DDI-55/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411/14/263/02/ES Warszawa, 2002-07-09 DECYZJA Nr DDI – 55/02 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyraŜa zgodę na koncentrację, polegającą na przejęciu przez Spółkę Monrefco GmbH z siedzibą w Neuwiewd (Niemcy) kontroli nad Spółką F. Jopek Ceramika Sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu. U Z A S A D N I E N I E W dniu 2 kwietnia 2002 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej organem antymonopolowym, wpłynęło dokonane w trybie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą antymonopolową, zgłoszenie zamiaru koncentracji przedsiębiorców, polegającej na przejęciu przez Spółkę Monrefco GmbH z siedzibą w Neuwiewd (Niemcy) kontroli nad Spółką F. Jopek Ceramika Sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu. Aktywny uczestnik niniejszej koncentracji, tj. Monrefco GmbH, jest spółką z grupy kapitałowej Imerys Group, prowadzącej działalność o zasięgu światowym na rynku wydobycia minerałów. Spółki z ww. Grupy sprzedają surowce dla przemysłu produktów ogniotrwałych, pigmenty i wypełniacze dla przemysłu papierniczego i specjalistycznego, ponadto produkują materiały izolacyjne i produkty ogniotrwałe oraz świadczą usługi inŜynierskie, związane z uŜywaniem tych produktów. Udział Grupy Imerys w rynku europejskim w odniesieniu do produktów dla przemysłu sanitarnego kształtuje się na poziomie ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) %. Ponadto Grupa Imerys importuje do Polski tzw. glinę przetworzoną wykorzystywaną w przemyśle wyrobów sanitarnych i przemyśle produktów ogniotrwałych. Jej udział w zakresie importu ww. surowca wynosi ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) %. 2 Monrefco GmbH, jako spółka holdingowa, prowadzi działalność za pośrednictwem spółek zaleŜnych m.in. w Niemczech, we Francji, Hiszpanii, Portugalii, Szwecji, Finlandii i Norwegii. Spółka zaleŜna ww. przedsiębiorcy, tj. Mircal Deutschland GmbH, handlująca surowcami dla przemysłu produktów ogniotrwałych, posiada pozycję dominującą na niemieckim rynku andaluzytu, z udziałem rynkowym ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) %. Ponadto, Monrefco GmbH, za pośrednictwem Imerys Minerals AB, posiada ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) % udział w szwedzkim rynku mielonego marmuru w zawiesinie, stosowanego w przemyśle papierniczym. W Polsce Monrefco GmbH, za pośrednictwem spółki zaleŜnej Plibrico, jest obecna na rynku materiałów ogniotrwałych, sprzedawanych jako części kompletnych systemów instalacyjnych dla przemysłu Ŝelaznego, stalowego i koksowniczego. Przedmiot działalności Spółki F. Jopek Ceramika Sp. z o.o. obejmuje kopalnictwo gliny i kaolinu, produkcję wyrobów ceramicznych technicznych oraz produkcję ceramiki budowlanej, jednakŜe do dnia dokonania niniejszego zgłoszenia ww. przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej. F. Jopek Ceramika jest spółką kontrolowaną przez osobę fizyczną, Pana Franciszka Jopek, który jest jednym z przodujących krajowych producentów ceramicznych materiałów ściennych i dachowych. Ponadto, Pan Franciszek Jopek działa na rynku ceramicznych wyrobów sanitarnych, a za pośrednictwem Zakładu Produkcyjnego Jopex jest obecny na krajowym rynku wydobycia gliny, osiągając ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) % udział w tym rynku. Obrót grupy kapitałowej Imerys Minerals w 2001 r. wyniósł (tajemnica przedsiębiorstwa) euro, natomiast obrót grupy kapitałowej, do której naleŜy F. Jopek Ceramika Sp. z o.o. wyniósł w 2001 r. ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) euro. Z dokonanej przez organ antymonopolowy analizy nadesłanego w niniejszej sprawie materiału wynika, Ŝe Monrefco GmbH zamierza przejąć bezpośrednią kontrolę nad F. Jopek Ceramika Sp. z o.o., a łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w 2001 r. przekroczył równowartość 50.000.000 euro. Transakcja ta spełnia zatem przesłanki przewidziane w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, uzasadniające obowiązek zgłoszenia niniejszej transakcji Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W przypadku planowanej koncentracji, w trybie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, zamiar taki zgłasza organowi antymonopolowemu 3 przedsiębiorca przejmujący kontrolę, który w świetle art. 94 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, jest jedyną stroną postępowania. W niniejszej sprawie obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji spoczywał zatem wyłącznie na Monrefco GmbH. Organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył, co następuje. Analiza przedmiotu działalności bezpośrednich uczestników koncentracji, wskazuje, iŜ rynkiem właściwym, na którym zamierzają działać ww. przedsiębiorcy, jest krajowy rynek surowców dla przemysłu ceramicznego, w szczególności rynek gliny. Glina stanowi podstawowy surowiec do produkcji płytek, materiałów ogniotrwałych oraz sanitariatów. Krajowy rynek gliny obejmuje dwa rodzaje gliny, mianowicie glinę nieprzetworzoną i tzw. glinę przetworzoną. Obecnie producenci wyrobów ceramicznych mają do wyboru dwie moŜliwości. Po pierwsze, mogą kupować glinę nieprzetworzoną, pochodzącą ze złóŜ zlokalizowanych na terenie całej Polski, a następnie mieszać ją i przetwarzać we własnym zakresie, w celu uzyskania parametrów surowca potrzebnych w ich produkcji. Największym krajowym producentem ww. gliny nieprzetworzonej jest Spółka JARO SA, która produkuje ok. 150 tys. ton tego surowca rocznie. Kolejnymi znaczącymi producentami gliny nieprzetworzonej, z produkcją na poziomie odpowiednio 30 tys. ton i 17 tys. ton rocznie, jest Kopalnia Węgla Brunatnego Turów oraz Spółka Ekoceramika Sp. z o.o. Na rynku wydobycia gliny działa równieŜ Opoczno S.A., jednakŜe wydobywana przez tę Spółkę glina jest przeznaczona wyłącznie na własny uŜytek, do produkcji płytek. Pozostali producenci gliny, w tym Zakład Produkcyjny Jopex, eksploatują glinę niskiej jakości, nieporównywalną pod względem parametrów technicznych, z gliną pochodzącą od ww. producentów. Drugim sposobem uzyskiwania przez producentów wyrobów ceramicznych surowców, alternatywnym dla kupowania gliny i przetwarzania jej we własnym zakresie, jest import tzw. gliny przetworzonej o odpowiednich parametrach, co w porównaniu z pierwszą moŜliwością zmniejsza koszty magazynowania, mieszania i kontroli jakości oraz braków związanych z róŜną jakością surowców. Glina przetworzona sprzedawana obecnie w Polsce pochodzi głównie z importu - z Ukrainy, Czech i Niemiec, a jej głównym dostawcą jest Spółka WBB Sibelco oraz 4 Stefan Schmidt i Fuchs, działający równieŜ w ramach WBB. Jedynym krajowym dostawcą gliny przetworzonej jest Spółka Ekoceramika Sp. z o.o., która dostarcza ok. 800 ton tego surowca, co w porównaniu z wielkością zuŜycia tego surowca w Polsce w 2001 r., szacowaną na poziomie 17 tys. ton, stanowi zaledwie ok. 4,5 %. Z ustaleń organu antymonopolowego wynika, Ŝe Spółka F. Jopek Ceramika Sp. z o.o. do chwili dokonania niniejszego zgłoszenia nie prowadziła Ŝadnej działalności gospodarczej, natomiast grupa kapitałowa, w ramach której funkcjonuje ten przedsiębiorca, za pośrednictwem Zakładu Produkcyjnego Jopex, wydobywa i sprzedaje glinę odbiorcom w postaci nieprzetworzonej. Odbiorcy mieszają i przetwarzają glinę, doprowadzając do uzyskania konkretnych parametrów potrzebnych w ich produkcji. Udział Zakładu Produkcyjnego Jopex w krajowym rynku ww. gliny w 2001 r. wyniósł ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) %. Grupa kapitałowa Imerys, w ramach której działa Monrefco GmbH i jej spółki zaleŜne, równieŜ wydobywa glinę, ale przetwarza ją we własnym zakresie. Odbiorcy Imerys otrzymują zatem produkt odmienny od produktu sprzedawanego przez Firmę Jopex. Dotychczasowa działalność ww. Grupy Imerys na krajowym rynku surowców dla przemysłu ceramicznego sprowadzała się do importu gliny przetworzonej. W 2001 r. ww. Grupa dostarczyła Spółce Pilch z Jasienicy (tajemnica przedsiębiorstwa) ton ww. surowca. Ponadto Imerys dokonała, za pośrednictwem Spółki Minex z siedzibą w Warszawie, importu (tajemnica przedsiębiorstwa) ton gliny przetworzonej, wykorzystanej w przemyśle wyrobów sanitarnych oraz produktów ogniotrwałych. Około (tajemnica przedsiębiorstwa) ton surowca sprowadzono dla Vesuvius Skawina, w celu jego bezpośredniego wykorzystania w zastosowaniach ogniotrwałych. Udział Imerys Group w krajowym rynku gliny przetworzonej w 2001 r. wyniósł ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) %. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, Ŝe Prezes Urzędu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, o ile w jej wyniku nie dojdzie do powstania lub umocnienia pozycji dominującej na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. W ocenie organu antymonopolowego, w wyniku przedmiotowej transakcji nie dojdzie do powstania bądź wzmocnienia pozycji dominującej na rynku właściwym, bowiem zarówno bezpośredni uczestnicy planowanej koncentracji, jak i ich grupy kapitałowe, prowadziły dotychczas działalność w odmiennych segmentach rynku 5 właściwego, tzn. Grupa Imerys importowała glinę przetworzoną, zaś F. Jopek sprzedawał glinę nieprzetworzoną. Nie zachodzi zatem toŜsamość produktów sprzedawanych przez podmioty projektowanej transakcji. Jednocześnie, mając na względzie fakt, iŜ polski rynek gliny przetworzonej, którą zamierza produkować Monrefco GmbH, jest zdominowany przez import, uznać naleŜy, iŜ przedmiotowa koncentracja ma charakter prokonkurencyjny, bowiem produkcja oparta o lokalne złoŜa gliny zwiększy wydobycie surowców krajowych, a wykorzystanie dodatkowych surowców dostępnych Spółce oraz opracowanych przez Grupę Imerys technologii i know-how, umoŜliwi produkcję surowców odpowiadających oczekiwaniom jakościowym producentów wyrobów ceramicznych. W efekcie transakcji odbiorcy gliny uzyskają dodatkowe źródło zaopatrzenia, co w porównaniu z dotychczasowymi moŜliwościami, wpłynie na zmniejszenie kosztów produkcji, wynikających m.in. z kosztów transportu, magazynowania, mieszania i kontroli jakości glin. Wobec powyŜszego orzeka się jak w sentencji. Od niniejszej decyzji stronie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu antymonopolowego, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia decyzji. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Przemysłu i Infrastruktury Andrzej Graduszyński Otrzymują Pani Emilia Osiak Pan Marek Maciej Wiewiórski Wierzbowski i Wspólnicy Spółka Komandytowa ul. Nowogrodzka 68 02-014 Warszawa Pełnomocnicy Monrefco GmbH, Niemcy