DIH-28/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-18( 4 )/13/JS Warszawa, 23 maja 2013 r. DECYZJA DIH-1/ 28 /2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ), w związku z art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2, ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Firmy Handlowej „Sobkowiak” Sp. j. z siedzibą w Siedlcu od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2013 r. (nr akt sprawy: KBP-śG.8361.47.2013) wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o Inspekcji Handlowej, na mocy której ww. przedsiębiorca zobowiązany został do niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości polegających na nieuwidocznieniu na wywieszkach w miejscu sprzedaŜy 55 partii wędlin bez opakowań wykazu składników, zaskarŜoną decyzję: 1. uchyla w części, dotyczącej zobowiązania ww. przedsiębiorcy do niezwłocznego usunięcia nieprawidłowości polegających na nieuwidocznieniu na wywieszkach w miejscu sprzedaŜy 42 partii wędlin, tj. 4,28 kg kiełbasy kruchej, 1,49 kg kabanosów wieprzowych, 1,54 kg kiełbasy jałowcowej, 1,40 kg kiełbasy myśliwskiej, 2,74 kg kiełbasy krakowskiej suchej, 1,43 kg kiełbasy Ŝywieckiej, 4,86 kg kiełbasy krakowskiej suchej z indyka, 2,27 kg kabanosów drobiowych, 0,40 kg szynki białej, 4,03 kg szynki pieczonej tradycyjnej, 0,05 kg polędwicy cytrynowej z kurcząt, 0,15 kg szynki indyczej, 0,16 kg kiełbasy szynkowej drobiowej, 0,10 kg szynki konserwowej, 2,90 kg szynki z pieca, 1,90 kg ogonówki z pieca, 4,06 kg szynki swojskiej, 1,79 kg schabu z pieca, 3,10 kg szynki gotowanej, 0,41 kg baleronu wiejskiego, 1,19 kg polędwicy po Ŝydowsku, 2,94 kg szynki wiejskiej, 1,60 kg kiełbasy śląskiej, 2,19 kg kiełbasy śląskiej z indyka, 1,13 kg kiełbasy bydgoskiej, 1,70 kg frankfurterek, 0,55 kg kiełbasek belwederskich, 4,60 kg kiełbasy pieczonej, 2,65 kg kiełbasy zwyczajnej, 1,79 kg serdelków wieprzowych, 0,92 kg serdelków z kurcząt, 1,62 kg paróweczek dziecięcych, 1,52 kg kaszanki obiadowej, 1,19 kg kaszanki, 2,10 kg wątrobianki wędzonej, 1,85 kg salcesonu z indyka, 3,07 kg salcesonu włoskiego, 0,59 kg metki łososiowej, 0,36 kg mortadeli, 1,83 kg boczku wędzonego ekstra, 1,30 kg kiełbasy białej surowej i 0,91 kg metki wędzonej, 2 2. utrzymuje w mocy w części, dotyczącej zobowiązania do niezwłocznego usunięcia nieprawidłowości polegających na nieuwidocznieniu na wywieszkach w miejscu sprzedaŜy bez opakowań wykazu składników 13 partii wędlin, tj. 2,19 kg kiełbasy polskiej wędzonej, 1,80 kg kiełbasy podsuszanej z kaczki, 1,57 kg kiełbasy myśliwskiej z kaczki, 0,33 kg szynki szlacheckiej, 0,61 kg szynki z piersi kurcząt, 2,56 kg polędwicy sopockiej, 1,40 kg kiełbasek z fileta, 2,10 kg kiełbasy białej z fileta, 1,20 kg parówek ze schabu, 0,82 kg salami z ziołami, 1,42 kg salami z parmezanem, 1,30 kg salami z posypką czosnkową i 1,15 kg salami rogal. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 26 lutego 2012 r. przez inspektorów reprezentujących Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu w sklepie mięsno- wędliniarskim we Wrocławiu przy ul. Szybowcowej 23/1 naleŜącym do przedsiębiorcy Firmy Handlowej „Sobkowiak” Sp. j. z siedzibą w Siedlcu przy ul. Wolsztyńskiej 54, 64-212 Siedlec stwierdzono, Ŝe do sprzedaŜy oferowano 55 partii nw. wędlin, dla których w miejscu sprzedaŜy na wywieszkach dotyczących tych wyrobów nie uwidoczniono wykazu składników. W przypadku 42 partii wędlin, tj. 4,28 kg kiełbasy kruchej, 1,49 kg kabanosów wieprzowych, 1,54 kg kiełbasy jałowcowej, 1,40 kg kiełbasy myśliwskiej, 2,74 kg kiełbasy krakowskiej suchej, 1,43 kg kiełbasy Ŝywieckiej, 4,86 kg kiełbasy krakowskiej suchej z indyka, 2,27 kg kabanosów drobiowych, 0,40 kg szynki białej, 4,03 kg szynki pieczonej tradycyjnej, 0,05 kg polędwicy cytrynowej z kurcząt, 0,15 kg szynki indyczej, 0,16 kg kiełbasy szynkowej drobiowej, 0,10 kg szynki konserwowej, 2,90 kg szynki z pieca, 1,90 kg ogonówki z pieca, 4,06 kg szynki swojskiej, 1,79 kg schabu z pieca, 3,10 kg szynki gotowanej, 0,41 kg baleronu wiejskiego, 1,19 kg polędwicy po Ŝydowsku, 2,94 kg szynki wiejskiej, 1,60 kg kiełbasy śląskiej, 2,19 kg kiełbasy śląskiej z indyka, 1,13 kg kiełbasy bydgoskiej, 1,70 kg frankfurterek, 0,55 kg kiełbasek belwederskich, 4,60 kg kiełbasy pieczonej, 2,65 kg kiełbasy zwyczajnej, 1,79 kg serdelków wieprzowych, 0,92 kg serdelków z kurcząt, 1,62 kg paróweczek dziecięcych, 1,52 kg kaszanki obiadowej, 1,19 kg kaszanki, 2,10 kg wątrobianki wędzonej, 1,85 kg salcesonu z indyka, 3,07 kg salcesonu włoskiego, 0,59 kg metki łososiowej, 0,36 kg mortadeli, 1,83 kg boczku wędzonego ekstra, 1,30 kg kiełbasy białej surowej i 0,91 kg metki wędzonej informacje o ich składnikach znajdowały się w wykazie, bez tytułu, zamieszczonym na ścianie, obok lady chłodniczej w której znajdowały się wędliny. Na szybie lady chłodniczej, przed kasą fiskalną uwidoczniona była informacja, Ŝe skład surowcowy produktów zamieszczony jest na ścianie, obok lady chłodniczej. W przypadku 13 partii wędlin, tj. 2,19 kg kiełbasy polskiej wędzonej, 1,80 kg kiełbasy podsuszanej z kaczki, 1,57 kg kiełbasy myśliwskiej z kaczki, 0,33 kg szynki szlacheckiej, 0,61 kg szynki z piersi kurcząt, 2,56 kg polędwicy sopockiej, 1,40 kg kiełbasek z fileta, 2,10 kg kiełbasy białej z fileta, 1,20 kg parówek ze schabu, 0,82 kg salami z ziołami, 1,42 kg 3 salami z parmezanem, 1,30 kg salami z posypką czosnkową i 1,15 kg salami rogal w ogóle nie podano wykazu składników. PowyŜsze, zdaniem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu naruszyło § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem „w sprawie znakowania środków spoŜywczych” oraz interes i bezpieczeństwo konsumentów, który stanowi, Ŝe w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego, na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego podaje się w przypadku wędlin dodatkowo wykaz składników. W związku z tym na podstawie z art. 18 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu wydał decyzję z dnia 27 lutego 2013r. zarządzającą niezwłoczne usunięcie nieprawidłowości polegającej na nieuwidocznieniu na wywieszkach w miejscu sprzedaŜy ww. 55 partii wędlin bez opakowań wykazu składników, poprzez ich uwidocznienie. Pismem z dnia 13 marca 2013 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu przedsiębiorca Firma Handlowa „Sobkowiak” Sp. j. z siedzibą w Siedlcu zaskarŜył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie. ZaskarŜonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, poprzez wadliwą wykładnię przedmiotowego przepisu, polegającą na przyjęciu, iŜ posiadanie wykazu składników w jakimkolwiek innym miejscu niŜ na wywieszce bezpośrednio przy wędlinie nie odpowiada prawidłowemu oznakowaniu wędlin, podczas gdy ww. przepis nie precyzuje w sposób jednoznaczny formy w której przywołany w jego treści wykaz składników winien być podany. Pismem z dnia 28 marca 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował przedsiębiorcę Firmę Handlową „Sobkowiak” Sp. j. z siedzibą w Siedlcu, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Obowiązujące w Polsce regulacje prawne w zakresie obrotu produktami Ŝywnościowymi to jest, w szczególności, rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002, s. 4 1 z późn. zm.), tworzą podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i interesów konsumentów w zakresie Ŝywności. W art. 8 stanowi ono, iŜ prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Przepis § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych stanowi, Ŝe w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego podaje się w przypadku wędlin dodatkowo wykaz składników. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1255 z 2006 r. z późn. zm.), zwanej dalej „ ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia”, (tj. aktów prawnych, które stanowiły podstawę do wydania ww. rozporządzenia), artykuły rolno-spoŜywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a takŜe nie mogą być w Ŝaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami. Z przywołanych wyŜej przepisów wynika, Ŝe wywieszka z wymaganymi prawem informacjami powinna być czytelna i łatwo dostępna dla nabywcy. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe w przeciwieństwie do sprzedaŜy Ŝywności w formie opakowanej, w przypadku wyrobów oferowanych luzem wywieszka przy towarze stanowi praktycznie jedyne źródło informacji dla nabywcy o rodzaju i właściwościach środka spoŜywczego. Art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej stanowi, Ŝe wojewódzki inspektor w drodze decyzji moŜe zarządzić m.in. niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeŜeli jest to konieczne ze względu na interes konsumentów i taka decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w sklepie naleŜącym do przedsiębiorcy Firmy Handlowej „Sobkowiak” Sp. j. z siedzibą w Siedlcu inspektorzy reprezentujący Dolnośląskiego WIIH stwierdzili i udokumentowali w Protokole kontroli z dnia 26 lutego 2013 r., Ŝe w miejscu sprzedaŜy 55 partii wędlin oferowanych konsumentom bez opakowań (pakowanych przy sprzedaŜy) na wywieszkach informujących o nazwie środka spoŜywczego nie podano wykazu składników przy czym, w przypadku 42 partii wędlin informacje o składnikach znajdowały się w wykazie, bez tytułu, w zestawieniu zamieszczonym na ścianie, obok lady chłodniczej, w której znajdowały się wędliny. Na szybie lady chłodniczej, przed kasą fiskalną uwidoczniona była informacja, Ŝe skład surowcowy produktów zamieszczony jest na ścianie, obok lady chłodniczej. Natomiast w przypadku 13 partii wędlin w ogóle nie podano wykazu składników. PowyŜsze zostało uznane przez organ pierwszej instancji jako naruszenie przepisu § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych i dało podstawę do wydania 5 decyzji z dnia 27 lutego 2013 r. zarządzającej niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Strona odwołując się od tej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, poprzez wadliwą wykładnię przedmiotowego przepisu. W opinii strony, z uwagi na nieokreślenie obowiązującymi przepisami formy i usytuowania wywieszek, o których mowa w § 17 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, iŜ posiadanie wykazu składników w jakimkolwiek innym miejscu odpowiada prawidłowemu oznakowaniu wędlin. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pragnie podkreślić, Ŝe mimo, iŜ w § 17 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych nie ma definicji „wywieszki”, ani nie określono sposobu jej sporządzania, naleŜy przyjąć, Ŝe wywieszka powinna być czytelna i łatwo dostępna dla nabywcy oraz nie powinno budzić wątpliwości, którego środka spoŜywczego dotyczy. Oznacza to, Ŝe konsumenci muszą mieć bezpośrednią moŜliwość zapoznania się z informacjami przysługującymi im z mocy prawa, bez konieczności podejmowania dodatkowych starań o uzyskanie ich od sprzedawcy. Słuszność powyŜszego stanowiska znajduje potwierdzenie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1652/10 i VI SA/Wa 948/10 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 684/11. Rozpatrując sprawę na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w tym fotografii, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, Ŝe mimo braku wykazu składników umieszczonych na wywieszkach bezpośrednio przy wędlinach konsument mógł się zapoznać ze składem oferowanych wędlin w przypadku 42 partii wędlin, poniewaŜ informacje o ich składnikach znajdowały się w miejscu widocznym i dostępnym dla konsumenta - na ścianie, obok lady chłodniczej w której znajdowały się wędliny i nie zachodziła moŜliwość popełnienia błędu odczytania składu wędlin z uwagi, iŜ kaŜda z wędlin miała inną nazwę, a wędliny pochodziły od jednego producenta. Została juŜ takŜe opublikowana nowela Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz.U. z 2013 r. poz. 414) wg którego w przypadku środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy oprócz nazwy środka spoŜywczego i wykazu składników będzie trzeba podać równieŜ nazwę producenta. Sposób podania informacji dla konsumentów w miejscu sprzedaŜy określono jako na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w Ŝycie z dniem 30 czerwca br. ZwaŜywszy na powyŜsze Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, Ŝe w tej części argumenty strony są zasadne. Natomiast w przypadku 13 partii wędlin oferowanych w tym sklepie w ogóle nie było wykazu składników, ani na wywieszkach informujących o nazwie środka spoŜywczego ani w zestawieniu zamieszczonym na ścianie, obok lady chłodniczej. Tym samym naruszono przepisy rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych. 6 Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, 53 § 1 i 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. Poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Pan Marcin Stachura Kancelaria Radcy Prawnego Marcin Stachura ul. Poznańska 62/61 60-853 Poznań Pełnomocnik Firmy Handlowej „Sobkowiak” spółka jawna z siedzibą w Siedlcu 2. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu 3. a/a