Ts 170/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 października 2026 r. Pozycja 18 2 POSTANOWIENIE z dnia 21 stycznia 2026 r. Sygn. akt Ts 170/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H . K . o zbadanie zgodności: 1) art. 398 1 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 20 19 r. poz. 1460 , ze zm.) w zakresie , w jakim „ wskazuje katalog orzeczeń sądu drugiej instancji, od których przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego ” , z art. 45 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Kon - stytucji Rzeczypospolitej Polskiej , 2) art. 117 § 5 ustawy Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 , ze zm.) w zakresie , w jakim „ przepis ten uzależnia ustanowienie przez sąd , na wniosek strony, adwokata lub radcy prawnego od uznania, że udział pełnomocnika w postępowaniu jest potrzebny ” , z art. art. 45 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: o dmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 sierpnia 202 2 r. (data nadania) H . K . (dalej: skarżący) , reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następu - jącego stanu faktycznego. Postanowieniem z 30 grudnia 2020 r. ( sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w G . I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Okręgowy), oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej jako bezzasadny. Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł zażalenie, które Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem z 19 marca 2021 r. ( sygn. akt […] ) . Jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji , w petitum skargi skarżący wskazuje postanowienie Sądu Okręgowego z 30 grudnia 2020 r. ( sygn. akt […] ) , doręczone pełnomocnikowi skarżącego 23 czerwca 2022 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 6 października 2022 r. (doręczo- OTK ZU B/2026 Ts 170/22 poz. 18 2 2 n ym pełnomocnikowi skarżącego 25 października 2022 r.), wezwał skarżącego do udokumen- towani a dat: a) doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne, b) złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej . Skarżący pismem z 31 października 2022 r. (data nadania) odniósł się do powyższego zarządzenia. Sędzia Trybunału Konstytucyjneg o zarządzeniem z 17 października 2023 r. (doręczo- nym pełnomocnikowi skarżącego 2 listopada 2023 r.) wezwał skarżącego do wskazani a , które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, wynikające ze wskazanych w skardze przepi- sów Konstytucji oraz w jaki sposób, zostały naruszone w sprawie objętej wniesioną skargą konstytucyjną oraz uzasadnieni a zarzutu niezgodności kwestionowanych w skardze przepi- sów z konstytucyjnymi wolnościami i prawami skarżącego, wskazanymi w skardze jako wzorce kontroli, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Pismem z 9 listopada 2023 r. skarżący ustosunkował się do zarządzenia. Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest wskazanie katalogu orzeczeń sądu drugiej instancji, od których przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego oraz uzależnienie możliwości ustanowienia przez sąd, na wniosek strony, adwokata lub radcy prawnego od uznania, że udział adwokata lub radcy prawnego jest potrzebny. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konsty- tucyjnej dalszego biegu, jeżeli nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. Konstrukcja skargi konstytucyjnej wynika wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji stano- wiącego, iż każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Wymóg ostatecznego orzeczenia wskazany został przez prawodawcę również w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, zgodnie z którym skarga konsty- tucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decy- zji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W postanowieniach pełnego składu z 10 marca 2015 r. (sygn . SK 65/13; OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35) i 1 czerwca 2022 r. (sygn. Ts 43/18; OTK ZU B/2022, poz. 148) Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że przesłanka „ostatecznego orzeczenia”, o której mo- wa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, wyraża się w nadzwyczajnym i sub- sydiarnym charakterze skargi konstytucyjnej, przysługującej dopiero w przypadku braku proceduralnej możliwości inicjowania dalszego postępowania przed sądem lub organem ad- ministracji publicznej w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy. Tymczasem postępowanie w sprawie konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego, naruszonych – jego zdaniem – na podstawie kwestionowanych w skardze przepisów, nie zostało ostatecznie zakończone postanowieniem Sądu Okręgowego w G . I Wydział Cywilny z 30 grudnia 2020 r. (sygn. akt […] ) . Mocą tego orzeczenia Sąd oddalił wniosek skarżącego OTK ZU B/2026 Ts 170/22 poz. 18 2 3 o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej jako bezzasadny. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył zażalenie, które postanowieniem z 19 marca 2021 r. Sąd Okręgowy oddalił (sygn. akt […] ) . Zatem to rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w G . z 19 marca 2021 r. jest ostateczn ym orzeczeniem i nie przysługuje od niego żaden zwykły środek zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom skargi konstytucyjnej, wskazany wyrok Sądu Okręgowego w G . z 30 grudnia 2020 r. nie posiada zatem waloru ostateczności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Kon- stytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza , że przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w trybie skargi konstytucyjnej nie mogą być akty stosowania prawa, a Trybunał nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej. Trybunał Konstytucyjny jest sądem prawa, a nie organem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami. Okoliczność ta stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania skardze konstytucyj- nej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.