Ts 30/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 13 października 2026 r. Pozycja 199 POSTANOWIENIE z dnia 4 grudnia 2025 r. Sygn. akt Ts 30/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S . S . o zbadanie zgodności: 1) art 69 pkt 2a i c ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465) w zakresie, w jakim „nie przyznaje on pracownikowi zatrudnionemu na podstawie powołania, a objętemu ochroną wynikającą z art. 15 ust. 6 [u] stawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowani u i pro - wadzeniu działalności kulturalnej [(Dz. U. z 20 18 r. poz. 19 8 3 )], któremu umowę o pracę wypowiedziano z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu takiej umowy, prawa żądania orzeczenia przez sąd bezskuteczności wypo- wiedzenia tej umowy, a w razie jej rozwiązania – przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach”, z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- skiej; 2) art. 47 ustawy – Kodeks pracy w zakresie, w jakim „nie przyznaje on pra- cownikowi zatrudnionemu na podstawie powołania, a objętemu ochroną wy- n ikającą z art. 15 ust. 6 [ ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej ] , któremu umowę o pracę wypowiedziano z naruszeniem przepi- sów o wypowiadaniu takiej umowy, a którego następnie przywrócono do pra- cy – prawa do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy”, z art. 2, art. 24 i art. 32 ust. 1 Konstytucji; 3) art. 47 1 zd anie pierwsze ustawy – Kodeks pracy w zakresie, w jakim „nie przyznaje on pracownikowi zatrudnionemu na podstawie powołania, a obję- temu ochroną wynikającą z art. 15 ust. 6 [ ustawy o organizowaniu i prowa- dzeniu działalności kulturalnej ] , któremu umowę o pracę wypowiedziano z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu takiej umowy, a którego nie przy- wrócono do pracy – prawa do odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za cały okres – do którego wypowiedziana z tym pracownikiem umowa miała obowiązywać”, z art. 2, art. 24 i art. 32 ust. 1 Konstytucji; 4) art. 149 § 1 w związku z art. 326 1 w związku z art. 391 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 202 1 r. poz. 1 8 0 5 , ze zm. ) w zakresie, w jakim „nie wprowadza on obowiązku poin- formowania strony postępowania apelacyjnego o terminie posiedzenia nie- OTK ZU B/2026 Ts 30/24 poz. 199 2 jawnego, na którym ma być rozpoznawana apelacja”, z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) n adać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w zakresie zbadania zgodności art. 149 § 1 w związku z art. 326 1 w związku z art. 391 § 1 ustawy z dnia 17 listo- pada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 202 1 r. poz. 1 8 0 5 , ze zm. ) w za kresie, w jakim „nie wprowadza on obowiązku poinformowania strony postę- powania apelacyjnego o terminie posiedzenia niejawnego, na którym ma być roz- poznawana apelacja”, z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji 2) o dmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 lutego 202 4 r. (data nadania ) S . S . (dalej: skarżąc a ), reprezentowan a przez pełnomocnika z wyboru, wystąpi- ł a z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Zarządzeniem Prezydenta Miasta Z . (nr […] ) z 29 września 2017 r. s karżąca została powołana na stanowisko Dyrektora Miejskiego Domu Kultury w Z . na okres od 1 październi- ka 2017 r. do 30 września 2024 r. Wskutek kontroli zleconej przez kolejnego Prezydenta Mia- sta Z . , zarządzeniem (nr […] ) z 7 sierpnia 2019 r. skarżąca została odwołana z zajmowanego stanowiska. Skarżąca złożyła na to zarządzenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administr a- cyjnego w Ł . , który wyrokiem z 4 lutego 2020 r. ( sygn. akt […] ) stwierdził nieważność za- skarżonego zarządzenia. Prezydent Miasta Z . złożył na to orzeczenie skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2023 r. ( sygn. akt […] ) . Równolegle z postępowaniem sądowoadministracyjnym, skarżąca złożyła pozew przeciwko Miastu Z . do sądu pracy o odszkodowanie za niezgodne z prawem odwołanie ze stanowiska. W związku z powyższym s ąd wezwał do udziału w charakterze poz wanego Miej- ski Dom Kultury w Z . , zaś zwolnił z udziału miasto Z . Zawiesił również p ostępowanie do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po podjęciu postępowania, Sąd Rejonowy w Z . IV Wydział Pracy wyrokiem z 15 ma- ja 2023 r. ( sygn. akt [ …] ) przyznał skarżącej odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, lecz nie ustosunkował się do sprawy przywrócenia jej do pracy. W związku z powyższym s karżąca złożyła apelację od tego wyroku. Sąd Okręgowy w S . IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 24 października 2023 r. ( sygn. akt […] ) oddalił apelację skarżącej. Wyrok ten, doręczony wraz z uzasadnieniem 15 listopada 2023 r., został wskazany w skardze jako ostateczne orzeczeni e o wolnościach i prawach skarżącej. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną na to orzeczenie. W tym stanie rzeczy, postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r. Trybunał zawiesił postę- powanie. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania mocą posta- nowienia z 19 listopada 2024 r., sygn. akt […] . Pos tanowieniem z 27 maja 2025 r., Trybunał podjął postępowanie. Zarządzeniem z 27 maja 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 16 czerwca 2025 r.), s ędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącą do usunięcia braków formal- nych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego nie tylko do OTK ZU B/2026 Ts 30/24 poz. 199 3 sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, ale też do reprezentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); 2) wskazanie (wraz z czterema kopiami), które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącej i w jaki sposób zostały naruszone przez art. 47, art. 47 1 oraz art. 69 pkt 2a i c ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz.1465 ; dalej: Kodeks pracy ). W piśmie z 23 czerwca 2025 r. (data nada- nia) skarżąca ustosunkowała się do niniejszego zarządzenia. Zdaniem skarżącej, art. 69 pkt 2a i c Kodeksu pracy jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Kon stytucji, gdyż pracownik zat rudniony na podstawie powołania jest chroniony gorzej niż ten, który został zatrudniony na mocy umowy o pracę przez to, że nie przyznaje on pracowni- kowi zatrudnionemu na podstawie powołania prawa żądania orzeczenia przez sąd bezsku- teczności wypowiedzenia tej umowy, a w razie jej rozwiązania – przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach. Skarżąca wniosła także o stwierdzenie niezgodności art. 47 Kodeksu pracy z art. 2 Konstytucji uzasadniając, że przez nieprzyznawanie pracownikowi zatrudnionemu na zasa- dz ie powołania za cały czas pozostawania bez pracy, prawa do wynagrodzenia, przepis ten stoi w niezgodzie z zasadą państwa prawnego. Pozwala bowiem – zdaniem skarżącej – na pozbycie się takiego pracownika małym kosztem i bez większych konsekwencji. P odn iosła również zarzut niezgodności art. 47 Kodeksu pracy z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Argumento- wała, że zaskarżony przepis eliminuje ochronę, jaką tworzy art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1983) poprzez zróżnicowanie sytuacji prawnej pracownika zatrudnionego na zasadzie powołania i chronionego wobec innych pracowników . Zdaniem skarżącej, art. 47 Kodeksu pracy jest również niezgodny z art. 24 Konstytucji w ten sposób, że pracownik, któ- remu wypowiedziano umowę o pracę z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu takich umów, a następnie przywrócono do pracy, zostaje pozbawiony prawa do wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy. Skarżąca podnosi, że unormowanie to narusza semiimpe- ratywn y charakter norm prawa pracy i zasadę ochrony pracy przez państwo we wskazanym zakresie. Niniejszą skargą konstytucyjną zaskarżony został również art. 47 1 zdanie pierwsze Kodeksu pracy. Skarżąca podniosła zarzut jego niezgodności z art. 2 Konstytucji uzasadniając to analogicznymi argumentami co w przypadku art. 47 Kodeksu pracy. Podobnie, w przypad- ku zarzutu niezgodności zaskarżonego przepisu z art. 24 Konstytucji, skarżąca wskazuje na fakt naruszenia przez zaskarżony przepis semiimperatywnego charakteru norm prawa pracy i zasady ochrony pracy przez państwo we wskazanym zakresie. Podnosi również zarzut nie- zgodności zaskarżonego przepisu z art. 32 ust. 1 Konstytucji, który ma się przejawiać w moż- liwości ubiegania się przez pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, któremu wy- powiedziano umowę o pracę, a którego nie przywrócono do pracy, o odszkodowanie jedynie za okres trzech miesięcy. Zdaniem skarżącej, narusza to konstytucyjną zasadę równości, gdyż w przypadku pozostałych pracowników, prawo to przysługuje za cały okres pozostawania bez pracy. W ostatnim punkcie petitum skarżąca podniosła zarzut niezgodności z Konstytucją norm y skonstruowan ej na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 326 1 w związku z art. 391 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.). Została ona skonfront owana z art. 32 ust. 1 Konstytucji . Skarżąca podnosi niezgodność przepisów z konstytucyjną zasadą równości wszystkich obywateli wobec prawa w zakresie , w jakim przepisy te nie wprowadzają obowiązku poinformowania strony postę- powania apelacyjnego o terminie posiedzenia niejawnego, na którym ma być rozpoznawana apelacja, w sytuacji gdy obowiązek taki istnieje, jeżeli apelacja rozpoznawana jest na rozpra- wie lub na posiedzeniu jawnym. Podniesiony został również zarzut niezgodności nomy OTK ZU B/2026 Ts 30/24 poz. 199 4 z art. 45 ust. 1 Kon stytu cji. Zdaniem skarżącej, zaskarżone przepisy nie pozwalają na ziszcze- nie się zasady jawnego, a zatem sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez sąd o przymiotach przewidzianych w ustawie zasadniczej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wy eliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar- dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W zakresie wskazanym w punkcie 1 sentencji postanowienia, w ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do merytorycznej oceny , gdyż : a) s karga konstytucyjna zo stała sporządzona przez pełnomocnika – adwokata , który przedłożył stosowne pełnomocnictwo , b) s karżąc a wyczerpał a przysługującą jej drogę prawną, ponieważ od wyroku Sądu Okręgowego w S . IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 24 października 2023 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok Sądu Okręgowego ) skarżąca wniosła skargę kasacyjną, której przyjęcia do rozpoznania Sąd Najwyższy odmówił mocą postanowienia z 19 listopada 2024 r. (sygn. akt […] ) , c) dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi, za strzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego wraz z uzasadnieniem został doręczon y skarżącej 15 listopada 2023 r., natomiast skarg a została wniesiona 15 lutego 2024 r. (data nadania) , d) określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) , e) wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób , zdaniem skar- żącej, zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); przedstawiono także uzasadnienie sformułowanych w skardze zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). 3. Mając powyższe na względzie, a także w związku z tym, że ocena sformułowanych w skardze zarzutów wykracza poza zakres wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać w tym zakresie skardze konstytucyjnej dalszy bieg. 4. W pozostałym zakresie Trybunał stwierdził, że analizowana skarga nie spełnia przesłanek nadania jej dalszego bieg u , a to przez nieusunięcie przewidzianych zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytu cyjnego z 27 maja 2025 r. braków formalnych skargi . W skardze konstytucyjnej skarżąca zakwestionowała art. 47, art. 47 1 zdanie pierwsze oraz art 69 pkt 2a i c ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465). Jako wzor- ce kontroli skarżąca przywołała art. 2, art. 24 i art. 32 ust. 1 Konstytucji W śród tych wzorców kontroli nie ma jednak ani jednego przepisu ustanawiającego jakąkolwiek wolność lub prawo konstytucyjne. Skarżąca nie przedstawiła także – na etapie usunięcia braków form alnych skargi – przekonywającej argumentacji na rzecz wyprowadzenia takiego prawa lub wolności z przytoczonych w skardze , w charakterze wzorców kontroli, przepisów Konstytucji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, dla ochrony konstytucyjnych wol- ności i praw w trybie skargi konstytucyjnej podstawy poszukiwać należy nie w ogólnych przepisach wskazujących zasadnicze dla istnienia państwa funkcje, lecz w konkretnych posta- OTK ZU B/2026 Ts 30/24 poz. 199 5 nowieniach Konstytucji określających prawa i wolności obywatelskie , zawartych w rozdziale II Konstytucji ( zob. np. postanowienia TK z: 15 lutego 2007 r., sygn. Ts 197/06, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 83; 15 kwietnia 2025 r., sygn. Ts 216/23, OTK ZU B/2025, poz. 253). Trybunał zwraca uwagę na to, że – zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 79 Kon- stytucji – wśród wzorc ów kontroli dla zakwestionowanych w skardze ustaw i innych aktów normatywnych m uszą znajdować się te przepisy ustawy zasadniczej , które statuują wolności i prawa konstytucyjne, a tych skarżąca nie umieściła . Z te go względu przepisy Konstytucji, powołane w punk cie pierwszym, drugim i trzecim petitum skargi , należy uznać za niedopusz- czaln e w charakterze samodzielnego wzor ca kontroli. Mając powyższe na względzie Trybunał postanowił jak w punkcie 2 sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na punkt 2 powyższego postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.