Ts 311/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 września 2026 r. Pozycja 15 7 POSTANOWIENIE z dnia 21 maja 2025 r. Sygn. akt Ts 311/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M . J . o zbadanie zgodności: art. 59 ust. 1 z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm. ) z art. 45 ust. 1 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2 , art. 79 ust. 1 Konstytu- cji Rzeczypospolitej Polskiej ; p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjn ej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 grudnia 202 1 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżąc y ), reprezentowan y przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle nastę - pującej sprawy . Skarżąc y wni ósł 7 lipca 2020 r. (data nadania) skargę konstytucyjną, w której zakwe - stionował zgodność: art. 424 1 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie zwrotu: „ a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe ”, z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2, art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 424 5 § 1 pkt 5 k.p.c. z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2, art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji . Postanowieniem z 1 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. Ts 109/20 Trybunał nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej. Następnie postanowieniem z 26 października 2021 r. w sprawie o sygn. […] Trybunał jednogłośnie umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie to zostało wskazane przez skarżąc ego jako ostateczne rozstrzygni ę cie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Doręczono je skarżącemu 10 listopada 2021 r. OTK ZU B/2026 Ts 311/21 poz. 15 7 2 Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 16 września 2022 r. ( doręczonym 3 października 2022 r.) wezwano skarżąc ego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez : 1) dokładne określenie, który z przepisów zawartych w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), stanowiący podstawę ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji , narusza, zdaniem skarżącego, jego konstytucyjne wolności lub prawa; 2) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w: art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji, art. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 77 ust. 2 Konstytucji, zostały naruszone przez zakwestionowany w petitum skargi przepis; 3) precyzyjne wyjaśnienie, w jaki sposób za - kwestionowany w skardze przepis narusza wolności lub prawa skarżącego wynikające z po - wołanych jako wzorce kontroli: art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji, art. 77 ust. 1 Konstytucji, art. 77 ust. 2 Konstytucji ; 4) dokładne uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanego przepisu z prawami lub wolnościami konstytucyjnymi wynikającymi z wzorców kontroli, o których mowa w punkcie 3 niniejszego zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie p od rygorem odmowy nadania skardze kon - stytucyjnej dalszego biegu . W piśmie z 7 października 2022 r. (data nadania) skarżąc y ustosunkował się do zarzą - dzenia. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2023 r. (doręczo - nym 18 grudnia 2023 r.) wezwano skarżąc ego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z orygi - nałem sentencji i uzasadnienia orzeczenia wskazanego w skardze jako ostateczne w rozumie - niu art. 79 ust. 1 Konstytucji (do skargi konstytucyjnej dołączono jedynie niepoświadczone kopie sentencji tego orzeczenia) – wraz z czterema kopiami; 2) udokumentowanie daty doręczenia pełnomocnikowi skarżącego orzeczenia, o którym mowa w punkcie 1 niniejszego zarządzenia (doręczenie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej, poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki lub elektronicznego potwierdzenia odbioru; skarga konstytucyjna zawiera jedynie wyciąg z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej z błędnym numerem przesyłki, nie dołączono do niej kopii koperty) – wraz z czterema kopiami; 3) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia – wraz z czterema kopiami pod rygorem odmowy nadania skardze dalszego biegu . W piśmie z 27 grudnia 2023 r. (data nadania) skarżąc y ustosunkował się do powyższego wezwania wskazując m.in. , że od orzeczenia Trybunału nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, bowiem orzeczenia Trybunału są ostateczne oraz załączył poświadczoną za zgodność kopię koperty oraz sentencję postanowienia Trybunału z 26 października 2012 r. (SK 136/20) . W ocenie skarżące go Trybunał w sprawie o sygn. SK 136/20 niezasadnie uznał, że nie jest właściwy do zbadania przepisów regulujących postępowanie przed Sądem Najwyższym albo skutk ów jego orzecznictwa. W efekcie doszło do naruszenia prawa skarżącego do sądu przez zamknięcie drogi do uzyskania wyroku sądu konstytucyjnego i w konsekwencji odebranie mu możliwości do uzyskania naprawienia szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej. OTK ZU B/2026 Ts 311/21 poz. 15 7 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe , gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. 2 . W ramach spełnienia wymogów formalnych, wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i art. 53 ust. 1 pkt 1 - 4 u.o.t.p.TK, skarżący winien poprzeć zarzuty niekonstytucyjności stosownymi argumentami. Warunku tego nie wyczerpują rozważania przedstawione w uzasadnieniu przedmiotowej skargi oraz w piśmie z 7 października 2022 r. W przekazanych Trybunałowi pismach skarżąc y wyraził przekonanie, dotyczące rzekomej odmowy Trybunału zbadania przepisów regulujących postępowanie przed Sądem Najwyższym albo skutk ów jego orzecznictwa. Jego zdaniem przyjęcie, że przedmiotem badania Trybunału nie jest przepis, tylko sposób jego subsumpcji , uniemożliwia wnoszenie skarg konstytucyjnych na jakikolwiek przepis, którego wykładnia byłaby inna niż jego literalna treść. W konkluzji natomiast wskazał, że umorzenie postępowania przed Trybunałem bez wydania merytorycznego wyroku stanowi naruszenie prawa skarżącego do sądu oraz uniemożliwia mu uzyskanie naprawienia szkody za szkodę wyrządzoną niezgodnym z pra - wem działaniem organów władzy publicznej. Trybunał w tym miejscu wskazuje, że tak sformułowane zarzuty są bezzasadne, ponieważ prawo do sądu , rozumiane jako prawo uruchomienia procedury przed sądem , nie oznacza uzyskania przez stronę orzeczenia o konkretnej, korzystnej dla strony treści. Nadto w swoim orzecznictwie Trybunał wielokrotnie wskazywał, że „ rzeczywista treść wielu przepisów prawnych formułuje się dopiero w procesie ich stosowania. Niezależnie od intencji twórców ustawy, organy stosujące mogą wydobywać z niej treści nie do pogo - dzenia z normami, zasadami lub wartościami, których poszanowania wymaga Konstytucja” (por. postanowienie Trybunału z 18 kwietnia 2012 r., sygn. Ts 116/10, OTK ZU nr 4 / B/2012, poz. 334). Natomiast, wbrew twierdzeniom skarżącego, Trybunał ustalił, że w sprawie o sygn. SK 136/20 skarżący podniósł zarzuty nie co do treści zakwestionowanych przepisów procedury cywilnej, ale przeciwko przyjętemu w sprawie skarżącego przez Sąd Najwyższy sposobowi wykładni i stosowania tych przepisów. Natomiast w postanowieniu wskazanym jako ostateczne, Trybunał umorzył postępowanie z uwagi na niewykształcenie trwałego i jednolitego sposobu wykładni i stosowania przesłanki niemożności wzruszenia ostatecznego orzeczenia sądowego w drodze przysługujących stronie innych środków prawnych. Skoro skarżący nie sprostał spoczywającemu na nim obowiązkowi wykazania, że utrwalona wykładnia przepisu jest sprzeczna z konstytucyjnym prawem lub wolnością, jak również udowodnienia, na czym ta niezgodność polega, to Trybunał zasadnie umorzył postępowanie w sprawie o sygn. SK 136/20. 3. Trybunał dostrzegł również fakt, że skarżący nie usunął braków formalnych skargi. 3 .1 . Artykuł 79 ust. 1 Konstytucji stanowi, że skargę może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. W związku z tym, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK, s karga konstytucyjna musi zawierać nie tylko wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone, ale także uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wska - OTK ZU B/2026 Ts 311/21 poz. 15 7 4 zaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub do - wodów na jego poparcie. Trybunał zwraca uwagę, że uzasadnienie skargi nie wskazuje jednak, jakie konsty - tucyjne wolności lub prawa oraz w jaki sposób zostały naruszone przez oparcie na zakwestio - nowanych przepisach treści orzeczenia wydanego w sprawie objętej wniesioną skargą kon - stytucyjną. Okoliczność ta stanowi ujemną przesłankę procesową w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej (zob. wyrok TK z 19 lipca 2022 r., sygn. SK 20/19, OTK ZU A/2022, poz. 52 oraz postanowienie TK z 6 czerwca 2018 r., sygn. SK 44/15, OTK ZU A/2018, poz. 37). Z tego względu skarżąc y został wezwan y zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 września 2022 r. do usunięcia tych braków skargi. W odniesieniu do powyższego Trybunał stwierdza, że chociaż skarżący w odpowiedzi na zarządzenie sędziego Trybunału z 16 września 2022 r. wskazał, które konstytucyjne wolności i prawa zostały naruszone oraz uzasadnił powołane zarzuty, to tak naprawdę nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, gdy ż w złożonym piśmie ograniczył się do stwierdzenia, że prawo do skargi konstytucyjnej jest pozorne, ponieważ Trybunał odmówił zbadania przepisów regulujących postępowanie przed Sądem Najwyższym albo skutk ów jego orzecznictwa. 3 .2 . Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna zawiera informację, czy od wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 77 ust. 1, został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia, jest to zatem obligatoryjny element skargi konstytucyjnej. Z tego względu zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2023 r. wezwano skarżącego do udzielenia tej informacji. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału „ warunkiem skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej jest rzeczywiste zastosowanie wobec skarżącego przepisu, który następnie może stać się przedmiotem skargi” (por. postanowienie TK z 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3 / A/2015, poz. 35). Innymi słowy w celu zaskarżenia przepisów uniemożliwiających wniesienie środka zaskarżenia, należy właśnie taki środek wnieść. Z tego względu samo stwierdzenie, że od danego orzeczenia nie przysługują środki zaskarżenia nie jest wystarczające, ponieważ nie wynika z niego czy skarżący taki środek wniósł czy tego zaniechał. W związku z powyższym w ocenie Trybunału, również w tym zakresie skarżący nie usunął braku skargi. 3 .3 . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2023 r. wez - wano skarżącego do doręczenia odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem sentencji i uzasadnienia orzeczenia wskazanego w skardze jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W odpowiedzi na przedmiotowe zarządzenie skarżący załączył jedynie poświadczoną za zgodność kopię sentencji postanowienia z 26 października 2021 r., a zatem pomimo pouczenia, że w razie nieusunięcia braków skargi zostanie wydane postano - wienie o odmowie nadania skardze biegu zaniechał załączeni a uzasadnienia orzeczenia wska - zanego w skardze jako ostateczne. 3 .4 . Analizowana skarga nie spełnia więc warunków, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK, co – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU B/2026 Ts 311/21 poz. 15 7 5 P OUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżące j przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.