DDK-4/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI DDK2-61-10/06/AO Warszawa, dn. 17 stycznia 2007 r. DECYZJA Nr DDK- 4/2007 Na podstawie art. 23 e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje i ż warunki zorganizowania przez Canal + Cyfrowy Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Warszawie, akcji promocyjnej „Tematyczny w cenie Startowego” polegaj ą ce na przyj ę ciu, i ż po up ł ywie okresu promocyjnego, w którym abonenci Pakietu Startowego mogli korzysta ć z Pakietu Tematycznego za cen ę op ł aty abonamentowej w wysoko ś ci 24 z ł miesi ę cznie, tj. przewidzianej dla Pakietu Startowego, umowa na odbiór Pakietu Startowego ulega przekszta ł ceniu w umow ę na odbiór Pakietu Tematycznego z op ł at ą abonamentow ą w wysoko ś ci 47 z ł miesi ę cznie, o ile obj ę ci akcj ą abonenci nie z ł o żą o ś wiadczenia o braku zainteresowania dalszym korzystaniem z Pakietu Tematycznego przed up ł ywem okresu promocji, stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23 a ust. 1 ww. ustawy poprzez naruszenie art. 77, 384 i 384 1 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) i jednocze ś nie stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 26 stycznia 2006 r. UZASADNIENIE W dniu 4 lipca 2006 roku, po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du), wszcz ął post ę powanie w sprawie ustalenia, czy warunki zorganizowania przez Canal + Cyfrowy Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Warszawie (dalej: Spó ł ka), akcji promocyjnej „Tematyczny w cenie Startowego” polegaj ą cej na przyj ę ciu, i ż po up ł ywie okresu promocyjnego, w którym abonenci Pakietu Startowego mogli korzysta ć z Pakietu Tematycznego za cen ę op ł aty abonamentowej w wysoko ś ci 24 z ł miesi ę cznie, tj. przewidzianej dla Pakietu Startowego, umowa na odbiór Pakietu Startowego ulega ł a przekszta ł ceniu w umow ę na odbiór Pakietu Tematycznego z op ł at ą abonamentow ą w wysoko ś ci 47 z ł miesi ę cznie, o ile obj ę ci akcj ą promocyjn ą abonenci nie z ł o żą o ś wiadczenia o braku zainteresowania dalszym korzystaniem z Pakietu Tematycznego przed up ł ywem okresu promocji, mog ą stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: ustawa). 2 Spó ł ka w pismach z dnia 24 lipca 2006 r. i 21 listopada 2006 r. udzieli ł a wyja ś nie ń odno ś nie sposobu zorganizowania przedmiotowej akcji promocyjnej i ustosunkowa ł a si ę do stawianych przez Prezesa Urz ę du zarzutów. Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż akcja „Tematyczny w cenie Startowego” obowi ą zywa ł a w okresie od dnia 15 grudnia 2005 r. do dnia 25 stycznia 2006 r. Jednocze ś nie Spó ł ka poinformowa ł a, i ż w sytuacji w której umowa na odbiór Pakietu Startowego uleg ł a przekszta ł ceniu w umow ę na odbiór Pakietu Tematycznego na skutek braku otrzymania przez Spó ł k ę w okre ś lonym przez ni ą terminie o ś wiadczenia abonenta o braku zainteresowania dalszym odbieraniem Pakietu Tematycznego po zako ń czeniu akcji promocyjnej tj. do dnia 25 stycznia 2006 r., abonent zachowywa ł mo ż liwo ść zmiany odbieranego przez niego dotychczas pakietu, tj. powrotu do Pakietu Startowego w trybie okre ś lonym w Regulaminie Umowy o Abonament. Zgodnie z art. 9 § 2 Regulaminu Umowy o Abonament, w trakcie Umowy Abonent, który nie ma wymagalnych d ł ugów wynikaj ą cych z Umowy mo ż e za żą da ć raz w miesi ą cu kalendarzowym zmiany Pakietu (…), za który Rata Miesi ę czna jest ni ż sza od Raty Miesi ę cznej za poprzednio odbierany Pakiet, na nast ę puj ą cych zasadach: 1. Abonent sk ł ada wniosek o zmian ę Pakietu telefonicznie pod aktualnym numerem telefonu Centrum Telefonicznego Abonentów Operatora CYFRY + lub w drodze elektronicznej lub pisemnej. Operator CYFRY + rozpocznie dostarczanie do Abonenta nowo wybranego Pakietu, najpó ź niej pocz ą wszy do pierwszego dnia nast ę puj ą cego po miesi ą cu, w którym zg ł oszono ten wniosek. 2. Abonent, który dokona ł zmiany Pakietu na Pakiet, za który Rata Miesi ę czna jest ni ż sza od Raty Miesi ę cznej za poprzednio odbierany Pakiet, jest zobowi ą zany do zap ł aty: a) za miesi ą c, w którym dokonana zosta ł a powy ż sza zmiana, Raty Miesi ę cznej w dotychczasowej wysoko ś ci; wysoko ść Raty Miesi ę cznej wg stawek za nowo wybrany Pakiet b ę dzie obowi ą zywa ć od miesi ą ca nast ę puj ą cego po miesi ą cu, w którym powy ż sza zmiana zosta ł a dokonana, b) Pakietowej Op ł aty Aktywacyjnej, której wysoko ść okre ś lona jest w Za łą czniku nr 1 do Umowy. Spó ł ka doda ł a, i ż zmiany takie odbywa ł y si ę na bie żą co w przypadku zg ł oszenia przez abonenta pro ś by o przywrócenie poprzednio odbieranego Pakietu Startowego. Jednocze ś nie w udzielonych wyja ś nieniach z dnia 21 listopada 2006 r. Spó ł ka dodatkowo poinformowa ł a, i ż abonent, który dokona ł zmiany Pakietu Tematycznego na Pakiet Startowy w okresie od 1 lutego 2006 r. do 31 marca 2006 r., tj. po zako ń czeniu okresu promocji, nie by ł zobowi ą zany do zap ł aty Pakietowej Op ł aty Aktywacyjnej. Zwolnienie to wynika ł o z warunków tzw. procedury akcji promocyjnej. Warunki te zosta ł y przes ł ane przez Spó ł k ę Prezesowi Urz ę du pismem z dnia 1 grudnia 2006 r. Do akt post ę powania Spó ł ka do łą czy ł a zestawienie pakietów wybieranych przez abonentów obj ę tych akcj ą promocyjn ą w okresie od grudnia 2005 r. do lipca 2006 r. (za łą cznik nr 1 do pisma Spó ł ki z dnia 24 lipca 2006 r.) oraz od grudnia 2005 r. do pa ź dziernika 2006 r. (stanowi ą cy za łą cznik nr 3 do pisma Spó ł ki z dnia 21 listopada 2006 r.). Jednocze ś nie Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE), z pro ś b ą o przedstawienie opinii, w jakim zakresie zastosowanie maj ą przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800, ze zm.) do przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi telewizji kablowej i cyfrowej. Prezes UKE w opinii z dnia 13 listopada 2006 r. stwierdzi ł , i ż umowa pomi ę dzy abonentem, a operatorem telewizji kablowej i cyfrowej w zakresie dotycz ą cym przedmiotu 3 umowy (tj. dostarczania tre ś ci - zawarto ś ci sygna ł u) jest regulowana przez przepisy Kodeksu cywilnego (dalej: K.c.). A zatem, w odniesieniu do umów, regulaminów, cenników, sposobu informowania o wprowadzonych zmianach, prawa i obowi ą zki stron reguluj ą w ł a ś ciwe przepisy Kodeksu cywilnego (w tym art. 384 i nast ę pne). Natomiast Prawo telekomunikacyjne b ę dzie mia ł o zastosowanie jedynie w zakresie ograniczonym do us ł ugi telekomunikacyjnej tj. przekazywania sygna ł u w sieci telekomunikacyjnej. Zgodnie z zasad ą , wyra ż on ą w art. 10 Kodeksu post ę powania administracyjnego strona przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść zapoznania oraz wypowiedzenia si ę co do zebranego materia ł u dowodowego w sprawie. Upowa ż niony osoba zapozna ł a si ę z aktami sprawy w dniu 31 sierpnia 2006 r. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Canal + Cyfrowy Sp. z o.o. jest przedsi ę biorc ą ś wiadcz ą cym us ł ugi rozprowadzania kodowanych programów telewizyjnych transmitowanych drog ą satelitarn ą , wpisanym do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej pod numerem 88. Spó ł ka posiada w swojej ofercie cztery opcje pakietów abonamentowych m.in. Pakiet Startowy i Pakiet Tematyczny. Ró ż nice pomi ę dzy pakietami, polegaj ą g ł ównie na zakresie oferowanych programów telewizyjnych, oraz cenie za poszczególny pakiet. Pakiet Startowy jest najta ń szym pakietem oferowanym przez Spó ł k ę w cenie 24 z ł . Pakiet ten zawiera „podstawowy” katalog programów telewizyjnych. Natomiast Pakiet Tematyczny, w cenie 47 z ł , umo ż liwia abonentom korzystanie z szerszego katalogu programów telewizyjnych. Spó ł ka z abonentami zawiera umowy w ramach wybranego pakiety abonamentowego w formie pisemnej, którego cena jest okre ś lona w „za łą czniku nr 1 do umowy”. Ponadto, abonent w umowie potwierdza, odznaczaj ą c krzy ż ykiem pust ą kratk ę , i ż otrzyma ł Regulaminu Umowy o Abonament. Warunki akcji promocyjnej „Tematyczny w cenie startowego”, okre ś la ł Regulamin Akcji Promocyjnej Tematyczny w cenie Startowego (dalej: Regulamin Akcji Promocyjnej), który wszed ł w ż ycie w dniu 15 grudnia 2005 r. Akcja promocyjna „Tematyczny w cenie Startowego” zosta ł a skierowana do tych abonentów Spó ł ki, którzy w ramach łą cz ą cej ich ze Spó ł k ą umowy o abonament wybrali Pakiet Startowy i w chwili wej ś cia w ż ycie promocji nadal odbierali ten pakiet, dokonuj ą c miesi ę cznych p ł atno ś ci przewidzianych umow ą oraz otrzymali drog ą pocztow ą od Spó ł ki informacj ę o wzi ę ciu udzia ł u w przedmiotowej akcji promocyjnej. Akcja ta nie obejmowa ł a abonentów, którzy dokonywali p ł atno ś ci w innej ni ż miesi ę czna forma zap ł aty oraz z ł o ż yli wypowiedzenie umowy o abonament i którym w okresie obj ę tym akcj ą bieg ł termin wypowiedzenia zawartej przez nich umowy. O zasadach akcji promocyjnej obj ę ci ni ą abonenci zostali poinformowani w skierowanym do nich pi ś mie z dnia 7 grudnia 2005 r. (za łą cznik nr 2 do pisma Spó ł ki z dnia 7 marca 2006 r.), zawieraj ą cym informacje o mo ż liwo ś ci korzystania w ramach akcji promocyjnej z Pakietu Tematycznego za cen ę Pakietu Startowego, z dodatkowych 9 kana ł ów telewizyjnych, których odbiór by ł mo ż liwy w ramach akcji bez ponoszenia dodatkowych kosztów do dnia 25 stycznia 2006 r. W pi ś mie do abonentów wskazano, i ż od dnia 26 stycznia 2006 r. abonenci, którzy nie skontaktuj ą si ę do dnia 25 stycznia 2006 r. z Centrum Telefonicznym Abonentów Cyfry + (tel. 0 801 801 801) lub nie ode ś l ą kuponu do łą czonego do listu, b ę d ą mieli zmienione warunki umowy w ten sposób, ż e Pakiet Startowy zostanie zast ą piony Pakietem Tematycznym, z jednoczesnym podniesieniem op ł aty 4 abonamentowej do wysoko ś ci 47 z ł , przewidzianej dla Pakietu Tematycznego. Dodatkowo pismo zawiera ł o informacj ę o miejscach, w których mo ż na by ł o zapozna ć si ę z regulaminem akcji (siedziba Operatora Cyfry + i Centra Cyfry +) oraz o mo ż liwo ś ci otrzymania go drog ą pocztow ą na ż yczenie abonenta. Do powy ż szego pisma do łą czony by ł kupon wraz z kopert ą zwrotn ą zawieraj ą c ą schemat o ś wiadczenia o tre ś ci: „ O ś wiadczam, ż e nie jestem zainteresowany/a odbieraniem pakietu Tematycznego po zako ń czeniu akcji promocyjnej „Tematyczny w cenie Startowego”, tj. od dnia 1.02.2006 r.” ( za łą cznik nr 2 do pisma Spó ł ki z dnia 7 marca 2006 r.). Wynika z tego, i ż w sytuacji, w której abonent nie z ł o ż y ł o ś wiadczenia o braku zainteresowania odbieraniem Pakietu Tematycznego, od dnia 1 lutego 2006 r. korzysta ł on automatycznie z Pakietu Tematycznego. Jednocze ś nie by ł zobowi ą zany dokonywa ć op ł aty abonamentowej w wysoko ś ci 47 z ł . Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci jej art. 1 ust. 2. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Z praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów mamy zatem do czynienia wówczas, gdy spe ł nione s ą dwie przes ł anki: A. Bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, B. Godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowe interesy konsumentów. Ad A Bezprawno ść dzia ł ania Spó ł ki polega na dokonaniu przez ni ą , pod pozorem prowadzenia akcji promocyjnej, jednostronnej zmiany umów łą cz ą cych j ą z obj ę tymi akcj ą promocyjn ą konsumentami. Inicjatorem akcji by ł a wy łą cznie Spó ł ka, a obj ę ci ni ą konsumenci pozbawieni byli mo ż liwo ś ci samodzielnego decydowania o skorzystaniu z promocji. Zgodnie z definicj ą przedstawion ą w „S ł owniku j ę zyka polskiego” PWN, pod. red. prof. Stanis ł awa Dubisza, Warszawa. 2003 poj ę cie „promocja” oznacza: 1. „Dzia ł ania zmierzaj ą ce do zwi ę kszenia popularno ś ci firmy i jej produktów, do zwi ę kszenia sprzeda ż y jakiego ś towaru, np. poprzez reklam ę lub obni ż enie ceny”. 2. „Sprzeda ż nowych towarów, nowego rodzaju us ł ug po obni ż onej cenie, stosowana w celu zwi ę kszenia ich popularno ś ci oraz pozyskania klientów, sprzeda ż promocyjna”. Istot ą promocji jest wi ę c podejmowanie przez sprzedawc ę dzia ł a ń , które maj ą na celu poszerzenie wiedzy konsumenta o towarach lub us ł ugach przez niego oferowanych, a nast ę pnie do nabrania przekonania przez konsumenta o wy ż szo ś ci oferowanego towaru lub us ł ugi nad dotychczas posiadanym lub tym samym zach ę cenia do jego zakupu. W ocenie Prezesa Urz ę du przedmiotowa sprawa nie ma charakteru promocji. Promocj ą mo ż na by okre ś li ć sytuacj ę , w której jako regu łę przyj ę to, ż e po up ł ywie okresu obowi ą zywania akcji abonenci, którzy w sposób wyra ź ny nie zdecyduj ą o zmianie pakietu abonamentowego, czyli nie z ł o żą wniosku o zmian ę warunków umowy, powracaj ą do zasad 5 dotychczasowych, czyli do warunków zawartej umowy. W niniejszej sprawie, w ocenie Prezesa Urz ę du po up ł ywie okresu promocyjnego dochodzi ł o do jednostronnej zmiany umowy. Spó ł ka z abonentami zawiera w ramach wybranego pakietu abonamentowego, umowy transmisji kodowanych programów telewizyjnych drog ą satelitarn ą , w formie pisemnej. Do zawarcia umowy, jak i jej zmiany maj ą zastosowanie w ł a ś ciwe przepisy Kodeksu cywilnego tj. art. 77 K.c. Cz ęść umowy zawieranej z abonentem stanowi ą tak ż e regulaminy oraz cennik us ł ugi. W zwi ą zku z tym, na podstawie art. 384 i nast ę pnych K.c., Spó ł ka ma obowi ą zek dostarczenia tych dokumentów przy zawarciu umowy, jak i wprowadzaniu do niej zmian. W niniejszej sprawie abonenci obj ę ci akcj ą promocyjn ą podpisali ze Spó ł k ą umowy o ś wiadczenie us ł ug w ramach Pakietu Startowego, którego cena zosta ł a okre ś lona w za łą czniku nr 1 do umowy. Jednocze ś nie przy podpisaniu umowy, Spó ł ka dostarczy ł a abonentom Regulamin Umowy o Abonament. Potwierdzaj ą c fakt otrzymania regulaminu, abonenci odznaczali pust ą kratk ę , obok której znajdowa ł o si ę ich o ś wiadczenie. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy s ą : rodzaj odbieranych programów telewizyjnych oraz wysoko ść op ł aty abonamentowej. Zmiana w zakresie ww. elementów wymaga ł a zatem zachowania formy pisemnej. Tymczasem zmiana dokonana przez Spó ł k ę mia ł a charakter jednostronny, bez dochowania wymaganej formy. Konstruuj ą c warunki akcji promocyjnej Spó ł ka, na ł o ż y ł a na konsumenta niegodz ą cego si ę na zmian ę warunków umowy, konieczno ść z ł o ż enia o ś wiadczenia o braku zgody na modyfikacj ę warunków umowy w okre ś lonym przez Spó ł k ę terminie i trybie. Brak o ś wiadczenia abonenta by ł poczytywany przez Spó ł k ę jako dorozumiana zgoda na modyfikacj ę warunków umowy. Tak wi ę c, aby zapobiec skutkowi w postaci przekszta ł cenia umowy na odbiór Pakietu Startowego w umow ę na odbiór Pakietu Tematycznego, obj ę ty akcj ą abonent, przed up ł ywem okresu promocyjnego, powinien by ł z ł o ż y ć Spó ł ce o ś wiadczenie o braku zainteresowania odbieraniem Pakietu Tematycznego, w formie telefonicznej (za po ś rednictwem infolinii Cyfry + 0 801 801 801) lub pisemnie wysy ł aj ą c kupon otrzymany wraz z listem informuj ą cym o akcji na adres Spó ł ki. W konsekwencji, w razie braku aprobaty dla przekszta ł cenia umowy, chc ą c powróci ć do poprzedniego odbieranego w ramach umowy o abonament Pakietu abonent by ł zmuszony do podj ę cia dodatkowych dzia ł a ń . Obejmuj ą c abonentów Pakietu Startowego akcj ą promocyjn ą „Tematyczny w cenie Startowego”, Spó ł ka dokona ł a de facto jednostronnej zmiany wi ążą cych j ą ze wskazan ą grup ą abonentów warunków umów, poprzez wprowadzenie w stosunku do nich, po up ł ywie okresu promocji, Pakietu Tematycznego w miejsce posiadanego dotychczas Pakietu Startowego w cenie 24 z ł , z jednoczesnym podniesieniem op ł aty abonamentowej do wysoko ś ci 47 z ł , przewidzianej dla Pakietu Tematycznego. W zwi ą zku z powy ż szym, w ocenie Prezesa Urz ę du praktyka stosowana przez Spó ł k ę wype ł nia znamiona jednostronnej zmiany warunków umowy łą cz ą cej Spó ł k ę z abonentami, a w zwi ą zku z brakiem zachowania formy pisemnej (aneksu do umowy), nale ż y oceni ć jako dzia ł anie bezprawne w ś wietle art. 77 K.c. Stosownie do art. 77 § 1 K.c., uzupe ł nienie lub zmiana umowy powinna nast ą pi ć w takiej formie jak ą ustawa lub wola stron przewidzia ł y dla jej zawarcia. Odnosz ą c si ę natomiast do tezy Spó ł ki przedstawionej w pi ś mie z dnia 24 lipca 2006 roku, zgodnie z któr ą obj ę ci akcj ą promocyjn ą abonenci mieli mo ż liwo ść zg ł oszenia wniosku o przywrócenie poprzednio odbieranego Pakietu Startowego na podstawie art. 9 Regulaminu Umowy o Abonament, Prezes Urz ę du zauwa ż y ł , i ż powy ż sze sytuacja, o której mówi Spó ł ka, odnosi si ę do uprawnienia Abonenta do dokonania zmiany na jego wniosek. Zgodnie z brzemieniem tego artyku ł u, abonent niemaj ą cy wymagalnych d ł ugów wynikaj ą cych z umowy, mo ż e raz w miesi ą cu zmieni ć abonament na zarówno abonament za który rata jest wy ż sza od dotychczas posiadanego jaki i ni ż sza. Jednak ż e, wyra ż aj ą c zgod ę na 6 zmian ę odbieranego Pakietu na podstawie art. 9 Regulaminu Umowy o Abonament, abonent móg ł wzi ąć pod uwag ę nie tylko ofert ę programow ą danego pakietu, ale równie ż swoje zdolno ś ci finansowe. Natomiast, dzia ł anie Spó ł ki rozpatrywane w niniejszej decyzji odnosi si ę do sytuacji, w której Abonent zostaje „przymuszony” do dokonania zmiany dotychczasowego Pakietu na Pakiet zmieniony na warunkach „promocji”, poprzez jednostronn ą zmian ę warunków umowy bez wyra ź nie wyra ż onej jego zgody. Spó ł ka równie ż naruszy ł a obowi ą zek wynikaj ą cy z art. 384 K.c., który nak ł ada na przedsi ę biorc ę wymóg dor ę czenia wzorca umowy konsumentowi. Abonenci o zasadach akcji promocyjnej dowiedzieli si ę z przes ł anych im przez Spó ł k ę ulotek informacyjnych. Spó ł ka nie dor ę czy ł a abonentom Regulaminu Akcji Promocyjnej. Ograniczy ł a si ę jedynie do udzielenia informacji o miejscach, w których abonent mo ż e zapozna ć si ę z Regulaminem Akcji Promocyjnej (siedziba Operatora Cyfry + i Centra Cyfry +) oraz o mo ż liwo ś ci otrzymania go drog ą pocztow ą na ż yczenie abonenta. Ponadto, Spó ł ka naruszy ł a postanowienia art. 384 1 K.c., który zobowi ą zuje stron ę wprowadzaj ą c ą do obrotu konsumenckiego zmiany wzorca umowy w trakcie trwania stosunku umownego o charakterze ci ą g ł ym, do dostarczenia nowego, zmienionego wzorca umownego. Konsument ma wówczas prawo do wypowiedzenia umowy w najbli ż szym terminie wypowiedzenia. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszej decyzji dosz ł o do faktycznej zmiany w art. 9 § 2 pkt b) Regulaminu Umowy o Abonament, a odnosi ł o si ę do abonenta dokonuj ą cego zmiany Pakietu Tematycznego na Pakiet Startowy po okresie promocji, tj. w przypadku powrotu na posiadany poprzednio pakiet. W tej sytuacji, abonent by ł zobowi ą zany m.in. do zap ł aty Pakietowej Op ł aty Aktywacyjnej, której wysoko ść okre ś lona zosta ł a w za łą czniku nr 1 do umowy. Zgodnie z art. 9 § 2 pkt b) Regulaminu umowy o Abonament, abonent który dokonuje zmiany Pakiety Tematycznego na Pakiet Startowy po okresie promocji zobowi ą zany jest m.in. do zap ł aty Pakietowej Op ł aty Aktywacyjnej. Jednak ż e, w zwi ą zku z prowadzon ą akcj ą promocyjn ą Spó ł ka dokona ł a zmiany w przedmiotowym zakresie. Wprowadzenie nowych zasad nast ą pi ł o w Procedurze obs ł ugi oferty promocyjnej „UPGRADE PAKIETU STARTOWEGO” obowi ą zuj ą cej od dnia 5 grudnia 2005 r. W rozdziale V „Oferta promocyjna” ust V.1. pkt f) stanowi ł , i ż abonentom, którzy zdecyduj ą o powrocie na Pakiet Startowy, przez kolejne 2 miesi ą ce po zako ń czeniu okresu promocyjnego, tj. do dnia 31 marca 2006 r., nie b ę dzie naliczana Pakietowa Op ł ata Aktywacyjna. Jak wynika z powy ż szego, procedura ta faktycznie zmieni ł a brzmienie art. 9 § 2 pkt b) Regulaminu Umowy o Abonament. Dlatego te ż , zgodnie z art. 384 1 K.c. a tak ż e z art. 15 § 8 Regulaminu Umowy o Abonament, ( zmiany Regulaminu/Umowy wydane w czasie trwania Umowy b ę d ą wi ą za ł y Abonenta, je ż eli ich tre ść zostaniu mu dor ę czona, a Abonent nie wypowie Umowy w terminie 14 dni od daty ich dor ę czenia), Spó ł ka by ł a zobowi ą zana do poinformowania konsumentów o wprowadzonych zmianach. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż oprócz faktu, i ż Spó ł ka nie dostarczy ł a abonentom warunków Regulaminu Akcji Promocyjnej, to równie ż nie przedstawi ł a zmian odnosz ą cych si ę do Regulaminu Umowy o Abonament, a dotycz ą cych braku ponoszenia kosztów Pakietowej Op ł aty Aktywacyjnej, w przypadku powrotu abonenta na poprzednio posiadany plan abonamentowy w okresie od 1 lutego 2006 r. do 31 marca 2006 r. 7 Ad B Oprócz bezprawno ś ci dzia ł ania, drugim, koniecznym warunkiem uzasadniaj ą cym wszcz ę cie post ę powania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest wykazanie naruszenia tzw. zbiorowego interesu konsumentów. Ustawa nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuj ą c jednak w art. 23a ust. 1 in fine ustawy, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza wi ę c nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. S ą d Najwy ż szy uzna ł , i ż „ nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszcz ąć tylko wtedy, gdy zagro ż onej s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem tak ż e ochronie nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów . 1 ” W wyroku z dnia 26 lutego 2004 r. S ą d Najwy ż szy wskaza ł , ż e stwierdzenie naruszenia indywidualnego interesu konsumenta nie wyklucza uznania, ż e dochodzi równocze ś nie do naruszenia publicznego, zbiorowego interesu konsumentów. 2 W zwi ą zku z powy ż szym, do stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, i ż konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma okre ś lonego adresata, lecz kierowane jest do nieoznaczonego kr ę gu podmiotów. Jednak ż e, jak podnosi si ę w doktrynie, w poj ę ciu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci si ę tak ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za do dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym tych konsumentów łą czy jaka ś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas bowiem zostaje poszkodowana pewna grupa konsumentów, nie b ę d ą ca jedynie – z punktu wiedzenia przedsi ę biorcy stosuj ą cego dan ą praktyk ę – zbiorowo ś ci ą przypadkowych jednostek, lecz stanowi ą c ą okre ś lon ą i odr ę bn ą kategori ę konsumentów, reprezentuj ą c ą w znacznym stopniu wspólne interesy. 3 W niniejszej sprawie o naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów ś wiadczy nie tylko kryterium ilo ś ciowe - skutkiem bezprawnych dzia ł a ń Spó ł ki dotkni ę ci byli konsumenci, którzy zgodnie ze stanowiskiem Spó ł ki wyra ż onym w pi ś mie z dnia 24 lipca 2006 r., potencjalnie zainteresowani odbiorem poszerzonej oferty programowej Cyfry + tj. grupa 18 377 abonentów spo ś ród 55 673 abonentów Pakietu Startowego, ale równie ż fakt, i ż łą czy ł a ich wspólna cecha - dotkni ę te ni ą by ł y osoby korzystaj ą ce z Pakietu Startowego. Dlatego te ż , wskazuje to nie tylko na szeroki zakres dzia ł ania ale na masowy ich charakter. 1 Wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/1. 2 Wyrok SN z dnia 26 lutego 2004 r., III SK 2/04; OSNP 2004/19/343. 3 M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy 2004/17/791. 8 Zaniechanie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Spó ł ka zaprzesta ł a stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów z dniem 26 stycznia 2006 r. Powy ż sze stanowisko wynika z faktu, i ż akcja promocyjna rozpocz ęł a si ę w dniu 15 grudnia 2005 r. a zako ń czy ł a si ę w dniu 25 stycznia 2006 r. Zatem dzie ń 26 stycznia 2006 r., jako pierwszy dzie ń po zako ń czeniu akcji promocyjnej mo ż na uzna ć za ostateczn ą dat ę zako ń czenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Zdaniem Prezesa Urz ę du za uzasadnione nale ż y uzna ć wydanie decyzji, mimo, i ż w trakcie post ę powania ustalono, ż e Spó ł ka zaprzesta ł a stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jeszcze przed dat ą wydania postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Na podstawie art. 100g ustawy nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, up ł yn ął rok. Jednocze ś nie, fakt zaprzestania stosowania przez Spó ł k ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów czyni zasadnym oparcie rozstrzygni ę cia o art. 23 e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym „ nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23 a (ust. 1). (…) Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania (ust. 2) .” W zwi ą zku z powy ż szym, z uwagi na fakt, i ż dzia ł anie Spó ł ki nie narusza w dacie orzekania przepisu art. 23 a ustawy uzasadnione jest zako ń czenie prowadzonego post ę powania rozstrzygni ę ciem wydanym na podstawie art. 23 e ww. ustawy. W tym stanie nale ż a ł o zatem uzna ć dzia ł ania Spó ł ki za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzi ć zaniechanie jej stosowania. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie si ę do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du. Z up. PREZESA Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZAST Ę PCA DYREKTORA Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuje: 1. Mec. Grzegorz Rybicki Spó ł ka Adwokacka G. Rybicki, G. W ą sowski ul. Cha ł ubi ń skiego 8 lok. 55 00-613 Warszawa 2. a/a Do wiadomo ś ci: Canal + Cyfrowy Sp. z o.o. 9 ul. Kawalerii 5 00-468 Warszawa