DIH-114/2022

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 16 września 2022 r. DIH - 3.707.108.2022 .IJ DECYZJA DIH - III/114 /2022 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz . 735, z późn. zm.), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz . 178) w związku z art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1706) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od de cyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie S PO Nr 85/2022 z dnia 22 lipca 2022 r. na mocy której, prz edsiębiorcy Elżbiecie Gałosz prowadzącej dzia łalność gospodarczą pod firmą Elżbieta Gałosz SKLEP ZIELARSKO – MEDYCZNY „POD MIĘTĄ” w Świdwinie , wymierz ono karę pieniężną w wysokości 4 000 zł (słownie: cztery tysiące złotych) z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz . 178) oraz § 3 ust . 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen t owarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121), utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach 26 i 28 kwietnia 2022 r. inspektorzy reprezentujący Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie zwanego dalej: „Zachodniop omorski WIIH” lub „organ pierwszej instancji”, przeprowadzili kontrolę w placówce detalicznej należącej do przedsiębiorcy ( … ) dale j: „strona”, „strona postępowania”, „przedsię biorca ” . Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.), dalej: „Prawo przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 29 marca 2022 r., ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli, tj. 1) l egalności wykonywanej działalności, 2) przestrzegania przepisów dotyczących uwidaczni ania cen, 3) przestrzegania terminów przydatności do spożycia i dat minimaln ej trwałości oraz okresów trwałości – terminów przydatności do użycia, 4) spełniania obowiązujących przepisów wobec przyrządów pomiarowych. 2 Strona odebrał a zawiadomienie w dniu 31 marca 2022 r. W wyniku działań kontrolnych zbadano sposób uwidaczniania cen dl a 100 partii towarów i we wszystkich 100 stwierdzono brak ceny jednostkowej. Partie sprawdzone i zakwestionowane zost ały wymienione w załączniku Nr 5 do Proto kołu kontroli nr ZK.8361.118.2022 . Powyższe nieprawidłowości naruszały art. 4 ust. 1 ustawy z dni a 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178), dalej: „ustawa o cenach” oraz § 3 ust. 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r., poz. 2121) dalej: „rozporządzenie Ministra Rozwoju”. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami organ pierwsz ej instancji, zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, tj. uwidaczniania cen jednostkowych. Jednocześnie stronę pouczono o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności o prawie wypowiadan ia się co do zebranych dowodów i materiałó w, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz możliwości złożenia wyjaśnienia. Żądaniem z dnia 24 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do strony o wskazanie wielkości obrotów i przychodu uzyskanych za rok poprzedni. Decyzją SPO Nr 85/2022 z dn ia 22 lipca 2022 r. Zachodniopomorski WIIH wymierzył st ronie, karę pieniężną w wysokości 4 000 zł za niewypełnienie w miejscu sprzedaży detali cznej obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy oraz § 3 u st. 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju . W dniu 5 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie wpłynęło odwołanie strony . W treści odwołania strona wniosła o obniżenie wysokości kary nałożonej przez organ pierwszej in stancji podnosząc, ż e kwota ustanowiona w decyzji jest zbyt dotkliwa i przekracza możliwości finansowe strony. Jednocześnie wskazała, że nawet kara nałożona na stronę w wysokości kilkuset złotych poważnie osłabi jej budżet, zaś konsekwencją wyższej kary , t j. wyrażonej w tysiącach może być niewypłacalność strony. Wskazała także, że zysk z działalności gospodarczej, którą prowadzi jest jedynym źródłem dochodu a uiszczenie nałożonej kary spowoduje zamknięcie działalności . W odwołaniu strona nawiązała do w arunk ów osobistych . Jednocześnie w odwołaniu strona przyznała, że stwierdzone w wyniku kontroli niezgodności, tj. brak cen jednostkowych stanowi błąd i nie podlega kwestionowaniu przez skarżącą. Skarżąca nieprawidłowo rozumiała pojęcie „cen jednostkowych ”. Str ona nadmieniła także, że popełniony przez nią błąd, a naprawiony, nie wynikał ze złej woli a był spowodowany niewiedzą. Wniosła poza tym o wyrozumiałość i przychylność podczas rozpatrywania odwołania. Pismem z dnia 19 lipca 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes UOKiK” poinformował stronę postępowania o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona w yraziła chęć przejrzenia akt ale złożyła wniosek nie do organu drugiej instancji a pierwszej. Po wyjaśnieniu, ż e akta może przejrzeć w siedzibie organu odwoławczego w Warszawie strona zrezygnowała 3 z przeglądania akt. W swoim e - mailu z 7 września 2022 r. w skazała, że zależało jej na możliwości wypowiedzenia się, ponieważ akta przeglądała na bieżąco. Przytoczyła także argumenty zawarte w odwołaniu. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uz asadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Pre zes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, wynika, iż przedsiębiorca ma obowiąze k w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidocz nić cenę oraz cenę jednostkową w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen . C eny i ceny jednostkowe zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju uwidac znia się w szczególności: na wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, czy też w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. C ena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za litr lub metr sześcienny - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży wed ług objętości albo kilograma lub tony - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy (§ 4 ww. rozporządzenia) . Czynności kontrolne wykazały, iż ww. przedsiębiorca nie wykonał obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach w związku z § 3 ust . 1 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju. W toku kontroli stwierdzono, iż przy 100 towarach na 100 losowo wybranych i sprawdzonych nie uwidoczniono cen jednostkowych. W odwołaniu strona podniosła, iż brak cen jednost kowych wynikał z jej niewiedzy i niew łaściwego zrozumienia pojęcia „cena jednostkowa”. Ponadto podniosła, iż kwota ustanowiona w decyzji jest zbyt dotkliwa i przekracza jej możliwości finansowe. Jednocześnie wskazała, że nawet kara w wysokości kilkuset złotych poważnie osłabi jej budżet, zaś wyższa może sprawić niewypłacalność strony. Wskazała także, że zysk z działalności gospodarczej, którą prowadzi jest jedynym źródłem dochodu a uiszczenie nałożonej kary spowoduje jej zamknięcie. W odwołaniu strona nawiązała do w arunków osobistych . Odnosz ąc się do zarzutów strony wskazanych w odwołaniu wskazać należy, iż przepisy ustawy o cenach są prawem powszechnie obowiązującym i dotyczą każdego przedsiębiorcy świadczącego usługi lub dokonującego sprzedaży detalicznej towarów. Nieznajomość przepisów nie zwalnia z obowiązku prawidłowego uwidaczniania cen i cen jednostkowych. Wskazać bowiem należy, że przepisy pomimo, iż pozostawiają pewien luz decyzyjny, co do 4 technicznej formy uwidoczniania cen i cen jednostkowych jasno wskazują, że muszą być one uwidocz nione w sposób jednoznaczny i umożliwiający ich porównanie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że cena jednostkowa to cena ustalona za jedno stkę określonego towaru (usługi) , którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o mi arach (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach). Cenę jednostkową umieszcza się w celu umożliwienia konsumentowi porównania towarów, które mogą być względem siebie substytu c y j ne, ale sprzedawane są w różnych gramaturach. W przedmiotowej sprawie strona nie poda ła cen jednostkowych przy 100 towarach na 100 sprawdzonych , czyli w 100% wytypowanych do kontroli. Niezrealizowanie tego obowiązku, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten nakazuje zatem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń in spektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Ustęp 3 tego artykułu stanowi natomiast iż, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność prze dsiębiorcy, a także wielkość obrotów i przychodu. Prezes UOKiK wskazuje, że celem ustawy o cenach jest ochrona konsumenta oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Informacja dotycząca ceny i ceny jednostkowej służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wskazać w tym miejscu należy, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ust awy o cenach, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu braku właściwej informacji w zakresie m.in. ceny usług i lub towaru, jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku uwidocznienia cen w określony sposób nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskaza ć należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkli wa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara po winna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary i usługi opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen. Wymierzając sankcję w niniejszej sprawie o rgan pierwszej instancji zasadnie posłużył się swobodnym uznaniem w granicach określonych prawem kryteriów oraz dopuszczalnych jej 5 wysokości. Ustalając wysokość kary organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił kryteria określone w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach. Mając na uwadze powyższe Prezes UOKiK uznaje, i ż Zachodniopomorski WIIH wydał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym przy uwzględnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ww. ustawy oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji. Wysokość kary p ieniężnej ustalona na poziomie 4 000 zł jest, w ocenie organu drugiej instancji, kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary ujętej w pomocniczo stosowanej legislacji unij nej tj. art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady98/6/WE z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L Nr 80 z 18.03.1998 r.) . Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów nie znalazł podstaw do obniżenia kary. Rozpatrując odwołanie Prezes UOKiK zbadał także kwestię odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa. Powyższy przepis wskazuje wprost jakie podstawowe przesłanki muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, gdy: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W toku kontroli stwierdzono, że przy 100 towarach na 100 sprawdzonych (czyli wszystkich) nie było cen jednostkowych. Trudno zatem uznać, iż waga naruszenia jest znikoma. Strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości a zatem zaprzestała naruszania prawa. Aby mówić o spełnieniu tej przesłanki muszą wystąpić jej obydwa elementy łącznie, tj. naruszenie jest znikome a strona zaprzestała jego naruszenia. W tym przypadku wystąpiła tylko druga z nich. Zatem, mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK nie znajduje podstaw dla zastosowania art. 189f pkt § 1 pkt 1Kpa. Nie zo stała spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona ni e została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Po przeanalizowaniu m ateriału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 Kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadn iających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej. W kwestii wysokości kary i trudnej sytua cji strony Prezes UOKiK informuje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 20 2 1 r. poz. 15 40 z późn. zm. ) organ, który nałożył karę – organ pierwszej instancji, na wnios ek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 6 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określo ne w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. Prezes UOKiK przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej ins tancji oraz uznał, iż Zachodniopomorski WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorcę , karę pieniężną w wysokości 4. 000 zł (słow nie: cztery tysiące złotych), z tytułu naruszenia określon ych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o cenach , obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych towarów. Tym samym, decyzja Zachodniopomorskiego WIIH z dnia 22 lipca 2022 r. SPO Nr 85/2022 o wymierzeniu kary pieniężnej powinna pozostać w obrocie prawnym. Stoso wnie do art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekc ji Handlowej w Szczecinie w terminie 7 dni o d dnia, w którym decyzja o nałożen iu kary stanie się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego . Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Pows tańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak ni ż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 7 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubie gania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należ y złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Ha ndlowej /podpisano elektronicznie/