DDK-40/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MA Ł GORZATA KRASNOD Ę BSKA-TOMKIEL DDK-61-18/08/AH Warszawa, dn. 31 grudnia 2008 r. DECYZJA nr DDK 40 /2008 I Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów , o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł ania Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, polegaj ą ce na stosowaniu 1) w „Regulaminie ogólnym ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” postanowie ń wzorca umowy o tre ś ci: a) § 3 ust. 1 – „(…) Brak Rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł Rachunku (…)”, b) § 3 ust. 4 – „Je ż eli przerwy w dostawie sygna ł u lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u, udokumentowane przez uprawnione s ł u ż by, s ą spowodowane Awari ą w Sieci Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż nast ę puj ą ce po sobie 48 godzin od daty zg ł oszenia przez Abonenta, wówczas Op ł ata okresowa za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy zostanie obni ż ona (…) o 1/30 Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy w przypadku p ł atno ś ci miesi ę cznej (lub 1/90 w przypadku Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy uiszczanej kwartalnie) za ka ż dy kolejny dzie ń Awarii, licz ą c od daty zg ł oszenia Awarii (…)”, c) § 4 ust. 3 – „Je ż eli Abonent b ę dzie zalega ć z uiszczeniem jakichkolwiek op ł at na rzecz Operatora, wówczas Operator mo ż e wstrzyma ć ś wiadczenie us ł ug (przerwa ć dostarczanie sygna ł u do Ko ń cówki Sieci) do czasu uiszczenia zaleg ł ych op ł at wraz odsetkami (…). Je ż eli Abonent zg ł osi pisemny wniosek o Ponown ą Aktywacj ę sygna ł u, a nast ę pnie ui ś ci (…) oraz op ł at ę za Ponown ą Aktywacj ę , wówczas Operator zobowi ą zany jest w ci ą gu 3 dni roboczych od dostarczenia przez Abonenta dowodu uiszczenia wszystkich wymienionych op ł at, ponownie udost ę pni ć Abonentowi sygna ł (…)”; 2) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ug telefonicznych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowna Aktywacja po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych op ł at (…) – 73,20 PLN brutto”; 3) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dost ę pu do Internetu i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at (…) – 73,20 PLN brutto”; 4) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dostarczania Programów telewizyjnych i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at (…) – 73,20 PLN brutto”; które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II Na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazuje Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie publikacj ę niniejszej decyzji w ca ł o ś ci na koszt Aster Sp. z o.o. w terminie 14 dni (czterna ś cie) od daty uprawomocnienia si ę decyzji na stronie internetowej przedsi ę biorcy www.aster.pl w ten sposób, ż e odno ś nik do tre ś ci decyzji powinien zosta ć umieszczony na stronie g ł ównej www.aster.pl oraz utrzymywanie jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 6 (sze ść ) miesi ę cy, a ponadto dwukrotn ą publikacj ę sentencji decyzji na koszt Aster Sp. z o.o. w terminie 30 (trzydzie ś ci) dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji na jednej z pi ę ciu pierwszych stron dziennika o zasi ę gu ogólnopolskim o obj ę to ś ci co najmniej 24 (dwadzie ś cia cztery) cm x 12 (dwana ś cie) cm, z tym ż e okres mi ę dzy przedmiotowymi publikacjami powinien wynosi ć co najmniej 7 (siedem) dni. III Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 584 833,70 PLN (s ł ownie: milion pi ęć set osiemdziesi ą t cztery tysi ą ce osiemset trzydzie ś ci trzy z ł ote 70/100 groszy) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. IV Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zwi ą zku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie stosowania przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu: 2 1) w „Regulaminie szczegó ł owym ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” postanowie ń wzorca umowy o tre ś ci: a) § 4 ust. 3 pkt 2 – „(…) Abonent zobowi ą zany jest do zap ł acenia op ł aty za Ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z obowi ą zuj ą cym Cennikiem”, b) § 4 ust. 3 pkt 3 – „(…) Je ż eli Abonent w terminie 14 dni od dnia od łą czenia od Sieci, z ł o ż y pisemny wniosek o cofni ę cie przez Operatora o ś wiadczenia o rozwi ą zaniu Umowy, wówczas Operator mo ż e ponownie udost ę pni ć sygna ł w ramach dotychczasowej Umowy po uiszczeniu przez Abonenta op ł aty za ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z aktualnie obowi ą zuj ą cym Cennikiem”, 2) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ug telefonicznych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowna Aktywacja po uprzednim od łą czeniu z powodu (…) nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; 3) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dost ę pu do Internetu i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu (…) nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; 4) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dostarczania Programów telewizyjnych i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu (…) nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza post ę powanie. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem Urz ę du” lub „Prezesem UOKiK”, postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r., na podstawie art. 49 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej „uokik”, dzia ł aj ą c z urz ę du, wszcz ął wobec Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, zwanej dalej „ASTER” lub „Spó ł k ą ”, post ę powanie w sprawie uznania, i ż dzia ł ania Spó ł ki, polegaj ą ce na stosowaniu w „Regulaminie ogólnym ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” postanowie ń wzorca umowy o tre ś ci: § 3 ust. 1 – „(…) Brak Rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł Rachunku (…)”, § 3 ust. 4 – „Je ż eli przerwy w dostawie sygna ł u lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u, udokumentowane przez uprawnione s ł u ż by, s ą spowodowane Awari ą w Sieci Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż nast ę puj ą ce po sobie 48 godzin od daty zg ł oszenia przez Abonenta, wówczas Op ł ata okresowa za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy zostanie obni ż ona (…) o 1/30 Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy w przypadku p ł atno ś ci miesi ę cznej (lub 1/90 w przypadku Op ł aty okresowej za 3 us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy uiszczanej kwartalnie) za ka ż dy kolejny dzie ń Awarii, licz ą c od daty zg ł oszenia Awarii (…)”, § 4 ust. 3 – „Je ż eli Abonent b ę dzie zalega ć z uiszczeniem jakichkolwiek op ł at na rzecz Operatora, wówczas Operator mo ż e wstrzyma ć ś wiadczenie us ł ug (przerwa ć dostarczanie sygna ł u do Ko ń cówki Sieci) do czasu uiszczenia zaleg ł ych op ł at wraz odsetkami (…). Je ż eli Abonent zg ł osi pisemny wniosek o Ponown ą Aktywacj ę sygna ł u, a nast ę pnie ui ś ci (…) oraz op ł at ę za Ponown ą Aktywacj ę , wówczas Operator zobowi ą zany jest w ci ą gu 3 dni roboczych od dostarczenia przez Abonenta dowodu uiszczenia wszystkich wymienionych op ł at, ponownie udost ę pni ć Abonentowi sygna ł (…)”; w „Regulaminie szczegó ł owym ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” postanowie ń wzorca umowy o tre ś ci: § 4 ust. 3 pkt 2 – „(…) Abonent zobowi ą zany jest do zap ł acenia op ł aty za Ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z obowi ą zuj ą cym Cennikiem”, § 4 ust. 3 pkt 3 – „(…) Je ż eli Abonent w terminie 14 dni od dnia od łą czenia od Sieci, z ł o ż y pisemny wniosek o cofni ę cie przez Operatora o ś wiadczenia o rozwi ą zaniu Umowy, wówczas Operator mo ż e ponownie udost ę pni ć sygna ł w ramach dotychczasowej Umowy po uiszczeniu przez Abonenta op ł aty za ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z aktualnie obowi ą zuj ą cym Cennikiem”; w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ug telefonicznych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowna Aktywacja po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych op ł at lub nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dost ę pu do Internetu i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at lub nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dostarczania Programów telewizyjnych i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at lub nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”, stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik, polegaj ą c ą na stosowaniu postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zwanego dalej „Rejestrem”, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), zwanej dalej „k.p.c”. Podstaw ą wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania w sprawie stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów by ł materia ł dowodowy zgromadzony w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego (sygn. akt DDK–405–20/07/ Ł W/AH), który zgodnie z punktem II ww. postanowienia, zosta ł zaliczony przez Prezesa Urz ę du w poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu. Analiza zgromadzonego materia ł u dowodowego wykaza ł a, i ż w stosowanych w obrocie z konsumentami wzorcach umowy 4 Spó ł ka stosuje postanowienia umowne, których tre ść jest zbie ż na z tre ś ci ą postanowie ń umownych wpisanych do Rejestru. W pi ś mie z dnia 5 maja 2008 r. ASTER wyrazi ł a stanowisko odno ś nie do przedstawionych jej zarzutów oraz z ł o ż y ł a stosowne wyja ś nienia. Spó ł ka nie podzieli ł a stanowiska Prezesa UOKiK w zakresie kwestionowanych postanowie ń wzorców umowy. Spó ł ka uzna ł a, i ż zarzut abuzywno ś ci klauzul we wzorcach umownych ASTER jest nieuprawniony, bowiem nie zachodz ą tu przes ł anki z art. 385 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej „k.c.”. Ponadto, Spó ł ka podnios ł a, i ż wiele postanowie ń wzorców umownych kwestionowanych przez Prezesa UOKiK w ramach przedmiotowego post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik zosta ł o uzgodnionych co do tre ś ci i znaczenia z Delegatur ą UOKiK w Warszawie w toku czynno ś ci podejmowanych w zwi ą zku z przeprowadzon ą w 2003 r. oraz w 2004 r. analiz ą wzorców umowy Aster City Cable sp. z o.o., której Aster Sp. z o.o. jest nast ę pc ą prawnym jako spó ł ka przejmuj ą ca. Co wi ę cej ASTER podnios ł a, ż e przepis art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik, zgodnie z którym praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów jest stosowanie przez przedsi ę biorc ę postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru, jest sprzeczny z Konstytucj ą RP, co wynika z faktu, i ż sfera praw i obowi ą zków przedsi ę biorcy zostaje ukszta ł towana poprzez tre ść wyroku, którego dany przedsi ę biorca nie by ł stron ą , co w konsekwencji oznacza, i ż Rejestr kreuje nowe ź ród ł o prawa. Tymczasem, jak wskaza ł a Spó ł ka, Konstytucja RP jako ź ród ł a prawa definiuje jedynie Konstytucj ę , ustawy, ratyfikowane umowy mi ę dzynarodowe oraz rozporz ą dzenia (zamkni ę ty katalog ź róde ł prawa). Ponadto Spó ł ka podnios ł a, i ż twierdzenie jakoby stosowanie postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł y wpisane do Rejestru stanowi ł o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów w ka ż dej sytuacji jest nies ł usznym twierdzeniem, poniewa ż znajduj ą si ę w nim tylko pojedyncze wypowiedzi normatywne wyrwane z kontekstu ca ł o ś ciowego uregulowania zawartego w danym wzorcu umownym, co nie musi ś wiadczy ć o tym, ż e podobna klauzula w ramach innej regulacji wzorca umownego innego przedsi ę biorcy ma charakter niedozwolony. Maj ą c na uwadze powy ż sze Aster uzna ł a, ż e przepis art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik jest sprzeczny z konstytucyjn ą zasad ą prawa do s ą du i z zasad ą niezawis ł o ś ci s ę dziowskiej - zgodnie z przepisem art. 45 Konstytucji RP ka ż dy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zw ł oki przez w ł a ś ciwy, niezale ż ny, bezstronny i niezawis ł y s ą d. Zdaniem Spó ł ki ka ż dy przedsi ę biorca powinien mie ć prawo do rozpoznania przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, czy stosowane przez niego wzorce maj ą charakter abuzywny. Dodatkowo ASTER wskaza ł a na fakt, i ż pierwotny adresat normy uznanej za abuzywn ą mo ż e mie ć diametralnie inaczej ukszta ł towan ą sfer ę praw i obowi ą zków wynikaj ą cych z ustawy (np. inaczej kszta ł tuje si ę sfera praw przedsi ę biorcy wyznaczonego, a inaczej „zwyk ł ego” przedsi ę biorcy telekomunikacyjnego, podobnie inaczej kszta ł tuje si ę sfera uprawnie ń konsumenta odbiorcy energii, a inaczej konsumenta odbiorcy us ł ug telekomunikacyjnych). W szczególno ś ci odno ś nie do postanowienia § 3 ust. 1 o tre ś ci: „(…) Brak Rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł Rachunku (…)”, zawartego w „Regulaminie ogólnym ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”, 5 Spó ł ka poinformowa ł a Prezesa UOKiK, ż e rozwa ż a zmian ę tego ż postanowienia na postanowienie o tre ś ci: „W przypadku nieotrzymania Rachunku, Abonent zobowi ą zany jest do niezw ł ocznego powiadomienia o tym fakcie Operatora celem uzyskania informacji o wysoko ś ci nale ż nych op ł at i dokonania zap ł aty. W powy ż szej sytuacji Abonent zobowi ą zany jest do dokonania op ł aty do ostatniego dnia Okresu rozliczeniowego nast ę puj ą cego po Okresie rozliczeniowym, którego dotyczy ł rachunek. W przypadku w którym Abonent nie zg ł osi braku Rachunku za dany Okres rozliczeniowy w terminie 7 dni od zako ń czenia tego Okresu rozliczeniowego, wówczas za dat ę dor ę czenia Rachunku uwa ż a si ę ostatni dzie ń danego Okresu rozliczeniowego”. Odno ś nie do postanowienia § 3 ust. 4 o tre ś ci: „Je ż eli przerwy w dostawie sygna ł u lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u, udokumentowane przez uprawnione s ł u ż by, s ą spowodowane Awari ą w Sieci Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż nast ę puj ą ce po sobie 48 godzin od daty zg ł oszenia przez Abonenta, wówczas Op ł ata okresowa za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy zostanie obni ż ona (…) o 1/30 Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy w przypadku p ł atno ś ci miesi ę cznej (lub 1/90 w przypadku Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy uiszczanej kwartalnie) za ka ż dy kolejny dzie ń Awarii, licz ą c od daty zg ł oszenia Awarii (…)”, zawartego w „Regulaminie ogólnym ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”, Spó ł ka wskaza ł a na brak mo ż liwo ś ci kwestionowania przez Prezesa UOKiK w ramach niniejszego post ę powania przedmiotowego postanowienia z uwagi na prawomocny wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 pa ź dziernika 2007 r., sygn. akt XVII AmC 84/06, oddalaj ą cy powództwo S ł awomira Olszewskiego przeciwko Spó ł ce o uznanie za niedozwolone postanowie ń wzorców umowy, w tym równie ż ww. postanowienia oraz z uwagi na tre ść przepisu art. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym, zdaniem Spó ł ki, Prezes UOKiK jest zwi ą zany ww. wyrokiem SOKiK i nie mo ż e go kwestionowa ć . Odno ś nie do postanowienia § 4 ust. 3 o tre ś ci: „Je ż eli Abonent b ę dzie zalega ć z uiszczeniem jakichkolwiek op ł at na rzecz Operatora, wówczas Operator mo ż e wstrzyma ć ś wiadczenie us ł ug (przerwa ć dostarczanie sygna ł u do Ko ń cówki Sieci) do czasu uiszczenia zaleg ł ych op ł at wraz odsetkami (…). Je ż eli Abonent zg ł osi pisemny wniosek o Ponown ą Aktywacj ę sygna ł u, a nast ę pnie ui ś ci (…) oraz op ł at ę za Ponown ą Aktywacj ę , wówczas Operator zobowi ą zany jest w ci ą gu 3 dni roboczych od dostarczenia przez Abonenta dowodu uiszczenia wszystkich wymienionych op ł at, ponownie udost ę pni ć Abonentowi sygna ł (…)”, zawartego w „Regulaminie ogólnym ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”, a tak ż e odno ś nie do analogicznych postanowie ń zawartych w „Regulaminie szczegó ł owym ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” oraz w Cennikach ASTER, Spó ł ka po raz kolejny przedstawi ł a informacje prezentowane uprzednio w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego (pismo z dnia 14 wrze ś nia 2007 r.), dotycz ą ce procedury stosowania przedmiotowych postanowie ń umownych. Spó ł ka wskaza ł a, i ż od łą czenie od sieci nast ę puje przy kwocie zaleg ł o ś ci powy ż ej 80 PLN po up ł ywie 120 dni od powstania zaleg ł o ś ci zarówno w przypadku us ł ugi telewizji kablowej, jak i w przypadku oferty zintegrowanej, czyli po łą czenia us ł ugi telewizji kablowej z inn ą us ł ug ą . W zale ż no ś ci od rodzaju oferty od łą czenie od sieci jest poprzedzone wys ł aniem przez Spó ł k ę listu zwyk ł ego, windykacj ą bezpo ś redni ą i telewindykacj ą b ą d ź te ż wys ł aniem listu zwyk ł ego, listu elektronicznego, telewindykacj ą , 6 wys ł aniem wezwania listem poleconym oraz windykacj ą bezpo ś redni ą . Ponadto ASTER podnios ł a, i ż w sytuacji wstrzymania ś wiadczenia us ł ug konieczne jest tzw. „dezaktywowanie” sygna ł u wymagaj ą ce wizyty technika, w innym bowiem przypadku konsument narusza ł by art. 7 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o ochronie niektórych us ł ug ś wiadczonych drog ą elektroniczn ą opartych lub polegaj ą cych na dost ę pie warunkowym (Dz. U. Nr 126, poz. 1068 ze zm.). Spó ł ka wskaza ł a równie ż , ż e zawieszenie us ł ug mo ż e nast ą pi ć wy łą cznie na skutek niewykonania lub nienale ż ytego wykonania przez konsumenta łą cz ą cej go z przedsi ę biorc ą umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, co wynika z bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cych przepisów Kodeksu cywilnego (w szczególno ś ci art. 490 § 1) i jest mniej restrykcyjnym uprawnieniem operatora telekomunikacyjnego ni ż rozwi ą zanie umowy ze skutkiem natychmiastowym, w sytuacji gdy d ł u ż nik opó ź nia si ę ze spe ł nieniem swojego ś wiadczenia. Spó ł ka podnios ł a, i ż ponowne rozpocz ę cie ś wiadczenia us ł ug telewizji kablowej wymaga ponownej wizyty technika, co wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą uiszczenia przez konsumenta kosztów takiej us ł ugi. Przedmiotowa op ł ata aktywacyjna zosta ł a przewidziana przez Spó ł k ę celem pokrycia realnych kosztów jakie ponosi w wyniku nagannego zachowania konsumenta. Nie jest to przy tym pe ł na op ł ata jak w przypadku pod łą czenia do sieci, a jedynie op ł ata pokrywaj ą ca koszty dzia ł a ń , które ASTER zmuszona jest podj ąć z winy konsumenta. Zdaniem Spó ł ki kwestionowane przez Prezesa UOKiK postanowienia umowne nie przewiduj ą op ł at ra żą co wygórowanych, co mog ł oby przes ą dza ć o ich abuzywno ś ci. Z przedstawionej przez ASTER analizy wynika, i ż koszt roboczogodziny pracy technika wynosi rycza ł towo 21 PLN, czas realizacji jednego zlecenia wynosi od 1,5 godziny do 2 godzin (wliczaj ą c czas dojazdu do i od klienta), rycza ł towe koszty transportu wynosz ą 11,77 PLN (przy za ł o ż eniu, ż e ś redni przebieg pojazdu samochodowego wykorzystanego do realizacji jednego zlecenia przez technika wynosi 15 km, stawka rycza ł tu za jeden kilometr przebiegu pojazdu pow. 900 cm 3 wynosi 0,7846 PLN), zatem rzeczywiste koszty Spó ł ki zwi ą zane z ponown ą aktywacj ą mog ą wynie ść minimalnie 53,77 PLN netto. W pi ś mie z dnia 19 sierpnia 2008 r. Spó ł ka o ś wiadczy ł a, i ż w zwi ą zku z akceptacj ą przez Prezesa UOKiK zaproponowanego brzmienia postanowienia § 3 ust. 1 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”, podejmie kroki maj ą ce na celu wprowadzenie zaakceptowanych zmian, a tak ż e podtrzyma ł a wszystkie swoje twierdzenia prezentowane w toku prowadzonego post ę powania. Pismem z dnia 10 listopada 2008 r. Prezes UOKiK wezwa ł ASTER do przedstawienia zeznania podatkowego Spó ł ki za rok 2007, o którym mowa w art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) oraz sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2007 wraz ze stosown ą opini ą bieg ł ego rewidenta. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r., Prezes UOKiK dzia ł aj ą c na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1701 ze zm.), zwanej dalej „k.p.a.”, w zwi ą zku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów zaliczy ł w poczet dowodów w przedmiotowym post ę powaniu nast ę puj ą ce dokumenty: 1) postanowienie z dnia 14 marca 2007 r. o wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie wst ę pnego ustalenia czy Aster Sp. z o.o. z siedzib ą 7 w Warszawie dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cego podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 2) zawiadomienie z dnia 14 marca 2007 r. o wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie wst ę pnego ustalenia czy Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cego podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 3) pismo Spó ł ki z dnia 10 kwietnia 2007 r. wraz z za łą cznikiem (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 4) pismo Prezesa UOKiK z dnia 23 maja 2007 r. (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 5) pismo Spó ł ki z dnia 5 lipca 2007 r. wraz z za łą cznikami (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 6) pismo Prezesa UOKiK z dnia 21 sierpnia 2007 r. (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 7) pismo Prezesa UOKiK z dnia 21 sierpnia 2007 r. (sygn. akt DDk-61-28/07/AH), 8) pismo Spó ł ki z dnia 7 wrze ś nia 2007 r. wraz z za łą cznikami (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 9) pismo Spó ł ki z dnia 11 wrze ś nia 2007 r. wraz za łą cznikiem (sygn. akt DDK-405-20/07/ Ł W/AH), 10) postanowienie z dnia 30 listopada 2007 r. o zamkni ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego (sygn. akt DDK-405- 20/07/ Ł W/AH). Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o wydaniu ww. postanowienia w pi ś mie z dnia 10 grudnia 2008 r. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 k.p.a. Spó ł ka zosta ł a równie ż poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materia ł ów. Pismem z dnia 26 listopada br. 2008 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie wyznaczony zosta ł 7-dniowy termin na zapoznanie si ę Spó ł ki z aktami niniejszej sprawy. Spó ł ka nie skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej prawa. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje. ASTER jest spó ł k ą prawa handlowego zarejestrowan ą w rejestrze przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego prowadzonym przez S ą d Rejonowy dla m.st. Warszawy, XIII Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS 0000243810. 1 Na podstawie wpisu do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych 2 (numer z rejestru: 6052) Spó ł ka prowadzi 1 Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Krajowy Rejestr S ą dowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) Rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nak ł adaj ą obowi ą zek uzyskania wpisu do tego Rejestru. Zgodnie natomiast z art. 163 pkt 5 ustawy z dnia 15 wrze ś nia 2000 r. Kodeks Spó ł ek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) Do powstania spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą wymaga si ę wpisu do rejestru. 2 Zgodnie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) Dzia ł alno ść telekomunikacyjna b ę d ą ca dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest dzia ł alno ś ci ą regulowan ą i podlega wpisowi do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 2 pkt 27 ustawy Prawo telekomunikacyjne okre ś lenie przedsi ę biorca telekomunikacyjny oznacza przedsi ę biorc ę lub inny podmiot uprawniony do wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej na podstawie odr ę bnych przepisów, który wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, udogodnie ń towarzysz ą cych lub ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych, przy czym przedsi ę biorca telekomunikacyjny, uprawniony do a) 8 dzia ł alno ść telekomunikacyjn ą polegaj ą c ą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych oraz dostarczaniu udogodnie ń towarzysz ą cych. W zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci Spó ł ka ś wiadczy publicznie dost ę pne us ł ugi telekomunikacyjne 3 , tj. us ł ug ę telefonii stacjonarnej, telefonii komórkowej, us ł ug ę dost ę pu do sieci Internetu, a tak ż e us ł ug ę telewizyjn ą (dostarczanie programów telewizyjnych w ramach telewizji analogowej i cyfrowej). Zgodnie z wpisem do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych pod numerem 6052 ASTER wykonuje dzia ł alno ść telekomunikacyjn ą na obszarze ca ł ego kraju, natomiast zgodnie z informacjami dost ę pnymi na stronie internetowej Spó ł ki ś wiadczy ona swoje us ł ugi w trzech polskich miastach, a mianowicie w Warszawie, Krakowie, Zielonej Górze oraz w ich okolicach. Spó ł ka stosuje w obrocie konsumenckim od dnia 1 kwietnia 2007 r. „Regulamin ogólny ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie” oraz trzy regulaminy szczegó ł owe, w tym „Regulamin szczegó ł owy ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o z siedzib ą w Warszawie”. Postanowienia zawarte w Regulaminie ogólnym maj ą charakter uniwersalny i odnosz ą si ę do wszystkich us ł ug telekomunikacyjnych ś wiadczonych przez ASTER, znajduj ą c zastosowanie w zakresie nieuregulowanym przez postanowienia Regulaminów szczegó ł owych. Spó ł ka stosuje równie ż w obrocie konsumenckim cenniki ś wiadczonych us ł ug telekomunikacyjnych, m.in.: od dnia 7 sierpnia 2006 r. „Cennik ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ug telefonicznych”, od dnia 1 wrze ś nia 2006 r. Cennik ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dost ę pu do Internetu i us ł ug dodatkowych”, a tak ż e od dnia 1 kwietnia 2007 r. „Cennik ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dostarczania Programów Telewizyjnych i us ł ug dodatkowych”. W dniu 1 maja 2007 r. oraz 5 lipca 2007 r. Spó ł ka wprowadzi ł a zmiany w wybranych postanowieniach Regulaminu ogólnego oraz w Regulaminach szczegó ł owych, jednak ż e tre ść kwestionowanych w post ę powaniu postanowie ń umownych nie uleg ł a zmianie. Regulaminy ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych oraz cenniki stosowane przez Spó ł k ę w obrocie konsumenckim s ą dost ę pne w Biurach Obs ł ugi Klienta oraz na stronie internetowej www.aster.pl . Dodatkowo konsument mo ż e zamówi ć okre ś lone wzorce umów ASTER za po ś rednictwem infolinii. Do zawarcia umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych mo ż e doj ść w jednym z Biur Obs ł ugi Klienta ASTER lub w mieszkaniu konsumenta. Rzeczona umowa jest zawierana w formie pisemnej na podstawie wzoru Umowy abonenckiej. Przy podpisywaniu umowy konsument otrzymuje od pracownika Spó ł ki cennik zamawianej us ł ugi, Regulamin ogólny ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, obowi ą zuj ą cy w stosunku do zamawianej us ł ugi Regulamin szczegó ł owy ś wiadczenia us ł ug, za ś w przypadku zawarcia umowy ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, zwany jest „dostawc ą us ł ug”, b) dostarczania publicznych sieci telekomunikacyjnych lub udogodnie ń towarzysz ą cych, zwany jest „operatorem”. 3 Zgodnie z art. 2 pkt 48 ustawy Prawo telekomunikacyjne okre ś lenie us ł uga telekomunikacyjna oznacza us ł ug ę polegaj ą c ą g ł ównie na przekazywaniu sygna ł ów w sieci telekomunikacyjnej, nie stanowi tej us ł ugi us ł uga poczty elektronicznej ; zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy Prawo telekomunikacyjne okre ś lenie publicznie dost ę pna us ł uga telekomunikacyjna oznacza us ł ug ę telekomunikacyjn ą dost ę pn ą dla ogó ł u u ż ytkowników. 9 w ramach obowi ą zuj ą cych w danym momencie warunków promocyjnych stosowne Warunki promocji. Spó ł ka zawiera z konsumentami umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych z wykorzystaniem poni ż ej wymienionych wzorców umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c., zawieraj ą cych nast ę puj ą ce postanowienia umowne: „Regulamin ogólny ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” § 3 ust. 1 – „(…) Brak Rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł Rachunku (…)”, § 3 ust. 4 – „Je ż eli przerwy w dostawie sygna ł u lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u, udokumentowane przez uprawnione s ł u ż by, s ą spowodowane Awari ą w Sieci Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż nast ę puj ą ce po sobie 48 godzin od daty zg ł oszenia przez Abonenta, wówczas Op ł ata okresowa za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy zostanie obni ż ona (…) o 1/30 Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy w przypadku p ł atno ś ci miesi ę cznej (lub 1/90 w przypadku Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy uiszczanej kwartalnie) za ka ż dy kolejny dzie ń Awarii, licz ą c od daty zg ł oszenia Awarii (…)”, § 4 ust. 3 – „Je ż eli Abonent b ę dzie zalega ć z uiszczeniem jakichkolwiek op ł at na rzecz Operatora, wówczas Operator mo ż e wstrzyma ć ś wiadczenie us ł ug (przerwa ć dostarczanie sygna ł u do Ko ń cówki Sieci) do czasu uiszczenia zaleg ł ych op ł at wraz odsetkami (…). Je ż eli Abonent zg ł osi pisemny wniosek o Ponown ą Aktywacj ę sygna ł u, a nast ę pnie ui ś ci (…) oraz op ł at ę za Ponown ą Aktywacj ę , wówczas Operator zobowi ą zany jest w ci ą gu 3 dni roboczych od dostarczenia przez Abonenta dowodu uiszczenia wszystkich wymienionych op ł at, ponownie udost ę pni ć Abonentowi sygna ł (…)”; „Regulamin szczegó ł owy ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” § 4 ust. 3 pkt 2 – „(…) Abonent zobowi ą zany jest do zap ł acenia op ł aty za Ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z obowi ą zuj ą cym Cennikiem”, § 4 ust. 3 pkt 3 – „(…) Je ż eli Abonent w terminie 14 dni od dnia od łą czenia od Sieci, z ł o ż y pisemny wniosek o cofni ę cie przez Operatora o ś wiadczenia o rozwi ą zaniu Umowy, wówczas Operator mo ż e ponownie udost ę pni ć sygna ł w ramach dotychczasowej Umowy po uiszczeniu przez Abonenta op ł aty za ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z aktualnie obowi ą zuj ą cym Cennikiem”; „Cennik ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ug telefonicznych” „Ponowna Aktywacja po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych op ł at lub nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; „Cennik ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dost ę pu do Internetu i us ł ug dodatkowych” „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at lub nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; 10 „Cennik ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dostarczania Programów telewizyjnych i us ł ug dodatkowych” „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at lub nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”, W rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. zamieszczono nast ę puj ą ce klauzule: „Brak rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł rachunku” (wpisana do Rejestru w dniu 16 sierpnia 2006 r., na podstawie wyroku z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt XVII AmC 125/05, pod numerem 821), „Za moment, od którego liczona jest przerwa w braku sygna ł u przyjmuje si ę dat ę pisemnego zg ł oszenia” (wpisana do Rejestru w dniu 16 maja 2007 r., na podstawie wyroku z dnia 12 marca 2007 r., sygn. akt XVII AmC 1/07, pod numerem 1169), „Za okres braku sygna ł u wynikaj ą cego z awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż dwa kolejne dni Abonentowi przys ł uguje prawo do obni ż enia op ł aty miesi ę cznej o 1/30 za ka ż dy nast ę pny dzie ń ” (wpisana do Rejestru w dniu 25 sierpnia 2005 r., na podstawie wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt XVII AmC 52/04, pod numerem502), „W przypadku od łą czenia sygna ł u z lokalu z winy abonenta jego ponowne pod łą czenie nast ą pi po uregulowaniu zaleg ł o ś ci i wniesieniu op ł aty za ponown ą aktywacj ę (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygna ł u telewizji kablowej w istniej ą cym przy łą czu, podlegaj ą ce op ł acie zgodnie z cennikiem operatora” (wpisana do Rejestru w dniu 27 marca 2007 r., na podstawie wyroku z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt XVII AmC 90/05, pod numerem1084). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. I Ocena dzia ł a ń ASTER w aspekcie zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Przepis art. 24 ust. 1 uokik stanowi, i ż zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, stosownie za ś do art. 24 ust. 2 uokik przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy , przy czym zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.). Konsumentem w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest osoba fizyczna dokonuj ą ca czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą (art. 22 1 k.c. w zw. z art. 4 pkt 12 uokik). W zwi ą zku z powy ż szym, dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za niezgodne z zawartym w ustawie zakazem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy 11 konsumentów niezb ę dne jest wykazanie, i ż spe ł nione zosta ł y kumulatywnie trzy nast ę puj ą ce przes ł anki: A) kwestionowane dzia ł anie jest dzia ł aniem przedsi ę biorcy, B) dzia ł anie to jest bezprawne (w przedmiotowej sytuacji polega na stosowaniu postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone), C) dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w zbiorowy interes konsumentów . Ad A) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legaln ą definicj ę przedsi ę biorcy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik pod poj ę ciem tym nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1905 ze zm.) oraz: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotycz ą cych (…) praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (trzeci cz ł on definicji przedsi ę biorcy zawartej w art. 4 pkt 1 uokik [lit. c)] znajduje zastosowanie wy łą cznie w post ę powaniach w sprawach koncentracji). Natomiast w my ś l art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorc ą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . W ł a ś ciw ą dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS 0000243810, prowadz ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą m.in. na ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych w zakresie telefonii stacjonarnej, telefonii komórkowej, us ł ugi dost ę pu do sieci Internet, a tak ż e us ł ugi telewizyjnej (dostarczanie programów telewizyjnych w ramach telewizji analogowej i cyfrowej). Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu powo ł ywanego powy ż ej art. 4 pkt 1 uokik. Tym samym Spó ł ka przy wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej podlega rygorom okre ś lonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie pod k ą tem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ad B) Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Porz ą dek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów (m.in. wyrok SOKiK z 13 listopada 2007 r., XVII AmA 45/07). 12 Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy zachowanie przedsi ę biorcy by ł o zgodne, czy te ż niezgodne z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje w ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego (wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., I PKN 267/2001, Lex Polonica Prima). Dla stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczaj ą cym wadliwo ść procesu decyzyjnego sprawcy) i stopie ń tej winy (umy ś lno ść b ą d ź nieumy ś lno ść ), a tak ż e ś wiadomo ść istnienia naruszonych norm prawnych. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie reguluj ą konstrukcji bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Zwróci ł na to uwag ę SOKiK w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. XVIII AmA 32/05) wskazuj ą c, i ż art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2, nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien by ć interpretowany oraz stosowany w okre ś lonym kontek ś cie normatywnym. W zwi ą zku z tym, w celu konkretyzacji przes ł anki bezprawno ś ci nale ż y si ę gn ąć do przepisów innych ustaw, gdy ż dopiero na ich podstawie mo ż liwe jest dokonanie oceny dzia ł a ń przedsi ę biorcy w aspekcie ich zgodno ś ci z prawem. Bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy wynika zatem, co do zasady, z naruszenia powszechnie obowi ą zuj ą cych przepisów innych ni ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Niemniej jednak, ustawa w jednym przypadku wprost identyfikuje dzia ł anie przedsi ę biorcy jako bezprawne, mianowicie, dzia ł anie polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do Rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Jak wskaza ł SOKiK w wyroku z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII AmA 51/03), w oparciu o art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm. – obecnie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów) mo ż na sformu ł owa ć samoistn ą przes ł ank ę bezprawno ś ci, je ż eli ustali si ę , ż e przedsi ę biorca stosowa ł postanowienia wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, ż e przedsi ę biorca wprowadzi ł do obrotu wzorzec umowy zawieraj ą cy postanowienia o tre ś ci ju ż wpisanej do Rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczaj ą c ą przes ł ank ę do stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania tego przedsi ę biorcy. Mówi ą c o wzorcach umowy w rozumieniu art. 384 k.c. nale ż y mie ć na uwadze wszelkie jednostronnie przygotowane przed zawarciem umowy gotowe klauzule umowne, które w praktyce mog ą przyj ąć posta ć ogólnych warunków umów, wzorów umów, regulaminów. Wzorzec umowy stosowany w obrocie z konsumentami mo ż e zosta ć poddany tzw. kontroli abstrakcyjnej na podstawie przepisów zawartych w art. 479 36 – 479 45 k.p.c., dokonywanej niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Rejestr postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone prowadzony jest przez Prezesa UOKiK na podstawie wydawanych przez SOKiK prawomocnych wyroków, uwzgl ę dniaj ą cych powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone (art. 479 45 § 2 k.p.c.). Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę jawno ś ci Rejestru. 13 Oznacza to, ż e Rejestr jest dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, tzn. ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. Stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez SOKiK za niedozwolone zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, jest prawnie zakazane. Zgodnie z art. 479 43 k.p.c., prawomocny wyrok SOKiK wydany po przeprowadzeniu kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, przytaczaj ą cy tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i zakazuj ą cy ich wykorzystywania, ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanych za niedozwolone postanowie ń do Rejestru klauzul abuzywnych. Przywo ł any przepis rozszerza zatem prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Jak podnosi si ę w pi ś miennictwie, przepis ten „dotyczy rozszerzonej prawomocno ś ci materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym. Chodzi o grup ę przypadków takiej prawomocno ś ci, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powag ę rzeczy os ą dzonej dla wszystkich i przeciw wszystkim. Przepis ten wyra ź nie stanowi, i ż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do Rejestru, wywo ł uje wi ę c skutek erga omnes ” 4 . Nale ż y podkre ś li ć równie ż , ż e art. 479 43 k.p.c. stanowi ą c, i ż wyrok SOKiK ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w ż aden sposób kategorii podmiotów nim obj ę tych. Zatem zgodnie z regu łą lege non distinguente , wyrok ma skutek wobec wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsi ę biorcy, który zakwestionowan ą klauzul ę wprowadzi ł do swoich wzorców umowy, jak i do ka ż dego innego przedsi ę biorcy, stosuj ą cego w ł asne warunki umowne. Oznacza to, ż e od chwili wpisania klauzuli uznanej wyrokiem SOKiK za niedozwolone postanowienie umowne do Rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, ż aden z uczestników obrotu prawnego nie mo ż e pos ł ugiwa ć si ę przedmiotowym postanowieniem. W uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) S ą d Najwy ż szy jednoznacznie rozstrzygn ął , ż e „stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów”. Tym samym S ą d Najwy ż szy przes ą dzi ł , i ż stosowanie klauzuli to ż samej z klauzul ą wpisan ą do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych przez przedsi ę biorc ę , który nie by ł stron ą lub uczestnikiem post ę powania s ą dowego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, w wyniku którego dana klauzula zosta ł a wpisana do Rejestru klauzul abuzywnych, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Nale ż y równie ż wskaza ć , ż e dla uznania, ż e klauzula stanowi ą ca przedmiot post ę powania przed Prezesem UOKiK oraz klauzula wpisana do Rejestru klauzul abuzywnych s ą to ż same w tre ś ci, nie jest konieczna identyczno ść porównywanych postanowie ń . Zabiegi stylistyczne, polegaj ą ce na przestawieniu szyku zdania, zmianie u ż ytych wyrazów czy zastosowaniu synonimów, nie eliminuj ą bowiem abuzywnego charakteru danego postanowienia. W celu uznania postanowie ń za to ż same wystarczy, 4 H. Ciep ł a, [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks post ę powania cywilnego. Komentarz . Tom II , Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 249. 14 ż eby hipoteza klauzuli kwestionowanej w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci ł a si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Pogl ą d powy ż szy nale ż y uzna ć za ugruntowany równie ż w orzecznictwie. W wyroku z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII AmA 46/04) SOKiK wskaza ł , i ż „nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. G ł ównym czynnikiem przes ą dzaj ą cym powinien by ć , zdaniem S ą du, cel jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowana klauzula. Je ś li jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwolon ą , mo ż na uzna ć , i ż obie s ą to ż same”. Stanowisko to znalaz ł o tak ż e potwierdzenie w uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), w której S ą d ten podniós ł , i ż „stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywo ł uje takie same skutki, godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru”. W celu wykazania bezprawno ś ci dzia ł a ń przedsi ę biorcy konieczne jest zatem ustalenie, ż e tre ść postanowie ń zawartych w stosowanym przez niego wzorcu umownym mie ś ci si ę w hipotezach klauzul wpisanych do Rejestru. W sprawie o naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik niezb ę dne jest ka ż dorazowe uwzgl ę dnienie dwóch kryteriów to ż samo ś ci klauzul kwestionowanych z klauzulami wpisanymi do Rejestru klauzul abuzywnych, a mianowicie kryterium to ż samo ś ci stosunków prawnych, których dotyczy klauzula kwestionowana i klauzula wpisana do Rejestru, a tak ż e kryterium to ż samo ś ci tre ś ci klauzuli kwestionowanej z tre ś ci ą klauzuli uznanej przez SOKiK za abuzywn ą . Badanie to ż samo ś ci stosunków prawnych mo ż e odbywa ć si ę w oparciu o kryterium bran ż y, w jakiej dzia ł a przedsi ę biorca, który stosuje we wzorcach umów w obrocie konsumenckim kwestionowane postanowienie umowne oraz w jakiej dzia ł a ł przedsi ę biorca, którego postanowienie umowne zosta ł o wpisane do Rejestru. Przy badaniu za ś to ż samo ś ci tre ś ci klauzuli kwestionowanej z tre ś ci ą klauzuli wpisanej do Rejestru nale ż y bra ć pod uwag ę kryterium celu, jakiemu s ł u ż y kwestionowane klauzula (konieczne jest tu stwierdzenie, i ż analizowana klauzula mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, przy czym nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywalnych klauzul - g ł ównym czynnikiem przes ą dzaj ą cym o to ż samo ś ci badanych klauzul powinien by ć cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowana klauzula), kryterium kontekstu umieszczenia w rejestrze, a tak ż e kryterium podobie ń stwa stanu faktycznego, b ę d ą cego podstaw ą oceny abuzywno ś ci danej klauzuli. Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes UOKiK zaznacza, i ż podejmuj ą c w 2007 r. kontrol ę wzorców umowy stosowanych przez Spó ł k ę posiada ł informacje o czynno ś ciach prowadzonych przez Delegatur ę UOKiK w Warszawie, wobec Aster City Cable Sp. z o.o. (Aster Sp. z o.o. jest nast ę pc ą prawnym jako spó ł ka przejmuj ą ca Aster City Cable Sp. z o.o.), w wyniku których ww. Delegatura UOKiK dokona ł a analizy wzorców umownych Aster City Cable Sp. z o.o. i pismem z dnia 26 marca 2004 r. wezwa ł a Spó ł k ę do wyeliminowania niedozwolonych postanowie ń umownych zawartych w „Regulaminie ś wiadczenia us ł ug dostarczania Programów Telewizyjnych” (sygn. akt: RWA-62-01-2004/JS) oraz w „Regulaminie ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu” (sygn. akt: RWA-62-37/2004) . W toku podejmowanych czynno ś ci Delegatura UOKiK uzgodni ł a z Aster City Cable Sp. z o.o. tre ść kwestionowanych wówczas postanowie ń ww. regulaminów, które odpowiadaj ą tre ś ci aktualnie obowi ą zuj ą cym postanowieniom Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, Regulaminu szczegó ł owego ś wiadczenia us ł ug 15 dostarczania Programów Telewizyjnych, Cennika us ł ugi telefonicznej oraz Cennika us ł ugi dostarczania Programów Telewizyjnych i us ł ug dodatkowych Aster Sp. z o.o., stanowi ą cych przedmiot prowadzonego post ę powania. Niemniej jednak, Prezes UOKiK podj ął niniejsze czynno ś ci z uwagi na zmian ę sytuacji prawnej (uznanie wskazanych powy ż ej postanowie ń umownych za niedozwolone postanowienia umowne i wpisanie ich do Rejestru), kreuj ą cej podstaw ę prawn ą do uznania dzia ł a ń Spó ł ki za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 uokik. Analiza wzorców umów przekazanych przez Spó ł k ę Prezesowi Urz ę du wykaza ł a, co nast ę puje. 1) Tre ść postanowienia umownego, które jest zawarte w § 3 ust. 1 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”: „(…) Brak Rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł Rachunku (…)”, w ocenie Prezesa Urz ę du, jest to ż sama z tre ś ci ą postanowienia: „Brak rachunku nie zwalnia Abonenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at w terminie do ko ń ca Okresu rozliczeniowego, za który nie otrzyma ł rachunku”. Wskazane powy ż ej postanowienie by ł o badane przez SOKiK w sprawie z powództwa Prezesa UOKiK przeciwko City Net Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie i zosta ł o wpisane do Rejestru pod numerem 821 w ramach bran ż y – us ł ugi internetowe. ASTER, jak by ł a ju ż o tym mowa powy ż ej, ś wiadczy w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci publicznie dost ę pne us ł ugi telekomunikacyjne, w tym us ł ug ę zapewniania dost ę pu do sieci Internet. Co prawda kwestionowane przez Prezesa UOKiK postanowienie umowne jest zawarte w „Regulaminie ogólnym ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”, a nie w „Regulaminie szczegó ł owym ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”, ale jako ż e postanowienia zawarte w Regulaminie ogólnym maj ą charakter uniwersalny, odnosz ą si ę do wszystkich us ł ug telekomunikacyjnych ś wiadczonych przez ASTER w zakresie nieuregulowanym przez postanowienia Regulaminów szczegó ł owych. Mo ż liwa jest zatem sytuacja, ż e do zawartej przez Spó ł k ę z konsumentem umowy o ś wiadczenie us ł ugi dost ę pu do sieci Internet b ę dzie mia ł o zastosowanie postanowienie § 3 ust. 1 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nie powinno ulega ć w ą tpliwo ś ci, i ż pomi ę dzy kwestionowan ą klauzul ą a klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod numerem 821 zachodzi to ż samo ść stosunków prawnych. Ponadto niepodwa ż alnym jest równie ż fakt, i ż tre ść kwestionowanej klauzuli jest identyczna z tre ś ci ą klauzuli wpisanej do Rejestru. Mimo, i ż ASTER zadeklarowa ł a w toku prowadzonego post ę powania zmian ę kwestionowanego postanowienia umownego na postanowienie o tre ś ci: „W przypadku nieotrzymania Rachunku, Abonent zobowi ą zany jest do niezw ł ocznego powiadomienia o tym fakcie Operatora celem uzyskania informacji o wysoko ś ci nale ż nych op ł at i dokonania zap ł aty. W powy ż szej sytuacji Abonent zobowi ą zany jest do dokonania op ł aty do ostatniego dnia Okresu rozliczeniowego nast ę puj ą cego po Okresie rozliczeniowym, którego dotyczy ł rachunek. W przypadku w którym Abonent nie zg ł osi braku Rachunku za dany Okres rozliczeniowy w terminie 7 dni od zako ń czenia tego Okresu rozliczeniowego, wówczas za dat ę dor ę czenia Rachunku uwa ż a si ę ostatni dzie ń danego Okresu rozliczeniowego”, które 16 to postanowienie zosta ł o zaakceptowane przez Prezesa Urz ę du, Spó ł ka zgodnie z wiedz ą posiadan ą przez Prezesa UOKiK nie poczyni ł a jednak ż adnych dalszych kroków zmierzaj ą cych do wprowadzenia zmienionego postanowienia do obrotu, co pozwoli ł oby stwierdzi ć zaniechanie stosowania przez ASTER praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Spó ł ka poprzesta ł a jedynie na poinformowaniu Prezesa UOKIK o swoich zamierzeniach. Tre ść postanowienia umownego, które jest zawarte w § 3 ust. 4 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”: „Je ż eli przerwy w dostawie sygna ł u lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u, udokumentowane przez uprawnione s ł u ż by, s ą spowodowane Awari ą w Sieci Operatora i trwaj ą d ł u ż ej ni ż nast ę puj ą ce po sobie 48 godzin od daty zg ł oszenia przez Abonenta, wówczas Op ł ata okresowa za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy zostanie obni ż ona (…) o 1/30 Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy w przypadku p ł atno ś ci miesi ę cznej (lub 1/90 w przypadku Op ł aty okresowej za us ł ug ę dotkni ę t ą Awari ą za dany Okres rozliczeniowy uiszczanej kwartalnie) za ka ż dy kolejny dzie ń Awarii, licz ą c od daty zg ł oszenia Awarii (…)”, w ocenie Prezesa UOKiK, jest to ż sama z tre ś ci ą postanowienia: „Za moment, od którego liczona jest przerwa w braku sygna ł u przyjmuje si ę dat ę pisemnego zg ł oszenia” oraz z tre ś ci ą postanowienia: „Za okres braku sygna ł u wynikaj ą cego z awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż dwa kolejne dni Abonentowi przys ł uguje prawo do obni ż enia op ł aty miesi ę cznej o 1/30 za ka ż dy nast ę pny dzie ń ”. Przedstawiona w toku post ę powania argumentacja Spó ł ki, i ż kwestionowanie przez Prezesa UOKiK przedmiotowego postanowienia jest nieuprawnione z uwagi na przepis art. 365 § 1 k.p.c. i prawomocny wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 pa ź dziernika 2007 r., sygn. akt XVII AmC 84/06, o czym wspominano powy ż ej, nie jest podzielna przez Prezesa UOKiK. W pi ś mie z dnia 5 sierpnia 2008 r. Prezes Urz ę du wskaza ł , i ż przedmiotem prowadzonego post ę powania jest stosowanie przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cych na stosowaniu we wzorcach umów w obrocie konsumenckim postanowie ń , których tre ść jest to ż sama z tre ś ci ą postanowie ń umownych, które zosta ł y ju ż wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Przedmiotem post ę powania nie jest natomiast rozstrzyganie, czy kwestionowane postanowienia wzorców umów Spó ł ki stanowi ą niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Wbrew twierdzeniu ASTER, oddalenie przez SOKiK powództwa S ł awomira Olszewskiego przeciwko Spó ł ce o uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone (sygn. akt XVII AmC 84/06), w tym m.in. postanowienia § 3 ust. 4 Regulaminu ogólnego ASTER pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż w niniejszej decyzji Prezes UOKiK wywodzi bezprawny charakter wskazanego powy ż ej postanowienia umownego ASTER w drodze stwierdzenia, ż e jego tre ść jest to ż sama z tre ś ci ą postanowienia ju ż wpisanego do Rejestru pod numerem 502. Klauzule abuzywne, z którymi Prezes UOKiK porównuje kwestionowane postanowienie umowne z Regulaminu ogólnego ASTER by ł y badane przez SOKiK w sprawie z powództwa Prezesa UOKIK przeciwko Jackowi Gzyl i Piotrowi Hnacik prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą GH NET s.c. Jacek Gzyl, Piotr Hnacik z siedzib ą w Krakowie (klauzula wpisana do Rejestru pod numerem 1169 w ramach bran ż y – 17 us ł ugi internetowe), a tak ż e w sprawie z powództwa Prezesa UOKiK przeciwko Nowatorskiej Telewizji Kablowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Nowym Targu (klauzula wpisana do Rejestru pod numerem 502 w ramach bran ż y – telewizja kablowa i satelitarna). ASTER, jak by ł a ju ż o tym mowa powy ż ej, ś wiadczy w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci publicznie dost ę pne us ł ugi telekomunikacyjne, w tym us ł ug ę telewizyjn ą . Co prawda kwestionowane przez Prezesa UOKiK postanowienie umowne jest zawarte w „Regulaminie ogólnym ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”, a nie w „Regulaminie szczegó ł owym ś wiadczenia us ł ug dostarczania Programów Telewizyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”, ale z uwagi na fakt, i ż postanowienia zawarte w Regulaminie ogólnym Spó ł ki maj ą charakter uniwersalny, odnosz ą si ę one do wszystkich us ł ug telekomunikacyjnych ś wiadczonych przez ASTER w zakresie nieuregulowanym przez postanowienia Regulaminów szczegó ł owych. Podobnie zatem, jak w przypadku pierwszego z kwestionowanych w niniejszej Decyzji postanowie ń umownych ASTER, mo ż liwa jest tak ż e sytuacja, ż e do zawartej przez Spó ł k ę z konsumentem umowy o ś wiadczenie us ł ugi dostarczania programów telewizyjnych b ę dzie mia ł o zastosowanie postanowienie § 3 ust. 4 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”. W konsekwencji uzna ć nale ż y, i ż pomi ę dzy kwestionowan ą klauzul ą a klauzulami wpisanymi do Rejestru pod numerami 1169 i 502 zachodzi to ż samo ść stosunków prawnych. W ocenie Prezesa Urz ę du, porównanie analizowanego postanowienia z wspomnianymi powy ż ej postanowieniami umownymi wpisanymi do Rejestru klauzul niedozwolonych wskazuje, i ż tre ść tego postanowienia w sposób to ż samy kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumentów oraz mie ś ci si ę w hipotezie zakazanych postanowie ń wzorców umowy. Nale ż y wskaza ć , i ż cel i istota kwestionowanego postanowienia Spó ł ki oraz niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do Rejestru pod numerem 1169 s ą identyczne, bowiem prowadz ą do wy łą czenia odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy za czas przerwy w dostawie sygna ł u lub pogorszenie jako ś ci sygna ł u przed momentem zg ł oszenia przez konsumenta awarii przedsi ę biorcy. Innymi mówi ą c s ł owy, ASTER ogranicza konsumentom mo ż liwo ść dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych w okresie poprzedzaj ą cym zg ł oszenie awarii, co zosta ł o zakwestionowane przez SOKiK w ww. wyroku. Wskaza ć równie ż nale ż y, i ż cel i istota kwestionowanego postanowienia Spó ł ki oraz niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do Rejestru pod numerem 502 s ą analogiczne, gdy ż prowadz ą do wy łą czenia odpowiedzialno ś ci przedsi ę biorcy za brak sygna ł u lub przerwy w dostawie sygna ł u trwaj ą ce krócej ni ż dwa kolejne dni lub 48 godzin (konsument mo ż e żą da ć obni ż enia op ł aty abonamentowej za okres po up ł ywie 48 godzin za ka ż dy kolejny dzie ń awarii), przy czym poj ę cie przerwy w dostawie sygna ł u zawiera si ę w poj ę ciu braku sygna ł u. Zatem skutki wywo ł ane przez stosowanie kwestionowanego postanowienia umownego s ą zbie ż ne ze skutkami wynikaj ą cymi ze stosowania ww. klauzuli abuzywnej. W konsekwencji przyj ąć nale ż y, i ż tre ść kwestionowanej klauzuli jest to ż sama z tre ś ci ą klauzul wpisanych do Rejestru pod numerami 1169 oraz 502. Dodatkowo wskaza ć nale ż y tak ż e, i ż podobne postanowienie o tre ś ci: „Je ż eli przerwy w ś wiadczeniu Us ł ugi Radia i Telewizji Kablowej wyst ą pi ł y z wa ż nych przyczyn, a ich łą czny czas w Okresie Rozliczeniowym by ł krótszy od 48 godzin, rekompensata Abonentowi nie przys ł uguje”, zosta ł o ju ż zakwestionowane przez S ą d Apelacyjny w Warszawie wyrokiem 18 z dnia 25 pa ź dziernika 2006 r., sygn. akt VI ACa 431/06 i wpisane w dniu 22 sierpnia 2007 r. do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1210. SOKiK zakwestionowa ł równie ż postanowienie w brzmieniu: „W przypadku awarii trwaj ą cej d ł u ż ej ni ż jeden dzie ń Abonentowi przys ł uguje bonifikata w wysoko ś ci 1/30 op ł aty abonamentowej, za ka ż dy pe ł ny dzie ń awarii”, które na mocy wyroku z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt XVII AmC 88/07, zosta ł o wpisane w dniu 22 lutego 2008 r. do Rejestru pod numerem 1340. 3) Tre ść postanowienia umownego, które jest zawarte § 4 ust. 3 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”: „Je ż eli Abonent b ę dzie zalega ć z uiszczeniem jakichkolwiek op ł at na rzecz Operatora, wówczas Operator mo ż e wstrzyma ć ś wiadczenie us ł ug (przerwa ć dostarczanie sygna ł u do Ko ń cówki Sieci) do czasu uiszczenia zaleg ł ych op ł at wraz z odsetkami (…). Je ż eli Abonent zg ł osi pisemny wniosek o Ponown ą Aktywacj ę sygna ł u, a nast ę pnie ui ś ci (…) oraz op ł at ę za Ponown ą Aktywacj ę , wówczas Operator zobowi ą zany jest w ci ą gu 3 dni roboczych od dostarczenia przez Abonenta dowodu uiszczenia wszystkich wymienionych op ł at, ponownie udost ę pni ć Abonentowi sygna ł (…)”, w ocenie Prezesa UOKiK, jest to ż sama z tre ś ci ą postanowienia: „W przypadku od łą czenia sygna ł u z lokalu z winy abonenta jego ponowne pod łą czenie nast ą pi po uregulowaniu zaleg ł o ś ci i wniesieniu op ł aty za ponown ą aktywacj ę (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygna ł u telewizji kablowej w istniej ą cym przy łą czu, podlegaj ą ce op ł acie zgodnie z cennikiem operatora)”, W ocenie Prezesa UOKiK to ż samo ść z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod numerem 1084 wykazuj ą tak ż e: postanowienie umowne zawarte w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ug telefonicznych”: „Ponowna Aktywacja po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych op ł at (…) – 73,20 PLN brutto”, postanowienie umowne zawarte w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dost ę pu do Internetu i us ł ug dodatkowych”: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at (…) – 73, 20 PLN brutto”, postanowienie umowne zawarte w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dostarczania Programów Telewizyjnych i us ł ug dodatkowych”: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu nieuregulowania nale ż nych Op ł at (…) – 73, 20 PLN brutto”. Powo ł ana powy ż ej klauzula abuzywna, z któr ą Prezes UOKiK porównuje kwestionowane postanowienia umowne zawarte zarówno w Regulaminie ogólnym ASTER, jak i w Cennikach ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug telekomunikacyjnych by ł a badana przez SOKiK w sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Tarnowskich Górach przeciwko Ś l ą skiej Telewizji Kablowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Zabrzu i zosta ł a wpisana do Rejestru pod numerem 1084 w ramach bran ż y – telewizja kablowa i satelitarna. Jak wskazano powy ż ej, stosowanie klauzul w obrocie prawnym w identycznych lub podobnego rodzaju stosunkach prawnych do tych, których dotyczy ł a klauzula wpisana do rejestru, jest kwalifikowane jako naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik. W rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) 19 umowy zawierane przez przedsi ę biorców telekomunikacyjnych z konsumentami, w tym przez ASTER, o ś wiadczenie us ł ugi dostarczania programów telewizyjnych, o ś wiadczenie us ł ugi dost ę pu do Internetu b ą d ź te ż o ś wiadczenie us ł ugi telefonicznej s ą umowami o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych, których integraln ą cz ęść stanowi ą dor ę czane konsumentom przed zawarciem tych ż e umów regulaminy (ogólne, szczegó ł owe), warunki promocji i cenniki. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż mi ę dzy porównywanymi klauzulami zachodzi to ż samo ść stosunków prawnych. W ocenie Prezesa Urz ę du, badanie wskazanych powy ż ej postanowie ń umownych wzorców umowy ASTER pod k ą tem to ż samo ś ci ich tre ś ci z niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru pod numerem 1084 wskazuje jednoznacznie, i ż tre ść przedmiotowych postanowie ń w sposób to ż samy kszta ł tuje prawa i obowi ą zki konsumentów oraz mie ś ci si ę w hipotezie prawnie zakazanego postanowienia. Poza sporem jest, i ż cel i istota analizowanych postanowie ń Spó ł ki oraz powo ł anej powy ż ej klauzuli abuzywnej s ą identyczne, tj. s ł u żą obci ąż eniu konsumentów dodatkow ą op ł at ą za wznowienie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, zawieszonych b ą d ź ograniczonych uprzednio przez Spó ł k ę ze wzgl ę du na opó ź nianie si ę w terminowym uiszczaniu op ł at za wykonanie us ł ug telekomunikacyjnych. Tym samym, skutki wywo ł ane przez stosowanie przedmiotowych postanowie ń umownych zawartych w regulaminie ogólnym i cennikach ASTER s ą zbie ż ne ze skutkami wynikaj ą cymi ze stosowania klauzuli abuzywnej wpisanej do Rejestru pod numerem 1084. Przywo ł ane powy ż ej postanowienia umowne – zarówno klauzula stosowana przez ASTER, jak i klauzula wpisana do rejestru klauzul abuzywnych – dotycz ą sytuacji, w której po up ł ywie okre ś lonego w umowie terminu opó ź nienia w p ł atno ś ciach, dostawca us ł ug telewizji kablowej uzyskuje prawo zawieszenia lub zaprzestania ś wiadczenia us ł ug. W takim przypadku na mocy analizowanych postanowie ń przedsi ę biorca przy wznowieniu ś wiadczenia us ł ug uprawniony zostaje do pobrania od konsumenta obok odsetek – w my ś l art. 481 § 1 k.c. stanowi ą cych typow ą sankcj ę kontraktow ą za opó ź nienie przy spe ł nieniu ś wiadczeniu pieni ęż nego – dodatkowo równie ż op ł aty aktywacyjnej (przy łą czeniowej) – stanowi ą cej swoist ą sankcj ę za niewykonanie w terminie zobowi ą za ń pieni ęż nych. Tym samym Prezes Urz ę du udowodni ł stosowanie przez Spó ł k ę postanowienia umownego o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowienia uznanego przez SOKiK za niedozwolone postanowienie umowne i wpisanego do Rejestru. Reasumuj ą c, w rozpatrywanej sprawie bezprawno ść dzia ł ania Spó ł ki w ś wietle art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik polega na stosowaniu w obrocie konsumenckim postanowie ń umownych to ż samych z postanowieniami, które znajduj ą si ę w Rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y uzna ć , ż e zosta ł a spe ł niona przes ł anka stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy. Ad C) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, przepis art. 24 ust. 3 wskazuje jednak, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, 20 jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagro ż eniu ich naruszenia. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywo ł uje negatywne skutki w sferze ich praw i obowi ą zków. Natomiast przez interes zbiorowy nale ż y rozumie ć interes dotycz ą cy konsumentów jako okre ś lonej zbiorowo ś ci. Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest zatem ustalenie, ż e konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów lub gdy negatywnymi skutkami dzia ł a ń przedsi ę biorcy dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku. Oznacza to, ż e nie ilo ść faktycznych, potwierdzonych narusze ń , ale przede wszystkim ich charakter, a w zwi ą zku z tym mo ż liwo ść , chocia ż by tylko potencjalna, wywo ł ania negatywnych skutków wobec okre ś lonej zbiorowo ś ci przes ą dza o naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem lub zagro ż eniem naruszenia praw znacznej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów – potencjalnych abonentów Spó ł ki. W omawianym przypadku naruszenie lub zagro ż enie naruszenia praw znacznej, potencjalnie nieograniczonej grupy konsumentów przejawia si ę w mo ż liwo ś ci zawarcia przez konsumentów umowy o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych przez ASTER na podstawie wzoru Umowy abonenckiej, przy której podpisywaniu konsumenci otrzymuj ą i akceptuj ą równie ż Regulamin ogólny ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, obowi ą zuj ą cy w stosunku do zamawianej us ł ugi Regulamin szczegó ł owy ś wiadczenia us ł ug, w przypadku zawarcia umowy w ramach obowi ą zuj ą cych w danym momencie warunków promocyjnych tak ż e stosowne Warunki promocji oraz odpowiedni Cennik. Jak wykazano w niniejszej Decyzji, wzorce umów stosowane przez Spó ł k ę w obrocie konsumenckim zawieraj ą postanowienia umowne to ż same z postanowieniami uznanymi przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisanymi do rejestru klauzul abuzywnych. Zbiorowy interes realizuje si ę natomiast poprzez fakt, i ż potencjalnie wszyscy zainteresowani ofert ą Spó ł k ą konsumenci lub te ż konsumenci, którzy korzystaj ą z us ł ug ś wiadczonych przez Spó ł k ę na podstawie zawartych z ni ą umów, s ą nara ż eni na niebezpiecze ń stwo zwi ą zania wzorcami umów, które zawieraj ą postanowienia umowne to ż same z niedozwolonymi postanowieniami umownymi, a zatem postanowienia bezprawnie godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Nale ż y podkre ś li ć , ż e w rozpatrywanym stanie faktycznym bezprawne zachowanie Spó ł ki nie dotyczy ł o interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i niedaj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mieli ś my do czynienia z naruszonymi uprawnieniami szerokiego kr ę gu us ł ugobiorców, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej, licznej grupy obecnych i przysz ł ych jej kontrahentów. Interes konsumentów nale ż y rozumie ć jako interes prawny a nie faktyczny, zatem uznany przez ustawodawc ę na zas ł uguj ą cy na ochron ę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca si ę uwag ę , i ż okre ś lenie sta ł ego czy zamkni ę tego katalogu interesów konsumentów nie jest mo ż liwe, ani te ż zasadne. 5 Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powi ą zane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. 5 M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy 2004/17/791 21 Pod tym poj ę ciem nale ż y rozumie ć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze maj ą tkowym), jak równie ż prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezak ł óconych przez przedsi ę biorc ę warunkach rynkowych, zapewniaj ą cych konsumentom dokonywanie transakcji handlowych z przedsi ę biorcami przy ca ł kowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego warunków dokonywanych czynno ś ci na etapie przedkontraktowym oraz w czasie wykonywania umowy. Z przedstawionych powy ż ej rozwa ż a ń znajduj ą cych potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu wynika, ż e okoliczno ść faktycznego naruszenia dokonana w indywidualnych przypadkach nie jest czynnikiem decyduj ą cym dla oceny, czy dane dzia ł anie godzi w zbiorowy interes konsumentów. Dzia ł anie podejmowane w ramach niniejszego post ę powania w ramach realizacji interesu publicznego nie dotyczy sytuacji pojedynczych konsumentów, lecz zaburze ń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie (wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie, sygn. VI ACa 196/06). Podejmowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł ania maj ą przeciwdzia ł a ć tak rozumianym dysfunkcjom rynkowym tak ż e poprzez kszta ł towanie w ł a ś ciwych postaw rynkowych, wyznaczaj ą c wymagane i oczekiwane standardy zachowa ń uczestników rynku. Bezprawna praktyka, której dopu ś ci ł a si ę ASTER godzi w pojmowane w ten abstrakcyjny sposób interesy konsumentów. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia nast ą pi ł o naruszenie gospodarczych interesów konsumentów zarówno w wymiarze ekonomicznym, jak i w wymiarze pozaekonomicznym poprzez stosowanie przez Spó ł k ę w obrocie prawnym w stosunkach z konsumentami postanowie ń umownych, które prowadz ą do wy łą czenia odpowiedzialno ś ci ASTER za brak przerwy w dostawie sygna ł u trwaj ą ce krócej ni ż dwa kolejne dni lub 48 godzin (§ 3 ust. 4 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”), s ł u żą obci ąż eniu konsumentów dodatkow ą op ł at ą za wznowienie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, zawieszonych b ą d ź ograniczonych uprzednio przez Spó ł k ę ze wzgl ę du na opó ź nianie si ę w terminowym uiszczaniu op ł at za wykonanie us ł ug telekomunikacyjnych lub nieprzestrzeganie postanowie ń w ł a ś ciwego regulaminu Spó ł ki (§ 4 ust. 3 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”, § 4 ust. 3 pkt 2 oraz § 4 ust. 3 pkt 3 „Regulaminu szczegó ł owego ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie”, odpowiednie postanowienia umowne zawarte w cennikach Spó ł ki), a tak ż e uniemo ż liwi ą konsumentom uczestniczenie w przejrzystych i niezak ł óconych przez przedsi ę biorc ę warunkach rynkowych (§ 3 ust. 1 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”). Wskazuj ą c na interes, w jaki godzi ł o bezprawne dzia ł anie Spó ł ki w przypadku stosowania § 3 ust. 1 Regulaminu ogólnego, w ocenie Prezesa UOKiK, zasadnym jest uwzgl ę dnienie równie ż interesu pozaekonomicznego rozumianego jako nierzetelno ść traktowania. 6 Maj ą c na uwadze, ż e wystawiony przez Spó ł k ę rachunek stanowi podstaw ę dokonywanych przez konsumenta p ł atno ś ci za ś wiadczone us ł ugi telekomunikacyjne, okre ś la termin oraz wysoko ść kwoty do zap ł aty, brak rachunku w zakresie us ł ugi telefonicznej powinien zwalnia ć konsumenta z obowi ą zku uiszczenia op ł at do czasu jego otrzymania. W przypadku us ł ug dost ę pu do Internetu lub us ł ug dostarczania programów telewizyjnych ś wiadczenie pieni ęż ne ma sta łą 6 E. Łę towska, Prawo Umów Konsumenckich , wyd. 2, Warszawa 2002 r., str. 341 22 wysoko ść w ka ż dym okresie rozliczeniowym, zatem konsument, co do zasady, wie za jak ą us ł ug ę p ł aci oraz ile wynosi jego nale ż no ść i mo ż e w zwi ą zku z tym ui ś ci ć wymagan ą op ł at ę do ko ń ca okresu rozliczeniowego. Niemniej jednak, kwestionowane przez Prezesa UOKiK postanowienie jest zawarte w Regulaminie ogólnym ASTER, którego postanowienia znajduj ą zastosowanie do wszystkich us ł ug ś wiadczonych przez Spó ł k ę . Ponadto, fakt i ż Spó ł ka zasugerowa ł a w toku prowadzonego post ę powania zmian ę tego ż postanowienia, zaakceptowan ą w dalszej kolejno ś ci przez Prezesa Urz ę du, dowodzi i ż jednak jest mo ż liwe przeformu ł owanie postanowienia w sposób, który eliminuje jego abuzywny charakter, wskazuje na rzetelne traktowanie przez Spó ł k ę konsumentów oraz zapewnia konsumentom udzia ł w przejrzystych warunkach rynkowych. II Rozstrzygni ę cie w pkt I sentencji decyzji. Nakaz zaniechania stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 uokik, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu okre ś lonych praktyk przedsi ę biorcy za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów i nakazaniu zaniechania ich stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 uokik. W trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Spó ł ka prezentowa ł a stanowisko wskazuj ą ce na zgodno ść z prawem postanowie ń umownych zawartych w stosowanych w obrocie konsumenckim wzorach umowy. Pomimo, i ż ASTER zadeklarowa ł a zmian ę jednego z kwestionowanych w toku post ę powania postanowie ń umownych (§ 3 ust. 1 „Regulaminu ogólnego ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych przez Aster Sp. z o.o. siedzib ą w Warszawie”), któr ą to zmian ę zaakceptowa ł równie ż Prezes UOKIK, Spó ł ka nie poczyni ł a ż adnych dalszych kroków zmierzaj ą cych do wprowadzenia zmienionego postanowienia do obrotu, co pozwoli ł oby stwierdzi ć zaniechanie stosowania przez ASTER praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Spó ł ka poprzesta ł a jedynie na poinformowaniu Prezesa UOKIK o swoich zamierzeniach. Maj ą c na uwadze powy ż sze, w sentencji niniejszej decyzji uznano dzia ł ania ASTER za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów oraz nakazano zaniechanie ich stosowania. III Rozstrzygni ę cie w pkt II sentencji decyzji. Nakazanie publikacji decyzji. Na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie obowi ą zek publikacji decyzji w ca ł o ś ci na koszt Spó ł ki na stronie internetowej przedsi ę biorcy www.aster.pl w ten sposób, ż e odno ś nik do tre ś ci decyzji powinien zosta ć umieszczony na stronie g ł ównej www.aster.pl w terminie 14 dni od uprawomocnienia si ę decyzji oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 6 miesi ę cy, a ponadto dwukrotn ą publikacj ę sentencji decyzji na koszt Spó ł ki na jednej z pi ę ciu pierwszych stron dziennika o zasi ę gu ogólnopolskim o obj ę to ś ci co najmniej 24 cm x 12 cm w terminie 30 dni od uprawomocnienia si ę decyzji, z tym, ż e okres mi ę dzy przedmiotowymi publikacjami powinien wynosi ć co najmniej 7 dni. 23 W my ś l przepisu art. 26 ust. 2 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególno ś ci zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia o tre ś ci i w formie okre ś lonej w decyzji. Mo ż e równie ż nakaza ć publikacj ę decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci na koszt przedsi ę biorcy. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du zdecydowa ł o zastosowaniu ww. dodatkowych ś rodków. Nale ż y wskaza ć , i ż celem zamieszczenia w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wydanej na podstawie art. 26 ust. 1 uokik, przedmiotowych elementów dodatkowych jest usuni ę cie trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Ponadto nakazanie publikacji decyzji spe ł nia równocze ś nie funkcj ę edukacyjn ą oraz prewencyjn ą wobec innych uczestników rynku - zarówno przedsi ę biorców, jak i konsumentów. Prezes Urz ę du uzna ł za zasadne nakazanie podania do wiadomo ś ci szerokiego kr ę gu odbiorców informacji o stosowanych przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Spe ł ni to niew ą tpliwe funkcj ę wychowawcz ą wobec konsumentów, stanowi ą c kolejny element edukacji konsumenckiej, gdy ż informuj ą c o praktykach naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów oraz przestrzegaj ą c przed nimi, nale ż y zak ł ada ć , ż e ś wiadomo ść konsumencka wzro ś nie. Funkcja edukacyjna i prewencyjna poprzez omawiany nakaz publikacji b ę dzie realizowa ć si ę tak ż e w odniesieniu do innych profesjonalnych uczestników rynku. Publikacja ma stanowi ć czyteln ą informacj ę dla przedsi ę biorców, a jednocze ś nie ostrzega ć , i ż w przypadku stosowania niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do Rejestru musz ą liczy ć si ę z okre ś lonymi sankcjami. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. IV Rozstrzygni ę cie w pkt III sentencji Decyzji. Na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Stosownie do art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 uokik. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zatem zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Przedmiotowa ustawa nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa Urz ę du, który decyduj ą c o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruje si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ) . Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106 - 108 uokik, Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy (art. 111 uokik). W pkt I sentencji niniejszej decyzji uznano okre ś lone dzia ł ania Spó ł ki za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów i nakazano zaniechanie ich stosowania. Praktyki te polega ł y na stosowaniu we wzorcach umowy w obrocie konsumenckim postanowie ń 24 umownych, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Za udowodnione nale ż y uzna ć , i ż dosz ł o do naruszenia przez Spó ł k ę okre ś lonego w art. 24 uokik zakazu w sposób okre ś lony w sentencji niniejszej decyzji. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du uzna ł za zasadne skorzystanie z przys ł uguj ą cego mu na mocy przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uprawnienia do na ł o ż enia kary pieni ęż nej w sytuacji stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów z uwagi na fakt, i ż kwestionowane praktyki Spó ł ki nale żą do jednych z najpowa ż niejszych narusze ń prawa ochrony konsumentów. Stosowane przez Spó ł k ę w obrocie konsumenckim postanowienia wzorców umowy s ą to ż same z klauzulami, które zosta ł y umieszczone w Rejestrze w dniu 25 sierpnia 2005 r. (nr 502), 16 sierpnia 2006 r. (nr 821), w dniu 27 marca 2007 r. (nr 1084) oraz w dniu 16 maja 2007 r. (nr 1169). Przy nak ł adaniu kary pieni ęż nej wzi ę to pod uwag ę fakt, i ż ASTER wykorzystuj ą c przewag ę kontraktow ą stosowa ł a w obrocie konsumenckim wzorce umowy zawieraj ą ce niedozwolone postanowienia umowne, naruszaj ą c w ten sposób interesy konsumentów. Prezes Urz ę du maj ą c na uwadze interes publiczny uzna ł wi ę c, i ż samo stwierdzenie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów b ę dzie niewystarczaj ą cym dzia ł aniem ze strony organu administracji. W zwi ą zku z powy ż szym, w ocenie Prezesa UOKiK, wykazana zosta ł a s ł uszno ść na ł o ż enia na Spó ł k ę kary pieni ęż nej. Nast ę pnie, nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę konieczno ść spe ł nienia przes ł anek podmiotowych, tj. stwierdzenia, ż e okre ś lone w ww. przepisie naruszenie dokonane by ł o co najmniej nieumy ś lnie. Konieczno ść brania pod uwag ę przes ł anki winy w przypadku stosowania kar pieni ęż nych okre ś lonych w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik wynika bezpo ś rednio nie tylko z tre ś ci tego przepisu, ale równie ż ma umocowanie w ustawie zasadniczej. Zgodnie bowiem z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak Spó ł ka. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny posiada ć umiej ę tno ść przewidzenia, ż e podejmowane przez nie dzia ł ania mog ą by ć uznane przez Prezesa Urz ę du za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nie mog ą skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Spó ł ka mia ł a mo ż liwo ść zapoznania si ę z tre ś ci ą Rejestru w zakresie niedozwolonych postanowie ń umownych, celem wyeliminowania znajduj ą cych si ę w stosowanych przez ni ą w obrocie konsumenckim wzorcach umów klauzul abuzywnych. W ś wietle powy ż szego, uzasadnione jest stwierdzenie, ż e dzia ł ania ASTER mia ł y co najmniej charakter nieumy ś lny, tj. Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę bezprawnego dzia ł ania na skutek niezachowania nale ż ytej staranno ś ci wymaganej w zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej okre ś lonej przy uwzgl ę dnieniu zawodowego charakteru tej dzia ł alno ś ci (art. 355 § 2 k.c.), b ę d ą c w stanie przewidzie ć mo ż liwo ść bezprawno ś ci dzia ł ania. Charakter i stopie ń naruszenia interesu publicznoprawnego, do jakiego dosz ł o w wyniku naruszenia przez Spó ł k ę zakazu okre ś lonego w art. 24 uokik uzasadniaj ą na ł o ż enie na Aster kary pieni ęż nej w wysoko ś ci okre ś lonej w sentencji decyzji. 25 Przy miarkowaniu kary jako okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce wzi ę to pod uwag ę : - ASTER nie zaniecha ł a zarzucanych jej praktyk wskutek dzia ł a ń podj ę tych przez Prezesa UOKiK (wszcz ę cie post ę powania wyja ś niaj ą cego, wszcz ę cie post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów); - kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego dzia ł ania, co w niniejszej sprawie dotyczy Spó ł ki jako podmiotu z du ż ym do ś wiadczeniem w prowadzeniu dzia ł alno ś ci gospodarczej w bran ż y telekomunikacyjnej w obrocie konsumenckim. Spó ł ka, jako jeden z wiod ą cych na polskim rynku dostawców us ł ug telekomunikacyjnych, z wieloletnim do ś wiadczeniem w prowadzeniu dzia ł alno ś ci gospodarczej w tym sektorze rynku, powinna by ć ś wiadoma tego, ż e jej dzia ł alno ść mo ż e godzi ć w interesy s ł abszych uczestników tego ż rynku. Od profesjonalisty, jakim bez w ą tpienia jest Spó ł ka, od lat zajmuj ą ca si ę obs ł ug ą rynku detalicznego us ł ug telekomunikacyjnych, buduj ą ca nowoczesn ą mark ę godn ą zaufania, mo ż na i nale ż a ł o oczekiwa ć , i ż w przygotowaniu wzorców umowy uwzgl ę dni wszelkie okoliczno ś ci dotycz ą ce jej tre ś ci, w tym tak ż e potrzeb ę ochrony interesów konsumentów. Dotychczasowe efekty dzia ł a ń podejmowanych przez Prezesa Urz ę du (nale ż y zwróci ć uwag ę m.in. na ogólnodost ę pny rejestr, dzia ł ania edukacyjne, a tak ż e orzecznictwo SOKiK w zakresie niedozwolonych postanowie ń umownych) s ą jawne i ł atwo dost ę pne. Niew ą tpliwie ASTER posiada ł a zarówno ś rodki, odpowiedni zasób czasu, jak i w ł a ś ciwie wykwalifikowan ą kadr ę , mog ą c ą dokona ć czynno ś ci maj ą cych na celu wyeliminowanie klauzul abuzywnych z wzorców umowy stosowanych w obrocie konsumenckim; - ASTER prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w trzech miastach, tj. w Warszawie, Krakowie, Zielonej Górze oraz w ich okolicach; - niniejsza decyzja stanowi ju ż drug ą decyzj ę Prezesa Urz ę du stwierdzaj ą c ą stosowanie przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów 7 ; - ASTER nie zaniecha ł a praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik poprzez podj ę cie odpowiednich dzia ł a ń „samokontrolnych” w zwi ą zku z wpisaniem do rejestru odpowiednich postanowie ń umownych. Zwa ż ywszy na fakt, i ż wskazane w niniejszej decyzji niedozwolone postanowienia umowne zosta ł y wpisane do Rejestru w dniu 25 sierpnia 2005 r. (klauzula numer 502), w dniu 16 sierpnia 2006 r. (klauzula numer 821), w dniu 27 marca 2007 r. (klauzula numer 1084), w dniu 16 maja 2007 r. (klauzula numer 1169), a tak ż e na fakt, i ż Spó ł ka stosuje w obrocie konsumenckim wzorce umowy w postaci regulaminu ś wiadczonych us ł ug telekomunikacyjnych od dnia 1 kwietnia 2007 r. oraz wzorce umowy w postaci cenników tych ż e us ł ug od dnia 7 sierpnia 2006 r., 1 wrze ś nia 2006 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2007 r., ASTER pos ł uguje si ę niedozwolonymi postanowieniami umownymi przez d ł ugi okres czasu. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów odnosi wysoko ść kary pieni ęż nej do procentowej wielko ś ci przychodu przedsi ę biorcy, przy czym pod poj ę ciem przychodu nale ż y rozumie ć przychód uzyskany przez przedsi ę biorc ę w roku podatkowym 7 Decyzja Prezesa Urz ę du nr RWA 5/2008 z dnia 22 lutego 2008 r. (nieprawomocna) 26 poprzedzaj ą cym dzie ń wszcz ę cia post ę powania na podstawie ustawy, w rozumieniu obowi ą zuj ą cych przedsi ę biorc ę przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15 uokik). Przychód osi ą gni ę ty przez ASTER w 2007 r. w kwocie 316 966 740,95 z ł (s ł ownie: trzysta szesna ś cie milionów dziewi ęć set sze ść dziesi ą t sze ść tysi ę cy siedemset czterdzie ś ci z ł otych 95/100 groszy) ustalono na podstawie z ł o ż onego przez ni ą sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r. oraz zeznania o wysoko ś ci osi ą gni ę tego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2007 do 31 grudnia 2007, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). St ą d wskazany wymiar kary, zgodnie z przytoczonymi powy ż ej przepisami, móg ł by wynie ść 10 % przychodu Spó ł ki, tj. 31 696 674,09 PLN (s ł ownie: trzydzie ś ci jeden milionów sze ść set dziewi ęć dziesi ą t sze ść tysi ę cy sze ść set siedemdziesi ą t cztery z ł ote 09/100 groszy). W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 1 584 833,70 PLN (s ł ownie: milion pi ęć set osiemdziesi ą t cztery tysi ą ce osiemset trzydzie ś ci trzy z ł ote 70/100 groszy). Oznacza to, ż e na ł o ż ona na ASTER kara pieni ęż na mie ś ci si ę w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy i jednocze ś nie stanowi 0,5 % przychodu osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę w 2007 r. oraz 5 % kary, jaka Prezes UOKiK mia ł prawo na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę . Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe oraz potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dla Spó ł ki swoist ą dolegliwo ść . W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyczyniaj ą c si ę do zapewnienia trwa ł ego zaniechania naruszania przez ASTER w przysz ł o ś ci regu ł odnosz ą cych si ę do ochrony praw konsumentów. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt III sentencji niniejszej decyzji. V. Rozstrzygni ę cie w pkt IV sentencji Decyzji. Umorzenie post ę powania. W post ę powaniu w sprawie stosowania przez ASTER praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du zakwestionowa ł dzia ł ania Spó ł ki polegaj ą ce na stosowaniu 27 1) w „Regulaminie szczegó ł owym ś wiadczenia us ł ug dost ę pu do Internetu przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie” postanowie ń wzorca umowy o tre ś ci: a) § 4 ust. 3 pkt 2 – „(…) Abonent zobowi ą zany jest do zap ł acenia op ł aty za Ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z obowi ą zuj ą cym Cennikiem”, b) § 4 ust. 3 pkt 3 – „(…) Je ż eli Abonent w terminie 14 dni od dnia od łą czenia od Sieci, z ł o ż y pisemny wniosek o cofni ę cie przez Operatora o ś wiadczenia o rozwi ą zaniu Umowy, wówczas Operator mo ż e ponownie udost ę pni ć sygna ł w ramach dotychczasowej Umowy po uiszczeniu przez Abonenta op ł aty za ponowne udost ę pnienie sygna ł u zgodnie z aktualnie obowi ą zuj ą cym Cennikiem”, 2) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ug telefonicznych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowna Aktywacja po uprzednim od łą czeniu z powodu (…) nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; 3) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dost ę pu do Internetu i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu (…) nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”; 4) w „Cenniku ś wiadczenia przez Aster Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi dostarczania Programów telewizyjnych i us ł ug dodatkowych” postanowienia wzorca umowy o tre ś ci: „Ponowne udost ę pnienie sygna ł u po uprzednim od łą czeniu z powodu (…) nieprzestrzegania postanowie ń Regulaminu Operatora – 73,20 PLN brutto”, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) W ocenie Prezesa Urz ę du, wskazane powy ż ej dzia ł ania Spó ł ki nie mog ą zosta ć uznane za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik z uwagi na brak przes ł anki bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy. Przedmiotowe postanowienia umowne odnosz ą si ę do sankcji, jakie Spó ł ka stosuje wobec konsumentów stricte za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie niepieni ęż nego zobowi ą zania umownego, tj. za naruszenie okre ś lonych postanowie ń regulaminu, natomiast postanowienie umowne wpisane do Rejestru pod numerem 1084 dotyczy sankcji za nieterminowe uiszczanie przez konsumentów op ł at abonamentowych za us ł ugi telekomunikacyjne ś wiadczone przez Spó ł k ę . W zwi ą zku z faktem, i ż Prezes Urz ę du w aktualnie obowi ą zuj ą cym stanie prawnym nie posiada kompetencji do wydania decyzji, w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów, konieczne jest zatem umorzenie post ę powania w przedmiotowym zakresie. Na podstawie dokonanych ustale ń faktycznych, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e w przedmiotowym zakresie zachodz ą przes ł anki uzasadniaj ą ce stwierdzenie bezprzedmiotowo ś ci post ę powania administracyjnego we wskazanym zakresie, a w zwi ą zku z tym konieczno ść wydania decyzji o umorzeniu post ę powania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 uokik. Okoliczno ść wskazuj ą c ą na bezprzedmiotowo ść , jakim dotkni ę te 28 jest post ę powanie w tym zakresie, stanowi brak stosowania przez Spó ł k ę dzia ł a ń okre ś lonych w tre ś ci ww. zarzutów. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Umorzenie post ę powania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, i ż ustalenie przes ł anki bezprzedmiotowo ś ci post ę powania stwarza obowi ą zek zako ń czenia post ę powania w danej instancji przez jego umorzenie, poniewa ż brak jest podstaw do rozstrzygni ę cia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie post ę powania w takim przypadku stanowi ł oby o jego wadliwo ś ci, maj ą cej istotny wp ł yw na wynik sprawy. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione w tocz ą cym si ę post ę powaniu, a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organami administracyjnymi. Przes ł ank ą umorzenia post ę powania jest brak któregokolwiek z elementów w odniesieniu co do strony podmiotowej jak i przedmiotowej post ę powania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w zwi ą zku z tym nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, ko ń cz ą ce post ę powanie bez jego merytorycznego rozstrzygni ę cia. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt IV sentencji decyzji. Wobec powy ż szego, Prezes UOKiK orzek ł jak w sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 uokik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuje: 1. r. pr. Bartosz K ę pi ń ski pe ł nomocnik Aster Sp. z o.o. ul. Wo ł oska 7 02-675 Warszawa 2. a/a 29