DIH-24/2021

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 21 czerwca 2021 r. DIH - 3.707.41.2021.AWS DECYZJA DIH - III/24/2021 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy NAS ZA TRADYCJA Sp. z o. o. z siedzibą w Tarnowie od decyzji nr 40/2021 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2021 r. (nr akt kontroli: ZT.8361.3.2021), na mocy której na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r . o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178), na ww. przedsiębiorcę nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z przepisów o uwidacznianiu c en, po raz trzeci w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy - utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. (sygnatura: ZT.8361.3.2021) na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162) (zwanej dalej: „ Prawem przedsiębiorców”) Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji H andlowej w Krakowie (zwany dalej również: „Małopolskim WIIH” bądź „organem pierwszej instancji” ), zawiadomił ww. przedsiębiorcę (zwanego dalej również: „stroną” ) o zamiarze wszczęcia kontroli w zakresie przestr zegania przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r., poz. 178), ), (zwanej dalej: „ustawą o informowaniu o cenach”) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania c en towarów i usług (Dz. U. z 2015 r., poz. 2121), (zwanego dalej: „rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen” ) . Przedmiotowe pismo strona odebrała w dniu 5 stycznia 2021 r. 2 W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 20 stycznia oraz 1 i 12 lutego 2021 r. przez inspektorów reprezentujących Małopolskiego WIIH, w sklepie … w Tarnowie, należącym do strony, sprawdzono m. in. prawidłowość informowania o cenach znajdujących się w ofercie handlowej, wybrany ch losowo 840 rodzajów produktów, stwierdzając nieuwidocznienie cen jednostkowych w odniesieniu do 44 rodzajów towarów w opakowaniach (emalii, lakierobejc, podkładów antykorozyjnych, szpachlówek, past do zębów, płynów do płukania ust, mydeł), objętych obow iązkiem uwidaczniania cen jednostkowych. Produkty zakwestionowane ze względu na nieuwidocznienie cen jednostkowych przeznaczone były do sprzedaży według objętości lub masy, o ilościach nominalnych innych niż 1 litr lub 1 kilogram oraz dziesiętne wielokrotności i podwielokrotności tych jednostek miar. Szczegółowy wykaz zakwestionowanych produktów został zawarty w Protokole kontroli (karta nr 4 i 5) (nr akt kontroli: ZT.8361.3.2021). Towary zakwestionowane z uwagi na brak cen jednostkowych oferowano do sprzedaży w systemie sprzedaży samoobsługowej. Ww. nieprawidłowości stanowiły naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen w związku z art. 4 ust. 2 ww. ustawy. W toku kontroli osob a upoważniona do reprezentowania przedsiębiorcy złożyła oświadczenie z dnia 12 lutego 2021 r. w którym wskazała jako przyczynę braku cen jednostkowych „atak hakerski”, co spowodowało utratę danych i uszkodzenie oprogramowania cenowego, co z kolei przełożył o się na błędne drukowanie wywieszek cenowych (bez cen jednostkowych). Ponadto wskazała, że system został naprawiony i wszystkie ceny jednostkowe uzupełnione. Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli (nr akt kontroli: ZT.8361.3.2021), w tym w załącznikach do tego protokołu zawierających m. in. dokumentację fotograficzną zakwestionowanych towarów. Do niniejszego protokołu strona nie wniosła uwag w przewidzianym ustawowo terminie. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, pismem z dnia 9 marca 2021 r., Małopolski WIIH poinformował ww. przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, kary pieniężnej z uwagi na niewykonanie obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, po raz trzeci w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy (tj. w toku kontroli nr ZT.8361.102.2020 przeprowadzonej w dn iach 29 maja i 19 czerwca 2020 r.). W piśmie tym, stosownie do wymogów art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), (zwanej dalej: „Kpa” ), strona została pouczona o przysług ującym jej prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, tj. m.in. do składania wyjaśnień i wniosków dowodowych, przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Niniejsze zawiadomienie strona odebrała w dniu 10 marca 2021 r. W piśmie z dnia 12 marca 2021 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji: 15 marca 2021 r.) strona poinformowała m. in., iż wszystkie ujawnione w toku kontroli nieprawidłowości zostały naprawione oraz (mając na uwadze wcześniejsze kontrole) pod ała informację 3 o wysokości zysku firmy w roku 2020 oraz zysku w odniesieniu do kontrolowanego sklepu. Ponadto, wyjaśniła, że zaistniałe nieprawidłowości związane z kontrolą cen wynikały z ataku hakerskiego na system komputerowy firmy (w pierwszej połowie p aździernika 2020 r.), w wyniku którego utraciła ona cały system komputerowo - księgowo - informatyczny, w tym możliwość wydrukowania cen. W dalszej kolejności Małopolski WIIH postanowieniem z dnia 16 marca 2021 r. wskazał stronie nowy termin zakończenia postępowania administracyjnego – do dnia 7 maja 2021 r. oraz zobowiązał stronę do dostarczenia informacji o wielkości obrotów i przychodu osiągniętego przez spółkę w 2020 r. w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Ww. dokument strona odebrała w dniu 17 marca 2021 r. Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 23 marca 2021 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji: 24 marca 2021 r.) przedsiębiorca przesłał zestawienie wyników finansowych osiągniętych w 2020 r. (Rachunek zysków i strat ). Po przeprowadzaniu postępowania administracyjnego, decyzją nr 40/2021 z dnia 9 kwietnia 2021 r. (nr akt kontroli: ZT.8361.3.2021), Małopolski WIIH nałożył na ww. przedsiębiorcę , karę pieniężną w wysokości 3.0 00 zł (słownie: trzy tysiące złotych) na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach z tytułu kolejnego - trzeciego naruszenia przepisów o uwidacznianiu cen i cen jednostkowych towarów w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzon o naruszenia obowiązków po raz pierwszy (tj. kontroli w dniu 29 maja oraz 19 czerwca 2020 r.). Decyzja została odebrana przez stronę w dniu 13 kwietnia 2021 r. Pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r. (nadanym w placówce operatora pocztowego Poczty Polskiej w t ym samym dniu) strona złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej również: „Prezesem UOKiK” ) odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o zmniejszenie kwoty kary pieniężnej oraz wskazując na trudną kondycję finansową spółki spowodowaną przez „ ciężki okres covidowy ”. W uzasadnieniu skarżąca spółka podała m. in., że: „ przez 4 ostatnie lata firma nie zarobiła nic, generując stratę ”. Wyjaśniła również, że brak cen jednostkowych na towarach był spowodowany zmianą oprogramowania ws kutek ataku hakerskiego na system informatyczny firmy. Prezes UOKiK, pismem z dnia 17 maja 2021 r. zawiadomił przedsiębiorcę o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w związku z wniesionym odwołaniem oraz poinformował, że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na mocy art. 10 § 1 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Dodatkowych materiałów i dowodów do sprawy nie wniesiono. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych 4 rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdz a, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020, poz. 1706), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich insp ektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o informo waniu o cenach, przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidocznić cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. Natomiast, w świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za: 1) litr lub me tr sześcienny - dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według objętości; 2) kilogram lub tonę - dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według masy; 3) metr lub metr kwadratowy - dla towarów sprzedawanych według długości lub powierzchni; 4) sztukę - dla towarów pr zeznaczonych do sprzedaży na sztuki. Zgodnie z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia w szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętny ch wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar innych niż określone w ust. 1. Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o ce nach co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 40.000 zł. Ustalają c wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu. Niniejsze postępowanie administracyjne jest prowadzone w związku z odwołaniem wniesionym przez stronę od decyzji (nr 40/2021) Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora 5 Inspekcji Handlowej w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2021 r. (nr akt kontroli: ZT.8361.3.2021), na mocy której na ww. przedsiębiorcę nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) z tytułu nieuwidocznienia cen jednostkowych w odniesieniu do 44 rodzajów towarów, w miejscu sprzedaży detalicznej – w sklepi e … w Tarnowie, należącym do ww. spółki. W toku kontroli przeprowadzonej w należącej do ww. przedsiębiorcy placówc e handlowej stwierdzono nieprawidłowości w zakresie braku cen jednostkowych w przypadku 44 rodzajów towarów, co było, jak stwierdził Małopolski WIIH trzecim w okresie 12 miesięcy naruszeniem przez stronę obowiązujących przepisów w zakresie uwidaczniania ce n (cen jednostkowych). W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Małopolski WIIH w drodze decyzji, wydanej na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 zł na ww. przedsiębiorcę, tj. na podmiot, który dopuścił się powyższego naruszenia. Po przeanalizowaniu całokształtu zebranego materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli (nr akt kontroli: ZT.8361.3.2021) oraz załączników do tegoż protokołu zawierających m. in. dokume ntację fotograficzną, organ drugiej instancji nie miał wątpliwości co do zaistnienia faktu naruszenia przepisów ustawy o informowaniu o cenach oraz rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Stan faktyczny udokumentowany w protokole kontroli nie budzi zas trzeżeń organu drugiej instancji. Małopolski WIIH słusznie bowiem uznał, że brak cen jednostkowych - wykazanych podczas niniejszej kontroli w sk lepie … w Tarnowie - uniemożliwił kupującym porównanie cen podobnych ar tykułów o różnej ilości nominalnej, a tym samym pozbawił nabywców możliwości zapoznania się z ofertą handlową w sposób pełny, co uderza w ich interesy ekonomiczne. Jak wynika z treści skarżonej decyzji, Małopolski WIIH przy ustalaniu wysokości kary pienięż nej kierował się kryteriami wynikającymi z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, dokonując prawidłowej, zdaniem Prezesa UOKiK, oceny stopnia naruszenia obowiązków, dotychczasowej działalności przedsiębiorcy oraz wielkości jego obrotów i przychodu. Odwołując się od decyzji strona nie kwestionowała faktu zaistnienia naruszenia, lecz wniosła o zmniejszenie kwoty wymierzonej kary pieniężnej i zaznaczyła, że firma na przestrzeni ostatnich 4 lat nie osiąga zysków, lecz „generuje straty” w związku z „ cięż kim okresem covidowym” . W uzasadnieniu skarżąca spółka poinformowała o ataku hakerskim na system informatyczny firmy, w konsekwencji którego utraciła nie tylko dokumentację księgową i sprzedażową, ale także zmuszona była ponieść wysokie koszty wprowadzenia nowego oprogramowania, które w początkowym etapie nie zostało jednak dostosowane/ przygotowane do przeliczania cen na ceny jednostkowe. W treści pisma odwoławczego skarżąca spółka nie kwestionowała faktu naruszenia przez nią przepisów o informowaniu o cen ach (ich uwidacznianiu) i świadomie przyznała, że doszło do „przewinienia” z jej strony. Prezes UOKiK odnosząc się do argumentów strony wskazuje, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o informowaniu o cenach, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących 6 na nim obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu braku właści wej informacji w zakresie m.in. ceny czy ceny jednostkowej towaru jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku uwidocznienia cen w określony sposób nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyś lnej) kontrolowanego przedsiębiorcy, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stw ierdzenie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Prezes UOKiK w pierwszej kolejności wskazuje, że celem ustawy o inform owaniu o cenach jest ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Informacja dotycząca ceny oraz ceny jednostkowej towaru jest bardzo istotna i służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wymagania zawarte w art. 4 tejże ustawy dotyczą wszelkich towarów oferowanych do sprzedaży detalicznej. Prezes wskazuje dalej, że uwidocznienie ceny jednostkowej produktu jest u stawowym obowiązkiem sprzedawcy. Należy też wyjaśnić, że funkcją ceny jednostkowej jest umożliwienie konsumentom porównania cen produktów w sposób optymalny na podstawie prostych kalkulacji, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych działań matematy cznych. Dlatego też oprócz ceny za określony produkt, w miejscu sprzedaży (na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w jego pobliżu) powinna być uwidoczniona cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią jednostkę miary (litr, kilogram). Konie czność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównywać ceny takich samych lub podobnych produktów w miejscu sprzedaży, ale również mogą przekonać się czy podana cena jednostkowa ( np. za litr, kilogram) jest dla nich odpowiednia. Zatem, brak podanych cen jednostkowych przy towarach utrudnia kupującym dokonanie optymalnego i właściwego dla nich wyboru, narusza ich interesy ekonomiczne oraz pozbawia ich prawa do rzetelnej i pełnej inf ormacji o cenie. Zdaniem Prezesa UOKiK uchybienia ze strony przedsiębiorcy, które miały związek z atakiem hakerów na system informatyczny firmy i ze zmianą oprogramowania nie może stanowić okoliczności łagodzącej w niniejszej sprawie, ponieważ przedsiębiorca z kilkuletnim doświadczeniem, prowadzący na rynku działalność handlową, karany po raz kolejny za naruszenie tych samych przepisów powinien posiadać niezbędną wiedzę z zakresu obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych (w przypadku towarów, kt órych ilość nominalna jest inna niż 1 l/1 kg) i odpowiednio, na bieżąco je nanosić/uzupełniać chociażby odręcznie, niezależnie od: różnorakich uwarunkowań zewnętrznych (np. nieprzewidzianych wydarzeń mających charakter przejściowy czy stały, zamierzonych b ądź całkowicie niezależnych od przedsiębiorcy). Organ drugiej instancji zaznacza przy tym, że bez znaczenia jest w tym przypadku fakt, czy podane w miejscu sprzedaży wywieszki cenowe/metki są zapisane odręcznym pismem czy są przygotowane w sposób profesjon alny przy użyciu nowoczesnych technik komputerowych. Przedsiębiorca prowadząc działalność na rynku, pomimo perturbacji takich jak atak hakerów bądź zmiana oprogramowania, powinien zadbać, by konsument otrzymywał za każdym razem nie tylko informacje o cenac h towarów, lecz również 7 wyczerpujące informacje odnośnie cen jednostkowych. Prezes UOKiK, po wnikliwej analizie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu kontroli, zauważył że na wywieszkach cenowych umieszczonych na półkach (bezpośrednio przy produktach) istniała realna/techniczna możliwość naniesienia ceny jednostkowej w dowolny wybrany przez przedsiębiorcę sposób (np. w postaci naklejki z ceną, pisma odręcznego), ponieważ wy wieszki te były już wstępnie opracowane i przygotowane na taką ewentualność, tzn. posiadały pustą przestrzeń w ramce oraz zawierały informację o następującej treści: „cena za l/kg”. Zatem wspomniana przez stronę argumentacja, zgodnie z którą niejako przerz uca ona odpowiedzialność za powstałe nieprawidłowości na atak hakerów oraz zmianę oprogramowania nieprzystosowanego do przeliczania cen na ceny jednostkowe, jest w opinii Prezesa UOKiK nietrafiona. Organ drugiej instancji w pełni podziela przy tym stanowis ko Małopolskiego WIIH, który słusznie uznał, że skoro skarżąca spółka zrealizowała jeden z ciążących na niej obowiązków, tj. wyeksponowała ceny towarów, możliwym było również wykonanie drugiego – spójnego z pierwszym – obowiązku uwidocznienia cen jednostko wych w odniesieniu do oferowanych do sprzedaży artykułów objętych takim obowiązkiem. Ponadto, Prezes UOKiK wyjaśnia, że wymagania zawarte w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach dotyczą wszelkich towarów oferowanych do sprzedaży detalicznej, zaś niedopełnienie obowiązku informacyjnego skutkuje karą administracyjną wymierzaną na podstawie art. 6 tej ustawy. Odpowiedzialność wynikająca z ww. przepisu ma zatem charakter obiektywny i powstaje z chwilą popełnienia naruszenia. Oznacza to, że przesłanką tej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku o którym mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, musi wydać decyzję adm inistracyjną, na podstawie której nakłada karę pieniężną w przewidzianej w tej ustawie wysokości. Mając na względzie charakter odpowiedzialności administracyjnej, bez znaczenia pozostają okoliczności, np. w tym przypadku działania naprawcze polegające na u zupełnieniu brakujących informacji o cenach jednostkowych jakich podjęła się strona (informując o tym fakcie w pisemnym oświadczeniu z dnia 12 lutego 2021 r.), gdyż karę wymierza się za samo naruszenie prawa. Zdaniem Prezesa UOKiK, w omawianym przypadku kl uczowe znaczenie ma fakt, iż wykazane uchybienie nie jest pierwszym, lecz trzecim z kolei naruszeniem przepisów o cenach na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy , licząc od dnia pierwszej kontroli wobec tego samego przedsiębiorcy, co zdecydowanie zaważyło na niekorzyść skarżącego. Odnosząc się do kwestii obniżenia wymiaru kary pieniężnej, o którą wnioskowała strona, organ drugiej instancji wyjaśnia, że kwestia trudnej sytuacji finansowej, na którą wskazuje przedsiębiorca, może zostać uwzględniona dopiero po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji, po ewentualnym zastosowaniu ulg w opłacaniu należności publicznoprawnej, jaką jest kara pieniężna. Prezes UOKiK wyjaśnia przy tym, że nie ma podstaw do obniżenia czy odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z uwag i na trudną sytuacją finansową przedsiębiorcy, jeżeli stan faktyczny wprost uzasadnia nałożenie kary w określonym przez Małopolski WIIH wymiarze. Podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązujących przepisów prawa i jego przestrzegania . Obowiązujące przepisy prawne w zakresie uwidocznienia cen/cen jednostkowych nie przewidują żadnych odstępstw ze względu na trudną 8 kondycję finansową przedsiębiorcy. Strona, na przestrzeni kilku lat prowadzenia działalności gospodarczej, winna być obeznana z aktualnie obowiązującymi przepisami i odpowiednio je stosować, zwłaszcza, że była w przeszłości karana za to samo naruszenie. Przepisy te są prawem powszechnie obowiązującym i dotyczą każdego przedsiębiorcy świadczącego usługi lub dokonującego s przedaży detalicznej towarów. Należy mieć również na uwadze fakt, iż kara pieniężna wymierzana na gruncie przepisów ustawy o informowaniu o cenach powinna odpowiadać także wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, tzn. być skuteczna, proporcjonalna i o dstraszająca w myśl art. 8 dyrektywy nr 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. Urz. UE L 80/27 z 18.3.1998). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Aby kara była odstraszająca jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy, ale nie eliminować go z rynku. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. winna stanowić ostrzeżenie dla przedsiębiorcy, mające na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być proporcjonalna, tj. właściwa do osiągnięcia zakładanego celu jakim jest zapewnienie, aby w obrocie do stępne były tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami wynikającymi z przepisów o informowaniu o cenach i uwidacznianiu cen. Po ponownym przeanalizowaniu powyższych przesłanek Prezes UOKiK zważył i stwierdził: ▪ stopień naruszenia obowiązków : czynnośc i kontrolne przeprowadzone wobec strony postępowania wykazały, iż ww. przedsiębiorca nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, tzn. w miejscu sprzedaży detalicznej, w sklepie … w Tarnowie, należącym do skarżącej spółki, nie uwidocznił cen jednostkowych w przypadku 44 rodzajów towarów. Wobec powyższego, w omawianym przypadku konsumenci zostali p ozbawieni dostępu do właściwej i rzetelnej informacji o cenie jednostkowej. Podawanie cen jednostkowych umożliwia konsumentom porównanie cen pomiędzy produktami tego samego rodzaju bądź podobnymi, lecz o różnej masie czy objętości, a tym samym pozwala na d okonanie świadomego i najbardziej korzystnego pod względem ekonomicznym wyboru. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, należy uznać, iż stopień naruszenia obowiązków w tym zakresie nie był marginalny, albowiem zastrzeżenia w zakresie braku cen jednostkowych wniesiono do 44 spośród 450 rodzajów skontrolowanych towarów podlegających obowiązkowi oznakowania cenami jednostkowymi (umożliwiającymi porównanie cen, na wywieszce lub innej formie prezentacji ceny dostępnej dla kupują cego), co stanowi 9,8% liczby asortymentów towarów poddanych kontroli w zakresie oznakowania ceną jednostkową; ▪ dotychczasowa działalność podmiotu: analizując tę przesłankę Prezes UOKiK wziął pod uwagę fakt, iż przedsiębiorca w okresie 12 miesięcy od dnia p ierwszej kontroli (tj. kontroli nr ZT.8361.102.2020 przeprowadzonej w dniach 29 maja i 19 czerwca 2020 r.), włączając bieżącą kontrolę, po raz trzeci naruszył przepisy o uwidacznianiu cen. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzone niepra widłowości 9 nie były zatem jedynym przypadkiem naruszenia jakiego dopuściła się skarżąca spółka. Jak zostało to już wykazane przez organ pierwszej instancji, przedsiębiorca nie wykonał obowiązków, o których m owa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, tj. w toku kontroli przeprowadzonych w dniach: ▪ 29 maja i 19 czerwca 2020 r. - stwierdzono brak informacji o cenach w odniesieniu do 32 rodzajów produktów (sprawa ZT.8361.102.2020) - nałożono karę pieniężną w wysokości 300 zł (decyzja nr 112/2020); ▪ 25 listopada i 15 grudnia 2020 r. - stwierdzono brak cen jednostkowych w przypadku 85 rodzajów towarów oraz cenę 1 towaru uwidoczniono w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości co do jej wysokości) - nałożono administracyjną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł (decyzja 12/2021); ▪ 20 stycznia 2021 r. oraz 1 i 12 lutego 2021 r. - stwierdz ono brak cen jednostkowych przy 44 towarach - ustalenia stanowiące przedmiot niniejszego postepowania. Zaznaczyć należy również, że kontrolę IH w omawianym przypadku poprzedzono zawiadomieniem o zamiarze przeprowadzenia kontroli, tak więc strona (w okresie od 5 do 20 stycznia 2021 r.) miała możliwość przygotowania się do niej i zweryfikowania ewentualnych uchybień, jednak tego nie uczyniła. Ponadto, należy mieć na względzie fakt, że spółka przez kilkuletni okres prowadzenia działalności gospodarczej (zgodni e z wpisem dokonanym w KRS strona prowadzi działalność od 02.04.2012 r.) powinna była nabyć niezbędną wiedzę o zobowiązaniach jakie na niej ciążą, jak również wyciągnąć odpowiednie wnioski z poprzednich kontroli zakończonych nałożeniem sankcji o charakterze pieniężnym. Obowiązek umieszczania cen oraz cen jednostkowych na towarach i ich właściwego uwidaczniania w miejscu świadczenia sprzedaży towarów (usług) wynika z podstawowych przepisów i powinien być bezwzględnie respektowany. W przedmiotowej s prawie dowiedziono jednoznacznie, że strona po raz trzeci ( w okresie 12 miesięcy) naruszyła ustawowe obowiązki w zakresie uwidaczniania cen, co stanowi przesłankę do wymierzenia wyższej kary na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o cenach. Zatem, uznać należy, iż kary pieniężne wymierzone stronie wcześniejszymi decyzjami: nr 112/2020, nr 12/2021 nie spełniły swojej funkcji odstraszającej oraz dyscyplinującej; ▪ wielkość obrotu i przychodu: odnosząc się do trzeciej przesłanki określonej w art. 6 ust. 3 ustawy o in formowaniu o cenach należy stwierdzić, że strona przedłożyła na rzecz organu pierwszej instancji wynik finansowy osiągnięty w okresie poprzedzającym rok nałożenia kary pieniężnej. Na podstawie uzyskanej od strony informacji w tym zakresie, zakwalifikowano ją do grupy małych przedsiębiorców w rozumieniu art. 7 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Organ drugiej instancji po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, uznał odwołanie strony za bezzasadne. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona stronie przez Małopolski WIIH kara została ustalona w sposób prawidłowy, w oparciu o przesłanki zawarte 10 w art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach i znajdowała potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wykazane bezsprzecznie w toku kontroli kolejne uchybieni a strony w zakresie prawidłowego oznakowania towarów informacjami o cenach jednostkowych nie może się odbywać ze szkodą dla konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż strona dopuściła się naruszenia wymagań prawnych w zakresie informowania konsumentów o cenach jednostkowych towarów w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary pieniężnej. Po przeanalizowaniu niniejszej sprawy, podobnie jak organ pierwszej instancji, Prezes UOKiK nie widzi podstaw do odstąpienia od wymierz enia kary na podstawie art. 189f Kpa. Przepis ten przewiduje dwa warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organ mógł odstąpić od nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego obowiązku są niewielkie. Drugim warunkiem uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez stronę. Podkreślić należy, że w trakcie kontroli ustalono, iż w przy padku oferowanych 44 na 450 (9,8 %) skontrolowanych produktów (dla których istniał obowiązek uwidaczniania ceny detalicznej) konsumenci byli pozbawieni odpowiednich informacji o ich cenie jednostkowej. Stąd też wagi naruszenia nie można uznać za znikomą. Uwidocznione prawidłowo informacje cenie jednostkowej produktu, umożliwiają konsumentowi porównanie poszczególnych cen, a następnie dokonanie przez niego właściwego wyboru, z uwzględnieniem jego sytuacji finansowej. Tym samym przesłanka pierwsza nie został a spełniona. Za spełnioną można uznać natomiast przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia. Strona bowiem, jeszcze w trakcie kontroli podjęła dobrowolne działania mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przesłanki te, jednak muszą być sp ełnione łącznie. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, j ak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Odnosząc się do kwestii sytuacji materialnej, Prezes UOKiK informuje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), który zgodnie z odesłaniem wskazanym w art. 8 ustawy o informowani u o cenach, znajdzie zastosowanie w niniejszym przypadku, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłat ę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. 11 Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. Konkludując, z uwagi na nieprzestrzeganie przepisów o informowaniu o cenach i ich uwidacznianiu skutkujące istotnym naruszeniem interesów konsumentów, Prezes UOKiK nie znalazł argumentów przemawiających za zmianą decyzji organu pierwszej instancji na korzyść strony. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Małopolskiego WIIH, Prezes UOKiK miał na uwadze całokształt okoliczności sprawy, zarówno łagodzących, jak i obciążających, w szczególności stopień naruszenia, dotychczasową działalność oraz wielkość osiąganego przychodu. Podsumowując przeprowadzone rozważania, Prezes UOKiK stwierdził, że złożone przez stronę odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, kara nałożona przez organ pie rwszej instancji w wysokości 3 000 zł jest karą optymalną, a zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, nal eży uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stanie się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie 1. D ecyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynający ch postępowanie przed sądem administracyjnym wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: • do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; • ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarż enia, nie mniej jednak niż 400 zł; • ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; • ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 12 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony prze d wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowo administracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastę pca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/