DIH-120/2022

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 4 października 2022 r. DIH - 3.707.105.2022 .IJ DECYZJA DIH - III/ 120 /2022 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 2 r., poz. 2000 ), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz . 178) w związku z art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1706) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od de cyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie SPO Nr 79 /2022 z dnia 15 lipca 2022 r. na m ocy której, prz edsiębiorcy Joannie Stasiak prowadzącej dzia łalność gospodarczą pod firmą Joanna Stasiak S klep spożywczo - przemysłowy w Lubczynie , wymierz ono karę pieniężną w wysokości 3.200 zł (słownie: trzy tysiące dwieście złotych) z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz . 178) oraz § 3 ust. 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usłu g (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121), utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach 2 9 kwietnia i 9 maja 2022 r. inspektorzy reprezentujący Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie zwanego dalej: „Zachodniopomorski WIIH” lub „organ pierwszej instancji”, przeprowadzili kontrolę w placówce detalicznej należącej do przedsiębiorcy ( … ) dalej: „strona”, „stron a postępowania”, „przedsię biorca ” . Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.), dalej: „Prawo przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 5 kwietnia 2022 r., ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli, tj. 1) legalności wykonywanej działalności, 2) przestrzegania przepisów dotyczących uwidaczni ania cen, 2 3) przestrzegania aktualności terminów przydatności do spożycia i dat minimalnej tr wałości, 4) spełniania obowiązujących przepisów wobec przyrządów pomiarowych. Strona odebrał a zawiadomienie w dniu 7 kwietnia 2022 r. W wyniku działań kontrolnych zbadano sposób uwidaczniania cen dla 1 12 partii towarów (100 partii towarów oferowanych do sprz edaży w opakowaniach i 12 partii sprzedawanych luzem) i w przypadku 100 partii w opakowaniach jednostkowych i przeznaczonych do sprzedaży według masy lub objętości stwierdzono brak ceny jednostkowej. Partie sprawdzone i zakwestionowane zost ały wymienione w załączniku Nr 3 do Proto kołu kontroli nr W K.8361.1 43 .2022 . Powyższe nieprawidłowości naruszały art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178), dalej: „ustawa o cenach” oraz § 3 ust. 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r., poz. 2121) dalej: „rozporządzenie Ministra Rozwoju”. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami organ pierwsz ej instancji, zawi adomieniem z dnia 15 czerwca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, tj. uwidaczniania cen jednostkowych. Jednocześnie stronę pouczono o przysługującym je j prawie do czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności o prawie wypowiadan ia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz możliwości złożenia wyjaśnienia. Żądaniem z dn ia 15 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do strony o wskazanie wielkości obrotów i przychodu uzyskanych za rok poprzedni. Decyzją POK Nr 79 /2022 z dn ia 15 lipca 2022 r. Zachodniopomorski WIIH wymierzył st ronie, karę pieniężną w wysokoś ci 3.2 00 zł za niewypełnienie w miejscu sprzedaży detali cznej obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy oraz § 3 ust. 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju . W dniu 28 lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie wpłynęło odwołanie strony . W treści odwołania strona wniosła o zastosowanie wobec niej mniejszej kary pieniężnej. Strona wskazała, że kwota ustanowiona w decyzji POK nr 79/2022 przerasta jej możliwości finansowe. Jest mikroprzedsiębiorcą prowadzącym nieduż y sklep spożywczy w niewielkiej miejscowości. Strona wskazała także, że organ pierwszej instancji wziął pod uwagę obroty z roku poprzedniego, a wtedy panowała pandemia i konsumenci zrezygnowali z kupowania w dużych marketach na rzecz mniejszych sklepów, za ś w tym roku sytuacja jest inna. Przez potężną inflację ceny nieustannie rosną , przez co klienci szukają promocji w dużych sklepach, a w małych zakupy ograniczają do minimum. Ponadto wskazała, ze przez rosnące stopy procentowe zmaga się z o wiele wyższą ra tą kredytu, którego sporą część zainwestowała w swoją działalność gospodarczą. Zaznaczyła także, że dochód z sezonu letniego musi odkładać na zimę aby wystarczyło na bieżące opłaty i przeżycie. Strona wskazała także, że sklep w którym prowadzi działalność nie jest samoobsługowy i w głównej mierze ona jako sprzedawca podaje klientom towar, który chcą zakupić, dlatego zdaniem strony nie na każdym produkcie klienci są w stanie zobaczyć cenę jednostkową, na którą i tak klienci nie zwracają uwagi. Jednocześnie oświadczyła, że jest 3 świadoma , iż powyższe nie jest wytłumaczeniem zaniedbania obowiązku ale wnosi o ponowne rozpatrzenie kwoty kary pieniężnej. Pismem z dnia 25 sierpnia 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes UOKiK” poinf ormował stronę postępowania o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia. Prezes Urzęd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierw szej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem za dań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniej szego postępowania. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, wynika, iż przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidocz nić cenę oraz cenę jednostkową w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający po równanie cen . C eny i ceny jednostkowe zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, czy też w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. C ena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za litr lub metr sześcienny - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości albo kilograma lub tony - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy (§ 4 ww. rozporządzenia) . Czynności kontrolne wykazały, iż ww. przed siębiorca nie wykonał obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach w związku z § 3 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju. W toku kontroli stwierdzono, iż przy 100 towarach na 1 12 losowo wybranych i sprawdzonych nie uwidoczniono cen jedno stkowych. W odwołaniu strona wniosła o zmniejszenie wysokości kary pieniężnej, jednocześnie zdając sobie sprawę z zaniedbania obowiązku oznaczenia towarów ceną jednostkową. Strona tł umaczy to tym, że nałożona kara przekracza jej możliwości finansowe w obec nej sytuacji. Odnosząc się do wniosku strony wskazać należy, iż przepisy ustawy o cenach są prawem powszechnie obowiązującym i dotyczą każdego przedsiębiorcy świadczącego usługi lub dokonującego sprzedaży detalicznej towarów. P rzepisy pomimo, iż pozostawi ają pewien luz decyzyjny, co do technicznej formy uwidoczniania cen i cen jednostkowych jasno wskazują, że muszą być one uwidocznione w sposób jednoznaczny i umożliwiający ich porównanie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że cena jednostkowa to cena ustalona za jedno stkę określonego towaru (usługi) , którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar 4 w rozumieniu przepisów o miarach (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach). Cenę jednostkową umieszcza się w celu umożliwienia konsumentowi porównania towarów, które mogą być względem siebie substytu c y j ne, ale sprzedawane są w różnych gramaturach. W przedmiotowej sprawie strona nie podała cen jednostkowych przy 100 towarach na 1 12 sprawdzonych, czyli prawie w 100% wytypowanych do kontroli. Niezrealizowanie tego obowiązku, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten nakazuje zatem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określon ego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Ustęp 3 tego artykułu stanowi n atomiast iż, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość obrotów i przychodu. Prezes UOKiK wskazuje, że celem ustawy o cenach jest ochrona konsumenta oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Informacja dotycząca ceny i ceny jednostkowej służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wskazać w tym miejsc u należy, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o cenach, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za nar uszenie ciążących na nim obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu braku właściwej informacji w zakresie m.in. ceny usługi lub towaru, jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obo wiązku uwidocznienia cen w określony sposób nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po st ronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Sku teczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj . być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary i usługi opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen. Wymierzając sankcję w niniejszej sprawie (która stanowi 16% maksymalnego wymiaru kary) organ pierwszej instancji zasadnie posłużył się swobodnym uznaniem w granicac h określonych prawem kryteriów oraz dopuszczalnych jej wysokości. Ustalając wysokość kary organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił kryteria określone w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach. 5 Mając na uwadze powyższe Prezes UOKiK uznaje, i ż Zachodniopomorsk i WIIH wydał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym przy uwzględnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ww. ustawy oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji. Wysokość kary p ieniężnej ustalona na poziomie 3 .2 00 zł jest, w ocenie organu drugiej instancji, kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary ujętej w pomocniczo stosowanej legislacji unijnej tj. art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady98/6/WE z dnia 16 lu tego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L Nr 80 z 18.03.1998 r.) . Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znalazł podstaw do obniżenia kary. Rozpatrując odwołanie Prezes UOKiK zbadał także kwestię odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa. Powyższy przepis wskazuje wprost jakie podstawowe przesłanki muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyj nej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, gdy: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W toku kontroli stwierdzono, że przy 100 towarach na 1 12 sprawdzonych (czyli prawie wszystkich) nie było cen jednostkowych. Trud no zatem uznać, iż waga naruszenia jest znikoma. Strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości a zatem zaprzestała naruszania prawa. Aby mówić o spełnieniu tej przesłanki muszą wystąpić jej obydwa elementy łącznie, tj. naruszenie jest znikome a strona zaprze stała jego naruszenia. W tym przypadku wystąpiła tylko druga z nich. Zatem, mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK nie znajduje podstaw dla zastosowania art. 189f pkt § 1 pkt 1Kpa. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, poniewa ż nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe , czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 Kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków n ałożonych na nią w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej. W kwestii wysokości kary i trudnej sytuacji strony Prezes UOKiK inform uje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 20 21 r. poz. 1540 z późn. zm. ) organ, który nałożył karę – organ pierwszej instancji, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub in teresem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 6 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ d rugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. Prezes UOKiK przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej ins tancji oraz uznał, iż Zachodniopomorski WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorcę , karę pieniężną w wysokości 3.2 00 zł (słow nie: trzy tysiące dwieście złotych), z tytułu naruszenia określon ych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o cenach , obowiązku uwi daczniania cen jednostkowych towarów. Tym samym, decyzja Zachodniopomorskiego WIIH z dnia 15 lipca 2022 r. POK Nr 79/ 2022 o wymierzeniu kary pieniężnej powinna pozostać w obrocie prawnym. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekc ji Handlowej w Szczecinie w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stanie się ostatecz na. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego . Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni o d jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających po stępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarż enia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być prz yznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od 7 opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/