DDK-17/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MA Ł GORZATA KRASNOD Ę BSKA-TOMKIEL DDK-61-1/08/AH Warszawa, dn. 28 sierpnia 2008 r. DECYZJA NR DDK 17/2008 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie Tele2 Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, polegaj ą ce na: podawaniu w kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP, prowadzonej w okresie od 2 kwietnia do 17 czerwca 2007 r. za po ś rednictwem ś rodków masowego przekazu informacji, ż e wszystkie po łą czenia telefoniczne realizowane w ramach przedmiotowego planu taryfowego s ą darmowe ( za darmo przez ca łą dob ę , za darmo dok ą d chcesz i kiedy chcesz, darmowe po łą czenia ka ż dego dnia i o ka ż dej porze ), podczas gdy w planie taryfowym Darmowe Rozmowy NON STOP istnieje miesi ę czny limit darmowych rozmów, co narusza wynikaj ą cy z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) zakaz stosowania reklamy wprowadzaj ą cej klienta w b łą d i mog ą cej przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 18 czerwca 2007 r. II. Na podstawie art. 26 ust. 2 w zwi ą zku z art. 27 ust. 4 w zwi ą zku z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazuje Tele2 Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie publikacj ę niniejszej decyzji w ca ł o ś ci na koszt Tele2 Polska Sp. z o.o. na stronie internetowej przedsi ę biorcy www.tele2.pl , w ten sposób, ż e odno ś nik do tre ś ci decyzji powinien zosta ć umieszczony na stronie g ł ównej www.tele2.pl oraz utrzymywanie jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 6 (sze ść ) miesi ę cy, a ponadto dwukrotn ą publikacj ę sentencji decyzji na koszt Tele2 Polska Sp. z o.o. na jednej z pi ę ciu pierwszych stron dziennika o zasi ę gu ogólnopolskim o obj ę to ś ci co najmniej 24 (dwadzie ś cia cztery) cm x 12 (dwana ś cie) cm, przy czym okres mi ę dzy przedmiotowymi publikacjami powinien wynosi ć co najmniej 7 (siedem) dni. III. Na podstawie art. 103 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nadaje decyzji w zakresie pkt II sentencji decyzji rygor natychmiastowej wykonalno ś ci . UZASADNIENIE W dniu 20 czerwca 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du lub Prezesem UOKiK, wszcz ął na podstawie art. 48 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą ” lub „uokik”, post ę powanie wyja ś niaj ą ce (znak akt: DDK-403-10/07/AH) w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy Tele2 Polska Sp. z o.o., zwana dalej Spó ł k ą lub TELE2, dopu ś ci ł a si ę naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 2 oraz pkt 3 ustawy, zgodnie z którym za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów, co uzasadnia ł oby wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Prezes UOKiK wskaza ł na nieprawid ł owo ś ci polegaj ą ce na zawarciu w przekazie reklamowym planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP mi ę dzy innymi twierdze ń : gdy korzystasz z abonamentu Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż esz dzwoni ć za darmo przez ca łą dob ę , a Twój rachunek i tak pozostanie bez zmian; mo ż esz dzwoni ć za darmo dok ą d chcesz i kiedy chcesz oraz darmowe po łą czenia lokalne i mi ę dzymiastowe ka ż dego dnia i o ka ż dej porze , w zwi ą zku z ustaleniem przez Prezesa Urz ę du, ż e Spó ł ka oferowa ł a swoim abonentom w ramach przedmiotowego planu 2000 darmowych minut miesi ę cznie na po łą czenia lokalne, mi ę dzymiastowe lub Internet przez modem przez ca łą dob ę , 7 dni w tygodniu. Po wykorzystaniu za ś puli darmowych minut po łą czenia telefoniczne rozliczane by ł y wg stawek okre ś lonych w Cenniku Darmowe Rozmowy NON STOP. W pismach z dnia 12 lipca oraz 16 lipca 2007 r. Spó ł ka zaj ęł a stanowisko w sprawie, a tak ż e przekaza ł a informacje i materia ł y reklamowe żą dane przez Prezesa UOKiK. Spó ł ka wyja ś ni ł a, i ż celem kampanii by ł o wyeksponowanie cechy odró ż niaj ą cej przedmiotow ą ofert ę od innych ofert prezentowanych wcze ś niej konsumentom, a tak ż e od ofert przedsi ę biorców telekomunikacyjnych dost ę pnych na rynku. Spó ł ka wskaza ł a, ż e dotychczas dla konsumentów by ł y dost ę pne oferty, które przewidywa ł y po łą czenia ta ń sze lub darmowe w porównaniu do taryf standardowych, pod warunkiem, ż e by ł y wykonywane w okre ś lonych godzinach lub w okre ś lonych dniach, przy czym do w ł asnej sieci danego us ł ugodawcy (oferty Telekomunikacji Polskiej S.A.). Zamys ł em Spó ł ki by ł o natomiast zaproponowanie 2 konsumentom us ł ugi dopasowanej do trybu ż ycia i zwyczajów konsumenta, tj. us ł ugi umo ż liwiaj ą cej prowadzenie darmowych rozmów telefonicznych niezale ż nie od pory dnia lub dnia tygodnia, a tak ż e sieci telefonii stacjonarnej, do której po łą czenie mo ż e by ć wykonane, tak ż eby konsument nie czu ł si ę skr ę powany mo ż liwo ś ci ą ta ń szych rozmów lub rozmów darmowych tylko w weekendy b ą d ź darmowych wieczorami. Zdaniem Spó ł ki kampania reklamowa przedmiotowej oferty odzwierciedla ł a jej tre ść . Dodatkowo Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e wprowadzenie ograniczenia liczby darmowych minut w ramach abonamentu jest normaln ą i konieczn ą praktyk ą przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi telekomunikacyjne, maj ą c ą na celu zapobieganie wykorzystywaniu taryf detalicznych do hurtowej realizacji po łą cze ń . Zdaniem Spó ł ki limit 2000 minut miesi ę cznie to czas po łą cze ń wystarczaj ą cy dla ka ż dego konsumenta i w pe ł ni zaspokajaj ą cy jego potrzeby. Ponadto Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e .wszystkie przekazy reklamowe prezentowane w ramach kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP zawiera ł y odes ł anie do strony internetowej Spó ł ki, a tak ż e do numeru infolinii, zatem konsumenci byli informowani o sposobach pozyskania wszelkich szczegó ł ów dotycz ą cych oferty. Zdaniem Spó ł ki skorzystanie z jej us ł ug wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą podj ę cia pewnych czynno ś ci przez konsumenta i wobec tego nie jest mo ż liwe zawarcie przez konsumenta umowy bez uprzedniego powzi ę cia pe ł nej informacji o warunkach danej oferty, a w konsekwencji nie jest mo ż liwe skorzystanie z jej us ł ug pod wp ł ywem b łę du, w który mia ł aby wprowadza ć przedmiotowa reklama. Spó ł ka podnios ł a, ż e reklama stanowi jedynie zach ę t ę do korzystania z us ł ug Spó ł ki i z istoty rzeczy nie mo ż e czyni ć zado ść wszystkim ustawowym obowi ą zkom o charakterze informacyjnym. TELE2 wyja ś ni ł a tak ż e, i ż konsumenci s ą w mniejszym stopniu podatni na wprowadzenie w b łą d w przypadku us ł ug telekomunikacyjnych. Jednocze ś nie Spó ł ka argumentowa ł a, i ż czynnikiem, który mia ł sk ł ania ć konsumentów do wyboru planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP nie by ł abstrakcyjny fakt, i ż wszystkie po łą czenia s ą darmowe, a fakt i ż wybór tego planu pozwoli konsumentom na wi ę kszy komfort w korzystaniu z us ł ug w relacji do kosztów po łą cze ń . Dodatkowo Spó ł ka poinformowa ł a o zako ń czeniu kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP. W dniu 14 stycznia 2008 r. Prezes Urz ę du zamkn ął na podstawie art. 48 ust. 3 uokik post ę powanie wyja ś niaj ą ce. Po dokonaniu analizy otrzymanych od TELE2 informacji i materia ł ów wykorzystywanych w kampanii reklamowej Darmowe Rozmowy NON STOP, a tak ż e wyników badania opinii publicznej przeprowadzonego na zlecenie Prezesa UOKiK przez Pracowni ę Bada ń Spo ł ecznych DGA Sp. z o.o., Prezes UOKiK w dniu 22 stycznia 2008 r. wszcz ął na podstawie art. 49 ust. 1 w zwi ą zku z art. 105 ustawy post ę powanie w sprawie stosowania przez TELE2 praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na podawaniu w kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP informacji, ż e wszystkie po łą czenia telefoniczne realizowane w ramach tego planu taryfowego by ł y darmowe ( za darmo przez ca łą dob ę , „za darmo dok ą d chcesz i kiedy chcesz, darmowe po łą czenia ka ż dego dnia i o ka ż dej porze ), podczas gdy w przedmiotowym planie taryfowym przewidziany by ł miesi ę czny limit darmowych rozmów (2000 minut), co mog ł o narusza ć wynikaj ą cy z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), zwanej dalej „uznk”, zakaz stosowania reklamy wprowadzaj ą cej klienta w b łą d i mog ą cej przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ug, i jako naruszenie zbiorowego interesu 3 konsumentów mog ł o stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy. Do akt post ę powania w sprawie stosowania przez Spó ł k ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w łą czono dokumentacj ę zgromadzon ą w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. Spó ł ka w pismach z dnia 8 lutego 2008 r. i 15 kwietnia 2008 r. ustosunkowa ł a si ę do stawianych zarzutów, przedstawi ł a dalsze wyja ś nienia dotycz ą ce przedmiotowego planu taryfowego i kampanii reklamowej, w tym kopi ę decyzji Prezesa UKE nr DRTH-WWM- 60600-76/06 (31) zestawienie przeci ę tnej liczby minut po łą cze ń telefonicznych wykorzystywanych przez abonentów TELE2 w ramach planu Darmowe Rozmowy NON STOP, a tak ż e wykres obrazuj ą cy liczb ę minut wykorzystywanych przez abonentów TELE2 w ramach przedmiotowego planu w okresie od pa ź dziernika do grudnia 2007 r. Spó ł ka podtrzyma ł a swoje stanowisko w sprawie wyra ż one w pi ś mie z dnia 12 lipca 2007 r. utrzymuj ą c, i ż w przedmiotowym planie taryfowego konsumenci maj ą mo ż liwo ść dokonywania po łą cze ń telefonicznych w ramach p ł aconego abonamentu bez dodatkowych op ł at za czas lub inicjacj ę po łą czenia, niezale ż nie od pory dnia lub dnia tygodnia, a tak ż e bez ogranicze ń co do sieci telefonii stacjonarnej, z któr ą konsument chce si ę po łą czy ć . Spó ł ka podkre ś li ł a, i ż przeprowadzenie tak intensywnej i rozpoznawalnej kampanii reklamowej nowego planu taryfowego by ł o nieodzowne, aby wykaza ć jego unikalny charakter na tle innych dost ę pnych na rynku us ł ug, a tak ż e ż eby zrealizowa ć za ł o ż enia decyzji Prezesa UKE nr DRTH-WWM-60600-76/06 (31), maj ą cej doprowadzi ć do wzrostu konkurencji na rynku telekomunikacyjnym, a w konsekwencji do obni ż enia cen detalicznych. Jednocze ś nie Spó ł ka podnios ł a, ż e poprzez umo ż liwienie konsumentom zapoznania si ę z warunkami oferty na stronie internetowej lub za po ś rednictwem infolinii zabezpieczy ł a ich przed mo ż liwo ś ci ą b łę dnego rozpoznania tre ś ci tej oferty. Spó ł ka podnios ł a równie ż , i ż badanie opinii publicznej przeprowadzone na zlecenie Prezesa UOKiK przez PBS DGA Sp. z o.o. nie wskazuje, ż eby reklama planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP mog ł a mie ć wp ł yw na podj ę cie przez konsumentów decyzji odno ś nie zakupu us ł ugi, a zatem nie mo ż e stanowi ć dowodu zaistnienia zarzucanego Spó ł ce czynu. Zdaniem Spó ł ki przedmiotowe badanie wskazuje jedynie na stopie ń zrozumienia przez ankietowanych tre ś ci reklamy. Maj ą c na uwadze wykres obrazuj ą cy liczb ę minut wykorzystywanych przez klientów w ramach abonamentu oraz liczb ę klientów, którzy przekroczyli limit darmowych minut i wypowiedzieli umow ę bez uprzedniej reklamacji pobierania przez Spó ł k ę op ł at za po łą czenia wykonane po przekroczeniu limitu, TELE2 podnios ł a, ż e przewidziany w ofercie limit ma charakter jedynie teoretyczny, ponadto konsumenci którzy podj ę li decyzj ę odno ś nie do zawarcia z TELE2 umowy byli ś wiadomi faktu istnienia w ramach planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP limitu darmowych minut. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 k.p.a. Spó ł ka zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materia ł ów Pismem z dnia 19 czerwca 2008 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie wyznaczony zosta ł 7-dniowy termin na zapoznanie si ę strony z aktami niniejszej sprawy. Spó ł ka nie skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej prawa. 4 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje. Tele2 jest przedsi ę biorc ą telekomunikacyjnym – dostawc ą us ł ug 1 w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Na podstawie decyzji Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na ś wiadczeniu publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych 2 , tj. us ł ugi telefonii stacjonarnej oraz us ł ugi szerokopasmowego dost ę pu do Internetu. Spó ł ka posiada jedno Biuro Obs ł ugi Klienta, które mie ś ci si ę w siedzibie Spó ł ki w Warszawie na ul. Cybernetyki 7 i jest czynne od poniedzia ł ku do pi ą tku w godz. 9:00 - 17:00. Klienci Spó ł ki mog ą kontaktowa ć si ę telefonicznie z Biurem Obs ł ugi Klienta od poniedzia ł ku do pi ą tku w godz. 7.00 - 22.00, w weekendy w godz. 9.00 - 20.00 oraz w ś wi ę ta w godz. 9.00- 17.00. Spó ł ka udost ę pnia równie ż swoim klientom infolini ę handlow ą , która jest czynna 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dob ę , a tak ż e mo ż liwo ść przes ł ania zapytania za po ś rednictwem formularza kontaktowego dost ę pnego na stronie internetowej Spó ł ki ( www.tele2.pl ). Spó ł ka zawiera z konsumentami umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych poza lokalem przedsi ę biorstwa lub na odleg ł o ść w rozumieniu ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271 ze zm.). 3 Zasi ę g terytorialny dzia ł alno ś ci TELE2 obejmuje ca ł y kraj. Wprowadzenie przez TELE2 do oferty planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP nast ą pi ł o w wyniku wydania przez Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej decyzji nr DRTH-WWM-60600-76/06(31) z dnia 30 marca 2007 r., umo ż liwiaj ą cej stosowanie w rozliczeniach pomi ę dzy TELE2 a Telekomunikacj ą Polsk ą S.A. tzw. p ł askich stawek interkonektowych. 1 Zgodnie z art. 2 pkt 27 ustawy Prawo telekomunikacyjne okre ś lenie przedsi ę biorca telekomunikacyjny oznacza przedsi ę biorc ę lub inny podmiot uprawniony do wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej na podstawie odr ę bnych przepisów, który wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, udogodnie ń towarzysz ą cych lub ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych, przy czym przedsi ę biorca telekomunikacyjny, uprawniony do a) ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, zwany jest „dostawc ą us ł ug”, b) dostarczania publicznych sieci telekomunikacyjnych lub udogodnie ń towarzysz ą cych, zwany jest „operatorem”. 2 Zgodnie z art. 2 pkt 48 ustawy Prawo telekomunikacyjne okre ś lenie us ł uga telekomunikacyjna oznacza us ł ug ę polegaj ą c ą g ł ównie na przekazywaniu sygna ł ów w sieci telekomunikacyjnej, nie stanowi tej us ł ugi us ł uga poczty elektronicznej ; zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy Prawo telekomunikacyjne okre ś lenie publicznie dost ę pna us ł uga telekomunikacyjna oznacza us ł ug ę telekomunikacyjn ą dost ę pn ą dla ogó ł u u ż ytkowników. 3 Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez produkt niebezpieczny przez lokal przedsi ę biorstwa rozumie si ę miejsce przeznaczone do obs ł ugiwania publiczno ś ci i oznaczone zgodnie z przepisami o dzia ł alno ś ci gospodarczej ; zgodnie z art. 1 ust. 3 ww. ustawy przepisy ustawy stosuje si ę tak ż e do umowy zawartej w wyniku zorganizowanego poza lokalem przedsi ę biorstwa zbierania ofert konsumentów w czasie odwiedzin przedsi ę biorcy lub osoby dzia ł aj ą cej w jego imieniu w miejscu pracy konsumenta, w jego mieszkaniu albo w innym miejscu jego prywatnego pobytu ; zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecno ś ci obu stron, przy wykorzystaniu ś rodków porozumiewania si ę na odleg ł o ść , w szczególno ś ci drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji, automatycznego urz ą dzenia wywo ł uj ą cego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych ś rodków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. 144, poz. 1204), s ą umowami 100na odleg ł o ść , je ż eli kontrahentem konsumenta jest przedsi ę biorca, który w taki sposób zorganizowa ł swoj ą dzia ł alno ść . 5 W toku post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , ż e kampania reklamowa planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP prowadzona by ł a w nast ę puj ą cy sposób: TELEWIZJA Reklama telewizyjna 30 sekund Data emisji: od 2 do 29 kwietnia 2007 r., od 1 do 31 maja 2007 r., od 11 do 17 czerwca 2007 r. Programy TV: TVP, TVN, POLSAT, Pakiet Discovery i Animal Planet, Tele5, TV4, TVN7, TVP3, TVN24 i TVN Turbo W przekazie reklamowym pojawiaj ą si ę nast ę puj ą ce s ł owa lektora: Gdy korzystasz z abonamentu Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż esz dzwoni ć za darmo przez ca łą dob ę , a Twój rachunek i tak pozostanie bez zmian; Darmowe Rozmowy NON STOP – pierwszy abonament w Polsce, dzi ę ki któremu mo ż esz dzwoni ć za darmo dok ą d chcesz i kiedy chcesz; Do łą cz do grona zadowolonych klientów; Zadzwo ń : 0 801801 100. Jednocze ś nie w przekazie reklamowym pojawiaj ą si ę komunikaty: (1) Nowy abonament Darmowe Rozmowy NON STOP; (2) Darmowe po łą czenia lokalne i mi ę dzymiastowe. Ka ż dego dnia. O ka ż dej porze.; (3) Chcesz do nas do łą czy ć ?; (4) Zadzwo ń 0 801801 100 (koszt po łą czenia 0,35 z ł brutto), www.TELE2.pl ; (5) TELE2 łą czy nas taniej, przy czym drugi, trzeci i czwarty komunikat pojawia si ę na czerwonym tle oraz w ż ó ł tej ramce. Opis: kobieta, le żą ca na poduszkach u ł o ż onych na pod ł odze, rozmawia przez telefon i przygotowuje w dwóch miseczkach pokarm dla królików, jednak ż e po sko ń czeniu rozmowy okazuje si ę , ż e króliki rozmno ż y ł y si ę w czasie, kiedy prowadzi ł a rozmow ę telefoniczn ą i teraz, ku jej zdziwieniu, w mieszkaniu jest kilkadziesi ą t królików. PRASA 1) Reklama – Spotkania dla samotnych, mi ł e s ł ówka Data publikacji/prasa: 2 kwietnia 2007 r. Fakt TV; 23 kwietnia 2007 r. Cztery K ą ty, Dobre Rady; 30 kwietnia 2007 r. Przyjació ł ka, Tele Tydzie ń , 14 maja 2007 r. Newsweek. Opis: reklama sk ł ada si ę z dwóch cz ęś ci, które nachodz ą na siebie, wskutek czego tre ść zawarta w pierwszej cz ęś ci nie jest ca ł kowicie dost ę pna dla odbiorcy. Pierwsza cz ęść przekazu reklamowego jest czarno–bia ł a i zawiera has ł a: Jak powiedzie ć to najwa ż niejsze? ; Spotkania dla samotnych – ile warta jest wspólna chwila? W tej cz ęś ci reklamy zawarta jest te ż tre ść : Og ł oszenie z prasy: Wszystkie osoby pragn ą ce odnale źć t ę wymarzon ą drug ą po ł ówk ę serdecznie zapraszamy (…). Warto poszuka ć innych, lepszych okazji do mi ł ej rozmowy. Wymiana uprzejmo ś ci, mi ł e s ł owa, komplementy czy nawet zwyk ł a pogaw ę dka – z jakiego powodu ktokolwiek mia ł by za to p ł aci ć ? Druga cz ęść reklamy jest ż ó ł to–czerwona i zawiera przewodnie has ł o: Nasi Klienci mówi ą sobie mi ł e s ł ówka, kiedy chc ą i ile chc ą Za darmo. Na górze tej cz ęś ci zawarte jest has ł o: Nie jeste ś my wieczorkiem samotnych serc. Na ś rodku, w bia ł ej, mniejszej ramce zawarta jest informacja: NOWY ABONAMENT DARMOWE ROZMOWY NON STOP. TELE2 ŁĄ CZY NAS TANIEJ. Z kolei na dole, mniejsz ą czcionk ą napisana jest informacja: Darmowe po łą czenia lokalne i mi ę dzymiastowe ka ż dego dnia, o ka ż dej porze. Nieco wi ę ksz ą czcionk ą jest napisana informacja: Ograniczaj wydatki, nie rozmowy. www.TELE2.pL , Infolinia: 0 801 801 100. Najmniejsz ą czcionk ą jest napisana 6 informacja: Infolinia czynna 7 dni w tygodniu przez 24 godziny. Koszt po łą czenia – 0,35 z ł brutto. 2) Reklama – Kluby dyskusyjne, Nasi Klienci rozmawiaj ą kiedy chc ą i ile chc ą Za darmo Data publikacji/prasa: 9 kwietnia 2007 r. Tele Tydzie ń ; 23 kwietnia 2007 r. Fakt TV, Tele Magazyn, Cztery K ą ty; 30 kwietnia 2007 r. Gazeta Telewizyjna, Tele Tydzie ń ; 7 maja 2007 r. Wprost. Opis: reklama sk ł ada si ę z dwóch cz ęś ci, które nachodz ą na siebie, wskutek czego tre ść zawarta w pierwszej cz ęś ci nie jest ca ł kowicie dost ę pna dla odbiorcy. Pierwsza cz ęść jest czarno–bia ł a i zawiera has ł o: Co wa ż niejsze: temat czy rozmówca? KLUBY DYSKUSYJNE – czy to Ci si ę op ł aca? W tej cz ęś ci reklamy zawarta jest te ż tre ść : W obecnych czasach (…) waga wzajemnego komunikowania zdewaluowa ł a si ę nieco. Co prawda komunikujemy si ę du ż o cz ęś ciej, ale z drugiej strony ta wielo ść mo ż liwo ś ci powoduje, ż e do s ł owa przywi ą zuje si ę l ż ejsz ą wag ę . Komunikacja nam po prostu spowszednia ł a. Ma to te ż swoje dobre strony. Wiele spraw mo ż emy za ł atwi ć szybciej, o wa ż nych wydarzeniach dowiadujemy si ę praktycznie bez zw ł oki, utrzymujemy sta ł y kontakt z bliskimi, a na randki umawiamy si ę bez wielotygodniowych podchodów. Pewnego rodzaju alternatyw ą czy te ż prób ą wskrzeszenia tradycyjnych metod komunikacji mi ę dzyludzkiej sta ł y si ę kluby dyskusyjne (…). A mo ż e warto rozejrze ć si ę i poszuka ć mo ż liwo ś ci, w której nikt nam nie narzuca rozmówcy, tematu, czasu rozmowy i nie wymusza od nas op ł aty za co ś , co powinno by ć za darmo? Druga cz ęść reklamy jest ż ó ł to–czerwona i zawiera przewodnie has ł o: Nasi Klienci rozmawiaj ą , kiedy chc ą i ile chc ą Za darmo. Na górze tej cz ęś ci zawarte jest has ł o: Nie jeste ś my weekendowym klubem dyskusyjnym. Pozosta ł e elementy tej cz ęś ci reklamy s ą takie same, jak w przypadku opisanej powy ż ej reklamy nr 1, przy czym informacja: NOWY ABONAMENT DARMOWE ROZMOWY NON STOP. TELE2 ŁĄ CZY NAS TANIEJ jest umieszczona w bia ł ej, mniejszej ramce z boku tej cz ęś ci reklamy. 3) Reklama – Trening asertywno ś ci, Nasi Klienci wyra ż aj ą w ł asne zdanie, kiedy chc ą i ile chc ą Za darmo Data publikacji/prasa: 9 kwietnia 2007 r. Tele Magazyn; 16 kwietnia 2007 r. GW –pt; 23 kwietnia 2002 r. Tele Magazyn, Newsweek; 30 kwietnia 2007 r. Gazeta Telewizyjna, Tele Tydzie ń ; 7 maja 2007 r. Wprost Opis: reklama sk ł ada si ę z dwóch cz ęś ci, które nachodz ą na siebie, wskutek czego tre ść zawarta w pierwszej cz ęś ci nie jest ca ł kowicie dost ę pna dla odbiorcy. Pierwsza cz ęść jest czarno–bia ł a i zawiera has ł o: TRENING ASERTYWNO Ś CI – kogo na to sta ć ? Na górze zawarte jest te ż has ł o: Powiesz wreszcie to, co chcesz powiedzie ć ? W tej cz ęś ci reklamy zawarta jest nast ę puj ą ca tre ść : Asertywno ść to poj ę cie zaczerpni ę te z psychologii, oznacza posiadanie w ł asnego zdania i umiej ę tno ść jego wyra ż ania. (…) Na szcz ęś cie s ą mo ż liwo ś ci wypowiadania osobistych opinii bez niepotrzebnych op ł at. Czasem wystarczy si ę rozejrze ć – oka ż e si ę wówczas, ż e w ł asn ą opini ę mo ż na wyra ż a ć , kiedy si ę chce i komu si ę chce. Za darmo. Druga cz ęść reklamy jest ż ó ł to–czerwona i zawiera przewodnie has ł o: Nasi Klienci wyra ż aj ą w ł asne zdanie, kiedy chc ą i ile chc ą Za darmo. Na górze tej cz ęś ci zawarte jest has ł o: Nie jeste ś my wieczornym klubem asertywno ś ci. Pozosta ł e elementy tej cz ęś ci reklamy s ą takie sam, jak w przypadku opisanej powy ż ej reklamy nr 1. 7 4) Reklama – Darmowe rozmowy zbli ż aj ą (wikingowie) Data publikacji/prasa: 21 maja 2007 r. Dziennik – Kompendium wiedzy – oszcz ę dzanie – 2 kolumny; 28 maja 2007 r. Fakt – tydzie ń oszcz ę dzania 1 kolumna Opis: sceneria morska, w oddali ł ód ź wikingów, horyzont. Napis g ł ówny: Darmowe rozmowy zbli ż aj ą . W lewym górnym rogu reklamy widnieje piecz ęć zawieraj ą ca tre ść : TELE2 PARTNEREM AKCJI OSZCZ Ę DZANIE. Na dole mniejszymi literami napisana jest informacja: Mamy szwedzkie korzenie i lubimy o tym rozmawia ć . Pomagamy naszym Klientom gospodarowa ć czasem i oszcz ę dno ś ciami, daj ą c im w ramach abonamentu darmowe rozmowy bez ogranicze ń czasowych. Dzi ę ki Darmowym Rozmowom NON STOP rozmawiasz z najbli ż szymi, ile chcesz, a Twój rachunek pozostaje bez zmian. Nowy abonament Darmowe Rozmowy NON STOP – darmowe po łą czenia lokalne i mi ę dzymiastowe ka ż dego dnia, o ka ż dej porze. Bardzo ma łą czcionk ą jest napisana informacja: Koszt po łą czenia 0,35 z ł brutto. Na samym dole reklamy, nieco wi ę ksz ą czcionk ą jest napisana informacja: www.TELE2.pL , infolinia: 0 801 801 100. Na podstawie wyników zleconego przez Prezesa Urz ę du PBS DGA Sp. z o.o. badania opinii publicznej, którego przedmiotem by ł a publikowana w prasie reklama planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP ustalono, i ż tre ść przedmiotowego przekazu reklamowego nie by ł a zrozumia ł a dla konsumentów. Badanie przeprowadzono w dniach 9 – 11 listopada 2007 r. na reprezentatywnej próbie n= 1015 osób w wieku 18 lat i wi ę cej, której zadano jedno pytanie ogólne i cztery szczegó ł owe. • Na pytanie: czy wszystkie informacje zawarte w reklamie s ą dla Pana/Pani zrozumia ł e ponad po ł owa respondentów odpowiedzia ł a twierdz ą co, 31 % ankietowanych uzna ł o, ż e reklama jest raczej zrozumia ł a, a 12 % badanych zdecydowanie b ą d ź raczej nie zrozumia ł a tre ś ci reklamy. • Na pytanie: prosz ę wymieni ć wszystkie elementy oferty prezentowanej w reklamie, które s ą dla Pana/Pani niezrozumia ł e lub które w jakikolwiek sposób nie s ą jasne, a ż 53 % odpowiadaj ą cych uzna ł o, ż e elementem niezrozumia ł ym w reklamie TELE2 jest koszt po łą cze ń i abonamentu. Respondenci nie wiedzieli tak ż e, czego dotyczy informacja: koszt po łą czenia 0,35 z ł brutto . 10 % ankietowanych uzna ł o reklam ę za niezrozumia łą , a kolejne 10 % badanych stwierdzi ł o, ż e posiadaj ą zbyt ma łą wiedz ę aby zrozumie ć jej tre ść b ą d ź nie interesuj ą si ę tym tematem. • Na pytanie: jak Pan/Pani s ą dzi, czy – poza op ł at ą za abonament – za wykonanie rozmowy w ramach oferty Darmowe Rozmowy NON STOP trzeba dodatkowo zap ł aci ć czy te ż nie, 31 % respondentów stwierdzi ł o, ż e poza sta ł ym miesi ę cznym abonamentem nie ma ż adnych dodatkowych op ł at, niezale ż nie od wykonywanych rozmów, 16 % respondentów odpowiedzia ł o, ż e wszystkie rozmowy s ą darmowe, a 13 % uzna ł o reklam ę za niezrozumia łą . 12 % ankietowanych podejrzewa ł o, i ż wykonywanie po łą cze ń nie jest ca ł kowicie darmowe. • Na pytanie: czy uwa ż a Pan/Pani, ż e w ramach oferty Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż na w ramach abonamentu wykona ć dowoln ą ilo ść darmowych po łą cze ń telefonicznych miesi ę cznie czy te ż jest jakie ś ograniczenie ilo ś ci rozmów, 45 % respondentów by ł o przekonanych o nieograniczonej ilo ś ci darmowych po łą cze ń w ramach abonamentu, natomiast 13 % ankietowanych nie potrafi ł o jednoznacznie odpowiedzie ć na tak postawione pytanie. 42 % badanych odpowiedzia ł o za ś , ż e prawdopodobnie istniej ą jakie ś ograniczenia co do ilo ś ci po łą cze ń wykonywanych w ramach oferty. 8 • Na pytanie: czy wed ł ug Pana/Pani w ramach oferty Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż na wykonywa ć po łą czenia za darmo o ka ż dej porze i ka ż dego dnia, czy mo ż e s ą jakie ś ograniczenia, a ż 50 % ankietowanych stwierdzi ł o, ż e mo ż na wykonywa ć darmowe po łą czenie niezale ż nie od pory i dnia tygodnia, a 17 % respondentów uzna ł o reklam ę w tym zakresie za niezrozumia łą . Co trzeci badany odpowiedzia ł , ż e w ramach oferty s ą pewne ograniczenia. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. I. Ocena dzia ł a ń Tele2 Polska Sp. z o.o. w aspekcie zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów Przepis art. 24 ust. 2 uokik stanowi, i ż przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy , przy czym zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę w szczególno ś ci nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Konsumentem w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest osoba fizyczna dokonuj ą ca czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą (art. 22 1 k.c. w zw. z art. 4 pkt 12 uokik). W zwi ą zku z powy ż szym, dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za niezgodne z zawartym w ustawie zakazem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów niezb ę dne jest wykazanie, i ż spe ł nione zosta ł y kumulatywnie trzy nast ę puj ą ce przes ł anki: A) kwestionowane dzia ł anie jest dzia ł aniem przedsi ę biorcy, B) dzia ł anie to stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, zatem jest bezprawne, C) dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w zbiorowy interes konsumentów . Ad A) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legaln ą definicj ę przedsi ę biorcy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik pod poj ę ciem tym nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1905 ze zm.) oraz: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotycz ą cych (…) praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów (trzeci cz ł on definicji przedsi ę biorcy zawartej w art. 4 pkt 1 uokik [lit. c)] znajduje zastosowanie wy łą cznie w post ę powaniach w sprawach koncentracji). Natomiast w my ś l art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorc ą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa 9 przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . W ł a ś ciw ą dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). Tele2 Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000125125 , prowadz ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug telekomunikacyjnych w zakresie telefonii stacjonarnej i dost ę pu do Internetu. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu powo ł ywanego powy ż ej art. 4 pkt 1 uokik. Tym samym Spó ł ka przy wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej podlega rygorom okre ś lonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie pod k ą tem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ad B) Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Porz ą dek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów (m.in. wyrok SOKiK z 13 listopada 2007 r., XVII AmA 45/07). Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy zachowanie przedsi ę biorcy by ł o zgodne, czy te ż niezgodne z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje w ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego (wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., I PKN 267/2001, Lex Polonica Prima). Dla stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczaj ą cym wadliwo ść procesu decyzyjnego sprawcy) i stopie ń tej winy (umy ś lno ść b ą d ź nieumy ś lno ść ), a tak ż e ś wiadomo ść istnienia naruszonych norm prawnych. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi, i ż czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególno ś ci reklama wprowadzaj ą ca klienta w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na jego decyzj ę co do nabycia towaru lub us ł ugi. W polskim porz ą dku prawnym poj ę cie reklamy nie zosta ł o zdefiniowane ustawowo. W judykaturze przyjmuje si ę definicj ę reklamy wykorzystywan ą w szczególno ś ci w post ę powaniach z zakresu czynów nieuczciwej konkurencji, zgodnie z któr ą reklama to rozpowszechnianie wiadomo ś ci o us ł ugach i towarach w celu wp ł ywania na kszta ł towanie si ę popytu . Istotnym elementem reklamy jest zamiar wywo ł ania okre ś lonej reakcji jej adresatów, a zasadniczym kryterium, czy w konkretnym wypadku istnia ł taki zamiar, jest opinia przeci ę tnego odbiorcy, czy odebra ł on dany przekaz jako zach ę t ę do nabycia towaru lub us ł ugi. Reklama z istoty rzeczy ma charakter subiektywny i polega na zach ę caniu, agitacji (wyrok SN z 14 stycznia 1997 r., I CKN 52/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 78, wyrok SA w Warszawie z 22 maja 2003 r., I ACa 1893/01, OSP 2004, nr 10, poz. 36). W ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego reklam ą jest ka ż da wypowied ź skierowana do potencjalnych konsumentów odnosz ą ca si ę do towarów, us ł ug, a tak ż e przedsi ę biorcy oferuj ą cego towary 10 lub us ł ug ę , maj ą ca na celu zach ę cenie i sk ł onienie adresatów do nabywania towarów lub korzystania z us ł ug. Zach ę ta mo ż e by ć wyra ż ona bezpo ś rednio, np. przez u ż ycie okre ś le ń odpowiadaj ą cych konkretnym czynno ś ciom, w wyniku których nast ą pi zbyt towarów lub us ł ug albo po ś rednio – przez stworzenie sugestywnego obrazu towarów i us ł ug, a tak ż e samego przedsi ę biorcy, w stopniu nasuwaj ą cym adresatom nieodpart ą ch ęć nabycia towarów i us ł ug (wyrok SN z dnia 26 stycznia 2006 r., V CSK 83/05, Lex nr 191239). Zgodnie z literatur ą przedmiotu 4 reklam ą wprowadzaj ą c ą w b łą d jest ka ż da reklama, która w jakikolwiek sposób wprowadza w b łą d lub mo ż e wprowadza ć w b łą d osoby, do których jest adresowana lub osoby, do których dociera, i która to reklama z uwagi na swój myl ą cy charakter mo ż e wp ł ywa ć na decyzje gospodarcze tych ż e osób. Wskazane powy ż ej przes ł anki musz ą by ć spe ł nione łą cznie. Reklama wprowadza w b łą d, gdy na jej podstawie klient uzyskuje fa ł szywe wyobra ż enie na temat towaru b ą d ź us ł ugi. Chodzi tu o rozbie ż no ść pomi ę dzy rzeczywistymi cechami towaru lub us ł ugi, a wyobra ż eniami klienta. Rzeczona rozbie ż no ść mo ż e by ć efektem zawarcia w przekazie reklamowym tre ś ci obiektywnie nieprawdziwych, niejasnych lub zbyt ogólnikowych, niepe ł nych, wieloznacznych, przesadnych, informacji wywo ł uj ą cych w ą tpliwo ś ci b ą d ź braku informacji albo efektem dodatkowych czynników, które powoduj ą , i ż nawet prawdzie informacje w tej reklamie prowadz ą do powstania mylnego wyobra ż enia adresata (tzw. zjawiskowe postaci reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d). 5 Nale ż y zauwa ż y ć , i ż zgodnie z art. 16 ust. 2 uznk przy ocenie reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy, zw ł aszcza dotycz ą ce ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy lub konserwacji reklamowanych towarów lub us ł ug, a tak ż e zachowania si ę klienta. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż wyliczenie kryteriów oceny wskazane przez ustawodawc ę w powo ł anym przypisie jest jedynie wyliczeniem przyk ł adowym. Do elementów wypowiedzi reklamowej zaliczy ć nale ż y równie ż cen ę . Cena towaru lub us ł ugi jest bardzo cz ę sto zasadniczym elementem wp ł ywaj ą cym na rynkowe zachowanie klienta tote ż zas ł uguje na szczególn ą uwag ę przy ocenie reklamy pod k ą tem mo ż liwo ś ci wprowadzenia w b łą d. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 2 uznk nie wskazuje konkretnego sposobu ustalenia, czy okre ś lona wypowied ź reklamowa wprowadza w b łą d. W ś wietle orzecznictwa Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci wprowadzaj ą cy w b łą d charakter reklamy co do istotnych (donios ł ych) w ł a ś ciwo ś ci towaru lub us ł ugi mo ż na ustali ć przez odwo ł anie si ę do sposobu jej postrzegania przez przeci ę tnego konsumenta (metoda normatywna) lub przez dowód z badania opinii publicznej (metoda empiryczna). 6 We wniosku o wydanie orzeczenia wst ę pnego Najwy ż szy S ą d Administracyjny RFN zwróci ł si ę do Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z zapytaniem, czy przepisy wspólnotowe o reklamie wprowadzaj ą cej w b łą d wymagaj ą ustalenia rzeczywistych oczekiwa ń konsumenta, czy te ż nale ż y stosowa ć zobiektywizowany i abstrakcyjny wzór konsumenta. Trybuna ł stwierdzi ł , ż e w celu ustalenia, czy reklama wprowadza w b łą d, s ą d krajowy musi rozwa ż y ć domniemane oczekiwania przeci ę tnego konsumenta, je ż eli natomiast ustalenie wprowadzenia w b łą d w taki sposób nastr ę cza znacznych trudno ś ci, s ą d krajowy mo ż e przeprowadzi ć badania opinii publicznej 4 R. Skubisz [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, pod red. J. Szwaji , Warszawa 2006, s. 689 i nast. 5 j.w. s. 692 6 j.w. s. 685 11 lub dowód z opinii bieg ł ego. W krajowej literaturze przedmiotu 7 prezentowane jest tak ż e stanowisko, stosownie do którego ustalenie odpowiedniego (minimalnego) progu procentowego osób wprowadzonych w b łą d uzasadnia uznanie badanego empirycznie przekazu reklamowego za wprowadzaj ą cy w b łą d. Odno ś nie kwestii oddzia ł ywania reklamy planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP na decyzje gospodarcze konsumentów, aby dany przekaz reklamowy przez swoj ą wprowadzaj ą c ą w b łą d tre ść móg ł podlega ć negatywnej ocenie z punktu widzenia art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy musi posiada ć zdolno ść kierowania wyborem dokonywanym przez klienta (…). Nie jest przy tym konieczne rzeczywiste nabycie towaru lub us ł ugi, omawiany przepis zakazuje bowiem prowadzenia reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d w przypadku kiedy mo ż e ona wp ł yn ąć na decyzje klienta. Dokonuj ą c stosownych ocen, organ orzekaj ą cy nie ma wi ę c obowi ą zku ustalania faktycznych skutków rynkowych tej reklamy. 8 Na potrzeby niniejszej decyzji przyj ąć nale ż y, i ż przeci ę tnym konsumentem jest osoba wyedukowana, rozwa ż na, krytyczna, a tak ż e ś wiadoma swych praw. Przeci ę tny konsument posiada pewien zasób wiedzy oraz do ś wiadczenie ż yciowe, dzi ę ki czemu potrafi samodzielnie analizowa ć adresowane do niego wypowiedzi reklamowe. Taki model przeci ę tnego konsumenta zosta ł ukszta ł towany przez orzecznictwo Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci i przyj ę ty do aktów prawnych organów Wspólnoty Europejskiej. W tym punkcie prowadzonych rozwa ż a ń nale ż y wskaza ć na dyrektyw ę 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycz ą c ą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsi ę biorstwa wobec konsumentów na rynku wewn ę trznym oraz zmieniaj ą c ą dyrektyw ę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporz ą dzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych) [Dz.U.UE.L.05.149.22], w rozumieniu której przeci ę tny konsument jest dostatecznie dobrze poinformowany oraz dostatecznie uwa ż ny i ostro ż ny, z uwzgl ę dnieniem czynników spo ł ecznych, kulturowych i j ę zykowych (akapit 18 preambu ł y). Wskazany powy ż ej model przeci ę tnego konsumenta zosta ł równie ż zaakceptowany przez orzecznictwo s ą dów polskich (wyrok SA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r., VI ACa 842/07). Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 3 grudnia 2003 r., I CK 358/02 (Biul. SN 2004, nr 5, poz. 7) kryteria maj ą ce kszta ł towa ć wzorzec przeci ę tnego klienta i ustalenia dotycz ą ce przes ł anek okre ś lonych w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie mog ą pomija ć mo ż liwo ś ci samodzielnej weryfikacji uzyskanych informacji i wyobra ż e ń przez adresata reklamy o towarze, warunków panuj ą cych na okre ś lonym segmencie rynku, a tak ż e potrzeb do zaspokojenia których uczestnik rynku zmierza podejmuj ą c decyzj ę o nabyciu reklamowanego towaru. Nie nale ż y jednak zapomina ć o tym, i ż model przeci ę tnego konsumenta podlega korygowaniu w zale ż no ś ci od okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego b ą d ź rodzaju reklamowanego towaru lub us ł ugi. 7 E. Nowi ń ska, Zwalczanie… , s. 107; R. Stefanicki, Prawo reklamy , s. 100, R. Skubisz [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji… , s. 700 8 E. Nowi ń ska, M. du Vall, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , Warszawa 2001, str. 158 12 W ocenie Prezesa UOKiK bezprawno ść dzia ł ania Spó ł ki polega ł a na stosowaniu w kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d i przez to oddzia ł ywuj ą cej na podejmowane przez nich decyzje gospodarcze odno ś nie zawarcia z TELE2 umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych w przedmiotowym planie taryfowym. Za po ś rednictwem tej ż e reklamy konsumenci uzyskiwali zwodnicze wyobra ż enie, i ż wszystkie po łą czenia telefoniczne wykonywane w ramach planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP by ł y ca ł kowicie darmowe. W rzeczywisto ś ci jednak Spó ł ka oferowa ł a swoim klientom w ramach abonamentu w taryfie Darmowe Rozmowy NON STOP okre ś lony limit darmowych minut na po łą czenia lokalne, mi ę dzystrefowe lub Internet przez modem, a po wykorzystaniu limitu po łą czenia telefoniczne by ł y rozliczane wg stawek okre ś lonych w stosownym Cenniku. U ż yte w przekazie reklamowym stwierdzenia: gdy korzystasz z abonamentu Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż esz dzwoni ć za darmo przez ca łą dob ę , a Twój rachunek i tak pozostanie bez zmian, mo ż esz dzwoni ć za darmo dok ą d chcesz i kiedy chcesz oraz darmowe po łą czenia lokalne i mi ę dzymiastowe ka ż dego dnia i o ka ż dej porze jednoznacznie sugerowa ł y, i ż po łą czenia telefoniczne wykonywane w ramach planu taryfowego by ł y ca ł kowicie darmowe, co jednak nie by ł o zgodne z rzeczywistymi cechami tego ż planu taryfowego. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż tre ś ci podkre ś laj ą ce (wyolbrzymiaj ą ce) cechy towaru lub us ł ugi co do jako ś ci lub ceny s ą zazwyczaj odbierane przez adresatów reklam z pewn ą doz ą rezerwy. Podkre ś li ć nale ż y, i ż praktyka polegaj ą ca na eksponowaniu poszczególnych hase ł kampanii reklamowej jest dopuszczalna, o ile nie wprowadza w b łą d. W przypadku reklamy planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP Spó ł ka ponad wszelk ą w ą tpliwo ść wprowadzi ł a konsumentów w b łą d poprzez nadmierne uwydatnienie niezwykle istotnej dla konsumentów informacji, tj. informacji wskazuj ą cej, i ż wszystkie rozmowy s ą ca ł kowicie darmowe NON STOP , podczas gdy by ł y one darmowe jedynie w ramach obowi ą zuj ą cego w przedmiotowym pakiecie limitu darmowych minut. Jak by ł a ju ż o tym mowa powy ż ej, cena jest niezwykle istotnym elementem wp ł ywaj ą cym na gospodarcze zachowanie klienta. Ponadto, rozwa ż aj ą c ca ł okszta ł t okoliczno ś ci towarzysz ą cych prowadzonej przez Spó ł k ę kampanii reklamowej, wskaza ć nale ż y, i ż w tym czasie na rynku by ł y dost ę pne us ł ugi telekomunikacyjne w planach taryfowych TP S.A. obejmuj ą cych darmowe weekendy („plan tp darmowe weekendy”) lub darmowe wieczory i weekendy („plan tp wieczory i weekendy”) bez limitów darmowych minut. W rezultacie, zgodnie z obowi ą zuj ą c ą w reklamie zasad ą prawdziwo ś ci i faktu, 9 konsumenci mogli przypisywa ć ofercie TELE2 cech ę darmowo ś ci, która by ł a typowa dla us ł ug ju ż dost ę pnych na rynku, cho ć w mniejszym zakresie, gdy ż us ł ugi te obejmowa ł y darmowe po łą czenia np. tylko w weekendy b ą d ź w weekendy i wieczory w okre ś lonych godzinach, a która to cecha darmowo ś ci de facto nie wyst ę powa ł a w odniesieniu do reklamowanego planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP, poniewa ż plan ten przewidywa ł jednak okre ś lony limit darmowych minut. Wbrew twierdzeniom Spó ł ki, w ramach omawianego planu taryfowego klienci nie uzyskali mo ż liwo ś ci dokonywania po łą cze ń telefonicznych w ramach p ł aconego abonamentu, niezale ż nie od pory dnia lub dnia tygodnia za darmo, czyli bez jakichkolwiek dodatkowych op ł at, a jedynie w ramach przyznanego przez Spó ł k ę limitu darmowych minut. 9 j.w. s. 694 13 Prezes Urz ę du nie podwa ż a w niniejszym post ę powaniu zasadno ś ci stosowanej powszechnie przez przedsi ę biorców telekomunikacyjnych, w tym TELE2, praktyki ograniczania liczby darmowych minut. Niemniej jednak, w ocenie Prezesa UOKiK, konsument powinien by ć rzetelnie informowany o tym, czy dana us ł uga telekomunikacyjna jest faktycznie darmowa w ramach okre ś lonego abonamentu, czy te ż konsument ma do dyspozycji w ramach tego ż abonamentu okre ś lony limit darmowych minut. Maj ą c równie ż na wzgl ę dzie intensywno ść rzeczonej kampanii reklamowej i j ę zykowe znaczenie zwrotów u ż ytych w reklamie planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP, nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż mog ł a ona wywo ł ywa ć u konsumentów fa ł szywe wyobra ż enie odno ś nie przedmiotowego planu taryfowego. Nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż w okresie prowadzenia przez TELE2 kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP obowi ą zywa ł a wskazana powy ż ej dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych, na podstawie której zabronione zosta ł o stosowanie praktyki handlowej polegaj ą cej na opisywaniu produktu jako „gratis”, „darmowy”, „bezp ł atny” lub w podobny sposób, je ż eli konsument musi ui ś ci ć jak ą kolwiek inn ą nale ż no ść ni ż nieunikniony koszt zwi ą zany z odpowiedzi ą na praktyk ę handlow ą , odbiorem lub dostarczeniem produktu. Praktyka ta, w my ś l przedmiotowej dyrektywy, stanowi nieuczciw ą praktyk ę handlow ą w ka ż dych okoliczno ś ciach (za łą cznik nr 1, pkt 20). W toku niniejszego post ę powania TELE2 przyzna ł a, i ż celem Spó ł ki by ł o przeprowadzenie intensywnej, zauwa ż alnej kampanii reklamowej nowego cennika, aby wykaza ć jego nowatorski charakter na tle dost ę pnych na rynku produktów. Poza sporem jest, ż e Spó ł ka ma swobod ę ukszta ł towania tre ś ci swojego przekazu reklamowego na potrzeby prowadzonej kampanii reklamowej w zwi ą zku z wprowadzeniem na rynek nowego planu taryfowego. Jednak ż e powy ż sze nie zmienia faktu, i ż Spó ł ka ponosi ryzyko skutków niebezpiecze ń stwa wywo ł ania u odbiorców reklamy ś wiadczonych us ł ug konfuzji odno ś nie do cech tych ż e us ł ug, w szczególno ś ci ceny. W obecnym czasie mo ż emy z ł atwo ś ci ą zaobserwowa ć , i ż przedsi ę biorcy telekomunikacyjni, z uwagi na szybki rozwój rynku i rosn ą c ą konkurencj ę , prowadz ą niezwykle ekspansywn ą dzia ł alno ść marketingow ą w zakresie ś wiadczonych us ł ug celem pozyskania, jak najwi ę kszej liczby klientów. Powy ż sze sprowadza si ę w praktyce do stosowania w kampaniach reklamowych rozmaitych technik agitacyjnych, które mog ą niekiedy powodowa ć , i ż przekazy reklamowe s ą przejaskrawione w tre ś ci, nadmiernie eksponuj ą przewodnie has ł a kampanii reklamowych, które mog ą nosi ć znamiona niepe ł no ś ci. W konsekwencji dany przekaz reklamowy mo ż e by ć mylnie odbierany. Ewidentnym tego przyk ł adem, w ocenie Prezesa Urz ę du, jest reklama planu taryfowego TELE2 Darmowe Rozmowy NON STOP. Jednymi ze zjawiskowych postaci reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d s ą bezspornie reklamy zawieraj ą ce tre ś ci wieloznaczne i niejasne. Wyniki badania opinii publicznej wykonanego przez PBS DGA Sp. z o.o. na zlecenie Prezesa Urz ę du wskazuj ą w sposób niebudz ą cy w ą tpliwo ś ci, i ż reklama planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP by ł a odbierana przez konsumentów w ró ż ny sposób, niekoniecznie odpowiadaj ą cy rzeczywistym cechom reklamowanego planu taryfowego. Na pytanie: Jak Pan/Pani s ą dzi, czy – poza op ł at ą za abonament – za wykonanie rozmowy w ramach oferty Darmowe Rozmowy NON STOP trzeba dodatkowo zap ł aci ć czy te ż nie? 31 % respondentów stwierdzi ł o, ż e poza sta ł ym 14 miesi ę cznym abonamentem nie ma ż adnych dodatkowych op ł at, niezale ż nie od wykonywanych rozmów, 16 % respondentów odpowiedzia ł o, ż e wszystkie rozmowy s ą darmowe. 12 % ankietowanych podejrzewa ł o, i ż wykonywanie po łą cze ń nie jest ca ł kowicie darmowe. Natomiast 13 % uzna ł o reklam ę za niezrozumia łą . Zatem, blisko po ł owa badanych stwierdzi ł a, i ż wszystkie rozmowy wykonywane w ramach przedmiotowego planu s ą darmowe (31 % plus 16 %), a dla a ż 13 % badanych reklama by ł a niezrozumia ł a. Na pytanie: Czy uwa ż a Pan/Pani, ż e w ramach oferty Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż na w ramach abonamentu wykona ć dowoln ą ilo ść darmowych po łą cze ń telefonicznych miesi ę cznie czy te ż jest jakie ś ograniczenie ilo ś ci rozmów? równie ż blisko po ł owa (45 %) respondentów by ł o przekonanych o nieograniczonej ilo ś ci darmowych po łą cze ń w ramach abonamentu, natomiast 13 % ankietowanych nie potrafi ł o jednoznacznie odpowiedzie ć na tak postawione pytanie. Na kolejne pytanie: Czy wed ł ug Pana/Pani w ramach oferty Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż na wykonywa ć po łą czenia za darmo o ka ż dej porze i ka ż dego dnia, czy mo ż e s ą jakie ś ograniczenia a ż 50 % ankietowanych stwierdzi ł o, ż e mo ż na wykonywa ć darmowe po łą czenie niezale ż nie od pory i dnia tygodnia, natomiast 17 % respondentów uzna ł o reklam ę w tym zakresie za niezrozumia łą . Z kolei o mo ż liwo ś ci zakwalifikowania reklamy planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP jako reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d poprzez zawarcie w niej tre ś ci niejasnych przes ą dza stopie ń niezrozumienia tej ż e reklamy przez respondentów w przedmiotowym badaniu. 13 % i 17 % ankietowanych napotka ł o bowiem powa ż ne trudno ś ci w zrozumieniu reklamy pod k ą tem wymienionych powy ż ej pyta ń . Ponadto na pytanie: Czy wszystkie informacje zawarte w reklamie s ą dla Pana/Pani zrozumia ł e? 31 % ankietowanych uzna ł o, ż e reklama jest raczej zrozumia ł a, a 12 % badanych zdecydowanie b ą d ź raczej niezrozumia ł a tre ś ci reklamy. Natomiast na pytanie: Prosz ę wymieni ć wszystkie elementy oferty prezentowanej w reklamie, które s ą dla Pana/Pani niezrozumia ł e lub które w jakikolwiek sposób nie s ą jasne a ż 53 % odpowiadaj ą cych uzna ł o, ż e elementem niezrozumia ł ym w reklamie TELE2 jest koszt po łą cze ń i abonamentu. Respondenci nie wiedzieli tak ż e, czego dotyczy informacja: Koszt po łą czenia 0,35 z ł brutto . 10 % ankietowanych uzna ł o reklam ę za niezrozumia łą , a kolejne 10 % badanych stwierdzi ł o, ż e posiadaj ą zbyt ma łą wiedz ę aby zrozumie ć jej tre ść b ą d ź nie interesuj ą si ę tym tematem. W rezultacie konsument móg ł nada ć informacji niejasnej charakter rzetelnej informacji i b łę dnie przyj ąć , i ż wszystkie po łą czenia telefoniczne w ramach planu taryfowego s ą darmowe. Z oczywistych wzgl ę dów reklama nie mo ż e zawiera ć wszystkich cech oferowanej us ł ugi; zawsze jest to wybiórcze zaprezentowanie cech, które maj ą przemawia ć na jej korzy ść . Niemniej jednak, od reklamuj ą cego wymaga si ę prawdziwo ś ci wypowiedzi reklamowej. Niekiedy reklamuj ą cy pomija ś wiadomie lub nie ś wiadomie niektóre informacje dotycz ą ce reklamowanego towaru lub us ł ugi. Niezupe ł no ść za ś tre ś ci reklamy mo ż e czasami osi ą ga ć rozmiar, który wprowadza w b łą d. Z tak ą sytuacj ą mamy równie ż do czynienia w tym przypadku. Brak dodatkowej informacji w reklamie odno ś nie limitu darmowych minut w planie taryfowym Darmowe Rozmowy NON STOP wprowadza ł w b łą d oraz powodowa ł , ż e reklama by ł a obarczona wysokim ryzykiem wprowadzenia w b łą d przez przemilczenie. Nie sposób przyj ąć , i ż zawarte w przekazie reklamowym odes ł anie do strony internetowej Spó ł ki lub numeru infolinii wyklucza mo ż liwo ść postawienia temu przekazowi zarzutu niepe ł no ś ci. TELE2 zaj ęł a stanowisko, stosownie do którego za po ś rednictwem wskazanych powy ż ej odes ł a ń stworzy ł a konsumentom mo ż liwo ść zapoznania si ę z ofert ą 15 wynikaj ą c ą z nowego cennika, przez co zabezpieczy ł a konsumentów przed mo ż liwo ś ci ą b łę dnego rozpoznania tre ś ci oferty. Zdaniem Spó ł ki konsumenci byli informowani o sposobach pozyskania wszelkich szczegó ł ów dotycz ą cych oferty w sposób ł atwo dost ę pny i nie wi ążą cy si ę z nak ł adami czasu lub nak ł adami finansowymi. Niew ą tpliwie Internet pozwala uzyska ć po żą dane informacje niemal ż e natychmiast, bez potrzeby udawania si ę do lokalu przedsi ę biorcy, który oferuje okre ś lon ą us ł ug ę . Niemniej jednak wspomnie ć nale ż y, i ż Spó ł ka posiada tylko jedno biuro obs ł ugi klienta, które mie ś ci si ę w Warszawie, co oznacza, ż e konsumenci nie maj ą praktycznie mo ż liwo ś ci zapoznania si ę wnikliwie z ofert ą Spó ł ki w jej lokalu. Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , i ż Internet jest ś rodkiem pozyskiwania informacji, który wymaga od konsumenta pewnych umiej ę tno ś ci, cho ć by obs ł ugi komputera i wiedzy o mo ż liwo ś ciach korzystania z informacji zamieszczanych w Internecie, nie mówi ą c ju ż o samym dost ę pie do us ł ugi, która nota bene nie jest us ł ug ą powszechn ą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Warto wskaza ć , i ż zgodnie Raportem o stanie rynku telekomunikacyjnego za rok 2007 sporz ą dzonym przez Urz ą d Komunikacji Elektronicznej liczba osób korzystaj ą cych z us ł ug dost ę pu do sieci Internet (dost ę p sta ł y oraz dial-up) w Polsce w ci ą gu 2007 roku wynosi ł a zaledwie 12,9 mln. W nawi ą zaniu za ś do zawartego w reklamie odes ł ania do numeru infolinii konsumenckiej wskaza ć nale ż y, i ż informacjami przekazywanymi konsumentom za po ś rednictwem infolinii konsumenckiej, jak równie ż ich zakresem „zarz ą dza” przedsi ę biorca. W przeciwie ń stwie do strony internetowej, za po ś rednictwem której konsument mo ż e samodzielnie pozyska ć szczegó ł y dotycz ą ce danej us ł ugi i sprawdzi ć na jakich warunkach jest ś wiadczona, infolinia jest narz ę dziem którym niejako steruje przedsi ę biorca i tym samym narzuca swoisty tryb udzielania zainteresowanym informacji w jednostronnie okre ś lonym przez siebie zakresie. Niezale ż nie jednak od powy ż szego, podkre ś li ć nale ż y, i ż infolinia konsumencka ma s ł u ż y ć uzyskaniu dodatkowych, uzupe ł niaj ą cych informacji na temat us ł ugi w zwi ą zku z informacjami uzyskanymi uprzednio z przekazu reklamowego celem rozwiania w ą tpliwo ś ci nasuwaj ą cych si ę po dok ł adnej analizie reklamowanej us ł ugi, nie jest natomiast z natury rzeczy przeznaczona do prowadzenia „wywiadu rzeki” na temat us ł ugi (postanowienie z dnia 2 czerwca 2005 r. SA w Katowicach, I ACz 1082/05). Jak ju ż zosta ł o podniesione w niniejszej decyzji, o reklamie jako czynie nieuczciwej konkurencji przes ą dza nie tylko jej wprowadzaj ą cy lub mog ą cy wprowadza ć w b łą d charakter, ale równie ż zdolno ść reklamy do kierowania wyborem dokonywanym przez konsumenta, przy czym nie jest konieczne rzeczywiste nabycie przez konsumenta towaru lub us ł ugi. W omawianym stanie faktycznym nale ż y przyj ąć , i ż zdolno ść oddzia ł ywania reklamy planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP na decyzje gospodarcze konsumentów sprowadza ł a si ę do sytuacji, w której konsumenci, zainteresowani przekazem reklamowym i pozostaj ą cy na skutek jego tre ś ci w b łę dzie, co do warunków planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP, byli sk ł onni zawrze ć ze Spó ł k ą umow ę o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, której nie zawarli by w innych okoliczno ś ciach. Po dokonaniu analizy zawartych w przekazie reklamowym twierdze ń : gdy korzystasz z abonamentu Darmowe Rozmowy NON STOP mo ż esz dzwoni ć za darmo przez ca łą dob ę , a Twój rachunek i tak pozostanie bez zmian; mo ż esz dzwoni ć za darmo dok ą d chcesz i kiedy chcesz ; darmowe po łą czenia lokalne i mi ę dzymiastowe ka ż dego dnia i o ka ż dej porze, konsumenci mogli uzyska ć tylko jedno, mylne wyobra ż enie na temat reklamowanego planu taryfowego, 16 nie odpowiadaj ą ce jego rzeczywistym cechom. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż nale ż y mie ć tu na wzgl ę dzie model przeci ę tnego konsumenta, tj. konsumenta racjonalnego, uwa ż nego oraz ś wiadomego swych praw. Konsument ma prawo do rzetelnej, niewprowadzaj ą cej w b łą d informacji, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne informacje wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia danego towaru lub us ł ugi. To czego mo ż na oczekiwa ć od rozs ą dnego konsumenta wynika przede wszystkim z tego, jak daleko si ę ga obowi ą zek informacji handlowej, w szczególno ś ci jej dost ę pno ś ci, jasno ś ci, niedwuznaczno ś ci, pe ł no ś ci i odpowiednio ś ci. Z jednej strony mo ż emy od konsumenta wymaga ć pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywisto ś ci, lecz z drugiej strony nie mo ż emy uzna ć , ż e jego wiedza jest kompletna i profesjonalna, oraz ż e konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzie ć . Przeci ę tny konsument nie posiada wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie, ale przede wszystkim rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzysta ć do podj ę cia decyzji dotycz ą cej zakupu towaru lub us ł ugi. Przeci ę tny konsument nie jest naiwny, ale z drugiej strony nie potrafi oceni ć sytuacji tak jak profesjonalista, bowiem nie musi dysponowa ć zasobem wiedzy i do ś wiadczeniem ż yciowym dotycz ą cym rozmaitych zasad i warunków ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych. Przeci ę tny konsument ma ś wiadomo ść specyfiki j ę zyka reklam, zdaje sobie spraw ę z tego, ż e cz ę sto u ż ywana jest w nich metafora, przesada czy pewna umowno ść , do której nale ż y odnosi ć si ę z racjonalnym dystansem, jednak ż e z uwagi na znacz ą c ą pozycj ę rynkow ą TELE2 ten ż e konsument mia ł pe ł ne prawo odebra ć kierowany do niego przekaz reklamowy w sposób powa ż ny, zak ł adaj ą c i ż Spó ł ka jako profesjonalista jest podmiotem wiarygodnym, prowadz ą cym swoj ą dzia ł alno ść w sposób nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci, nie wprowadzaj ą cy konsumentów w b łą d. Nale ż y podkre ś li ć , i ż nawet ostro ż ny, uwa ż ny konsument ma prawo do rzetelnej informacji, która przy za ł o ż eniu dokonania z jego strony aktów staranno ś ci celem zrozumienia istoty oferty przedsi ę biorcy, nie b ę dzie wprowadza ć w b łą d. Jak ju ż by ł o podniesione w niniejszej decyzji, w zwi ą zku z faktem, ż e Spó ł ka posiada tylko jeden lokal obs ł ugi klienta w ca ł ym kraju, dost ę p do regulaminu i cennika planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP by ł istotnie ograniczony dla zainteresowanych t ą ofert ą konsumentów. Umieszczenie w reklamie odes ł ania do infolinii konsumenckiej, czy te ż strony internetowej Spó ł ki nie mo ż e przes ą dza ć o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci uznania reklamy za wprowadzaj ą c ą w b łą d i mog ą c ą przez to wp ł ywa ć na decyzje gospodarcze konsumentów, poniewa ż nie wszyscy konsumenci posiadaj ą dost ę p do Internetu i potrafi ą umiej ę tnie z niego korzysta ć , a infolinia nie jest przeznaczona do dokonywania korekty wynikaj ą cych z przekazu reklamowego mylnych informacji. Maj ą c na uwadze model przeci ę tnego konsumenta zak ł ada si ę , i ż taki konsument podejmuje decyzje dotycz ą ce sfery jego interesów w sposób rozwa ż ny, tzn. dokonuje zakupu us ł ugi telekomunikacyjnej po dostarczeniu mu pe ł nej i prawdziwej informacji przez sprzedawc ę i po jej analizie. Niemniej jednak, wbrew temu co twierdzi Spó ł ka, nie mo ż na wykluczy ć sytuacji, w której konsultant infolinii konsumenckiej TELE2 udzieli ł konsumentowi niepe ł nej, nierzetelnej lub te ż nieprawdziwej informacji o nowym planie taryfowym Darmowe Rozmowy NON STOP. Ponadto, Prezes UOKiK nie podziela stanowiska Spó ł ki, odno ś nie do którego czynnikiem, który mia ł sk ł ania ć konsumentów do wyboru oferty TELE2 nie by ł , jak wskaza ł a Spó ł ka, abstrakcyjny fakt, i ż w ofercie tej wszystkie po łą czenia by ł y „za darmo”, ale to ż e przedmiotowa oferta pozwala ł a konsumentom na wi ę kszy komfort w korzystaniu z us ł ug w relacji do kosztów po łą cze ń . W takim bowiem wypadku za bezcelowe nale ż a ł oby uzna ć uwydatnienie w reklamie cechy darmowo ś ci us ł ugi, tymczasem Spó ł ka, odnosz ą c komfort 17 w korzystaniu z us ł ug do relacji kosztów za wykonywane po łą czenia, sama przyzna ł a, ż e po łą czenia w ramach us ł ugi by ł y jednak p ł atne. Zwa ż ywszy na powy ż sze oraz charakter kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP, tj. jej intensywno ść , nadmierne wyeksponowanie chwytliwych, bardzo no ś nych hase ł przewodnich takich jak: mo ż esz dzwoni ć za darmo przez ca łą dob ę , a Twój rachunek i tak pozostanie bez zmian; za darmo dok ą d chcesz i kiedy chcesz ; darmowe po łą czenia lokalne i mi ę dzymiastowe ka ż dego dnia i o ka ż dej porze , nie odpowiadaj ą cych de facto rzeczywistym cechom oferowanego przez Spó ł k ę planu taryfowego, przyj ąć nale ż y, i ż przeci ę tny konsument móg ł podj ąć decyzj ę odno ś nie zakupu us ł ugi pod wp ł ywem przedmiotowego przekazu reklamowego, której nie podj ął by w innych okoliczno ś ciach. Ad C) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, przepis art. 24 ust. 3 wskazuje jednak, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagro ż eniu ich naruszenia. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe. Niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W jednym z orzecze ń S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mo ż na wszcz ąć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów (wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/01). Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, ż e konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów. Ponadto, nie ilo ść faktycznych, potwierdzonych narusze ń , ale przede wszystkim ich charakter, a w zwi ą zku z tym mo ż liwo ść , chocia ż by tylko potencjalna, wywo ł ania negatywnych skutków wobec okre ś lonej zbiorowo ś ci przes ą dza o naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem lub zagro ż eniem naruszenia praw znacznej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Prezes Urz ę du podejmuj ą c rozstrzygni ę cie zawarte w niniejszej decyzji nie opiera ł si ę zatem na indywidualnych przypadkach przedstawianych przez konsumentów, a wzi ął pod uwag ę dzia ł ania Spó ł ki odnosz ą ce si ę do zbiorowych interesów konsumentów. W omawianym przypadku naruszenie lub zagro ż enie naruszenia praw znacznej, potencjalnie nieograniczonej grupy konsumentów przejawia si ę w prezentowaniu reklam, których tre ść wprowadza konsumentów w b łą d, co zosta ł o uznane za dzia ł anie bezprawne. Zbiorowy interes realizuje si ę natomiast poprzez fakt, i ż potencjalnie wszyscy odbiorcy tych reklam zostali dotkni ę ci przedmiotowym dzia ł aniem. Reklama planu taryfowego Darmowe 18 Rozmowy NON STOP by ł a emitowana w telewizji oraz publikowana w prasie o zasi ę gu ogólnopolskim. Wprowadzaj ą ce w b łą d dzia ł anie odnosi ł o si ę zatem do zbiorowo ś ci tych konsumentów, dla których skutek w ww. postaci by ł wspólny. Z przedstawionych powy ż ej rozwa ż a ń znajduj ą cych potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu wynika, ż e okoliczno ść faktycznego naruszenia dokonana w indywidualnych przypadkach nie ma czynnika decyduj ą cego dla oceny, czy dane dzia ł anie godzi w zbiorowy interes konsumentów. Dzia ł anie podejmowane w ramach niniejszego post ę powania w ramach realizacji interesu publicznego nie dotyczy sytuacji pojedynczych konsumentów, lecz zaburze ń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie (wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie, sygn. VI ACa 196/06). Podejmowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł ania maj ą przeciwdzia ł a ć tak rozumianym dysfunkcjom rynkowym tak ż e poprzez kszta ł towanie w ł a ś ciwych postaw rynkowych, wyznaczaj ą c wymagane i oczekiwane standardy zachowa ń uczestników rynku. Bezprawna praktyka, której dopu ś ci ł si ę operator godzi w pojmowane w ten abstrakcyjny sposób interesy konsumentów. Interes konsumentów nale ż y rozumie ć jako interes prawny a nie faktyczny, zatem uznany przez ustawodawc ę na zas ł uguj ą cy na ochron ę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca si ę uwag ę , i ż okre ś lenie sta ł ego czy zamkni ę tego katalogu interesów konsumentów nie jest mo ż liwe, ani te ż zasadne. 10 Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powi ą zane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym poj ę ciem nale ż y rozumie ć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze maj ą tkowym), jak równie ż prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezak ł óconych przez przedsi ę biorc ę warunkach rynkowych, zapewniaj ą cych konsumentom dokonywanie transakcji handlowych z przedsi ę biorcami przy ca ł kowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego warunków dokonywanych czynno ś ci na etapie przedkontraktowym oraz w czasie wykonywania umowy, czego urzeczywistnieniem jest m.in. abstrakcyjnie pojmowane prawo do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w komunikacji pomi ę dzy przedsi ę biorc ą a konsumentem. W tym te ż aspekcie w niniejszej sprawie nast ą pi ł o naruszenie interesu gospodarczego konsumentów poprzez skierowanie do konsumentów b łę dnego, co do istoty jego tre ś ci przekazu reklamowego. Okoliczno ść ca ł kowicie bezp ł atnej mo ż liwo ś ci dokonywania po łą cze ń telefonicznych ma niebagatelne znaczenie dla konsumentów z punktu widzenia ekonomicznego. Wskazuj ą c na interes, w jaki godzi ł o bezprawne dzia ł anie Spó ł ki, zdaniem Prezesa UOKiK, oprócz interesu ekonomicznego zasadnym jest w niniejszej sprawie uwzgl ę dnienie interesu pozaekonomicznego rozumianego jako nierzetelno ść traktowania lub wprowadzenie w b łą d.. 11 Wobec tego zasadnym jest przyj ę cie jako godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów wprowadzania w b łą d, na jakie poprzez stosowan ą praktyk ę Spó ł ka narazi ł a konsumentów. Godzi to w podstawowe prawo konsumentów, jakim jest rzetelna i prawdziwa informacja, której konsument ma prawo oczekiwa ć tak ż e od przekazu reklamowego. 10 M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy 2004/17/791 11 E. Łę towska, Prawo Umów Konsumenckich , wyd. 2, Warszawa 2002 r., str. 341 19 II. Rozstrzygni ę cie w pkt I sentencji decyzji. Stwierdzenie zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy w przypadku zaprzestania stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ustawy, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu przedmiotowej praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, jednocze ś nie stwierdzaj ą c zaniechania jej stosowania. W omawianym post ę powaniu Spó ł ka zaniecha ł a stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Ten fakt, potwierdzony w materiale dowodowym, zwi ą zany by ł z zako ń czeniem kampanii reklamowej planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP. Z uwagi na okoliczno ść , ż e poszczególne materia ł y reklamowe mia ł y ró ż ne okresy emisji/prezentacji, Prezes Urz ę du za zasadne uzna ł wi ę c przyj ę cie za termin zaprzestania stosowania omawianej praktyki dzie ń nast ę puj ą cy po najpó ź niejszej z przedstawionych przez Spó ł k ę dat zako ń czenia akcji marketingowej (17 czerwca 2007 r.), tj. dzie ń 18 czerwca 2007 r. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt I sentencji decyzji. III. Rozstrzygni ę cie w pkt II sentencji decyzji. Nakazanie publikacji decyzji. Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Spó ł k ę , na podstawie art. 26 ust. 2 w zwi ą zku z art. 27 ust. 4 w zwi ą zku z art. 27 ust. 2 uokik obowi ą zek publikacji decyzji w ca ł o ś ci na koszt Tele2 Polska Sp. z o.o. na stronie internetowej przedsi ę biorcy www.tele2.pl , w ten sposób, ż e odno ś nik do tre ś ci decyzji powinien zosta ć umieszczony na stronie g ł ównej www.tele2.pl oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 6 (sze ść ) miesi ę cy, a ponadto dwukrotn ą publikacj ę sentencji decyzji na koszt Tele2 Polska Sp. z o.o. na jednej z pi ę ciu pierwszych stron dziennika o zasi ę gu ogólnopolskim o obj ę to ś ci co najmniej 24 (dwadzie ś cia cztery) cm x 12 (dwana ś cie) cm, przy czym okres mi ę dzy przedmiotowymi publikacjami powinna wynosi ć co najmniej 7 (siedem) dni. Wobec decyzji wydawanych na podstawie art. 27 ust. 2 uokik odpowiednie zastosowanie ma art. 26 ust. 2 uokik. Decyzja o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów oraz stwierdzaj ą ca zaniechanie jej stosowania mo ż e zatem w zwi ą zku z powy ż szym odes ł aniem zawiera ć elementy dodatkowe w postaci: zobowi ą zania przedsi ę biorcy do z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia o okre ś lonej tre ś ci lub formie oraz zobowi ą zania do publikacji decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci na koszt przedsi ę biorcy. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du zdecydowa ł o zastosowaniu drugiego z ww. dodatkowych ś rodków. Nale ż y wskaza ć , ż e zamieszczenie w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzeniu zaniechania jej stosowania elementów dodatkowych z uwagi na jej charakter ma zmierza ć do osi ą gni ę cia innych celów ni ż te, które s ą stawiane odpowiednim postanowieniom zawartym w decyzji wydanej na podstawie art. 26 ust. 1 uokik. Decyzja z art. 27 ust. 1 uokik jest bowiem wydawana w sytuacji, 20 gdy przedsi ę biorca nie stosuje ju ż praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Zatem celem umieszczenia w niej elementów dodatkowych nie jest d ąż enie do wyeliminowania jej skutków (tak jak w decyzji wydanej na podstawie art. 26 ust. 1), bowiem bezprawna praktyka zosta ł a ju ż zaniechana (co operator udowodni ł w trakcie prowadzonego post ę powania). Nale ż y w zwi ą zku z tym przyj ąć , i ż celem przyj ę tego rozwi ą zania – w ramach którego operator na forum publicznym „przyznaje si ę ” do stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów – jest realizacja funkcji edukacyjnej oraz prewencyjnej wobec innych uczestników rynku - zarówno przedsi ę biorców, jak i konsumentów. Odwo ł ywanie si ę przy wyk ł adni przepisów uokik do celów ustawy jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego (uchwa ł a SN z dnia 17 lutego 2004 r., III CZP 115/03; wyrok SN z dnia 3 lutego 2006 r., I CK 297/05) - tak uchwa ł a SN z 13 lipca 2006 r., III SZP 3/06. W niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia podstawowego prawa konsumentów, jakim pozostaje prawo do informacji. Maj ą c na uwadze przedmiotowe dobro podlegaj ą ce ochronie prawnej, Prezes Urz ę du uzna ł za zasadne nakazanie podania do wiadomo ś ci szerokiego kr ę gu odbiorców informacji o praktyce Spó ł ki, która zosta ł a uznana za bezprawn ą . Spe ł ni to niew ą tpliwe funkcj ę wychowawcz ą wobec konsumentów, stanowi ą c kolejny element edukacji konsumenckiej zmierzaj ą cej do kszta ł towania modelu polskiego konsumenta na wzór europejski – tj. konsumenta uwa ż nego, ostro ż nego i dobrze poinformowanego, zwracaj ą c konsumentom uwag ę na j ę zyk reklam, który mo ż e b łę dnie (pobie ż nie) opisywa ć istot ę oferowanego produktu. Tym samym tak ż e w odniesieniu do konsumentów zrealizowana zostanie funkcja prewencyjna, gdy ż informuj ą c o bezprawnych praktykach oraz przestrzegaj ą c przed nimi, nale ż y zak ł ada ć , ż e ś wiadomo ść konsumencka wzro ś nie i konsumenci uwa ż niej b ę d ą analizowa ć przekaz reklamowy w przysz ł o ś ci. Funkcja edukacyjna i prewencyjna poprzez omawiany nakaz publikacji b ę dzie realizowa ć si ę tak ż e w odniesieniu do innych profesjonalnych uczestników rynku, których nie nale ż y ograniczy ć wy łą cznie do operatorów telekomunikacyjnych. Publikacja ma stanowi ć czyteln ą informacj ę dla przedsi ę biorców, jakie wymogi powinien spe ł nia ć rzetelny i niewprowadzaj ą cy w b łą d przekaz reklamowy, a jednocze ś nie ostrzega ć , i ż w przypadku braku dochowania wymaganych standardów i zastosowania podobnej praktyki musz ą liczy ć si ę z okre ś lonymi sankcjami. Funkcja prewencyjna nabiera równie ż istotnego znaczenia z uwagi na fakt, i ż Prezes Urz ę du, wydaj ą c niniejsz ą decyzj ę nie skorzysta ł z instrumentu kar pieni ęż nych za dopuszczanie si ę przez przedsi ę biorców stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów 12 przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 16 lutego2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (ustawa wesz ł a w ż ycie w dniu 21 kwietnia 2007 r.) z uwagi na fakt, i ż Spó ł ka rozpocz ęł a kampani ę reklamow ą planu taryfowego Darmowe Rozmowy NON STOP w dniu 2 kwietnia 2007 r., zatem pod rz ą dami poprzednio obowi ą zuj ą cej ustawy i zaprzesta ł a jej prowadzenia w dniu 18 czerwca 2007 r. Funkcja wychowawcza przedmiotowej sankcji w stosunku do Spó ł ki wynika z faktu, i ż niniejsza 12 Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24; 21 decyzja stanowi ju ż trzeci ą decyzj ę Prezesa Urz ę du stwierdzaj ą c ą stosowanie przez TELE2 praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. 13 Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt II sentencji decyzji. IV. Rozstrzygni ę cie w pkt III sentencji decyzji. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci w odniesieniu do II decyzji. Zgodnie z art. 103 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e nada ć decyzji w cz ęś ci lub w ca ł o ś ci rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. Okoliczno ś ci ą warunkuj ą c ą zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci jest wyst ą pienie wa ż nego interesu konsumentów. Oznacza to, ż e nie w ka ż dej sprawie, w której naruszony zosta ł interes konsumentów, zasadnym jest zastosowanie omawianej instytucji. Nale ż y j ą uwzgl ę dni ć tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z wa ż nym interesem konsumentów, a wi ę c maj ą cym du żą warto ść , istotnym, donios ł ym. Z uwagi na wa ż ny interes konsumentów natychmiastowe wykonania obowi ą zków na ł o ż onych w drodze decyzji staje si ę konieczne. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci musi zatem poprzedza ć dokonanie ustalenia, jaki interes konsumentów dozna ł w danym przypadku naruszenia oraz czy jest on na tyle wa ż ny, by wydanej decyzji nada ć rygor natychmiastowej wykonalno ś ci. W niniejszej sprawie przedmiotem ochrony jest interes konsumentów polegaj ą cy na prawie do informacji. Maj ą c na uwadze naruszenie tego w ł a ś nie interesu, które dokona ł o si ę poprzez przekaz reklamowy wprowadzaj ą cy konsumentów w b łą d, Prezes UOKiK zdecydowa ł o na ł o ż eniu na przedsi ę biorc ę obowi ą zku publikacji niniejszej decyzji. W ten sposób, w ocenie organu administracji, w pe ł ni zostanie zrealizowana funkcja edukacyjna oraz prewencyjna. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du za konieczne uzna ł tak ż e nadanie decyzji w zakresie obowi ą zku jej publikacji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci. W ocenie Prezesa Urz ę du, realizacja ww. funkcji przedmiotowej decyzji b ę dzie mo ż liwa tylko wtedy, gdy ww. obowi ą zek zostanie zrealizowany niezw ł ocznie po dor ę czeniu przedsi ę biorcy decyzji. Zdaniem organu administracji tylko bowiem wtedy istnieje realna szansa na zrealizowanie oczekiwanych przez decyzj ę administracyjn ą ww. funkcji. Publikacja decyzji dokonana dopiero po jej uprawomocnieniu mo ż e oznacza ć powinno ść jej publikacji dopiero po zako ń czeniu post ę powania odwo ł awczego, tj. uwzgl ę dniaj ą c dwuinstancyjno ść post ę powania s ą dowego oraz mo ż liwo ść skorzystania ze szczególnego ś rodka prawnego w postaci skargi kasacyjnej. W takim wypadku publikacja decyzji nie b ę dzie ju ż mia ł a istotnego znaczenia i nie przyniesie spodziewanego skutku. Nale ż y bowiem zauwa ż y ć , ż e przedmiotem post ę powania jest praktyka dotycz ą ca dzia ł a ń marketingowych przedsi ę biorcy. Rynek reklamy rozwija si ę bardzo dynamicznie, kampanie reklamowe najcz ęś ciej obejmuj ą krótki okres czasu i powszechne jest w tej dziedzinie d ąż enie do stosowania nowych technik, strategii marketingowych, które maj ą efektywniej zach ę ca ć klientów do zainteresowania si ę reklamowanym produktem. Rynek ten zatem nieustannie si ę rozwija i zmienia. Wobec zatem specyfiki bran ż y reklamowej, dzia ł ania podejmowane przez Prezesa Urz ę du maj ą zwykle 13 Decyzja Prezesa Urz ę du nr RKT 64/2004 z dnia 30 listopada 2004 r. (prawomocna), decyzja Prezesa Urz ę du nr DDK 6/2006 z dnia 30 maja 2006 r. (prawomocna) 22 charakter nast ę pczy i uniemo ż liwiaj ą najcz ęś ciej natychmiastowe reagowanie i w ł adcz ą interwencj ę ju ż w trakcie trwania kampanii reklamowej, skutkuj ą c ą mo ż liwo ś ci ą rozstrzygni ę cia jeszcze w trakcie jej trwania, ż e dane reklama narusza zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci w przypadku decyzji stwierdzaj ą cej praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dotycz ą c ą reklamy wprowadzaj ą cej w b łą d, a nast ę pnie zaniechanie jej stosowania, nale ż y uzna ć za zasadne. W innym bowiem przypadku obowi ą zek publikacji decyzji stanie si ę bezprzedmiotowy i nie przyniesie zamierzonych przez organ administracji celów. W ocenie Prezesa Urz ę du w niniejszej sprawie bezsprzecznie wyst ę puje przes ł anka wa ż nego interesu konsumentów, który powinien by ć zabezpieczony poprzez nadanie decyzji w okre ś lonej w sentencji cz ęś ci rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci. Wa ż nym interes konsumentów, który podlega ochronie w niniejszym post ę powaniu jest prawo do rzetelnej i pe ł nej informacji, które zosta ł o naruszone. Dlatego te ż zachodzi konieczno ść szybkiego reagowania na naruszenie interesów konsumentów rozumianych jako prawo do informacji, a skutek ten nie zostanie osi ą gni ę ty bez nakazania natychmiastowej wykonalno ś ci pkt II sentencji decyzji. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt III sentencji niniejszej decyzji. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuje: 1. r. pr. Andrzej Springer pe ł nomocnik Tele2 Polska sp. z o.o. Grynhoff, Wo ź ny, Mali ń ski Kancelaria Prawna ul. Pi ę kna 18 00-549 Warszawa 2. a/a 23