DDK-15/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MAŁGORZATA KRASNODĘBSKA-TOMKIEL DDK-430-2/09/MJ Warszawa, dn. 18 listopada 2010 r. DECYZJA DDK nr 15/2010 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie karę pieniężną w wysokości 6 002 zł (słownie: sześć tysięcy dwa złote), co stanowi równowartość 1461 euro (słownie: tysiąc czterysta sześćdziesiąt jeden euro), za nieudzielenie informacji żądanych na podstawie art. 50 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), w toku postępowania wyjaśniającego o sygnaturze DDK-405-21/08/MJ, które zostało wszczęte w sprawie wstępnego ustalenia, czy spółka HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie dopuściła się naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz ustalenia czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r., na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr. 50, poz. 331 ze zm., zwanej dalej uokik) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy spółka HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie dopuściła się naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz ustalenia czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. W toku powyższego postępowania Prezes Urzędu uznał za konieczne w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, wyjaśnienie wzajemnych relacji między podmiotami HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. w Warszawie (Spółką), ………… prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą ……….……. oraz …………... W związku z powyższym zażądał od Spółki przekazania wszystkich umów łączących ją z ww. podmiotami. 2 Nadesłane przez Spółkę dokumenty z powodu niepoświadczenia ich za zgodność z oryginałem nie mogły zostać włączone do materiału dowodowego. Stosownie bowiem, do art. 51 ust. 1 uokik, dowodem z dokumentu w postępowaniu przed Prezesem Urzędu może być tylko oryginał dokumentu lub jego kopia poświadczona przez organ administracji publicznej, notariusza, adwokata, radcę prawnego lub upoważnionego pracownika przedsiębiorcy. Ponadto, z analizy tych dokumentów wynikało, iż Spółka nie przesłała wszystkich załączników do umowy dystrybucyjnej z przedsiębiorcą ………. Z uwagi na powyższe, w piśmie z dnia 5 lutego 2009 r. Prezes Urzędu wezwał Spółkę w trybie art. 50 ust. 1 uokik do przedstawienia następujących informacji i dokumentów: 1. wszystkich umów łączących Spółkę z przedsiębiorcami ……… oraz ……….. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą …………., uzupełnionych o wskazane w tym samym piśmie braki , 2. oryginału aktualnego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki lub jego uwierzytelnionej kopii. Spółka nie odpowiedziała na powyższe wezwanie we wskazanym terminie. Z uwagi na to Prezes Urzędu wezwał Spółkę ponownie – pismem z dnia 7 maja 2009 r. do udzielenia odpowiedzi. Na monit Prezesa UOKiK odpowiedź również nie została udzielona. Wszystkie pisma Prezesa UOKiK zostały doręczone skutecznie, co potwierdzają załączone do akt zwrotne potwierdzenia odbioru tych pism. Spółka każdorazowo była informowana o możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności administracyjnej przez Prezesa UOKiK za nieudzielanie odpowiedzi na żądanie do przekazania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów w trybie art. 50 ust. 1 uokik. Uwzględniając wskazane powyżej okoliczności Prezes Urzędu postanowił skorzystać z uprawnień określonych w art. 106 uokik i postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. kary pieniężnej z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 uokik w toku postępowania o sygn. DDK-405-21/08/MJ. Na podstawie art. 123 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaliczył w poczet dowodów w powyższym postępowaniu informacje zawarte w następujących dokumentach, zgromadzonych w trakcie wszczętego 10 czerwca 2008 r. postępowania wyjaśniającego o sygn. DDK-405-21/08/MJ: 1. zawiadomienie Prezesa UOKiK z dn. 10 czerwca 2008 r.; 2. pismo Prezesa UOKiK z dn. 5 lutego 2009 r.; 3. wezwanie Prezesa UOKiK z dn. 7 maja 2009 r. Spółka na początkowym etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie skorzystała z prawa do składania wyjaśnień w trybie art. 50 ust. 3 uokik, zgodnie z którym każdy ma prawo do składania na piśmie - z własnej inicjatywy lub na prośbę Prezesa Urzędu - wyjaśnień dotyczących istotnych okoliczności sprawy. O prawie do składania wyjaśnień w powyższym trybie Spółka została pouczona w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary (doręczonym skutecznie w dniu 6 sierpnia 2009 r.). Jednocześnie Spółka nie przesłała żądanego (w trybie art. 50 ust. 1 uokik) przez Prezesa UOKiK zeznania o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku 2008, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późń. zm.). W celu uzyskania tego dokumentu Prezes UOKiK pismem z dnia 14 października 2009 r., zwrócił się w trybie art. 72 uokik do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście w Warszawie o jego udostępnienie. 3 W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 2 listopada 2009 r. (sygn. akt 1435/FBII/077/622/09/TS-3401/09) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa- Śródmieście w Warszawie przekazał potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię złożonego przez Spółkę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2008 r. Pismem z dnia 13 kwietnia 2010 r. Prezes UOKiK zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz poinformował ją o prawie wglądu do akt postępowania i następnie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Spółka nie skorzystała z tych uprawnień we wskazanym jej terminie. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Prezes UOKiK uznał za zasadne jego uzupełnienie, stąd pismem z dnia 31 maja 2010 r., na podstawie art. 4 ust. 3 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst. jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186 ze zm.), Prezes UOKiK zwrócił się do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego o wydanie pełnego odpisu z rejestru przedsiębiorców spółki HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. w Warszawie. Przedmiotowy dokument został doręczony do Urzędu w dniu 30 czerwca 2010 r. Następnie, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2010 r. Prezes UOKiK zaliczył w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu o nałożenie kary, następujące dokumenty: 1. postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 czerwca 2008 r. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie wstępnego ustalenia, czy spółka HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie dopuściła się naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz ustalenia czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach (sygn. akt DDK-405-21/08/MJ); 2. pismo HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r. wraz z załącznikami; 3. pismo Prezesa UOKiK z dnia 1 sierpnia 2008 r. (sygn. akt DDK-405-21/08/MJ); 4. pismo HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. z dnia 24 sierpnia 2008 r. wraz z załącznikami; 5. Odpis Pełny z Rejestru Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym o nr. 0000270487 przedsiębiorcy HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. w Warszawie (stan na dzień 28 czerwca 2010 r.). Tym samym pismem Prezes UOKiK, ponownie zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, a także o prawie wglądu do akt postępowania i następnie do wypowiedzenia się, co do materiału dowodowego. Spółka skorzystała z tego prawa w dniu 15 września 2010 r. W imieniu Spółki akta postępowania przeglądała i dokonywała fotokopii adw. ……… (pełnomocnictwo w aktach). W dniu 24 września 2010 r. Spółka przesłała pismo, w którym wniosła o nałożenie kary w szczególnie niskiej wysokości lub odstąpienie od nałożenia kary. Wniosek ten motywuje następującymi okolicznościami: • Spółka aktywnie współpracowała z Prezesem UOKiK w ramach postępowania wyjaśniającego; • Spółka dokładała szczególnych starań, aby w trakcie działalności przedsiębiorczej nie były naruszane interesy i prawa konsumentów chronione odpowiednimi przepisami prawa; • kryzys gospodarczy na świecie dotknął Spółkę, zmniejszając diametralnie jej przychody w stosunku do 2008 i 2009 r.; 4 • Spółka nie działała z premedytacją, a wszelkie potencjalne naruszenia interesów konsumentów wynikać mogły jedynie z braku wiedzy w zakresie praw konsumentów; • Postępowanie wyjaśniające spełniło funkcję kary i zrealizowało cele jakie jej nałożenie miało przynieść. W związku z treścią tego pisma, Prezes Urzędu uznał za zasadne ponowne poinformowanie przedsiębiorcy o charakterze postępowania o nałożenie kary oraz postępowania wyjaśniającego. W piśmie z dnia 21 października 2010 r. Prezes UOKiK przedstawił Spółce wyjaśnienia na ten temat wraz ze wskazaniem, dlaczego wszczęto postępowanie w sprawie nałożenia kary. Prezes Urzędu ustalił i zważył co następuje: Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedsiębiorcy oraz związki przedsiębiorców są obowiązane do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Zgodnie z art. 50 ust. 2, wspomniane żądanie powinno zawierać wskazanie zakresu informacji, wskazanie celu żądania, terminu udzielenia informacji oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Natomiast zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten chociażby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 powoływanej ustawy, bądź udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. Artykuł 4 pkt 1 uokik pojęcie przedsiębiorcy definiuje jako przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz.U. z 2007r., Nr 155, poz.1095 ze zm., zwanej dalej usdg), a także: a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, c) osobę fizyczną posiadającą kontrolę, w rozumieniu art. 4 pkt 4 uokik, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13 uokik, d) związek przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 pkt 2 uokik – na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 2 usdg definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 usdg jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. 5 Spółka jest podmiotem wpisanym do prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000270487. Prowadzona działalność gospodarcza wykonywana jest w sposób zorganizowany i ciągły. Wobec powyższego, należy stwierdzić, iż Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 uokik. Prezes UOKiK w piśmie z dnia 5 lutego 2009 r. wezwał Spółkę w trybie art. 50 ust. 1 uokik do przesłania całej dokumentacji ww. umów, uzupełnionej o wskazane braki (poświadczenie za zgodność z oryginałem, komplet załączników), w celu włączenia jej do materiału dowodowego w toczącym się postępowaniu wyjaśniającym (o sygn. DDK-405- 21/08/MJ). Zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 uokik dowodem z dokumentu w postępowaniu przed Prezesem Urzędu może być tylko oryginał dokumentu lub jego kopia poświadczona przez organ administracji publicznej, notariusza, adwokata, radcę prawnego lub upoważnionego pracownika przedsiębiorcy. Uchylanie się przez Spółkę od przekazania żądanych przez Prezesa UOKiK informacji i dokumentów uzupełnionych o wskazane braki formalne w praktyce uniemożliwia zakwalifikowanie ich jako materiału dowodowego w postępowaniu wyjaśniającym. Jednocześnie brak wszystkich żądanych przez Prezesa UOKiK informacji i dokumentów czyni niemożliwym ustalenie stanu faktycznego sprawy i tym samym zakończenie bieżącego postępowania wyjaśniającego. Przedmiotowe informacje i dokumenty są Prezesowi UOKiK konieczne do powyższego celu w rozumieniu art. 50 ust. 1 uokik. Wskazane powyżej wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 5 lutego 2009 r. spełniało wszystkie wymogi formalne stawiane przez art. 50 ust. 2 uokik. Wskazany został zakres wymaganych informacji, cel żądania, termin do udzielenia informacji a także sankcja za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Przedsiębiorca był następnie wzywany ponownie do udzielenia odpowiedzi pismem z dnia 7 maja 2009 r. Odnosząc się wprost do argumentów podniesionych przez Spółkę w piśmie z dnia 23 września 2010 r., należy zauważyć co następuje: Nie jest prawdą, że Spółka współpracowała z Prezesem UOKiK w toku postępowania wyjaśniającego (sygn. akt DDK-405-21/08/MJ). Niniejsze postępowanie o nałożenie kary zostało wszczęte właśnie w związku z przerwaniem współpracy przez Spółkę, która nie udzieliła żądanych przez Prezesa UOKiK informacji. Zachowanie Spółki względem konsumentów, oraz ewentualne naruszanie ich interesów z jakichkolwiek przyczyn (np. nieznajomości prawa) nie ma znaczenia dla postępowania o nałożenie kary za nieudzielanie informacji na żądanie Prezesa UOKiK złożone w trybie art. 50 ust. 1 uokik. Należy podkreślić, że kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu w związku z nieudzieleniem informacji mają, po pierwsze, charakter represyjny (nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielania informacji na żądanie Prezesa Urzędu), po drugie prewencyjny (mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa), zaś zagrożenie nimi, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu, nadaje im charakter dyscyplinujący. W interesie Prezesa Urzędu leży zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez udzielanie nierzetelnych i wprowadzających w błąd informacji opóźniają lub uniemożliwiają realizację jego zadań ustawowych. Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 uokik, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro. Nałożenie kary na podstawie tego przepisu odbywa się w trybie uznania administracyjnego, co oznacza, że o ich wysokości decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urzędu w oparciu m.in. 6 o kryteria wskazane w art. 111 uokik . Stosownie do tego uregulowania, przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności obecnego i uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalając wysokość kary dla Spółki Prezes Urzędu wziął przede wszystkim pod uwagę następujące okoliczności: • rażąco długi okres trwania naruszenia. Od 28 lutego 2009 r. Spółka uchyla się od przedstawienia żądanych informacji i dokumentów; • istotny stopień naruszenia przepisów ustawy: działanie Spółki sprzeciwia się prawnemu obowiązkowi udzielania informacji na żądanie Prezesa UOKiK wynikającemu z przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (skutecznie doręczone pismo Prezesa Urzędu z dnia 7 maja 2009 r. pozostaje bez odpowiedzi); • umyślność działania Spółki-strony, która będąc wielokrotnie informowana o ww. obowiązku (wynikającym z art. 50 ust. 1 uokik) oraz sankcjach za jego naruszenie, konsekwentnie uchyla się od jego wypełnienia; • sytuację majątkową Spółki, z której wynika, iż jest ona w stanie ponieść bez uszczerbku dla swojej kondycji finansowej karę w nałożonej przez Prezesa UOKiK wysokości: z zeznania Spółki o wysokości osiągniętego dochodu (straty) CIT-8 za 2008 r. wynika, iż osiągnęła ona dochód w wysokości ……………………... Spółka nie przedstawiła dowodów, które wskazywałyby, że jej stan majątkowy pogorszył się na tyle, żeby brać ten fakt pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary. W związku z powyższym, Prezes Urzędu nałożył na Spółkę-stronę karę pieniężną w wysokości 6 002 złotych, co stanowi równowartość 1461 euro. Wartość 1461 euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2009 r., zgodnie z którym kurs euro wynosił 4,1082 zł. Stosownie bowiem do art. 5 uokik, wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałożenia kary. W ocenie Prezesa Urzędu, wymierzona kara pieniężna jest adekwatna do stopnia zawinienia, zaś fakt jej nałożenia jest dla Spółki i innych przedsiębiorców sygnałem, że Prezes Urzędu będzie egzekwował obowiązek rzetelnego przekazywania informacji oraz skutecznie zapobiegnie podobnym naruszenio m ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w przyszłości. Nałożona kara spełnia więc przede wszystkim funkcję dyscyplinującą oraz prewencyjną, zniechęcając do naruszania prawa również przez innych przedsiębiorców. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 7 Otrzymuje: - HOLIDAYEXPRESS.PL sp. z o.o. ul. Kopernika 36/40 00-824 Warszawa