Ts 211/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 lipca 2026 r. Pozycja 70 POSTANOWIENIE z dnia 2 kwietnia 2025 r. Sygn. akt Ts 211/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M . J . o zbadanie zgodności: art. 1 2 6 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.) w zakresie , w jakim „ogranicza znaczenie zwrotu pismo jedynie do formy papierowej, a zwrotu podpis wyłącznie do podpisu sporządzone [ go ] w formie okr eślonej w art. 78 § 1 (…) ” ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 , ze zm. ) z art. 45 ust. 1; art. 45 w związku z art. 7; art. 45 ust. 1 w zwią zku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 li pca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odnie - sieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s . 73) , p o s t a n a w i a: o dmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 lipca 202 3 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w ystąpił do Sądu Najwyższego ze skargą o stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w K . ( w sprawie o sygn. […] ) nastąpiła przewlekłość postępowania oraz o przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty nie mniejszej niż 6000 zł , a także kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że wniesienie dokumentu podpisanego elektronicznie podpisem zaufanym winno determinować podjęcie kroków procesowych przewidzianych dla wniesienia pisma procesowego. Tymczasem skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie podpisu własnoręcznego, co – według niego – nie jest OTK ZU B/2026 Ts 211/23 poz. 70 2 prawidłową czynnością s ą du i skutkuje przewlekłością postępowania (nieprawidłowością podjętych czynności). P ostanowieniem z 14 czerwca 2023 r. (sygn. akt […] ) Sąd Najwyższy oddalił skargę stwierdziwszy, że w sprawie rozpatrywanej przez Sąd Apelacyjny w K . (sygn. akt […] ) nie doszło do przewlekłości postępowania (nieprawidłowości czynności) . Sąd Najwyższy z wrócił uwagę na to, ż e zasadniczą, dopuszczalną drogą złożenia pisma procesowego jest wniesienie go do s ą du. Przepisy o charakterze formalnym nie przewid ują innej drogi wniesienia pisma niż złożenie go w siedzibie sądu (w biurze podawczym), za pośrednictwem określonego o p eratora pocztowego lub – w sytuacjach przewidzianych w przepisach szczególnych – za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo innego niż operator pocztowy podmiotu uprawnionego (np. kapitana statku). Ponieważ są to wyjątki od ogólnej zasady wnoszenia pism procesowych, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że s ystem teleinformatyczny to system specjalny obsł ugujący konkretne postępowanie sądowe. Nie jest nim służąca do komunikacji obywateli z jednostkami administracji publicznej Platforma Usług Administracji Publicznej e - PUAP. Dopóki ustawodawca , uwzględniając rozwój technologii, nie otworzy szer s zej drogi wnoszenia pism procesowych, przesłanie pisma do sądu mailem czy też za pośrednictwem platformy e - PUAP nie wywołuje skutków procesowych i nie wymaga podjęcia przez sąd czynności o charakterze faktycznym ( np. wydrukowania załącznika do maila ) i procesowym ( np. wezwania do podpisania wydruku ) . Skarżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 126 § 1 ustawy z dnia 17 listo- pada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) narusza prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy , ponieważ zgodnie z „utrwaloną archaiczną wykładnią (…) opartą nie nieobowiązującym stanie prawnym” ogranicza pojęcie podpisu tylko do „podpisu konwencjonalnego wykonanego osobiście za pomocą przyrządu pisarskie- go na papierze”. Powyższa wykładnia zakwestio nowanego w skardze art. 126 § 1 k.p.c. jest także niezgodna z rozporządzeni em Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s . 73) . W tym zakresie skarżący przedstawił obszerny wywód dowo- dzący, że w ś wietle prawa krajowego i „unijnego” możliwe jest doręczanie pism procesowych opatrzonych podpisem elektronicznym. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK stanowi, że skarga konstytucyjna zawiera wskazanie, która konstytucyjna wo lność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (pkt 2), a także uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (pkt 3). OTK ZU B/2026 Ts 211/23 poz. 70 3 Brak wskazania przez skarżącego sposobu naruszenia konstytucyjnej wolności lub prawa oraz brak odpowiedniego uzasadnienia zarzutu niezgodności danego przepisu z przy- wołanymi wzorcami kontroli stanowi uchybienie ustawowej powinności i skutkuje koniecz- nością odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W sprawie będącej przedmiotem wstępnego rozpoznania skarżący – pomimo wezwa- nia go do usunięcia braków formalnych skargi – wskazał jedynie na naruszenie prawa do rze- telnej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji), nie wyjaśnił natomiast , jakie prawa lub wolności wynikają z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji . W skazanie sposobu naruszenia prawa do rzetelnej procedury oraz uzasadnieni e sfor- mułowanych w skardze zarzutów sprowadza się do postawienia tezy, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektro- nicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, s. 73; dalej: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE ) , które jest częścią porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma zakaz u sto sowania w postępowaniach sądowych przepisów o podpisie elektronicznym. Na dowód tego skarżący w piśmie proceso- wym z 12 sierpnia 2024 r. przywołał orzeczenia stanowiące o tym, że kwalifikowany podpis elektroniczny ma skutek prawny równoważny podpisowi własnemu. Trybunał stwierdza, że tego typu zarzuty przenoszą ciężar rozważań na płaszczyznę stosowania prawa, która co do zasady pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał przypomina także, że zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 79 Konsty- tucji wzorcem kontroli dla zakwestionowanych w skardze ustaw i innych aktów normatyw- nych mogą być wyłącznie przepisy ustawy zasadniczej. Z tego względu przywołany w skar- dze art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE należy uznać za niedopusz- czalny wzorzec kontroli. Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdził, że złożona skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowych warunków wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzo- wanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawami odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.