DDI-103/2002

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW L.dz. DDI-2-411-17/740/02/ML Warszawa, dn. 26 listopada 2002 r. DECYZJA Nr DDI 103/2002 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 1 oraz art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na nabyciu przez Innova/98 STK, LLC z siedzibą w Dover, stan Delevare w USA 42% udziałów Vision Netvork Polen Holding B.V. z siedzibą w Hadze w Holandii. UZASADNIENIE W dniu 4 października 2002 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji przedsiębiorców, polegającej na nabyciu przez Innova/98 STK, LLC z siedzibą w Dover (dalej Innova), stan Delevare w USA 42% udziałów Vision Netvork Polen Holding B.V. z siedzibą w Hadze w Holandii (dalej Vi- sion). W związku z tym, iŜ: - spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające obowiązek zgłoszenia zamia- ru koncentracji, bowiem łączny obrót ww. przedsiębiorców w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekraczał wartość określoną w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej zwanej teŜ ustawą antymo- nopolową), tj. 50 mln. Euro, - nabycie udziałów innego przedsiębiorcy, powodujące uzyskanie co najmniej 25% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników jest jednym ze sposobów koncentracji, określonym w art. 12 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, - nie występuje w tej sprawie, Ŝadna okoliczność z katalogu przesłanek wymienio- nych w art. 13 ww. ustawy, powodująca odstąpienie od konieczności zgłoszenia koncentracji, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie w powyŜszej sprawie, o czym powiadomił stronę pismem z dnia 21 października 2002 r. Umowa pomiędzy Innova, a Vision została podpisana 23 września 2002 r., a zgło- szenie zamiaru koncentracji nadano w Urzędzie Pocztowym w dniu 2 października 2 2002 r. Tym samym nie został zachowany siedmiodniowy termin przewidziany w ustawie antymonopolowej, na dokonanie zgłoszenia zamiaru koncentracji. Przyczyny i opis koncentracji Koncentracja polega na nabyciu udziałów spółki Vision przez niŜej wymienione fundusze kapitałowe: 1) Innova - 42% udziałów, 2) Technologieholding Central and Eastern European Fund NV - 12% udziałów, 3) Technologieholding Central and Eastern European Parallelfund BV - 6% udzia- łów, 4) Nova Polonia Private Equity Fund LLC - 24% udziałów, 5) Nederlandse Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden - 16% udziałów. Vision jest właścicielem Śląskiej Telewizji Kablowej Sp. z o.o. (dalej ŚTK) i Śląskiej Telewizji Kablowej Zabrze Sp. z o.o. (dalej ŚTKZ). Spółki te świadczą usługi telewizji kablowej na terenie województwa śląskiego. Celem inwestycji jest restrukturyzacja finansowa i organizacyjna ww. spółek oraz finansowanie dalszego ich rozwoju. Nabycie udziałów przez inwestora finansowego, jakim jest Innova/98 STK ma umoŜliwić rozwój ŚTK i ŚTKZ, między innymi poprzez pozyskanie nowych klientów i wprowadzenie dodatkowych usług, w tym usługi dostępu do internetu. Opis przedsiębiorców biorących udział w koncentracji A/ Innova z siedzibą w Dover stan Delavare w USA. Innova/98 STK nie rozpoczęła jeszcze działalności, ma być spółką holdingową. Została utworzona przez Innova/98 L.P., prywatny fundusz kapitałowy w celu nabycia akcji Vision Networks Polen Holding B.V. Innova/98 L.P. (spółka matka Innova/98 STK) jest prywatnym funduszem kapitałowym. Jej działalność polega na długoterminowym inwestowaniu, jako udziałowiec lub akcjonariusz, własnego kapitału w spółki działające w Polsce i innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej. W Polsce Fundusze Kapitałowe Innova kontrolują: - MediPlast S.A. i MediPlast Trading Sp. z o.o. (produkcja mebli ogrodowych i stolików dziecięcych z tworzyw sztucznych), - Kids Play S.A. (centra zabaw dla dzieci), - Carman Polska Sp. z o.o. (sieć warsztatów samochodowych), - Ceramika Gres S.A. (produkcja płytek ceramicznych), - Liberty Poland (sprzedaŜ usług operatorów sieci GSM , sprzedaŜ sprzętu abonenckiego GSM, usługi napraw telefonów GSM), - L2Mobile (organizacja i obsługa techniczna kampanii promocyjnych i akcji marketingowych prowadzonych z uŜyciem SMS), - Linia 1 (usługi telefonii, dostępu do internetu, karty telefoniczne typu „pre-paid”). 3 Ponadto Fundusze Kapitałowe Innova posiadają udziały mniejszościowe w innych spół- kach działających w Polsce. Są to: - Beverly Hills Video LLC – prowadzenie sieci wypoŜyczalni i sprzedaŜy kaset vi- deo i płyt DVD, - AMG. Net – integracja systemów komputerowych, projektowanie stron i serwisów internetowych dla klientów korporacyjnych, - Confex AB – dystrybucja części zamiennych do samochodów, - Great Plains Software – sprzedaŜ pakietów oprogramowania do usprawniania za- rządzania przedsiębiorstwami, - Wszystko dla biura Sp. z o.o. – sprzedaŜ detaliczna i hurtowa artykułów biurowych i sprzętu wyposaŜenia biur przez sieć sklepów firmowych Office Depot, - Spółki Eastbrigde N.V. (produkcja i dystrybucja wody mineralnej Polska Nałę- czowianka, Mazowszanka. Dystrybucja towarów konsumocyjnych poprzez sieć domów handlowych DT Centrum, Smyk, Young Fashion i salonów EMPIK), - United Entertainment (prowadzenie sieci kręgielni wraz z towarzyszącą działalno- ścią gastronomiczną). B/ Vision Netvorks Polen Holding B.V. z siedzibą w Hadze w Holandii Vision jest spółką holdingową posiadającą bezpośrednio lub pośrednio udziały w Śląskiej Telewizji Kablowej Sp. z o.o. i Śląskiej Telewizji Kablowej Zabrze Sp. z o.o., tj. w spółkach świadczących usługi telewizji kablowej na terenie województwa śląskiego. Śląska Telewizja Kablowa Sp. z o.o. jest w 100% własnością Vision. Świadczy usługi w zakresie telewizji kablowej na terenie: Będzina, Bytomia, Gliwic, Czeladzi, Rudy Ślą- skiej, Rybnika, Świętochłowic, Tarnowskich Gór i śor. Śląska Telewizja Kablowa Zabrze Sp. z o.o. STK posiada 84% udziałów w ŚTKZ. ŚTKZ świadczy usługi w zakresie telewizji kablo- wej na terenie Zabrza. Ponadto Vision posiada 48,98% udziałów w spółce Polaris-Sat Sp. z o.o. Polaris-Sat Sp. z o.o. świadczyła usługi w zakresie telewizji kablowej. Jest obecnie likwidowana. Rynek właściwy W myśl art. 4 pkt. 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, prefe- rencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy - towar (rynek pro- duktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Zgodnie z definicjami zawartymi w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców: 4 a) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym (poziomym), jest kaŜdy rynek produktowy, na którym zaangaŜowani są co najmniej dwaj przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łącznego udziału w rynku geograficznym w wysokości większej niŜ 20%. Nie istnieje rynek wspólny, na którym zaangaŜowane są zarówno Innova jak i Vision. Innova jest nową spółką, która nie rozpoczęła jeszcze działalności. TakŜe fundusze inwe- stycyjne naleŜące do grupy Innova nie są inwestorami w spółkach działających na rynku telewizji kablowej. Zatem nie ma w przedmiotowej koncentracji rynku właściwego w uję- ciu horyzontalnym. b) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym (pionowym), jest kaŜdy rynek produktowy, jeŜeli równocześnie: - działa na nim co najmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji, - jest on równocześnie rynkiem zakupu lub sprzedaŜy (poprzedni lub następny szcze- bel obrotu), na którym działa którykolwiek z pozostałych przedsiębiorców uczest- niczących w koncentracji, - indywidualny lub łączny udział w rynku przedsiębiorców uczestniczących w kon- centracji na tych rynkach przekracza 30%, bez względu na to, czy aktualnie istnie- je powiązanie typu dostawca-odbiorca między tymi przedsiębiorcami. Mając na uwadze powyŜsze naleŜy uznać, iŜ w przedmiotowej sprawie brak jest rynku, na który koncentracja wywierałaby wpływ w układzie wertykalnym. c) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomerato- wym, jest kaŜdy rynek produktowy, na którym między przedsiębiorcami uczestniczą- cymi w koncentracji nie istnieją Ŝadne powiązania (układy) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji posiada więcej niŜ 40% udziału w jakimkolwiek rynku właściwym. W rozpatrywanej koncentracji nie istnieją rynki w układzie wertykalnym ani hory- zontalnym. Natomiast rynkiem konglomeratowym, a równocześnie rynkiem, na którym faktycznie odbywa się koncentracja jest rynek telewizji kablowej województwa śląskie- go , a w szczególności rejonów Bytomia, Czeladzi, Gliwic, Rudy Śląskiej, Rybnika, Świę- tochłowic, Tarnowskich Gór, Zabrza i śor. Na rynku tym działają ŚTK i ŚTKZ. Według szacunkowych danych przedstawionych przez zgłaszającego koncentrację, w trzech miastach udział ŚTK i ŚTKZ osiąga przynajmniej poziom 40% udziałów w ryn- ku: - Rybnik – Tajemnica przedsiębiorstwa , - Świętochłowice – Tajemnica przedsiębiorstwa , - Tarnowskie Góry – Tajemnica przedsiębiorstwa . Opis rynku telewizji kablowych Rynek telewizji kablowych to dynamicznie rozwijająca się część rynku mediów elektronicznych w Polsce. 5 Ponad 600 operatorów, zarządzających ponad 800 sieciami 1 posiada wpis do reje- stru Przewodniczącego KRRiT programów rozprowadzanych w sieciach telewizji kablo- wej. ZauwaŜyć moŜna stały wzrost liczby gniazd abonenckich –obecnie około 4 mln, zaś moŜliwości szacuje się na około 7 mln. Polska jest trzecim, co do wielkości rynkiem kablowym w Europie. Rynek ten zo- stał zdominowany przez kilkunastu największych operatorów: UPC, Aster City Cable, Multimedia Polska, Szel-Sat, Vectra, TVK Poznań, Dami, Toya, Małopolska TVK, Pe- trus. Około 30 firm działających na rynku telewizji kablowej obsługuje w swoich sieciach ponad 3 mln abonentów. Operatorzy telewizji kablowej dostarczając program korzystają z oferty progra- mowej zarówno nadawców nadających drogą satelitarną jak i naziemną. Od niedawna telewizje kablowe oferują swoim abonentom usługi internetowe, któ- rych świadczenie nie wymagają zezwoleń. Ze względu na duŜą liczbę oferowanych programów, operatorzy telewizji kablo- wych stosują pakietyzację, czyli grupowanie programów w zestawy i uzaleŜnienie opłat abonamentowych od zawartości dostarczanego pakietu. Na polskim rynku telewizji kablowych prowadzi inwestycje kapitał zagraniczny, głównie amerykański i kanadyjski. W przyszłości telewizje kablowe nabiorą większego znaczenia jako dystrybutor zintegrowanych usług telekomunikacyjnych. Dostarczanie programu telewizyjnego będzie jedynie częścią oferty obok usług telefonicznych, interne- towych, bankowych i innych. Obecnie wykupywane są najbardziej atrakcyjne sieci. Prefe- rowane są sieci w duŜych miastach, gdzie maleją koszty wykupu sieci, ale gdzie równieŜ abonent jest bardziej zamoŜny. Tab. 1 Operatorzy kablowi działający na obszarze województwa śląskiego 2 L.p Operator Miasta województwa śląskiego na terenie, których działa operator 1. UPC Telewizja Kablowa Sp. z o.o. War- szawa Będzin, Bieruń, Brzeszcze, Bytom, Chorzów, Czeladź, Czerwionka-Leszczyny, Częstochowa, Dąbrowa Górni- cza, Gliwice, Jastrzębie Zdrój, Katowice, Kęty, Knurów, Lędziny, Łaziska Górne, Mikołów, Piekary Śląskie, Pszczyna, Pszów, Radlin, Ruda Śląska, Rybnik, Ryduł- towy, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Tychy, Ustroń, Wodzisław Śląski, Zabrze, Zawiercie, śory 2. Śląska Telewizja Kablowa – obydwie spółki Będzin, Bytom, Czeladź, Miasteczko Śląskie, Ruda Ślą- ska, Rybnik, Świętochłowice, Tarnowskie Góry, Zabrze, śory 3. VECTRA S.A. Gdynia Bielsko-Biała, Cieszyn, Skoczów, Kuźnia Raciborska, Racibórz 4. PP-MUE TELPOL Chorzów Chorzów, Świętochłowice, Sosnowiec, Dąbrowa Górni- cza, 5. „ELSAT” Sp. z o.o. Ruda Śląska Ruda Śląska, Bytom, Bytom-Stroszek, Bytom- Szombierki, Radzionków 1 KRRiTV dysponuje informacjami dotyczącymi operatorów kablowych posiadających powyŜej 250 gniazdek abonenckich. 2 Na podstawie badań przeprowadzonych w 2002 r. przez Delegaturę UOKiK w Katowicach. 6 L.p Operator Miasta województwa śląskiego na terenie, których działa operator 6. TOYA Sp. z o.o. Łódź Mysłowice 7. SAT-MONT-SERVICE Choszczno Sosnowiec 8. Stream Communications Sp. z o.o. Kraków Jaworzno, Częstochowa 9. CzSM „NASZA PRACA” Częstochowa Częstochowa 10. WALDEX PMUE Sp. z o.o. Katowice Katowice, Bielsko-Biała 11. Bielsat.com Bielsko-Biała Bielsko-Biała, Czechowice-Dziedzice 12. SM Północ Częstochowa Częstochowa 13. PU „TELSAT” Częstochowa Częstochowa 14. BROKER-SERVICE śory śory, Gliwice 15. BTK „BESTKABEL” śywiec śywiec 16. SATEX Czerwionka-Leszczyny Czerwionka-Leszczyny 17. ALMA-SAT Gliwice Knurów 18. Myszkowska Telewizja Kablowa sp. z o.o. Myszków Myszków 19. DAMI Sp. z o.o. Radom Wola Miedźna, Sławków Wykres 1 Udział operatorów w rynku telewizji kablowej na obszarze woj. śląskiego w roku 2002 3 VECTRA S.A. Stream Communications Sp. z o.o. SAT-MONT-SERVICE TOYA Sp. z o.o. „ELSAT” Sp. z o.o. Śląska Telewizja Kablowa Sp. z o.o. PP-MUE TELPOL pozostali operatorzy UPC Telewizja Kablowa Sp. z o.o. Wykres 2 3 Na podstawie badań przeprowadzonych w 2002 r. przez Delegaturę UOKiK w Katowicach. 7 Pojemność sieci na terytorium woj. śląskiego (ilość mieszkań okablowanych przez operatora w stosunku do ilości mieszkań w miastach woj. śląskiego) 4 mieszkania nieokablowane UPC Telewizja Kablowa Sp. z o.o. Śląska Telewizja Kablowa Sp. z o.o. PP-MUE TELPOL VECTRA S.A. Stream Communications Sp. z o.o. pozostali operatorzy SAT-MONT-SERVICE TOYA Sp. z o.o. „ELSAT” Sp. z o.o. Największym operatorem jest na obszarze województwa śląskiego UPC Telewizja Kablowa Sp. z o.o. Drugim co do wielkości operatorem telewizji kablowej działającym na terenie tego województwa jest Śląska Telewizja Kablowa Sp. z o.o. i Śląska Telewizja Kablowa Za- brze Sp. z o.o. posiadające Tajemnica przedsiębiorstwa abonentów i Tajemnica przedsiębiorstwa okablowanych gospodarstw domowych. Biorąc pod uwagę liczbę abonentów na terenie województwa śląskiego wskazaną przez URTiP i liczbę abonentów posiadanych przez tego operatora, jego udział w rynku wynosi Tajemnica przedsiębiorstwa Analizując pozycję Śląskiej Telewizji Kablowej i Śląskiej Telewizji Kablowej Zabrze na rynku województwa śląskiego z uwzględnieniem faktycznej pojemności sieci, biorąc pod uwagę liczbę mieszkań na terenie województwa śląskiego i liczbę mieszkań okablowa- nych ustalono, iŜ udział w rynku wynosi Tajemnica przedsiębiorstwa Uczestnicy koncentracji na rynku właściwym dla sprawy PoniŜej przedstawiono przybliŜone udziały ŚTK i ŚTKZ w liczbie abonentów telewizji kablowej i satelitarnej w poszczególnych miastach, w których spółki te działają. Szacunki te oparte są na informacjach udzielonych przez Zarząd ŚTK. 4 Na podstawie badań przeprowadzonych w 2002 r. przez Delegaturę UOKiK w Katowicach. 8 Tab. 2 MIASTO Szacowany udział - abonenci telewizji kablowej i satelitarnej 5 Bytom 3% Czeladź 25% Ruda Śląska 35% Rybnik 40% Świętochłowice 43% Tarnowskie Góry 50% Zabrze 23% śory 20% Wielkość sprzedaŜy ŚTK i ŚTKZ (liczona m.in. jako łączna wartość sprzedaŜy spół- ek,) wyniosła Tajemnica przedsiębiorstwa PLN. Odbiorcami ŚTK/ŚTKZ są osoby prywatne (indywidualni odbiorcy) oraz spółdzielnie mieszkaniowe. Spółdzielnie płacą ŚTK/ŚTKZ za dostarczanie sygnału telewizyjnego programów ogólnie dostępnych tym mieszkańcom budynków zarządzanych przez spółdzielnie, którzy nie są abonamentami ŚTK/ŚTKZ. Usługi telewizji kablowej są świadczone przy wykorzystaniu sieci będącej własnością ŚTK. Organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, Ŝe Prezes Urzędu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograni- czona. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest zatem wykazanie, Ŝe wskutek kon- centracji: a/ nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca, b/ konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Definicja pozycji dominującej określona jest w art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolo- wej. Zgodnie z tą definicją, dominująca pozycja rynkowa przedsiębiorcy to pozycja, która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym poprzez stwo- rzenie mu moŜliwości działania w znacznym stopniu niezaleŜnie od konkurentów, kontra- hentów oraz konsumentów. Ustawa wprowadza domniemanie, Ŝe przedsiębiorca ma po- zycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40%. Jak wykazało niniejsze postępowanie brak jest rynków, na które koncentracja wy- warłaby wpływ zarówno w układzie horyzontalnym jak i wertykalnym. W układzie kon- glomeratowym, spółki naleŜące do grupy kapitałowej Vision, posiadają 40% udziału i więcej w trzech lokalnych rynkach telewizji kablowej (Rybnik, Tarnowskie Góry i Świę- tochłowice). 5 Dane zostały przedstawione przez ŚTK i mogą być obarczone, jak podała spółka, znacznym błędem 9 Natomiast udział spółek w rynku telewizji kablowej na obszarze całego wojewódz- twa śląskiego jest niewielki ( Tajemnica przedsiębiorstwa - biorąc pod uwagę stosunek posiadanej przez operatora ilości abonentów do ilości wszystkich abonentów telewizji kablowej na obszarze województwa śląskiego oraz Tajemnica przedsiębiorstwa - fak- tyczna pojemność sieci). W opinii Prezesa Urzędu transakcja nie doprowadzi do istotnego wzmocnienia po- zycji rynkowej Vision , poniewaŜ Innova/98 STK ani teŜ Ŝadna spółka kontrolowana przez fundusze kapitałowe Innova nie prowadzą działalności na rynku telewizji ka- blowej ani satelitarnej w Polsce. Na obszarze województwa śląskiego działa wielu operatorów kablowych. Naj- większym jest UPC. Tym samym wskutek zamierzonej koncentracji nie umocni się ani nie powstanie pozycja dominująca na rynku właściwym koncentracji. Koncentracja ta nie wpłynie rów- nieŜ na ograniczenie konkurencji na rynkach właściwych. Stąd wyraŜenie zgody na doko- nanie koncentracji jest uzasadnione. Wobec powyŜszego orzeczono jak w sentencji. Na niniejszą decyzję na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stronie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Podpisał Dyrektor Departamentu Przemysłu i Infrastruktury Andrzej Graduszyński Otrzymuje: 1. Pani Iwona Terlecka Kancelaria Prawnicza Janicka-Sosna, Namiotkiewicz i wspólnicy Clifford Chance Pünder Sp. K ul. Lwowska 19 00-660 Warszawa Pełnomocnik Innova/98 STK, LLC 9E. Loockerman St., Ste. 205, Dover Delaware 19901 USA 2. Pan 10 Arkadiusz Podziewski Innova Capital Sp. z o.o. ul. Waliców 11 Atrium Bulding 00-865 Warszawa