poprzez wywieszenie w miejscu widocznym i dostępnym wymaganej prawem informacji o treści ustawowo określonej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji oraz uznał, iŜ Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu zasadnie nałoŜył na stronę postępowania karę pienięŜną w wysokości 1.000 zł. Oceniając stopień szkodliwości czynu Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu uwzględnił wszystkie okoliczności wyznaczające, w konkretnym przypadku, rozmiar szkodliwości czynu, a odnoszące się zarówno do przedmiotowej, jak i podmiotowej strony danego czynu. Tak więc brak informacji wymaganej w art. 6 ust. 2 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej w sposób istotny ingeruje w prawa konsumentów do rzetelnej informacji o tym, iŜ jedynie odbiorniki spełniające wymagania określone w przepisach szczególnych umoŜliwiają odbiór naziemnej telewizji cyfrowej. Umieszczenie takiej informacji jest obowiązkiem kaŜdego przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaŜ odbiorników cyfrowych, a jej brak niewątpliwie w sposób istotny naruszał prawo konsumentów do informacji. NaleŜy zauwaŜyć, iŜ zgodnie z art. 19 ustawy o wdroŜeniu naziemnej telewizji cyfrowej wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, w przypadku gdy przedsiębiorca, którego działalność polega na sprzedaŜy odbiorników cyfrowych, nie wykonuje obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1, 2 lub 5, podlega karze pienięŜnej w wysokości od 1 tys. zł do 8 50 tys. zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych wykładni, nakazuje właściwym organom wymierzyć karę podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało jednostkowy charakter. Dowiedzenie, Ŝe podmiot nie wykonał powyŜszego obowiązku, powoduje konieczność nałoŜenia kary pienięŜnej, która jest karą administracyjną. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe na podstawie obowiązujących przepisów organ nie ma moŜliwości odstąpienia od wymierzenia kary, ale ustalając jej wysokość uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy. Kara pienięŜna została nałoŜona w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), tj. najniŜszej przewidzianej ustawą. Podsumowując, na podstawie zebranego materiału dowodowego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, Ŝe podjęta przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu decyzja była prawidłowa. W konsekwencji, organ pierwszej instancji miał podstawy do wydania decyzji administracyjnej, na mocy której nałoŜył na przedsiębiorców Mieczysławę Rycerz i Władysława Rycerz prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą „Zakład Usługowo-Handlowy AGD-RTV” z siedzibą w Wołowie karę pienięŜną w wysokości 1000 zł. Tym samym, decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2013 r. (KBP-NU.8361.43.2013) powinna pozostać w obrocie prawnym. Biorąc powyŜsze pod uwagę naleŜało orzec jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. 9 Pouczenie: Zgodnie z art. 52 § 1, 53 § 1 oraz 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r. Nr 270) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Mieczysława Rycerz ul. Szkolna 2 56-100 Wołów 2. Władysław Rycerz ul. Szkolna 2 56-100 Wołów 3. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu 4. a/a