Ts 72/25

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 września 2026 r. Pozycja 138 POSTANOWIENIE z dnia 3 września 2025 r. Sygn. akt Ts 72/25 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Z . J . o zbadanie zgodności: art. 17 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, ze zm.) z art. 2, art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) odrzucić wniosek o przywrócenie terminu wniesienia skargi konstytu cyjnej; 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 marca 2025 r. (data nadania) Z . J . (dalej: skarżąc y ), reprezentowan y przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następując ej sprawy . W dniu 26 września 2023 r. skarżący złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez imiennie w ska- zanego prokuratora . Postanowieniem z 14 listopada 2024 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy w T . II Wydział Karny utrzymał w mocy p ostanowienie Prokuratur y Okręgow ej w G . 5 Wydział Organizacyj- ny z 17 listopada 2023 r. (sygn. akt […] ) odm a wi ające skarżącemu wszczęcia śledztwa w przedmiocie powyższego zawiadomienia. Orzeczenie to – doręczone pełnomocnikowi skarżącego 25 listopada 2024 r. – wska- zane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W skardze konstytucyjnej skarżąc y zwrócił się jednocześnie o przywrócenie terminu jej wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że terminowi temu uchybił z powodu pobytu za granicą , jednak po powrocie do kraju złożył skargę w możliwie najszybszym terminie. Zarządzeni em Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2025 r. (doręczonym peł- nomocnikowi skarżące go 20 maja 202 5 r.) wezwano skarżąc ego do usunięcia braków formal- OTK ZU B/2026 Ts 72/25 poz. 138 2 nych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecz- nego orzeczenia; 2) złożenie czterech od pisów pełnomocnictwa szczególnego ; 3) poinformo- wanie, czy od wskazanego w skardze ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie z 27 maja 2025 r. (data nadania) skarżąc y ustosunkował się do powyższego wezwania . Zakwest ionowan emu w skardze przepiso wi skarżąc y zarzucił naruszenie : „prawa (…) gwarantowan[ego] w art. 2 Konstytucji”; „praw obywatelskich poprzez złamanie zasady równości obywatela wobec prawa” (art. 32 Konstytucji); „prawa do sprawiedliwego procesu” (art. 45 u st. 1 Konstytucji ; błędnie wskazany jako art. 45 § 1 ). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać przesłanki dopuszczalności jej merytorycznego rozpoznania, które zostały uregulowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji i doprecyzowane w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) . Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konst ytucji skarga konstytucyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki : p o pierwsze, zaskarżony przepis jest podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej w indywidualnej sprawie skarżącego ; p o drugie, skarżący uprawdopodobni naruszenie swoich konstytucyjnych wolności lub praw wskazanych w skardze ; po trzecie, źródłem naruszenia jest normatywna treść kwestionowanych przepisów, a sposób naruszenia został określony przez samego skarżącego w uzasadnieniu wnoszonej skargi. W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Gdy skarga konstytucyjna nie spełnia warunków formalnych, a także gdy je st oczywiście bezzasadna lub gdy jej braki nie zostały usunięte w określonym terminie, Trybunał Konstytucyjny wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu. Wstępne rozpoznanie służy bowiem wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. 2. Trybunał stwierdza, że złożona skarga nie spełnia warunków formalnych, co unie - możliwia nadanie jej dalszego biegu. 2.1. Skarżąc y nie dochował trzymiesięcznego terminu wniesieni a skargi konsty - tucyjnej, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Postanowienie Sądu Rejonowego w T . z 14 listopada 2024 r. (sygn. akt […] ) , wskazane przez skarżąc ego jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konsty - tucji, zostało doręczone jego pełnomocnikowi 25 listopada 2024 r . Od tego dnia rozpoczął bieg trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej. Termin ten upłynął 25 lutego 2025 r. Skarga konstytucyjna została natomiast nadana 17 marca 2025 r., a zatem z prze - kroczeniem termi nu określonego w u.o.t.p.TK. Okoliczność ta – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t. p .TK – stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 2.2. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału trzymiesięczny termin wnie - sienia skargi konstytucyjnej jest terminem materialnoprawnym, niepodlegającym przywróce - OTK ZU B/2026 Ts 72/25 poz. 138 3 niu (zob. m.in. postanowienia TK z 4 kwietnia i 25 czerwca 2014 r., sygn. Ts 5/14, OTK ZU nr 3/B/2014, poz. 245 i 246). W razie jego upływu uprawnienie skarżącego do wniesi enia skargi konstytucyjnej wygasa. Z tego względu złożony przez skarżąc ego wniosek o przy - wrócenie terminu nie może wywołać oczekiwanego przez ni ego skutku. Wprawdzie na podstawie art. 36 u.o.t.p.TK, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, do postępowania przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 , ze zm.; dalej: k.p.c.), jednakże niektóre z tych unormowań w ogóle nie znajdują zastosowania − bądź z powodu odmiennej regulacj i danego zagadnienia w u.o.t.p.TK , bądź ich nieadekwatności w tym postępowaniu. M aterialnoprawny charakter terminu złożenia skargi konstytucyjnej oznacza, że przepisy k.p.c. o przywracaniu terminów (art. 168 - 172 k.p.c.) nie mają zasto - sowania. Z tego powodu Trybunał Konstytucyjny odrzucił wniosek skarżące go o przy - wrócenie terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK ska rżące mu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .