DDK-10/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MAŁGORZATA KRASNODĘBSKA-TOMKIEL DDK-430-3/08/PM Warszawa, 11 grudnia 2009 r. DECYZJA nr DDK 10/2009 Na podstawie art. 107 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331; Dz. U. z 2007 r. Nr 6, poz. 20 i Nr 12, poz. 21; Dz. U. z 2008 r. Nr 12, poz. 31; Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 1, Nr 3, poz. 7, Nr 3, poz. 24), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za niewykonanie wydanej na podstawie art. 23c ust. 1 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz. U. z 2006 r., Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217, Nr 249, poz. 1834) decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na LUKAS Bank S.A. z siedzibą we Wrocławiu, karę pienięŜną w wysokości 846 162,72 zł (słownie: osiemset czterdzieści sześć tysięcy sto sześćdziesiąt dwa złote siedemdziesiąt dwa grosze), co stanowi równowartość 202 800 euro (słownie: dwieście dwa tysiące osiemset euro), czyli 600 euro za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu nakazu zawartego w punkcie II decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r., poczynając od dnia 19 stycznia 2008 r. do dnia 21 grudnia 2008 r., płatną do budŜetu państwa. Uzasadnienie Podstawę wszczęcia niniejszego postępowania stanowią ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem UOKiK”, postępowania wyjaśniającego wszczętego postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. (sygn. DDK-403-4/08/PM) w sprawie podejrzenia naruszenia przez LUKAS Bank S.A., zwany dalej takŜe „Bankiem” lub „Spółką”, przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081 ze zm.), zwanej dalej „ ukk ”, w związku z informacją o nieuznawaniu przez Bank za skuteczne odstąpienia konsumenta od umowy kredytowej przeznaczonej na nabycie określonej rzeczy lub usługi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa oraz uzaleŜniania skuteczności odstąpienia od umowy kredytu konsumenckiego od spełnienia dodatkowych warunków. Prezes UOKiK, pismem z dnia 31 stycznia 2008 r. (karta 35), zawiadamiającym Bank o wszczęciu postępowania wyjaśniającego (sygn. DDK-403-4/08/PM), wezwał Bank na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej uokik , do przekazania dokumentów niezbędnych do dokonania ustaleń w sprawie, w szczególności wzorców umów 2 kredytowych stosowanych przez Bank oraz kopii dokumentów wewnętrznych Banku regulujących kwestie związane z odstąpieniem konsumentów od umowy kredytu przeznaczonego na nabycie określonej rzeczy lub usługi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Jednocześnie Prezes UOKiK wskazał Bankowi, iŜ w jego opinii, stosownie do treści art. 12 ust. 1 ukk , do skutecznego złoŜenia przez konsumenta oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu przeznaczonego na nabycie określonej rzeczy lub usługi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość wystarczy złoŜenie sprzedawcy oświadczenia o odstąpieniu od umowy sprzedaŜy określonej rzeczy lub usługi. Tym samym ewentualne zobowiązywanie klientów do składania oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu przeznaczonego na nabycie określonej rzeczy lub usługi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa bezpośrednio Bankowi oraz przedłoŜenia przez konsumenta dowodu zwrotu zakupionego towaru sprzedawcy lub zwrotu przez konsumenta Bankowi środków kredytu uruchomionych na pokrycie ceny moŜe naruszać przepis artykułu 12 ust. 1 ukk . Bank pismem z dnia 20 lutego 2008 r. (k. 38) przekazał dokumenty będące przedmiotem wezwania Prezesa UOKiK. Jednocześnie, ww. pismem Bank wyjaśnił, iŜ uznaje odstąpienie od umowy kredytowej, złoŜone przez konsumenta w ciągu 10 dni od jej zawarcia, za skuteczne, niezaleŜnie od ewentualnego zwrotu wypłaconego przez Bank świadczenia, zaś wymóg okazania przez konsumenta pokwitowania zwrotu towaru sprzedawcy ma znaczenie jedynie dla uznania, Ŝe odstąpienie od umowy kredytu jest następstwem odstąpienia od umowy kupna. Brak takiego pokwitowania upowaŜnia Bank do przyjęcia stanowiska, Ŝe konsument dokonuje odstąpienia wyłącznie od umowy kredytu, a w konsekwencji tego odstąpienia, upowaŜnia Bank do domagania się od konsumenta zwrotu uzyskanego świadczenia pienięŜnego. Ponadto, zdaniem Banku, jeŜeli spełnienie świadczenia przez kredytodawcę nastąpiło na rzecz podmiotu, od którego konsument nabył rzecz lub usługę i między tym podmiotem a kredytodawcą istnieje umowa regulująca zasady udzielania kredytu konsumenckiego na nabycie rzeczy lub usługi, konsument moŜe odstąpić od umowy kredytu konsumenckiego poprzez złoŜenie oświadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 3 ustawy o kredycie konsumenckim, zwanej dalej ukk . Warunki zwrotu świadczenia, zgodnie z regulacją zawartą w art. 11 ust. 4 ukk powinna regulować umowa zawarta pomiędzy podmiotem, od którego konsument nabył rzecz lub usługę, a kredytodawcą. Niemniej jednak, Bank wyraził stanowisko, iŜ w sytuacji gdy umowa o współpracę pomiędzy kredytodawcą a podmiotem, od którego konsument nabył rzecz lub usługę, nie nakłada na ww. podmiot obowiązku zwrotu świadczenia na rzecz kredytodawcy, naleŜy przyjąć, Ŝe konsument jest zobowiązany do zwrotu świadczenia na zasadach ogólnych tj. do zwrotu kwoty kredytu kredytodawcy. Zgodnie ze stanowiskiem wyraŜonym przez Bank, art. 11 ust. 4 ukk stanowi lex specialis wobec art. 11 ust. 3 ukk , a brak postanowień umownych regulujących zasady zwrotu świadczenia, skutkujący brakiem przesłanek do zastosowania przepisu szczególnego, przemawia za „powrotem” do regulacji ogólnej z art. 11. ust. 3 ukk . Zdaniem Prezesa UOKiK, powyŜsze stanowisko Banku, jak równieŜ przekazane przez Bank dokumenty (w szczególności - wzorce umów kredytu na zakup towarów lub usług stosowane przez Bank, pismo wewnętrzne Banku skierowane do pracowników zasady przeprowadzania operacji posprzedaŜowych - wersja z dnia 14 grudnia 2004 r. – k. 54-135), mogły potwierdzać, Ŝe LUKAS Bank S.A. nie zastosował się do zawartego w pkt II decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. nakazu zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji 3 i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), poprzez naruszenie art. 11 ust. 4 ukk , polegające na stosowaniu wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu konsumenckiego oraz postanowień umów kredytowych przeznaczonych na zakup towarów lub usług, zobowiązujących konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy, do zwrotu środków kredytu do Banku. W związku z uzasadnionym podejrzeniem, Ŝe LUKAS Bank S.A. nie zastosował się do zawartego w pkt II sentencji decyzji Prezesa UOKIK z dnia 31 grudnia 2007 r. Nr DDK 22/2007 nakazu zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, postanowieniem Prezesa UOKiK z dnia 13 czerwca 2008 r., zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za niewykonanie wydanej na podstawie art. 23c ust. 1 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. Jednocześnie, Prezes UOKiK, działając na podstawie art. 73 ust. 6 uokik, ww. postanowieniem zaliczył w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu dokumenty uzyskane w trakcie postępowania wyjaśniającego wszczętego w dniu 31 stycznia 2008 r. (sygn. DDK-403-4/08/PM) tj.: 1. zawiadomienie Prezesa UOKiK z dnia 31 stycznia 2008 r. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie wstępnego ustalenia, czy LUKAS Bank S.A. dopuścił się naruszenia przepisów uzasadniających wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (sygn. nr DDK- 403-4/08/PM); 2. pismo LUKAS Bank S.A. z dnia 20 lutego 2008 r. wraz z załączonymi dokumentami; 3. zawiadomienie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach z dnia 22 października 2007 r. o naruszeniu przez LUKAS Bank S.A. zbiorowych interesów konsumentów wraz z załączonymi dokumentami. Ponadto Prezes UOKiK, działając na podstawie art. 50 ust. 3 w zw. z art. 85 uokik , pismem z dnia 13 czerwca 2008 r., poinformował Bank o moŜliwości ustosunkowania się do w/w zarzutów i jednocześnie na podstawie art. 50 ust. 1 uokik wezwał Bank do przekazania dokumentów potwierdzających wykonanie wskazanej wyŜej decyzji w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem nałoŜenia kary pienięŜnej. W piśmie z dnia 30 czerwca 2008 r. (k. 145), Bank wyjaśnił, iŜ niezastosowanie się do decyzji Prezesa UOKiK nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. nie nosiło cech działania umyślnego, bowiem w związku z reorganizacją działu odpowiedzialnego za odbiór korespondencji, przedmiotowa decyzja, doręczona Bankowi w dniu 4 stycznia 2008 r., nie została przekazana właściwej jednostce organizacyjnej Banku. Jednocześnie, Bank oświadczył, Ŝe na skutek otrzymania zawiadomienia Prezesa UOKiK z dnia 13 czerwca 2008 r. o wszczęciu postępowania w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za niewykonanie decyzji Prezesa UOKiK nr DDK 22/2007, zapoznał się z jej treścią zamieszczoną na stronie internetowej UOKiK i natychmiast wprowadził ją do stosowania we wzorcach umów kredytowych i wzorach oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytowej przez konsumenta. W załączeniu do ww. pisma, Bank przekazał Prezesowi UOKiK wzorzec umowy kredytu na zakup towarów / usług stosowany w umowach zawieranych z konsumentami od dnia 28 czerwca 2008 r. (k. 146). Z uwagi na fakt, iŜ przeprowadzona przez Prezesa Urzędu analiza wzorca wprowadzonego przez Bank w dniu 28 czerwca 2008 r. wskazywała, iŜ Bank w dalszym ciągu nie zastosował się do zawartego w pkt II decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. nakazu zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, Bank wystąpił do Prezesa Urzędu z inicjatywą podjęcia konsultacji mających na celu ustalenie postanowień wzorca umowy kredytu na zakup towarów i usług oraz wzoru 4 odstąpienia od umowy ww. kredytu, w sposób odpowiadający dyspozycji zawartej w pkt II decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. W rezultacie podjętych działań, Bank z dniem 3 września 2008 r. rozpoczął wprowadzanie nowego wzorca umowy kredytu na zakup towarów i usług (k. 193) oraz wzoru oświadczenia o odstąpieniu od ww. umowy (k. 199). Podjęte przez Bank zmiany uzyskały akceptację Prezesa UOKiK w zakresie ich zgodności z nakazem zawartym w pkt II decyzji Prezesa UOKiK z dnia 31 grudnia 2007 r. (nr DDK 22/2007). W celu dokonania ustaleń dotyczących okresu obowiązywania poszczególnych wzorców umów kredytu na zakup towarów i usług, Prezes UOKiK, pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. (k. 211), wezwał Bank m. in. do przedstawienia wzorców ww. umów stosowanych przez Bank w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 1 grudnia 2008 r. W odpowiedzi Bank, pismem z dnia 5 stycznia 2009 r. przekazał dokumenty będące przedmiotem wezwania Prezesa UOKiK z dnia 19 grudnia 2008 r. Z uwagi na fakt, iŜ przekazane przez Bank dokumenty nie spełniały wymogów formalnych w zakresie potwierdzenia zgodności z oryginałem, Bank uzupełnił braki formalne wskazane przez Prezesa UOKiK w wyznaczonym przez Prezesa UOKiK terminie. Zgodnie z zasadą wyraŜoną w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pismem z dnia 7 kwietnia 2009 r. Bank został poinformowany o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, jak równieŜ o moŜliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy przed wydaniem decyzji oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pełnomocnik Banku dnia 21 kwietnia 2009 r. zapoznał się z zebranym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: LUKAS Bank Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 31 sierpnia 2001 r. pod numerem 39887 (k. 42). Bank przez sieć placówek bankowych udziela konsumentom poŜyczek i kredytów. Jednocześnie na podstawie umów o współpracy w zakresie organizacji finansowania sprzedaŜy kredytem bankowym Bank udziela kredytów przeznaczonych na zakup towarów i usług poprzez sieć punktów handlowych zajmujących się sprzedaŜą detaliczną. I. Treść decyzji Prezesa Urzędu z dnia 31 grudnia 2007 r. (DDK 22/2007). W związku z ustaleniami dokonanymi w postępowaniu wszczętym postanowieniem Prezesa Urzędu z dnia 30 listopada 2005 r. (sygn. DDK-402-21/05/KB) Prezes UOKiK decyzją z dnia 31 grudnia 2007 r. nr DDK 22/2007 uznał, iŜ działanie Banku polegające na stosowaniu wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu konsumenckiego oraz postanowień umów kredytowych przeznaczonych na zakup towarów lub usług, zobowiązujących konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy, do zwrotu środków kredytu do Banku, jako naruszające art. 11 ust. 4 ukk i godzące w zbiorowe interesy konsumentów, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów oraz nakazał zaniechanie jej stosowania. 5 Przedmiotowa decyzja została doręczona Bankowi dnia 4 stycznia 2008 r. (k. 9). W związku z nieskorzystaniem przez Bank z prawa do odwołania się od niej, przedmiotowa decyzja stała się prawomocna z dniem 19 stycznia 2008 r. Z uwagi na fakt, iŜ informacje uzyskane przez Prezesa UOKiK w trakcie postępowania wyjaśniającego (sygn. DDK-403-4/08/PM) wskazywały, Ŝe LUKAS Bank S.A. nie zastosował się do zawartego w pkt II decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. nakazu zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008 r. wszczął postępowanie w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za niewykonanie niniejszej decyzji. II. Ustalenia dokonane w postępowaniu w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za niewykonanie wydanej na podstawie art. 23c ust. 1 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) decyzji Prezesa Urzędu nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. W toku postępowania w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej za niewykonanie wydanej na podstawie art. 23c ust. 1 w zw. z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów decyzji Prezesa Urzędu z dnia 31 grudnia 2007 r. (nr DDK 22/2007) dokonano następujących ustaleń. Bank w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. zamieszczał we wzorcach umów kredytowych przeznaczonych na zakup towarów lub usług następujące postanowienia dotyczące zasad odstąpienia od umowy kredytowej: a) Warunki odstąpienia od umowy zawarte we wzorcach standardowych umów kredytu na zakup towarów i usług. - wzorzec t/uk/lb/ek/std/03 – umowa na zakup towarów i usług – wersja standardowa on – line i off – line (k. 394), wprowadzony Zarządzeniem LB (CF i RB) 44/2007 z dnia 6 listopada 2007 r. (k. 391), stosowany od dnia 8 listopada 2007 r. (k. 370) do dnia 29 kwietnia 2008 r. Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od niniejszej umowy kredytu lub w przypadku umów zawartych poza siedzibą sprzedawcy lub na odległość – od umowy kupna – sprzedaŜy, co skutkuje jednoczesnym odstąpieniem od umowy kredytu, w terminie 10 dni, a w przypadku umowy zawartej „na odległość”, w terminie 14 dni od daty jej zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie pod wskazanym przez Bank adresem oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. W tym samym terminie Kredytobiorca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Banku a) opłaty przygotowawczej, o której mowa w § 3, ust 1 oraz b) róŜnicy pomiędzy ceną towaru a pierwszą wpłatą, za wyjątkiem przypadku równoczesnego odstąpienia od umowy kupna – sprzedaŜy, kiedy Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrócenia towaru Sprzedawcy (…) [§ 5 pkt. 4 wzorca (k…)]. - wzorzec t/uk/lb/ek/std/04 – umowa na zakup towarów i usług – wersja standardowa on – line i off – line (k. 386), wprowadzony Zarządzeniem LB (CF) 40/2008 z dnia 25 kwietnia 2008 r. (k. 385), stosowany od dnia 30 kwietnia 2008 r. do dnia 2 września 2008 r. (k. 370). 6 Kredytobiorcy przysługuje prawo odstąpienia od niniejszej umowy kredytu lub w przypadku umów zawartych poza siedzibą sprzedawcy lub na odległość – od umowy kupna – sprzedaŜy, co skutkuje jednoczesnym odstąpieniem od umowy kredytu, w terminie 10 dni, a w przypadku umowy zawartej „na odległość”, w terminie 14 dni od daty jej zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie pod wskazanym przez Bank adresem oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. W tym samym terminie Kredytobiorca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Banku: a) opłaty przygotowawczej (…) b) róŜnicy pomiędzy ceną towaru a pierwszą wpłatą, za wyjątkiem przypadków równoczesnego odstąpienia od umowy kupna – sprzedaŜy, kiedy Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrócenia towaru Sprzedawcy (…) [§ 5 pkt. 4 wzorca (k…)]. - wzorzec t/uk/lb/ek/std/05 - wersja standardowa on – line i off – line (k. 380), wprowadzony Zarządzeniem LB (CF) 94/2008 z dnia 2 września 2008 r. (k. 379) stosowany od dnia 3 września do dnia 13 października 2008 r. (k. 370). W przypadku umowy kredytu zawartej poza lokalem Sprzedawcy, Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od niniejszej umowy kredytu w terminie 10 dni od daty jej zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. Odstępując od umowy kredytu Klient zobowiązany jest dokonać zapłaty na rzecz Banku opłaty przygotowawczej, o której mowa w § 3 ust. 1. W przypadku umowy kredytu zawartej poza lokalem Sprzedawcy lub na odległość, Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od niniejszej umowy kredytu w terminie 14 dni od daty jej zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. (…) W przypadku zawarcia umowy kupna – sprzedaŜy poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość, Klientowi – za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 5 i 6 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za produkt niebezpieczny z dnia 2.03.2000 r. – przysługuje prawo do odstąpienia od tej umowy, co skutkuje odstąpieniem od umowy kredytu (§ 5 pkt 4 wzorca). - wzorzec t/uk/lb/ek/std/06 (k. 373) wprowadzony Zarządzeniem LB 104/2008 z dnia 7 października 2008 r. (k. 371), stosowany od dnia 14 października 2008 r. (k. 370). W przypadku umowy kredytowej zawartej w lokalu Sprzedawcy, Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od niniejszej umowy kredytu w terminie 10 dni od daty zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. Odstępując od umowy kredytu Klient zobowiązany jest dokonać zapłaty na rzecz Banku opłaty przygotowawczej (…). W przypadku kredytu zawartej poza lokalem Sprzedawcy lub na odległość, Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od niniejszej umowy kredytu w terminie 14 dni od daty jej zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. (…) W przypadku zawarcia umowy kupna – sprzedaŜy poza lokalem przedsiębiorcy lub na odległość, Klientowi - za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 5 i 16 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za produkt niebezpieczny z dnia 2.03.2000 roku – przysługuje prawo do odstąpienia od tej umowy, co skutkuje odstąpieniem od umowy kredytu (§ 5 pkt 4 wzorca). b) Warunki odstąpienia od umowy zawarte we wzorcach umów kredytu na zakup towarów i usług sporządzonych odręcznie na formularzu. 7 - wzorzec t/uk/lb/ek/rec/02 - umowa kredytu na zakup towarów i usług – wersja standardowa ręczna (k. 465), wprowadzony Zarządzeniem nr 44/2007 (k. 462), stosowane od dnia 6 listopada 2007 r. do dnia 3 marca 2008 r. (k. 452). JeŜeli niniejszy kredyt podlega przepisom Ustawy o kredycie konsumenckim lub umowa została zawarta poza lokalem Sprzedawcy , Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od umowy kredytu w terminie 10 dni, a w przypadku umowy zawartej „na odległość”, w terminie 14 dni od daty jej zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie pod wskazanym przez Bank adresem oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. W tym samym terminie Kredytobiorca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Banku: a) w przypadku kredytu podlegającemu przepisom Ustawy o kredycie konsumenckim - opłaty przygotowawczej, o której mowa w § 2, ust 1 pkt 1 oraz b) róŜnicy pomiędzy ceną towaru a pierwszą wpłatą, za wyjątkiem przypadku równoczesnego odstąpienia od umowy kupna – sprzedaŜy, kiedy Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrócenia towaru Sprzedawcy (…) (§ 3 pkt 4 – pozostałe postanowienia). - wzorzec t/uk/lb/ek/rec/03 - umowa kredytu na zakup towarów i usług – wersja standardowa ręczna (k. 459), wprowadzony Zarządzeniem nr 20/2008 (k. 458), stosowany od dnia 4 marca 2008 r. do dnia 6 października 2008 r. (k. 452). Treść § 3 pkt 4 ww. wzorca analogiczna z § 3 pkt 4- t/uk/lb/ek/rec/02 - wzorzec t/uk/lb/ek/rec/04 - umowa kredytu na zakup towarów i usług – wersja standardowa ręczna (k. 455), wprowadzony Zarządzeniem nr 104/2008 z dnia 7 października 2008 r. (k. 453), stosowany od dnia 7 października 2008 r. (k. 452). Treść § 3 pkt 4 ww. wzorca analogiczna z § 5 pkt 4 wzorca t/uk/ek/std/05. - wzorzec t/uk/lb/ek/bpr/02 - umowa kredytu na zakup towarów i usług oferowanego w kanale sprzedaŜy bezpośredniej (k. 491), wprowadzone Zarządzeniem nr 44/2007 z dnia 6 listopada 2007 r. (k. 488), stosowany od dnia 6 listopada 2007 r. do dnia 3 marca 2008 r. (k. 452). Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od umowy kredytu lub zawartej ze Sprzedawcą umowy kupna – sprzedaŜy, co skutkuje jednoczesnym odstąpieniem od umowy kredytu, w terminie 10 dni od daty otrzymania podpisanego przez Bank oświadczenia o zaakceptowaniu wniosku kredytowego (egzemplarza umowy kredytu) pod warunkiem złoŜenia w tym terminie pod wskazanym przez Bank adresem oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu W tym samym terminie Kredytobiorca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Banku róŜnicy pomiędzy ceną towaru a pierwszą wpłatą, za wyjątkiem przypadku równoczesnego odstąpienia od umowy kupna – sprzedaŜy, kiedy Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrócenia towaru Sprzedawcy [§ 2 pkt. 13 – pozostałe postanowienia ]. - wzorzec t/uk/lb/ek/bpr/03 - umowa kredytu na zakup towarów i usług oferowanego w kanale sprzedaŜy bezpośredniej (k. 480), wprowadzony Zarządzeniem nr 20/2008 z dnia 4 marca 2008 r. (k. 479), stosowany od dnia 4 marca 2008 r. do dnia 6 października 2008 r. (k. 452). Treść § 2 pkt 13 ww. wzorca analogiczna do § 2 pkt 13 t/uk/lb/ek/bpr/02 8 - wzorzec t/uk/lb/ek/bpr/04 - umowa kredytu na zakup towarów i usług oferowanego w kanale sprzedaŜy bezpośredniej (k. 470), wprowadzony Zarządzeniem nr 104/2008 z dnia 7 października 2008 r. (k. 468), stosowany od dnia 7 października 2008 r. (k. 452). Treść § 2 pkt 13 ww. wzorca analogiczna do t/uk/ek/std/05 c) Warunki odstąpienia od umowy zawarte we wzorcach umów kredytu na zakup towarów i usług stosowane u Partnerów sieciowych. sieć Accord. - wzorzec t/uk/lb/ek/lm/04 - umowa kredytu na zakup towarów i usług (k. 413), wprowadzony Zarządzeniem nr 44/2007 z dnia 6 listopada 2007 r. (k. 411), stosowany od dnia 8 listopada 2007 r. do dnia 13 października 2008 r. (k. 403). Treść § 5 pkt 4 ww. wzorca analogiczna do treści § 5 pkt 4 wzorca t/uk/ek/std/03 - wzorzec t/uk/lb/ek/lm/05 - umowa kredytu na zakup towarów i usług (k. 407), wprowadzony Zarządzeniem nr 104/2008 z dnia 7 października 2008 r. (k. 405), stosowany od dnia 14 października 2008 r. (k. 403). Kredytobiorcy przysługuje prawo do odstąpienia od niniejszej umowy kredytu w terminie 10 dni od daty jej zawarcia, pod warunkiem złoŜenia w tym terminie oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu. Odstępując od umowy kredytu Klient zobowiązany jest dokonać zapłaty na rzecz Banku opłaty przygotowawczej (…) (§ 4 pkt 4 wzorca). sieć Tesco. - wzorzec t/ukt/lb/ek/tes/04 – umowa kredytu na zakup towarów i usług (k. 429), wprowadzony Zarządzeniem nr 44/2007 z dnia 6 listopada 2008 r. (k. 426), stosowany od dnia 8 listopada 2007 r. do dnia 11 sierpnia 2008 r. (k. 403). Treść § 5 pkt 4 ww. wzorca analogiczna do treści § 5 pkt 4 wzorca t/uk/ek/std/03 - wzorzec t/ukt/lb/ek/tes/05 – umowa kredytu na zakup towarów i usług (k. 421), wprowadzony Zarządzeniem nr 104/2008 z dnia 7 października 2008 r. (k. 419), stosowany od dnia 14 października 2008 r. (k. 403). Treść § 5 pkt 4 wzorca analogiczna do § 4 pkt 4 wzorca t/uk/lb/ek/lm/05 sieć Carrefour. - wzorzec t/uk/lb/ek/car/04 - umowa kredytu na zakup towarów i usług (k. 443), wprowadzony Zarządzeniem nr 44/2007 z dnia 6 listopada 2007 r. (k. 440), stosowany od dnia 8 listopada 2007 r. do dnia 21 grudnia 2008 r. (k. 403). Treść § 5 pkt 4 ww. wzorca analogiczna do treści § 5 pkt 4 wzorca t/uk/ek/std/03 9 - wzorzec t/uk/lb/ek/car/05 - umowa kredytu na zakup towarów i usług (k. 435), wprowadzony Zarządzeniem nr 131/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. (k. 434), stosowany od dnia 22 grudnia 2008 r. (k. 403). Treść § 5 pkt 4 ww. wzorca analogiczna do treści § 5 pkt 4 wzorca t/uk/lb/ek/lm/05. Ponadto, Prezes UOKiK ustalił, w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. stosował następujące wzory oświadczenia o odstąpieniu od niniejszej umowy: - wzór t/odst/komp/01 (k. 402) - okres obowiązywania do 27 czerwca 2008 r. (k. 370), - wzór t/odst/komp/02 (k. 401) - okres obowiązywania od 28 czerwiec 2008 r. do 23 lipca 2008 r. (k. 370), - wzór t/odst/komp/03 (k. 400) – okres obowiązywania od 24 lipca 2008 r. do 2 września 2008 r. (k. 370), - wzór t/odst/komp/04 (k. 399) - okres obowiązywania od 3 września 2008 r. (k. 370). Przeprowadzona analiza ww. wzorców umów kredytu na zakup towarów i usług wskazuje, iŜ następujące wzorce Banku: 1. t/uk/ek/std/03 – umowa na zakup towarów i usług – wersja standardowa on – line i off – line; 2. t/uk/ek/std/04 – umowa na zakup towarów i usług – wersja standardowa on – line i off – line; 3. t/uk/lb/ek/rec/02 - umowa kredytu na zakup towarów i usług – wersja standardowa ręczna; 4. t/uk/lb/ek/rec/03 - umowa kredytu na zakup towarów i usług – wersja standardowa ręczna; 5. t/uk/lb/ek/bpr/02 - umowa kredytu na zakup towarów i usług oferowanego w kanale sprzedaŜy bezpośredniej; 6. t/uk/lb/ek/bpr/03 - umowa kredytu na zakup towarów i usług oferowanego w kanale sprzedaŜy bezpośredniej; 7. t/uk/lb/ek/lm/04 - umowa kredytu na zakup towarów i usług, stosowany w sieci Accord; 8. t/ukt/lb/ek/tes/04 – umowa kredytu na zakup towarów i usług, stosowany w sieci Tesco; 9. t/uk/lb/ek/car/04 - umowa kredytu na zakup towarów i usług, stosowany w sieci Carrefour, zawierały postanowienia zobowiązujące konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy kredytu na zakup towarów lub usług, na mocy której spełnienie świadczenia przez kredytodawcę następowało na rzecz podmiotu, od którego konsument nabył rzecz lub usługę, do zwrotu środków kredytu do Banku. Ponadto, przeprowadzona analiza wzorów oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu na zakup towarów i usług wskazuje, iŜ następujące wzorce: 1. - t/odst/komp/01; 2. - t/odst/komp/02; 3. - t/odst/komp/03, zawierały postanowienia zobowiązujące konsumentów do zwrotu środków kredytu do Banku, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy kredytu na zakup towarów lub usług, na mocy której spełnienie świadczenia przez kredytodawcę następowało na rzecz podmiotu, od którego konsument nabył rzecz lub usługę. 10 Jednocześnie, Prezes UOKiK ustalił, iŜ następujące wzorce umów kredytu na zakup towarów i usług: 1. t/uk/ek/std/05; 2. t/uk/lb/ek/std/06; 3. t/uk/lb/ek/rec/04 4. t/uk/lb/ek/bpr/04; 5. t/uk/lb/ek/lm/05; 6. t/ukt/lb/ek/tes/05; 7. t/uk/lb/ek/car/05, jak równieŜ wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu na zakup towarów i usług - t/odst/komp/04, nie zawierały postanowień zobowiązujących konsumentów do zwrotu środków kredytu do Banku, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy kredytu na zakup towarów lub usług, na mocy której spełnienie świadczenia przez kredytodawcę następowało na rzecz podmiotu, od którego konsument nabył rzecz lub usługę. Prezes Urzędu zwaŜył, co następuje: W ocenie Prezesa Urzędu, analiza wzorców umów kredytu na zakup towarów i usług, stosowanych przez Bank w okresie od 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. jak równieŜ wzorów oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu na zakup towarów i usług wskazuje, iŜ Bank do dnia 21 grudnia 2008 r., stosował wzorce umów kredytu na zakup towarów i usług zawierające postanowienia zobowiązujące konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy kredytu na zakup towarów lub usług, na mocy której spełnienie świadczenia przez kredytodawcę następowało na rzecz podmiotu, od którego konsument nabył rzecz lub usługę, do zwrotu środków kredytu do Banku. Z zebranych w trakcie niniejszego postępowania informacji i dowodów wynika co prawda, iŜ Spółka podjęła działania zmierzające do wykonania nakazu zawartego w pkt II decyzji Prezesa UOKiK nr DDK 22/2007, polegające na zmianie większości wzorców umów kredytu na zakup towarów i usług oraz wzoru oświadczenia o odstąpieniu od ww. umowy, niezwłocznie po otrzymaniu pisma Prezesa UOKiK z dnia 13 czerwca 2008 r. o wszczęciu postępowania w sprawie nałoŜenia kary pienięŜnej, niemniej jednak Spółka w dalszym ciągu stosowała do dnia 21 grudnia 2008 r. wzorzec umowy kredytu na zakup towarów i usług w sieci Carrefour (t/uk/lb/ek/car/04) zawierający postanowienie zobowiązujące konsumentów do zwrotu środków kredytu do Banku, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy kredytu na zakup towarów lub usług, na mocy której spełnienie świadczenia przez kredytodawcę następowało na rzecz podmiotu, od którego konsument nabył rzecz lub usługę. Prezes UOKiK nie podzielił argumentacji Spółki, iŜ zmiana ww. wzorca stosowanego w sieci Carrefour wymagała dłuŜszego okresu z uwagi na konieczność wprowadzenia zmian w umowie o współpracy pomiędzy Bankiem a Carrefour Sp. z. o. o. W ocenie Prezesa UOKiK, LUKAS Bank S.A. mógł wprowadzić zmodyfikowane wzorce umów kredytowych znacznie wcześniej, aniŜeli tego dokonał, nawet jeśli ich wprowadzenie związane było ze zmianą umów o współpracy z przedsiębiorcami, od których konsumenci nabywali rzeczy lub usługi finansowane kredytem. Jednocześnie podkreślić naleŜy, Ŝe łączący przedsiębiorców stosunek kontraktowy nie moŜe wyłączyć ciąŜącego na przedsiębiorcy obowiązku wykonania ostatecznej decyzji Prezesa UOKiK. NaleŜy wskazać, Ŝe Bank w stanowisku wyraŜonym w piśmie z dnia 20 lutego 2008 r. 11 nie kwestionował faktu zobowiązywania konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy kredytu przeznaczonego na zakup towarów i usług, do zwrotu środków kredytu do Banku. W opinii Banku, przedstawionej w piśmie z dnia 20 lutego 2008 r., w sytuacji gdy umowa o współpracę pomiędzy kredytodawcą a podmiotem, od którego konsument nabył rzecz lub usługę, nie nakłada na ww. podmiot obowiązku zwrotu świadczenia na rzecz kredytodawcy, naleŜy przyjąć, Ŝe konsument odstępujący od umowy kredytu, jest zobowiązany do zwrotu świadczenia na zasadach ogólnych tj. bezpośrednio Bankowi. Zgodnie z poglądami doktryny 1 , przedsiębiorca powinien przystąpić do wykonania decyzji Prezesa UOKiK najpóźniej w dniu po uprawomocnieniu się tej decyzji. W niniejszej sprawie oznacza to, iŜ Spółka powinna przystąpić do wykonania tej decyzji najpóźniej dnia 19 stycznia 2008 r. Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, mimo treści decyzji Prezesa UOKiK nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r., Bank do dnia 21 grudnia 2008 r. zawierał z konsumentami umowy kredytu na zakup towarów i usług przy uŜyciu wzorców umowy zawierających postanowienia zobowiązujące konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy kredytu na zakup towarów lub usług, na mocy której spełnienie świadczenia przez kredytodawcę następowało na rzecz podmiotu, od którego konsument nabył rzecz lub usługę, do zwrotu środków kredytu do Banku. W związku z powyŜszym, okres od uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji do dnia jej wykonania tj. do dnia 22 grudnia 2008 r. wynosi 338 dni. Przytoczone w części ustalającej stan faktyczny dowody wskazują - w ocenie Prezesa UOKiK - jednoznacznie, iŜ LUKAS Bank S.A. nie wykonał nakazu zawartego w pkt II decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r., w której Prezes UOKiK uznał, iŜ działanie Banku polegające na stosowaniu wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu konsumenckiego oraz postanowień umów kredytowych przeznaczonych na zakup towarów lub usług, zobowiązujących konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odstąpienia od umowy, do zwrotu środków kredytu do Banku narusza art. 11 ust. 4 ukk i godząc w zbiorowe interesy konsumentów, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów oraz nakazał zaniechanie jej stosowania. NałoŜenie kary pienięŜnej Artykuł 107 uokik stanowi, iŜ Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na przedsiębiorcę karę pienięŜną w wysokości stanowiącej równowartość do 10.000 euro za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji. Nakładanie tych kar ma na celu przymuszenie do wykonania przez przedsiębiorcę m.in. decyzji Prezesa UOKiK, gdy decyzje te są prawomocne lub nadana im została klauzula natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 107 uokik przewiduje karalność za niewykonanie decyzji lub wyroków sądowych. Ww. artykuł stanowi, Ŝe Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na przedsiębiorców w drodze decyzji karę pienięŜną w wysokości stanowiącej równowartość do 10 000 euro za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji, natomiast art. 102 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 t.j), zwana dalej „poprzednią ustawą”, ustalał karę dzienną w granicach od 500 do 10 000 euro za kaŜdy dzień zwłoki. Obecnie obowiązujący przepis jest niewątpliwie korzystniejszy od art. 102, bowiem pomija dolną granicę kary dziennej, co umoŜliwia ustalenie kary na poziomie niŜszym niŜ 500 euro dziennie. 1 K. Kohutek, M. Sieradzka, Komentarz do art.107 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.07.50.331), LEX, 2008. 12 Na podstawie art. 102 poprzedniej ustawy, kary mogły być nakładane, w szczególności, w przypadku gdy decyzja o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazująca jej zaniechanie nie była wykonywana (art. 23c). Natomiast na podstawie art. 107 uokik Prezes UOKIK moŜe nałoŜyć karę, w szczególności, za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, wydanych na podstawie art. 26 uokik . Obie ustawy określały praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów w sposób toŜsamy (odpowiednio w art. 24 uokik i w art. 23a poprzedniej ustawy). W tej sytuacji, naleŜy przyjąć, Ŝe art. 107 uokik stanowi kontynuację normy prawnej zawartej w art. 102 poprzedniej ustawy, stanowiącej podstawę nakładania kar w przypadku niewykonania decyzji stwierdzającej stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Z powyŜszych względów, brak wyraźnego powołania w art. 107 uokik art. 23c poprzedniej ustawy, stanowiącego podstawę wydania przez Prezesa UOKiK decyzji w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, nie stanowi przeszkody dla nałoŜenia kary na przedsiębiorcę w niniejszym przypadku. NaleŜy wskazać, iŜ kary pienięŜne są podstawowym środkiem egzekucji decyzji Prezesa UOKiK, mają pełnić przede wszystkim funkcję represyjną za ich niewykonanie oraz zmusić przedsiębiorcę do jak najszybszej realizacji zawartych w tychŜe decyzjach dyspozycji. Aby nałoŜona na przedsiębiorcę kara pienięŜna była odpowiednio dotkliwa, winna być adekwatna do jego sytuacji ekonomicznej. Stosownie do treści art. 107 uokik , karę pienięŜną nakłada się za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji, licząc od daty wskazanej w decyzji. Z uwagi, iŜ uokik nie zawiera definicji zwłoki, zdaniem Prezesa UOKIK przyjąć naleŜy, iŜ wolą ustawodawcy było nadanie pojęciu zwłoka znaczenia analogicznego z pojęciem zwłoki jakim posługuje prawo cywilne. Zgodnie z art. 476 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) DłuŜnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeŜeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłuŜnik odpowiedzialności nie ponosi. W rozumieniu ww. artykułu przez zwłokę naleŜy zatem rozumieć kwalifikowaną postać opóźnienia w wykonaniu zobowiązania, z która mamy do czynienia gdy dłuŜnikowi moŜna postawić zarzut zawinienia. Biorąc pod uwagę wskazaną powyŜej konieczność spełnienia w przedmiotowej sprawie przesłanki podmiotowej do uznania opóźnienia za zwłokę tj. wykazania, iŜ opóźnienie nastąpiło z winny zobowiązanego, stwierdzić naleŜy, Ŝe określone w ww. przepisie naruszenie dokonane było w przedmiotowej sprawie co najmniej nieumyślnie. W ocenie Prezesa UOKiK podmioty profesjonalnie działające na rynku powinny zorganizować swoją działalność w sposób umoŜliwiający sprawne funkcjonowanie. W świetle wskazanego przez Spółkę powodu niewykonania decyzji Prezesa UOKiK z dnia nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. tj. nieprawidłowości występujące w dziale Spółki odpowiedzialnym za odbiór przesyłek pocztowych oraz przekazanie ich właściwym komórkom organizacyjnym Spółki, uzasadnione jest stwierdzenie, Ŝe działania Strony postępowania miały co najmniej charakter nieumyślny. Z treści art. 107 uokik wynika, Ŝe o zastosowaniu sankcji i jej wysokości decyduje w przypadku zwłoki w wykonaniu decyzji, Prezes UOKiK. Ustawa określa jedynie górną granice kary, odnoszoną do kaŜdego dnia zwłoki. Zgodnie z aktualnie obowiązującą ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na przedsiębiorców karę pienięŜną w wysokości do 10.000 euro za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji. 13 W niniejszej sprawie Prezes UOKiK postanowił nałoŜyć na LUKAS Bank S.A. karę pienięŜną w wysokości równowartości 600 euro za kaŜdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. Biorąc pod uwagę liczbę 338 dni zwłoki w wykonaniu tejŜe decyzji, całkowity wymiar kary wynosi równowartość 202 800 euro (słownie: dwieście dwa tysiące osiemset euro), co stanowi 6% kary maksymalnej jaką mógłby w niniejszej sprawie nałoŜyć Prezes UOKiK. Wartość euro podlega przeliczeniu wg zasad określonych w art. 5 uokik , tj. wg kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałoŜenia kary. Zgodnie z treścią ogłoszonej przez Narodowy Bank Polski Tabeli nr 254/A/NBP/2008 z dnia 31 grudnia 2008 r. średni kurs euro na dzień dnia 31 grudnia 2008 r. wyniósł 4.1724 PLN (ostatni kurs średni walut ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w roku 2008). Tym samym wysokość kary pienięŜnej po przeliczeniu na walutę polską, wynosi 846 162,72 zł (słownie: osiemset czterdzieści sześć tysięcy sto sześćdziesiąt dwa złote siedemdziesiąt dwa grosze). Przy miarkowaniu kary jako okoliczności obciąŜające wzięto pod uwagę, iŜ: - skutkami niewykonania przez LUKAS Bank S.A decyzji Prezesa UOKiK nr DDK 22/2007 z dnia 31 grudnia 2007 r. dotknięci być mogli wszyscy konsumenci, którzy zawarli z Bankiem umowę kredytu na zakup towarów i usług, pragnący skorzystać z przysługującego im, stosownie do regulacji zawartej w art. 11 ust 4 w zw. z ust. 1 ukk, uprawnienia do odstąpienia od umowy kredytu na zakup towarów lub usług. - kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów słuŜy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Spółka, jako podmiot o wieloletnim doświadczeniu w prowadzeniu działalności gospodarczej, powinna wiedzieć, Ŝe sposób jej postępowania moŜe godzić w interesy słabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. W związku z tym, od profesjonalisty, jakim jest LUKAS Bank S.A. zajmującego się od lat obsługą rynku detalicznego usług bankowych, budującego nowoczesną markę godną zaufania, moŜna i naleŜało oczekiwać, iŜ w przygotowaniu treści wzorców umów kredytowych oraz wzorów oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu uwzględni, zawarte w art. 11 ust. 4 ukk zasady zwrotu świadczenia przekazanego przez Bank podmiotowi, od którego konsument nabył rzecz lub usługę. Niewątpliwie przedsiębiorca posiadał zarówno środki, jak i wykwalifikowaną kadrę, mogącą dokonać wskazanych czynności. Ustalając wysokość kary jako okoliczności łagodzące wzięto natomiast pod uwagę, iŜ: - Spółka w trakcie niniejszego postępowania podjęła współpracę z Prezesem UOKiK w zakresie dostosowania treści wzorca umowy kredytu na zakup towarów i usług oraz wzoru oświadczenia o odstąpieniu od ww. umowy do treści pkt II decyzji Prezesa UOKiK z dnia 31 grudnia 2007 r. DDK 22/2007. W rezultacie podjętych z inicjatywy Banku konsultacji, Bank wprowadził zmiany w ww. wzorcu umowy oraz wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytu z uwzględnieniem sugestii przedstawionych, w trakcie niniejszego postępowania, przez Prezesa UOKiK; - Spółka, w trakcie niniejszego postępowania, nie negowała faktu nie wykonania przez nią pkt II decyzji Prezesa UOKiK z dnia 31 grudnia 2007 r. DDK 22/2007, równocześnie deklarując zrozumienie dla obowiązku wykonania prawomocnych decyzji Prezesa UOKiK (k. 145). Decydując o nałoŜeniu kary i jej wysokości wzięto pod uwagę wszystkie ww. okoliczności, jak i moŜliwości finansowe przedsiębiorcy. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałoŜenie skutkowało w przyszłości zapobieŜeniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony naleŜy teŜ 14 podkreślić wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, Ŝe odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary, naleŜy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. W ocenie Prezesa UOKiK kara wymierzona w tej wysokości jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK, kierując się potrzebą zdecydowanego przeciwdziałania stosowaniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów uznał, Ŝe orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla strony niniejszego postępowania. W tym przypadku kara powinna spełnić jednak przede wszystkim funkcję prewencyjną i wychowawczą, tak aby zapobiec w przyszłości naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyczyniając się do zapewnienia trwałego zaniechania naruszania przez Spółkę w przyszłości reguł odnoszących się do ochrony praw konsumentów. Dlatego teŜ biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes UOKiK postanowił, iŜ nałoŜenie kary pienięŜnej na LUKAS Bank S.A. jest celowe. Wobec powyŜszego orzeka się jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik , karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuje : LUKAS BANK S.A. Plac Orląt Lwowskich 1 53-605 Wrocław