DDF-44/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDF3-411/16/02/AI Warszawa, 2002.07.19 DECYZJA Nr DDF-44/2002 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez spółkę Kolporter SA z siedzibą w Kielcach kontroli nad spółką Jard Press SA z siedzibą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 4 czerwca 2002 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszczął na wniosek spółki Kolporter SA z siedzibą w Kielcach, zwaną dalej Kolporter, na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), zwanej dalej ustawą, postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji polegającej na nabyciu przez Kolportera akcji spółki Jard Press SA z siedzibą w Warszawie, zwanej dalej Jard Press, w liczbie powodującej uzyskanie 100% głosów na walnym zgromadzeniu. We wniosku zgłoszeniowym poinformowano, Ŝe łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru koncentracji - przekroczył 50 mln EURO. Jednocześnie Jard Press w kaŜdym z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie zamiaru uzyskał obrót przekraczający 10 mln EURO, a koncentrujący się przedsiębiorcy łącznie posiadają ponad 20% udziału w krajowym rynku dystrybucji prasy. Wobec spełnienia przesłanek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz niespełnienia przesłanek art. 13 pkt 1 lit. a) i pkt 2 ustawy, na Kolporterze - jako przedsiębiorcy przejmującym kontrolę nad Jard Press - spoczywał obowiązek zgłoszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Kolporter prowadzi działalność na terenie całej Polski w zakresie dystrybucji prasy w punktach sprzedaŜy detalicznej i prenumeracie oraz w handlu produktami pozaprasowymi tradycyjnie występującymi w punktach sprzedaŜy prasy (papierosy, zapałki, bilety komunikacji miejskiej, karty telefoniczne, kosmetyki, środki czystości itp.). Jak wynika z informacji zawartej w zgłoszeniu, udział Spółki w krajowym rynku dystrybucji prasy w 2001 r. kształtował się na poziomie od ok. % do ok. %. 2 Przedsiębiorcą dominującym Kolportera jest Pan Krzysztof Klicki, posiadający 69,02% akcji Spółki. Pan Krzysztof Klicki posiada ponadto większościowe pakiety udziałów/akcji ośmiu przedsiębiorców działających w ramach grupy kapitałowej Kolpoter, prowadzących działalność na rzecz grupy w zakresie: usług marketingowych i administracji, remontów i aranŜacji wnętrz, działalności szkoleniowej, zaopatrywania się w prasę i towary pozaprasowe, obsługi logistycznej, usług informatycznych. Przedmiotem działalności Jard Pressu jest świadczenie usług w zakresie dystrybucji prasy w punktach sprzedaŜy detalicznej i prenumeracie oraz w handlu produktami pozaprasowymi. Zdaniem zgłaszającego zamiar koncentracji, szacunkowy udział tej Spółki w krajowym rynku dystrybucji prasy w 2001 r. wynosi ok. %. Jard Press posiada dwa podmioty zaleŜne, których przedmiot działalności obejmuje działalność produkcyjną, usługową i handlową w zakresie artykułów piśmienniczych, wydawniczych i gazet, a takŜe działalność usługową i handlową w dziedzinie telekomunikacji. Obie spółki aktualnie nie prowadzą działalności gospodarczej. Zgodnie z informacjami zawartymi w zgłoszeniu, celem planowanej koncentracji jest wzmocnienie pozycji Kolportera na krajowym rynku dystrybucji prasy. Organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Przedmiotowa koncentracja polegać będzie na przejęciu przez Kolportera bezpośredniej kontroli nad Jard Pressem w trybie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy. W myśl art. 94 ust. 2 pkt 2 powołanej wyŜej ustawy zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców dokonuje przedsiębiorca przejmujący kontrolę. W rozpatrywanym zamiarze koncentracji obowiązek zgłoszenia spoczywał zatem na Kolporterze. Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urzędu, zwany dalej organem antymonopolowym, w drodze decyzji wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ocena oddziaływania koncentracji na stan konkurencji wymaga określenia rynków właściwych w aspekcie geograficznym i produktowym, na które koncentracja wywiera wpływ. Wyznaczając rynek geograficzny organ antymonopolowy zwaŜył, iŜ Kolporter działa na terenie całego kraju i dysponuje siecią ok. 18 tys. punktów sprzedaŜy detalicznej, zatrudniającą ok. 800 pracowników. Spółka zorganizowana jest w 20 oddziałach terenowych i 16 filiach zlokalizowanych w największych miastach wojewódzkich i powiatowych. Jard Press działa równieŜ na terenie całego kraju i dysponuje siecią ok. 3,3 tys. punktów sprzedaŜy detalicznej, zorganizowaną w 6 oddziałach terenowych, zatrudniających ok. 550 pracowników. W ocenie organu antymonopolowego właściwym rynkiem geograficznym będzie zatem obszar całego kraju. Wyznaczając rynek produktowy organ antymonopolowy uwzględnił obie formy sprzedaŜy prasy, tj. dystrybucję w punktach sprzedaŜy detalicznej i prenumeratę, uznając, Ŝe są one wzajemnymi substytutami. W świetle definicji rynku właściwego zawartej w art. 4 pkt 8 ustawy, nie moŜna przyjąć, Ŝe stanowią one odrębne rynki produktowe, bowiem w obu przypadkach produktem jest sprzedaŜ prasy, przy czym m. in. cena oraz warunki konkurencji są bardzo zbliŜone. Właściwym rynkiem produktowym jest więc dystrybucja prasy i prenumerata. Reasumując, zdaniem organu antymonopolowego, rynkiem właściwym w sprawie jest krajowa sprzedaŜ (dystrybucja, prenumerata) prasy. 3 Pozostała działalność obu przedsiębiorców, w tym sprzedaŜ produktów pozaprasowych, takich jak np. papierosy, zapałki, bilety komunikacji miejskiej, karty telefoniczne, kosmetyki czy środki czystości, nie ma znaczenia w ocenie przedmiotowej koncentracji, bowiem jest działalnością uzupełniającą, towarzyszącą działalności zasadniczej, jaką jest sprzedaŜ prasy. Na tak wyznaczonym rynku właściwym uczestnicy koncentracji mają łącznie do % udziału, w tym Kolporter %, a Jard Press %. Udział ten oszacowany został w oparciu o przyjęte kryterium wartości sprzedaŜy oraz 2 róŜne źródła danych. I tak na podstawie danych opracowanych przez analityków Gazety Wyborczej, udział Kolportera w rynku w 2001 r. wahał się w poszczególnych miesiącach w granicach od ok. 22% do ok. 23%. Natomiast na podstawie danych Związku Kontroli Dystrybucji Prasy udział ten wynosił w poszczególnych kwartałach 2001 r. od ok. 25% do ok. 27%. Udział Jard Pressu w tym rynku, wynoszący ok. % oszacowany został przez wnioskodawcę równieŜ na podstawie wielkości obrotów ze sprzedaŜy prasy. Głównym konkurentem przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji na rynku dystrybucji prasy jest spółka Ruch S.A., zwana dalej Ruch. Posiada ona sieć liczącą ok. 34 tys. punktów sprzedaŜy detalicznej, zorganizowanych w 14 oddziałach terenowych i zatrudniających ok. 8,8 tys. pracowników. Jej udział w rynku właściwym szacowany jest na ok. 55 - 60%. Konkurencja Ruchu koncentruje się na ogół na rozwoju sieci dystrybucji w średnich i duŜych miastach. Uczestnicy koncentracji spotykają się równieŜ z konkurencją ze strony mniejszych dystrybutorów prasy, takich jak: Inmendio, FranPress, EuroPress, Rolkon, Garmond czy Goniec Podlaski, nie prowadzących działalności na terenie całego kraju, lecz na wyodrębnionych obszarach, np. Garmond działa głównie na południu Polski, Rolkon w Wielkopolsce, a Goniec Podlaski we wschodniej części kraju. Prowadzenie działalności w zakresie dystrybucji prasy nie podlega reglamentacji ani Ŝadnym innym ograniczeniom, nie istnieją więc bariery wejścia na ten rynek. Pojawiają się nowi dystrybutorzy o znaczeniu lokalnym, posiadający do stu punktów sprzedaŜy detalicznej. Jak wynika z przekazanych przez stronę informacji, podstawową cechą sieci obu dystrybutorów prasy jest duŜe rozproszenie terytorialne oraz zróŜnicowanie pod względem specyfiki sprzedaŜy. Sieć Kolportera jest najbardziej gęsta w tych regionach, w których Spółka rozpoczynała swoją działalność, tj. w centrum kraju i na Śląsku. Jard Press najbardziej rozbudowaną sieć posiada w centralnej i południowo – wschodniej części kraju. Zarówno Kolporter jak i Jard Press prowadzą działalność w podobny sposób, głównie poprzez sieci sklepowe (sklepy spoŜywcze, przemysłowe, wielobranŜowe, super i hipermarkety), stacje benzynowe oraz kioski. Obaj przedsiębiorcy ok. 42% prasy sprzedają poprzez sklepy spoŜywcze i - w przeciwieństwie do Ruchu - kioski nie są głównymi odbiorcami prasy Kolportera i Jard Pressu. Stanowią one jedynie ok. 32% w przypadku Kolportera i ok. 24% w przypadku Jard Pressu, podczas gdy w Ruchu kioski stanowią ponad 90% wszystkich punktów sprzedaŜy. Przejęcie przez Kolportera kontroli nad Jard Pressem lokalnie skutkować będzie zagęszczeniem punktów sprzedaŜy uczestników koncentracji. W ocenie organu antymonopolowego, wobec istnienia konkurencji przede wszystkim ze strony najsilniejszego uczestnika tego rynku, Ruchu, oraz lokalnej konkurencji ze strony nowych, małych przedsiębiorców, nie ma jednak przesłanek wskazujących, Ŝe w wyniku realizacji planowanej koncentracji na krajowym rynku powstanie lub umocni się pozycja dominująca Kolportera i wystąpi sytuacja, w której Kolporter mógłby zapobiegać skutecznej konkurencji. Biorąc powyŜsze pod uwagę oraz w związku z tym, iŜ w wyniku omawianej koncentracji na krajowym rynku dystrybucji prasy i prenumeraty nie powstanie, ani nie 4 umocni się pozycja dominująca Kolportera i konkurencja na tym rynku nie zostanie istotnie ograniczona, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do sądu antymonopolowego - za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Wiceprezes ElŜbieta Ostrowska Otrzymuje: Kolporter SA ul. Kolberga 11 25-620 Kielce za pośrednictwem: Pana Jarosława Kruka J. Kruk, S. Wasilewski i Wspólnicy ul. Solariego 6 lok. 2 02-070 Warszawa