DDF-60/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 28.11.2002 r. DDF1-411/27/02/MP DECYZJA nr DDF - 60/02 I. Na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przyjęciu zobowiązania Wnioskodawców, polegającego na niekonsolidowaniu, do dnia 1 maja 2004 r., działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółek naleŜących do grupy Provimi z działalnością spółek kontrolowanych przez CVC Capital Partners S.A. z siedzibą we Francji lub PAI Management S.A.S. z siedzibą we Francji lub spółek, na rzecz których CVC Capital Partners S.A. lub PAI Management S.A.S. świadczą usługi w zakresie doradztwa lub zarządzania, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez CVC Capital Partners S.A. oraz PAI Management S.A.S. łącznej kontroli nad Provimi S.A. z siedzibą we Francji. II. Na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkuencji i Konsumentów nakłada na CVC Capital Partners S.A. z siedzibą we Francji oraz PAI Management S.A.S. z siedzibą we Francji, obowiązek składania (w terminie), informacji i realizacji przyjętego zobowiązania, o którym mowa w punkcie I. UZASADNIENIE W dniu 19 sierpnia 2002 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszczął na wspólny wniosek CVC Capital Partners S.A. z siedzibą we Francji oraz PAI Management S.A.S. z siedzibą we Francji, zwane dalej odpowiednio CVC i PAI, na podstawie art. 44 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2 dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ochronie konkurencji, postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegającej na przejęciu łącznie przez CVC i PAI pośredniej kontroli nad Provimi S.A. z siedzibą we Francji, zwanej dalej Provimi. Z uzyskanych od CVC i PAI informacji wynika, Ŝe łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru koncentracji - przekroczył 50 mln EURO, natomiast Provimi w kaŜdym z dwóch lat poprzedzających zgłoszenie zamiaru koncentracji uzyskała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obrót przekraczający 10 mln EURO. Jednocześnie udział w rynku przedsiębiorców zamierzających dokonać przedmiotowej koncentracji przekracza 20%. Wobec spełnienia przesłanek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz niewystąpienia Ŝadnej z przesłanek wymienionych w art. 13 pkt 1 lit. a) i pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, na przedsiębiorcach przejmujących kontrolę spoczywał obowiązek zgłoszenia organowi antymonopolowemu zamiaru niniejszej transakcji. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji CVC naleŜy do grupy funduszy, świadczących usługi w zakresie zarządzania spółkami portfelowymi oraz w zakresie doradztwa na rzecz inwestycyjnych funduszy celowych. Na rynku polskim posiada pośrednio sześć spółek zaleŜnych prowadzących działalność w następujących branŜach: włókienniczej (1), papierniczej (3), samochodowej (1) i spoŜywczej (1). PAI naleŜy do grupy wiodących europejskich firm świadczących usługi doradztwa i zarządzania funduszami inwestycyjnymi. Fundusze inwestycyjne, którym doradza PAI, koncentrują się na przejęciach spółek z wykorzystaniem mechanizmu „dźwigni finansowej” oraz na inwestycjach mniejszościowych w rozwijających się sektorach rynku, takich jak telekomunikacja i technologie informacyjne. W Polsce jest obecny poprzez trzy pośrednio zaleŜne spółki prowadzące działalność w branŜy paszowej: Guyopasz Sp. z o.o. w Warszawie, Proxial Mazowsze S.A. w Iłowie i Proxial Pomorze S.A. w Wałczu, które łącznie 3 osiągnęły w 2001 r. udział w polskim rynku pasz przemysłowych ogółem w wysokości [tajemnica przedsiębiorstwa]. Provimi prowadzi działalność w sektorze pasz przemysłowych dla zwierząt gospodarskich oraz karmy dla zwierząt domowych. Do czerwca 2001 r. grupa Provimi wchodziła w skład grupy Eridania Beghin - Say we Francji. W wyniku jej restrukturyzacji, w oparciu o segmenty rynku rolno - spoŜywczego, wyodrębniły się cztery samodzielne holdingi organizujące i nadzorujące działalność grup spółek zaleŜnych zajmujących się jednorodną działalnością na rynku rolno - spoŜywczym. Obok Provimi są to następujące grupy: − Beghin - Say - zajmuje się produkcją i dystrybucją cukru oraz produktów pochodnych na potrzeby przemysłu spoŜywczego, do produkcji chemicznej, biochemicznej i farmaceutycznej, − Cereol - prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji olejów roślinnych oraz produkcji protein i lecytyny (spółka ta jest właścicielem Zakładów Przemysłu Tłuszczowego „Kruszwica” S.A. w Kruszwicy), − Cerestar - koncentruje się na produkcji skrobi i produktów pochodnych dla przemysłu farmaceutycznego, chemicznego i papierniczego. Podmiotem dominującym nad powyŜszymi holdingami jest spółka Edison S.p.A. we Włoszech. Działalność poszczególnych grup kontrolowanych przez spółkę Edison jest wzajemnie niezaleŜna i nie podlega Ŝadnej koordynacji na poziomie spółki dominującej. Grupa Provimi posiada 75 zakładów produkcyjnych w 25 krajach na całym świecie, a jej udział w światowym rynku pasz wynosi ok. [tajemnica przedsiębiorstwa]. Na rynku polskim prowadzi działalność za pośrednictwem spółek zaleŜnych: Provimi Polska Holding Sp. z o.o. w Osnowie, Provimi Polska Olsztynek Sp. z o.o. w Olsztynku, Provimi Polska Tworóg Sp. z. o.o. w Tworogu i Dana Feed Polska Sp. z o.o. w Zielonej Górze. Provimi Polska posiada udziały w trzech spółkach, tj.: Provimi Polska Białystok Sp. z o.o. w Białymstoku, Provimi Polska Dobrzelin Sp. z o.o. w Dobrzelinie i Provimi Polska Bieganów Sp. z o.o. w Bieganowie. Ponadto po zrealizowaniu transakcji przejęcia pośredniej kontroli nad Rolimpex S.A. w Warszawie, (decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr DDF1-411/49/02/MP z dnia 8 lipca 2002 r.), będzie dysponowała jeszcze 12 wytwórniami pasz, z tego czterema w województwie kujawsko-pomorskim i po jednej w województwach: zachodnio - pomorskim, śląskim, warmińsko - mazurskim, podlaskim, wielkopolskim, łódzkim, lubuskim i podkarpackim. Udział grupy Provimi w polskim rynku pasz przemysłowych ogółem w 2001 r. wyniósł ok. [tajemnica przedsiębiorstwa], a po 4 zrealizowaniu transakcji przejęcia kontroli na spółką Rolimpex S.A., udział ten zwiększy się do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa]. Opis i przyczyny transakcji Przedmiotowa koncentracja polegać będzie na pośrednim przejęciu przez CVC i PAI łącznej kontroli nad Provimi poprzez nabycie akcji dopuszczonych do publicznego obrotu. Planowana transakcja przebiegać będzie w dwóch etapach: – nabycie przez Provimlux Investmens S.A. w Luksemburgu, kontrolowaną łącznie (pośrednio) przez kilka funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez CVC i PAI, 53,66% kapitału akcyjnego dającego 56,96% praw głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy Provimi, od jej przedsiębiorcy dominującego - spółki Edison S.p.A. Provimlux Investmens S.A. jest spółką holdingową, która ma słuŜyć jako wehikuł korporacyjny, umoŜliwiający przejęcie Provimi. Etap ten przeprowadzony zostanie zatem jako transakcja pakietowa poza sesją giełdy, – ogłoszenie przez Provimlux Investmens S.A. publicznej oferty nabycia pozostałych akcji Provimi. Po zamknięciu publicznej oferty nabycia akcji inwestorzy nie planują podwyŜszenia swojego udziału w Provimi ani wycofania akcji Spółki z obrotu giełdowego. Jak podają CVC i PAI, przyczyną przedmiotowej koncentracji jest [tajemnica przedsiębiorstwa]. Zdaniem Wnioskodawców, z punku widzenia polskich spółek grupy Provimi przedmiotowa koncentracja nie będzie miała znaczącego wpływu na ich działalność na rynku polskim z uwagi na fakt, iŜ zaangaŜowanie CVC i PAI w działalność grupy Provimi ograniczy się do pasywnego nadzoru inwestycyjnego, a polskie spółki będą traktowane jak spółki portfelowe tych funduszy. Rynek właściwy, na który koncentracja wywiera wpływ W myśl art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panują zbliŜone 5 warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Biorąc pod uwagę określone wyŜej kryteria ustawowe organ antymonopolowy uznał, iŜ rynkiem właściwym, na który przedmiotowa koncentracja wywiera wpływ w aspekcie produktowym, jest rynek pasz przemysłowych, w tym mieszanek paszowych i koncentratów paszowych (łącznie z premiksami) ogółem, zaś w aspekcie geograficznym rynek polski. Organ antymonopolowy na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, Instytutu Gospodarki śywnościowej i Ekonomiki Rolnictwa oraz informacji zawartych w zgłoszeniu ustalił, iŜ udział (w %) w rynku polskim Grupy Provimi (łącznie z Rolimpex S.A.) i polskich spółek pośrednio zaleŜnych od PAI w 2001 r. w zakresie produkcji poszczególnych pasz wynosił: Grupa asortymentowa pasz Polskie spółki, zarządzane przez PAI Grupa Provimi Udziały łączny pasze przemysłowe ogółem mieszanki ogółem koncentraty (łącznie z premiksami) ogółem [tajemnica przedsiębiorstwa] Struktura rynku właściwego, na który koncentracja wywiera wpływ Według danych Głównego Urzędu Statystycznego produkcja pasz przemysłowych w Polsce wyniosła w 2000 r. 4275 tys. ton, z czego 3800 tys. ton stanowiły mieszanki średniobiałkowe, a 400 tys. ton koncentraty wysokobiałkowe. Według szacunków Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki śywnościowej (dane IERiGś Rynek pasz, kwiecień 2002 ) produkcja pasz przemysłowych w 2001 r. wynosiła 4580 tys. ton, z czego 4060 tys. ton stanowiły mieszanki średniobiałkowe, a 445 tys. ton koncentraty wysokobiałkowe. Instytut przewiduje utrzymanie w 2002 r. produkcji pasz przemysłowych na poziomie zbliŜonym do osiągniętego w 2001 r. (około 4570 tys. ton, w tym 4020 tys. ton mieszanek średniobiałkowych i 475 tys. ton koncentratów wysokobiałkowych). Krajowy rynek mieszanek paszowych i koncentratów jest aktualnie chroniony cłami w wysokości ok. 20% (z wyjątkiem niektórych asortymentów). Bariera ta oraz koszty transportu powodują, Ŝe import wymienionych produktów jest nieznaczny. Sytuacja ta moŜe ulec zmianie w wyniku zniesienia barier celnych w momencie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Wówczas o opłacalności importu będą decydowały jedynie ceny pasz i 6 koncentratów w krajach Unii oraz koszty transportu. W szczególności moŜe nastąpić wzrost importu koncentratów, dla którego opłacalności koszty transportu mają mniejsze znaczenie. W strukturze podmiotowej rynku pasz przemysłowych dla zwierząt hodowlanych przewaŜają firmy małe. Na 715 firm działających na tym rynku, 54 naleŜą do grupy zatrudniających powyŜej 49 pracowników, 167 do grupy zatrudniających od 10 do 49 pracowników i 494 do grupy zatrudniających do 9 pracowników (dane według stanu na koniec 1999 r. podane przez IERiGś, „ Rynek pasz”, kwiecień 2002 ). Według IERiGś struktura ta nie uległa w ciągu ostatnich 2 lat istotnym zmianom. Instytut w swoich opracowaniach przewiduje jednak wzrost koncentracji produkcji wynikający m.in. ze zmniejszania się liczby najmniejszych producentów pasz. Tendencja taka jest obserwowana w krajach naleŜących do Unii Europejskiej, dysponujących juŜ aktualnie znacznie wyŜszym poziomem koncentracji produkcji w przemyśle paszowym niŜ Polska. W toku przeprowadzonego postępowania organ antymonopolowy ustalił, iŜ przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji na rynku polskim spotykają się z konkurencją zarówno znanych zagranicznych producentów pasz, takich jak: Cargill w USA (Cargil Polska Sp. z o.o. w Warszawie), Dossche w Belgii (Dossche Poland Sp. z o.o. w Kaliszu), Land O'Lake w USA (Land O'Lake Ltd. Sp. z o.o. i Land O'Lake S.A. w Warszawie), De Heus Brokking Koudijs w Holandii (Koudijs Pasze Sp. z o.o. w Łęczycy), Hendrix w Holandii (Trouw Nutrition Polska Sp. z o.o. w Grodzisku Mazowieckim), jak i firm polskich: Wytwórni Pasz „Wipasz” Sp. z o.o. w Wadągu, Wytwórni Pasz „Piast” w Lewkowicach, Golpasz S.A. w Golubiu Dobrzyniu, Wytwórni Pasz i Koncentratów „Tasomix” Nowe Skalmierzyce, „Neorol” Sp. z o.o. w śerkowie, czy PPH „Spomis” w Gołańczy. Na podstawie materiału zebranego w sprawie i powyŜszych ustaleń organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Przedmiotowa koncentracja ma charakter eksterytorialny, jednakŜe z uwagi na fakt, iŜ jej bezpośredni uczestnicy posiadają w Polsce spółki pośrednio zaleŜne i spółki, którymi zarządzają podlega obowiązkowi zgłoszenia Prezesowi Urzędu, gdyŜ zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy wywołuje skutki na terytorium RP. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji organ antymonopolowy w drodze decyzji wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, gdy po spełnieniu przez 7 przedsiębiorców zamierzających dokonać koncentracji określonych warunków lub przyjęcia ich zobowiązania nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca na rynku i wskutek czego konkurencja na tym rynku nie zostanie istotnie ograniczona. W myśl z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40%. Przedstawione ustalenia wskazują, Ŝe w wyniku planowanej koncentracji jej uczestnicy osiągną udział w produkcji pasz przemysłowych wynoszący ok. [tajemnica przedsiębiorstwa], w produkcji mieszanek paszowych ok. [tajemnica przedsiębiorstwa], natomiast w zakresie produkcji koncentratów (łącznie z premiksami) ok. [tajemnica przedsiębiorstwa]. Udział ten, zbliŜa się do poziomu rodzącego domniemanie pozycji dominującej (ok. 40%) Wprawdzie, biorąc pod uwagę przedstawioną wyŜej strukturę rynku, (na rynku tym funkcjonuje kilkuset producentów pasz), przedsiębiorcy ci będą spotykać się z konkurencją ze strony krajowych i zagranicznych producentów, ale kaŜdy z nich posiada znacznie mniejszą od uczestników koncentracji pozycję rynkową. Z uwagi na istniejące bariery celne, do dnia wejścia Polski do Unii Europejskiej zarówno rynek mieszanek paszowych jak i rynek koncentratów (premiksów) naleŜy traktować jako rynek krajowy. Wraz z przystąpieniem Polski do Unii nastąpi otwarcie rynku na konkurencję zewnętrzną. W szczególności oczekiwać moŜna zwiększonego importu w odniesieniu do koncentratów paszowych, gdyŜ w ich przypadku koszty transportu odgrywają mniejszą rolę. Podobne stanowisko prezentuje Komisja Europejska w decyzji wyraŜającej zgodę na przeprowadzenie przedmiotowej transakcji 1 wskazując, iŜ rynek mieszanek paszowych ma charakter krajowy, poniewaŜ dostawcy konkurują poprzez punkty dostaw na poziomie krajowym, popyt kształtowany jest w istotny sposób w zaleŜności od charakteru popytu krajowego, a koszty transportu są wysokie, co ogranicza odległości, na jakie pasza kompletna moŜe być transportowana po ekonomicznie uzasadnionych kosztach. Natomiast rynek premiksów (koncentratów przyp. UOKiK) ma charakter światowy z powodu niskich kosztów transportu, braku barier celnych i względnej jednorodności produktów. Biorąc powyŜsze pod uwagę organ antymonopolowy przyjął, wyraŜone pismem z dnia 27 listopada 2002 r., zobowiązanie CVC i PAI, polegające na niekonsolidowaniu, do dnia 1 Decyzja COMP/M 2956 - CVC / PAI EUROPE / PROVIMI z dnia 26 października 2002 r. 8 1 maja 2004 r., działalności Provimi na terytorium Polski z działalnością prowadzoną przez spółki portfelowe kontrolowane przez CVC lub PAI, lub spółki, na rzecz których CVC lub PAI świadczą usługi w zakresie doradztwa i zarządzania. Biorąc powyŜsze pod uwagę naleŜy przyjąć, iŜ przedmiotowy zamiar koncentracji spełnia przesłanki art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji, stąd orzeczono jak w sentencji I. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do sądu antymonopolowego - za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Wojtkiewicz Dyrektor Departamentu Instytucji Finansowych, Usług i Rolnictwa Otrzymuje: CVC Capital Partners S.A. oraz PAI Management S.A.S.