DIH-61/2021

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 23 września 2021 r. DIH - 3.707.62.2021 .IJ DECYZJA DIH - III/61 /2021 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania admi nistracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 , z późn. zm. ), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspek cji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w prze dmiocie odwołania od decyzji nr PU.KPC.5.2021 Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 16 czerwca 2021 r. (nr akt kontroli: PU.8361.167.2021) nakładającej na przedsiębiorcę US AUTO S p. z o. o. S p. k. z siedzibą w Łodzi, karę pieniężną w wy sokości 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych) za nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej cen dla 99 produktów i cen jednostkowych dla 32 produktów towarów oferowanych do sprzedaży, wbrew obowiązkom, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2014 r . o informo waniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 178) , uchyla ww. decyzję w całości i umarza w całości postępowanie pierwszej instancji . Uzasadnienie W dniach 7, 12 i 16 kwietnia 2021 r. inspektorzy reprezentujący Łódzkiego Wojewódzkiego In spektora Inspe kcji Handlowej , dalej jako : „Łódzki WIIH” lub „organ pierwszej instancji”, przeprowadzili kontrolę w sklepie należącym do przedsiębiorcy ( … ) , dalej jako : „strona”, „ przedsiębiorca ” , „spółka ” . Przed r ozpoczęciem kontroli , zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162), dalej jako : „Prawo przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli , ze wskazaniem z ak resu przedmiotowego kontroli, tj. prawidłowości przekazywania 2 konsumentom informacji o cenach produktów oferowanych do sprzedaży w czasie kontroli . Zawiadomienie zos tało doręczone 10 marca b r. Kontrolę przeprowadzono w o becności prezesa zarządu spółki. W t rakcie kontroli inspektorzy reprezentujący Łódzkiego WIIH wytypowali do kontroli 99 różnych produktów do konserwacji i naprawy pojazdów (wykaz skontrolowanych wyro bów został wymieniony w załączniku Nr 1 do protokołu kontroli nr PU.8361.167.2021 ). W wyniku sprawdzenia stwierdzono brak cen przy wszystkich 99 kontrolowanych produktach, w tym brak cen jednostkowych przy 32 produktach , tj. wymienionych w p ozycjach 2 - 16, 22 - 28, 30 - 31, 33, 35 - 40 załącznika n r 1 do protokołu kontroli nr PU.8361.167.2021 , co było n iezgodne z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178 ) dalej jako : „ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług ” oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Ro zwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121) – dalej jako : „rozporządzenie w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług ”. Ustalono ponadto, że c eny skontrolowan ych towar ów były uwidocznione w cennikach wyłożonych na ladzie sklep owej i przyklejonych na gablocie. Taki sposób uwidoczniania cen nie spełniał , zdaniem organu pierwszej instancji , postanowień § 3 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust.1 r ozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług , ponieważ towar był widoczny dla konsumen tów na regałach sklepowych. Ponadto cennik wyłożony na ladzie posiadał nieaktualne informacje dot. pojemności produktów. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, pismem z 13 maja b r. Łódzki WIIH zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postęp owania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, z tytułu niewykonania obowiązków uwidaczniania cen jednostkowych. Jednocześnie pouczono stronę o przysługującym j ej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności o prawie wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz możliwości złożenia wyjaśnienia. W dn i u 24 m aja b r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo pełnomocnika strony , w którym zakwestionował on zasadność wszczęcia post ę powania, gdyż fakt, iż towar jes t widoczny nie jest równoznaczn y z tym , że jest dostępn y , a zatem jego cena może być umieszczona w cenniku. Jednocześnie wskazał, że pojemności wymienione w cennikach nie 3 były nieaktualne tylko podane nieprecyzyjnie, co wynikało z przeliczenia pojemności podanych na opakowaniach w galonach i uncjach na jednostki systemu metrycznego (litry). Strona w p rzedmiotowym piśmie wskazała, że niezwłocznie zamieściła w cenniku precyzyjnie wyliczone ceny jednostkowe za litr. Pismem z 28 maja b r. WIIH w Łodzi udzielił odpowiedzi na pismo strony. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie p ełnomocnik strony , w piśmie z 7 czerwca br., ponownie odniósł się do kwestii prawidłowości oznaczenia ceną produktów znajdujących się w miejscach niedostępnych dla konsumenta wskazując, że w takiej sytuacji spełnieniem wymagań rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług je st cennik umieszczony na ladzie sprzedażowej i na gablocie. Decyzją z 16 czerwca b r. nr PU.KPC.5.2021, Łódzki WIIH wymierzył przedsiębiorcy ( … ) , na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług , karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za niewypełnienie w miejscu sprzedaży detalicznej obowiązku o którym mowa w art. 4 ust. 1 ww. ustawy . Decyzja ta, została doręczona stronie 5 lipca 2021 r. W dniu 23 lipca b r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekc ji Handlowej w Łodzi wpłynęło odwołanie strony , w którym strona zaskarżyła decyzję z 16 czerwca b r. nr PU.KPC.5.2021 w całości i zarzuciła jej naruszenie: ― art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług , poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz ― ar t. 9 i 11 kpa, poprzez ich niezastosowanie. Jednocześnie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie post ę powania, ewentualne uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznani a organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odw ołania strona wskazała, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 9 i art. 11 kpa, bowiem zignorował argumenty strony , czym u chybił obowiązkowi wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi się kierował. S trona zarzuciła także organowi pierwszej inst ancji rozstrzy gnięcie niezgodne z § 8 ust. 1 r ozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług , gdyż jej zdaniem kluczowy w przepisie jest spójnik „lub”, co powoduje że w cenniku można uwidocznić zarówno ceny tych t owarów, które są dla konsumenta tylko niewidoczne lecz dostępne, jak i tych, które są niedostępne chociaż widoczne, jak i tych które są niewidoczne i niedostępne. Wobec powyższego, zdaniem strony fakt, iż towar był widoczny dla konsumentów nie przesądza o tym, że jego ceny nie mogły być uwidocznione w cenniku, skoro towar był dla konsumentów niedostępny. 4 Pismem z 28 lipca b r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurenc ji i Konsumentów, dalej jako : „Prezes UOKiK” , poinformował stronę o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz przysługującym stroni e prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięc ie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług , przedsiębiorca ma obowiązek , w miejscu sprzedaży detalicznej , uwidocznić cenę w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen . Pod pojęciem ceny, należy rozumieć wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę (art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ). Cena jednostkowa towaru (usługi) to cena ustalona za jednostkę okr eślonego towaru (usługi), którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach (art. 3 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy ). Cenę uwidacznia się, zgodnie z § 3 ust . 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług, w m iejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy zaś cenę i cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu (§ 3 ust 2 ww. rozporządzenia). W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez inspektorów reprezentujący ch Łódzkiego WIIH, w miejscu sprzedaży, sprawdzono ceny 99 rodzajów towarów oferowanych do sprzedaży detalicznej, tj: 40 rodzajów płynów eksploatacyjnych do samochodów i 59 rodzajów akcesoriów do samochodów . W wyniku dokonanego sprawdzenia stwierdzono brak cen pr z y wszystkich 99 towarach, w tym brak cen jednostkowych przy 32 produktach podlegaj ących obowiązkowi ich podania. Ustalono ponadto, że ceny towarów objętych sprawdzeniem, uwidocznione były w cennikach wyłożonych na ladę sklepową i przyklejonych na gablocie. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie post ę po wania twierdząc, że umieszczenie w s ali sprzedażowej cennika było zgodne z przepisami, bowiem 5 tow ar był niedostępny dla klienta – znajdował się za ladą sprzedażową oraz w zamkniętych gablota ch . Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym Prezes UOKiK podziel ił argumenty strony. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwi daczniania cen towarów i usług, w cenniku uwidacznia się ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej umieszczonych w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumenta. Skontr olowane produkty były umieszczone za ladą sklepową oraz w zamkniętej witrynie, a konsumenci nie mieli do nich bezpośredniego dostępu. Zatem umieszczenie cen tych produktów w cenniku należy uznać za prawidłowe i zgodne z wymaganiami przepisów . Spójnik „lub” wskazuje bowiem, że przedsiębiorcy mogą posługiwać się cennikiem jeżeli towary przeznaczone do sprzedaży są nie tylko n iewidoczne ale również widoczne a niedostępne. Decyzja organu pierwszej instancji wskazuje także na nieprawidłowości w zakresie braku c en jednostkowych dla 32 produktów, co wynika z faktu umieszczenia w cenniku nieaktualnych pojemności produktów. Inspektorzy reprezentujący Łódzkiego WIIH sporządzili zestawienie tych produktów w załączniku nr 1 do P rotokołu kontroli (nr akt kontroli PU.836 1.167.2021). Osoba reprezentująca stronę w trakcie kontroli złożyła oświadczenie, zgodnie z którym, nieaktualna pojemność produktów wynikała z wprowadzenia ich wcześniej do c ennika i nie zostały one zmienione zgodnie z uwidoczni oną pojemnością na opakowani ach (na opakowaniach był 1 l zaś w cenniku 946 ml). Rozbieżność wynikała ze zmiany opakowań u producenta. W ocenie Prezesa UOKiK, sposób dokumentowania ustaleń kontroli, uniemożliwia określenie w sposób jednoznaczny stwierdzonego w toku kontroli stanu fakt ycznego, w tym liczby i rodzaju wyrobów , które zostały przez Łódzkiego WIIH zakwestionowane z uwagi na brak cen jednostkowych. Cena jednostkowa, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług , dotyczy odpowiednio ceny za litr dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości. W przypadku zatem , gdy produkty są w opakowaniach o pojemności 1 litr, umieszczanie na nich ceny jednostkowej nie jest konieczne. Oświadczenie strony wskazuje, iż opakowania produktów zakwes tionowanych w związku z brakiem ceny jednostkowej miały pojemność 1 litr . Niestety w pr otokole kontroli nie odnotowano (ani nie sfotografowano) zakwestionowanych produktów , a jedynie spisano nieprawidłowości stwierdzone w cenniku. W związku z powyższym, zw ażywszy na regułę rozpatrywania wątpliwości na korzyść strony , organ drugiej instancji, po dokonaniu analizy całości sprawy, nie mógł w sposób 6 jednoznaczny określić skali stwierdzonych nieprawidłowości, a tym samym nie miał możliwości odniesienia się, czy nałożenie kary administracyjnej było zasadne. Sposób d okumentowania ustaleń kontroli uniemożliwia bowiem właściwe określenie stanu faktycznego. Z zasady ogól nej prawdy obiektywnej (art. 7 k pa) wynika nakaz podjęcia przez organ administracji publicznej wsz elkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co znajduje swoją konkretyzację w treści art. 77 k pa, zgodnie z którym organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przep is ten nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie pełnej analizy całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy fakt ycznej decyzji admi nistracyjnej (zob. wyrok WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2014 r. VIII SA/Wa 1056/13, LEX nr 1486656 ). Konsekwencją zebrania niepełnego materiału dowodowego i opisu ustaleń kontroli, było uniemożliwienie organowi drugiej instancji właściwej oceny stanu fakty cznego. Prezes UOKiK wskazuje jednak , że sposób zebrania, udokumentowania oraz oceniania materiału dowodowego nie były prawidłowe w świetle podniesionych prze z stronę przepisów post ę powania . Zatem niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie , czy nałożona kar a pieniężna była adekwatna do nieprawidłowości odnotowanych w toku kontroli . Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k pa , organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarz a postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezes UOKiK stwierdził, iż organ pierwszej instancji , w ramach toczącego się postępowania , nie wskazał w sposób wyczerpujący okoliczności faktycz nych , a budzący wątpliwości sposób udokumentowania tych ustaleń , może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie s prawy. S tanowi to przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wy nik sprawy. W ocenie Prezesa UOKiK nie zostały tym samym zachowane wszystkie reguły prowadzenia postępowania administracyjnego, a mianowicie został y naruszon e art. 7 i art. 77 k pa dotyczący ustaleń stanu faktycznego, który w tej sytuacji ma charakter błęd u istotnego, wpływającego na ważność rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania adm inistracyjnego. Pouczenie: 1. Od niniejszej decyzji s tronie nie służy odwołanie, jednakże s trona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do 7 Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne ro zpatrzenie sprawy należy złożyć w siedzibie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub przesłać na adres: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Jednak że, jeżeli s trona nie chce skorzystać z pra wa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na nini ejszą decyzję. Skargę wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji s tronie. 3. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w sprawach dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjneg o, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, od s trony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stały w wysokości 200 zł. 4. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Są du Administracyjnego w Warszawie, s trona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. P rawo pomocy może być przyznane s tronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowo - administracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 5. Jednocześnie w trakcie biegu terminu do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, s trona może zrzec się pra wa do zwróc enia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wobec Pre zesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który wydał niniejszą decyzję. Z dniem doręczenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesieni a wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, niniejsza decyzja staje się ostateczna i prawomocna oraz podlega wykonaniu. W przypadku złożenia takiego oświadczenia, s tronie nie przysługuje prawo do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy ani ska rga do Wojew ódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie jest możliwe skuteczne cofnięcie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Podstawa prawna pouczenia: art. 5 § 2 pkt 4, art. 127 § 3, art. 127a, art. 129 § 2, art. 130 § 4 ust awy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania admi nistracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735); art. 29 ust. 1 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 275); art. 52 § 3, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 2 43 § 1, art. 244 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami admi nistracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. 8 poz. 2325 , z późn. zm.); § 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobi erania wpisu w postępowaniu prze d sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Nr 2021, poz. 535). z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Joanna Jankowska - Kuć Dyrektor Departam entu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/