DIH-1/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-35(4)/14/JS Warszawa, 22 maja 2014 r. DECYZJA DIH-1/ 41 /2014 Na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r, poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 148), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania złoŜonego przez przedsiębiorcę MARCPOL S.A. z siedzibą w Łomiankach, od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr PO.54.JH.43.2014.AB (nr akt sprawy: ś.8361.18.2014), którą ww. przedsiębiorcy na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.) wymierzono karę pienięŜną w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej ośmiu partii mroŜonych produktów rybołówstwa oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań, uchyla zaskarŜoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 27-28 stycznia 2014 r. przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie, zwanego dalej „Mazowieckim WIIH”, w sklepie zlokalizowanym w Warszawie przy ul. Zaułek 1, naleŜącym do przedsiębiorcy MARCPOL S.A. z siedzibą w Łomiankach, zwanego dalej „stroną”, zakwestionowano sposób oznakowania ośmiu partii mroŜonych produktów rybołówstwa oferowanych bez opakowań o łącznej wartości 387,63 zł, z uwagi na: 1. brak w miejscu sprzedaŜy nazwy albo imienia i nazwiska producenta oraz informacji o ilościowej zawartości glazury lub ryby, w przypadku: − filetów z mintaja, IQF, w ilości 5 kg w cenie sprzedaŜy 9,79 zł/kg o wartości 48,95 zł, o deklarowanej zawartości glazury 35% (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „filet z mintaja i cenę za kilogram”), − filetów pangi suma IQF, w ilości 10 kg w cenie sprzedaŜy 7,99 zł/kg o wartości 79,90 zł, o deklarowanej zawartość glazury 20%, (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „filet mroŜony panga i cenę za kilogram”), 2 − tuszy nototenii IQF, w ilości 2 kg w cenie sprzedaŜy 11,65 zł/kg o wartości 23,30 zł, o deklarowanej zawartość glazury 20%, (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „nototenia tusza i cenę za kilogram”), − filetów soli IQF, w ilości 3,2 kg w cenie sprzedaŜy 17,75 zł/kg o wartości 56,80 zł, o deklarowanej zawartość glazury 20%, (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „filet sola i cenę za kilogram”), − kostki z mintaja w ilości 2,7 kg w cenie sprzedaŜy 13,65 zł/kg o wartości 36,86 zł, o deklarowanej zawartość glazury 5%, (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „kostka z mintaja i cenę za kilogram”), zwanych dalej „rybami mroŜonymi glazurowanymi”, co stanowiło naruszenie przepisu § 17 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie znakowania, 2. brak w miejscu sprzedaŜy nazwy albo imienia i nazwiska producenta w przypadku: − tuszy halibuta mroŜonej w ilości 2,3 kg w cenie sprzedaŜy 37,99 zł/kg o wartości 87,38 zł (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „halibut tusza i cenę za kilogram”), − kostki z łososia w ilości 0,6 kg w cenie sprzedaŜy 22,75 zł/kg o wartości 13,65 zł (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „kostka z łososia i cenę za kilogram”), − tuszy miętusa królewskiego w ilości 1,2 kg w cenie sprzedaŜy 33,99 zł/kg o wartości 40,79 zł (w miejscu sprzedaŜy podano jedynie „tusza miętusa królewskiego i cenę za kilogram”), zwanych dalej „rybami mroŜonymi”, co stanowiło naruszenie przepisów § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie znakowania. W toku kontroli, na Ŝądanie inspektorów, pracownik kontrolowanego okazał opakowania zbiorcze, w których były dostarczone ryby mroŜone glazurowane. Weryfikując informacje umieszczone na opakowaniach zbiorczych stwierdzono, Ŝe oferowane w sklepie filety rybne pod nazwą filety z Soli okazały się być filetami z Limandy Ŝółtopłewej (Limanda aspera) a nie filetami z Soli (Sola spp.). W wykazie oznaczeń handlowych przyjętych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 z dnia 17 grudnia 1999 r . w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (Dz. Urz. UE.L 2000 Nr 17, str. 22) Limanda Ŝółtopłewa i Sola widnieją jako odrębne gatunki. Przebieg i ustalenia poczynione w toku kontroli zostały opisane w protokole kontroli z dnia 28 stycznia 2013 r. (nr akt kontroli: ś.8361.18.2014), podpisanym w centrali spółki przez prezesa zarządu bez zastrzeŜeń. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, pismem z dnia 13 marca 2014 r., Mazowiecki WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pienięŜnej, w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.), zwanej dalej ustawą o jakości handlowej, z tytułu wprowadzenia do obrotu ośmiu partii mroŜonych produktów rybołówstwa o niewłaściwej jakości handlowej. 3 Jednocześnie poinformował, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie na podstawie art. 10 § 1 Kpa stronie biorącej udział w postępowaniu przysługuje prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr PO.54.JH.43.2014.AB, Mazowiecki WIIH wymierzył przedsiębiorcy MARCPOL S.A. z siedzibą w Łomiankach, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 1.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej ośmiu partii mroŜonych produktów rybołówstwa oferowanych bez opakowań. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 7 kwietnia 2014 r. Pismem z dnia 18 kwietnia 2014 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 22 kwietnia 2014 r.), strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc: na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa o uchylenie zaskarŜonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy lub umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie na podstawie art. 138 § 2 o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Mazowieckiego WIIH. W ocenie strony orzeczona kara 1000 zł jest karą zbyt dotkliwą, nieadekwatną do stwierdzonych naruszeń. W odwołaniu strona zarzuciła: 1. naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego; − zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz niejasne i niepełne uzasadnienie w treści decyzji materiału dowodowego oraz zaniechanie analizy materiału dowodowego, polegającej na zaniechaniu ustalenia czy produkty nie posiadały oznaczeń nazwy producenta na opakowaniach, w których były wystawione na sprzedaŜ oraz nie wskazaniu dlaczego nie odpowiadały przepisom prawa; − zaniechanie analizy materiału dowodowego, polegające na zaniechaniu ustalenia kto jest odpowiedzialny za oznaczenie produktu – właściciel sklepu, w którym zostały wystawione na sprzedaŜ dane produkty czy producent, który sprzedając towar wprowadza go do obrotu; − zaniechanie uwzględnienia okoliczności, iŜ w sklepie strony znajdują się na stoiskach informacje, iŜ w przypadku pytań konsumenta odnośnie składu czy teŜ producenta, wszelkie informacje niezbędne udzieli kaŜdy pracownik sklepu; − wadliwe przyjęcie, iŜ osoby zajmujące się wprowadzaniem produktu do obrotu odpowiadają za ich oznakowanie, w sytuacji gdy wszelkie niezbędne informacje powinny być zamieszczone na produkcie przez producenta; 2. naruszenie art. 40a ustawy o jakości handlowej poprzez pominięcie przy ustalaniu stopnia szkodliwości czynu, iŜ konsument nie został pozbawiony danych dotyczących produktów, gdyŜ dane takowe mógł otrzymać od kaŜdego pracownika sklepu oraz przyjmując nawet wadliwe oznaczenie, nie było to działanie umyślne strony, co powinno doprowadzić do uznania, iŜ stopień szkodliwości czynu jest niski, czy wręcz znikomy i orzeczenia kary niŜszej niŜ 1000 zł. 4 Pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r., Prezes UOKiK poinformował ww. przedsiębiorcę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 4 ust. 1, Ŝe wprowadzane do obrotu artykuły rolno – spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe w świetle prawa Ŝywnościowego pojęcie „wprowadzania do obrotu” dotyczy kaŜdego etapu obrotu i nie jest zawęŜone jedynie do pierwszego wprowadzenia na rynek. W kwestii tej art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej odsyła do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz.U. L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” – gdzie "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie Ŝywności lub pasz w celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję i inne formy dysponowania. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Definicja jakości handlowej zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej obejmuje m.in. wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania artykułów rolno-spoŜywczych, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Wydane w oparciu m.in. o ustawę o jakości handlowej rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych, po zmianie obowiązującej od dnia 1 lipca 2013 r. stanowi w § 17, Ŝe w przypadku środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się m.in.: 1) nazwę albo imię i nazwisko producenta, 2) wykaz składników, 5 3) klasę jakości handlowej albo inny wyróŜnik jakości handlowej, jeŜeli zostały one ustalone w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych lub ich grup albo jeŜeli obowiązek podawania klasy jakości handlowej albo wyróŜnika wynika z odrębnych przepisów, 4) w przypadku produktów rybołówstwa w rozumieniu pkt 3.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do Ŝywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2005, str. 55, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14, z późn. zm.) mroŜonych glazurowanych – dodatkowo informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury lub ryby albo owoców morza w tych produktach […]. Informacje te podaje się w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe w przeciwieństwie do sprzedaŜy Ŝywności w formie opakowanej, w przypadku wyrobów oferowanych luzem oznakowanie w miejscu sprzedaŜy stanowi praktycznie jedyne źródło informacji dla nabywcy o rodzaju i właściwościach środka spoŜywczego. Brak tego oznakowania ogranicza konsumentom prawo do swobodnego wyboru produktów w trakcie dokonywania zakupów. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W przedmiotowej sprawie strona wprowadziła do obrotu osiem partii artykułów rolno- spoŜywczych, nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na brak wymaganego oznakowania, co zdaniem Mazowieckiego WIIH naruszało obowiązujące przepisy. Mając na uwadze powyŜsze, Mazowiecki WIIH uznał, iŜ naleŜało wymierzyć karę pienięŜną w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, Prezes UOKiK uznał, Ŝe Mazowiecki WIIH wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 Kpa, gdyŜ rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ pierwszej instancji nie zrealizował tego w sposób wyczerpujący. Zdaniem Prezesa UOKiK organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy, w tym te mogące wskazywać na zafałszowanie produktu. NaleŜy zauwaŜyć, iŜ zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, za zafałszowany artykuł rolno-spoŜywczy uznaje się produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej 6 poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. W ocenie Prezesa UOKiK w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pominął opisany w protokole kontroli istotny fakt oferowania przez stronę Limandy Ŝółtopłewej (Limanda aspera) jako soli (Sola spp.). PowyŜsze ma istotne znaczenie dla oceny popełnienia zarzucanego przedsiębiorcy czynu, wpływa chociaŜby na ocenę zakresu naruszenia przepisów o jakości handlowej, a w konsekwencji na wymiar kary pienięŜnej. Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe zafałszowanie moŜe polegać na podaniu nazwy produktu, niezgodnej z prawdą – w niniejszej sprawie podano w miejscu sprzedaŜy nazwę filetów rybnych niezgodnie z rzeczywistą, umieszczoną na opakowaniu zbiorczym, tj.: pod nazwą filetów z Soli oferowano konsumentom filety z Limandy Ŝółtopłetwej. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 168 z późn. zm.), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi wykaz oznaczeń handlowych produktów rybołówstwa przyjętych na terytorium Polski, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 104/2000 w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury. W wykazie tym, Sola i Limanda Ŝółtopłetwa zostały wymienione jako róŜne gatunki ryb i w taki teŜ sposób powinny być rozróŜniane na rynku polskim, zwłaszcza Ŝe ceny soli są z reguły znacznie wyŜsze niŜ Limandy Ŝółtopłetwej. W konsekwencji tego, Ŝe organ pierwszej instancji wszczął i prowadził postępowanie administracyjne w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, Prezes UOKiK nie mógł zmienić kwalifikacji czynu, a tym samym nie był uprawniony orzec co do istoty sprawy. Wskazać przy tym naleŜy, Ŝe wyŜej wskazany zakres sprawy, konieczny do wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszym zakresie. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe przepis art. 40a ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej (pkt 3) lub zafałszowane (pkt 4) podlega innej karze. Za kaŜdy z tych czynów ustawodawca przewiduje karę w innej wysokości. Stosownie do treści art. 40a ust. 1, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze: – nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby 7 zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł (pkt 3); – zafałszowane, podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1.000 zł (pkt 4). W związku z powyŜszym, naleŜało uchylić zaskarŜoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. NiezaleŜnie od powyŜszego, zdaniem Prezesa UOKiK, dokonana przez organ pierwszej instancji kwalifikacja czynu odnośnie wprowadzenia do obrotu pozostałych siedmiu produktów niedopowiadających jakości handlowej była prawidłowa, tym niemniej skarŜone rozstrzygniecie oraz prowadzone postępowanie administracyjne dotyczyło ośmiu produktów zakwalifikowanych jako nieodpowiadające jakości handlowej, za które została wymierzona jedna kara pienięŜna, natomiast w niniejszym postępowaniu moŜemy mieć do czynienia z dwoma róŜnymi rodzajowo czynami o odmiennej kwalifikacji ustawowej, w związku z powyŜszym prawidłowe będzie ponowne rozpatrzenie całej sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie na gruncie przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w stosunku siedmiu zakwestionowanych partii (filetów z mintaja, filetów z pangi suma, tuszy nototenii, kostki z mintaja, tuszy halibuta, kostki z łososia, tuszy miętusa królewskiego) i 40a ust. 1 pkt 4 w stosunku do zakwestionowanej partii filetów Limandy Ŝółtopłetwej, mając jednocześnie na uwadze podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące w szczególności niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w przypadku filetów z mintaja i Limandy Ŝółtopłetwej organ pierwszej instancji uwzględni nieprawidłowość polegającą na nieumieszczeniu informacji o wykazie składników bądź wyjaśni dlaczego jej nie uwzględnił w prowadzonym postepowaniu. Z opisu oznakowania opakowań zbiorczych przedstawionego w załączniku nr 2 do protokołu kontroli zatytułowanym „Zestawienie towarów do sprzedaŜy luzem w dniu 27.01.2014 r. przez Marcpol S.A. w sklepie przy ul. Zaułek 1 w Warszawie, dla których sprawdzono oznakowanie” wynika, Ŝe filety z mintaja w składzie zawierały stabilizator E 452, a filety Limandy Ŝółtopłetwej, figurującej w ww. zestawieniu pod nazwą Sola filet IQF - stabilizator E 451 (i). PowyŜsze narusza przepis § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania. Ta nieprawidłowość nie została ujęta w prowadzonym postępowaniu przez organ pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu strony w kwestii braku ustalenia przez organ pierwszej instancji, kto jest odpowiedzialny za oznaczenie produktu – właściciel sklepu, w którym zostały wystawione na sprzedaŜ dane produkty czy producent, który sprzedając towar wprowadza je do obrotu, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe w zakresie niedopełnienia obowiązków wynikających z rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, za odpowiedzialną naleŜy uznać wyłącznie stronę (kontrolowanego), która działając w branŜy powinna znać i stosować przepisy związane z wykonywaną przez nią działalnością. Nawet jeśli stwierdzone nieprawidłowości były wynikiem niezamierzonych działań pracowników strony, nie powoduje to wyłączenia odpowiedzialności w tym zakresie. W myśl art. 17 ust. 1 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Nieinformowanie w oznakowaniu produktów o ich producencie, właściwościach i cechach stanowi niedopełnienie obowiązku zapewnienia zgodności oferowanych produktów z wymogami powszechnie obowiązującego prawa Ŝywnościowego. Prawo to nie przewiduje moŜliwości zwolnienia się z tego obowiązku i stanowi, Ŝe jego celem jest ochrona interesów konsumentów. Prezes UOKiK zwraca uwagę, Ŝe zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, w przypadku produktów rybołówstwa oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań jednostkowych (luzem), w miejscu ich sprzedaŜy, na dotyczących ich wywieszkach lub w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, podaje się dodatkowo informacje o nazwie lub imieniu i nazwisku producenta, wykaz składników oraz informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury lub ryby albo owoców morza w tych produktach. Zatem tylko informacje podane w formie wywieszki umieszczonej bezpośrednio przy produkcie (obok, na, przy produkcie) lub uwidocznione w inny sposób, ale w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom odpowiada prawidłowemu oznakowaniu produktów, stosownie do tego przepisu. W tym miejscu naleŜy wskazać, Ŝe etykieta opakowania zbiorczego, zawierająca wymagane informacje moŜe zostać uznana za wywieszkę spełniającą wymagania § 17 ww. rozporządzenia, o ile będzie ona umieszczona w widocznym i dostępnym dla konsumentów miejscu, a obowiązkowe informacje będą dla nich czytelne. Dodać naleŜy takŜe, Ŝe w orzecznictwie sądowym odnoszącym się do stanu prawnego przed nowelizacją rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych (tj. przed dniem 1 lipca 2013 r.), podkreśla się literalne brzmienie przepisu § 17, które nie pozostawia wątpliwości co do istnienia obowiązku w powyŜszym zakresie. Skoro przepis stanowi o wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub innym sposobie uwidocznienia informacji w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom, samo posiadanie etykiet i ich ewentualna dostępność dla konsumentów, czy teŜ informacja ustna uzyskiwana od sprzedawcy, nie zastępuje uwidocznienia wymaganych informacji. Ponadto takie działania nie odpowiadają celowi regulacji, jakim jest prawidłowe oznakowanie artykułów rolno- spoŜywczych oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań jednostkowych (luzem) (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1652/10). Oznacza to, Ŝe konsumenci muszą mieć bezpośrednią moŜliwość zapoznania się z informacjami przysługującymi im z mocy prawa, bez konieczności 9 podejmowania dodatkowych starań o uzyskanie ich od sprzedawcy. Konieczność podjęcia dodatkowych działań mających na celu uzyskanie informacji np. od sprzedawcy powoduje w rzeczywistości utrudnienie w zakupie, co moŜe skutkować utratą zainteresowania konsumenta o cechach i właściwościach produktu, a w konsekwencji zakupem produktu niezgodnego z jego oczekiwaniami. NaleŜy podkreślić takŜe, Ŝe przyjęte przez ustawodawcę brzmienie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy, w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno- spoŜywczych niewłaściwej jakości handlowej, podlega karze określonej w tym przepisie. Zatem samo stwierdzenie faktu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych niespełniających wymagań jakości handlowej powoduje konieczność nałoŜenia kary. Biorąc pod uwagę wątpliwości strony, co do wysokości kary pienięŜnej i sposobu jej wyliczenia, sygnalizowane równieŜ w toku prowadzonego postępowania w piśmie skierowanym do Mazowieckiego WIIH z dnia 24 marca 2014 r., naleŜy wskazać, Ŝe w kwestii pojęcia korzyści majątkowej, o której mowa art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 684/11, stwierdzając, Ŝe odpowiada ona wartości detalicznej produktów nieodpowiadających jakości handlowej, która mogłaby być uzyskana poprzez wprowadzenie tych produktów do obrotu. Zdaniem Sądu, określenie wartości korzyści majątkowej z uwzględnieniem kosztów, które ponosi sprzedawca wykraczałoby poza ramy i cele tej ustawy, a jednocześnie wiązałoby się kaŜdorazowo z koniecznością przeprowadzenia analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, obejmującej nie tylko koszty produkcji sprzedawanych towarów, ale takŜe koszty amortyzacji urządzeń czy wynagrodzenia pracowników. Odnosząc się do wielkości obrotów strony wskazanych równieŜ w tym piśmie, Prezes UOKiK wyjaśnia, Ŝe przesłanka ta oceniana jest w kontekście całej działalności strony, a nie tylko części związanej z zakwestionowanymi produktami. Pozostałe przesłanki wymienione w 40a ust. 5 tej ustawy, w tym podniesiony w odwołaniu stopień szkodliwości czynu, rozpatrywane są indywidualnie w kaŜdej sprawie i zaleŜą one ściśle od ustaleń kontroli. Ponadto naleŜy takŜe wskazać, Ŝe zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego powinny być proporcjonalne, skuteczne i odstraszające. Skuteczność kary przejawia się w moŜliwości jej nałoŜenia i wyegzekwowania. śeby kara była odstraszająca jej wysokość musi być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałoŜona na podmiot musi spełniać takŜe funkcję prewencyjną, tj. być ostrzeŜeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. NałoŜona sankcja powinna spełniać takŜe funkcję represyjną, czyli stanowić powaŜną dolegliwość, jednakŜe nie eliminować przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Dodać naleŜy, Ŝe celem prawa Ŝywnościowego, zgodnie z art. 8 rozporządzenia 178/2002, jest ochrona interesów konsumentów dlatego jego przestrzeganie powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Szczególnie naleŜy wskazać, Ŝe celem 10 ustawy o jakości handlowej jest przede wszystkim ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, dlatego teŜ kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, po uwzględnieniu kryteriów ich wymierzania określonych w art. 40a ust. 5 ww. ustawy, nie mogą być symboliczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. VI SA/Wa 769/10). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 2 organ odwoławczy moŜe uchylić zaskarŜoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności naleŜy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z poźn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Inspekcji Handlowej Anna Janiszewska Otrzymują: 1. Pan Dawid Mosler Pełnomocnik Marcpol S.A. z siedzibą w Łomiankach Biuro Zarządu Marcpol S.A. Al. Wilanowska 365 02-665 Warszawa 2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Warszawie 3. a/a