Ts 283/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 września 2026 r. Pozycja 132 POSTANOWIENIE z dnia 30 stycznia 2024 r. Sygn. akt Ts 283/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej J . T . o zbadanie zgodności: 1) art. 112 § 3 ustawy z dn ia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 755, ze zm.) , z art. 2, art. 32 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 394 2 § 1 1 a contrario w związku z art. 394 1a § 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 li - stopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.), z art. 2, art. 32 , art. 45 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 Konsty - tucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skard ze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 30 listopada 20 2 1 r. (data nadania) J . T . (dalej: skar żąc a ) , reprezentowan a przez pełnomocnika z urzędu , wystąpił a z żądaniem przy toczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego . Skarżąca wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w B . z 27 października 2020 r. (sygn. akt […] ). Jednocześnie z łożyła wniosek o zwolnienie jej od opłaty od apelacji. P ostanowieniem z 4 stycznia 2021 r. ( sygn. akt […] ) Sąd Apelacyjny w B . zwolnił skarżącą od opłaty od apelacji ponad kwotę 1 200 zł i oddalił wniosek w pozostałej części. Postano - wieniem z 27 stycznia 2021 r. ( […] ) odrzucił wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 4 stycznia 2021 r. (sygn. akt […] ) i d oręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Następnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o uzasadnieni e postanowienia z 27 stycznia 2021 r. Został on odrzucony przez Sąd Apelacyjny w B . postanowieniem z 17 lu tego 2021 r. jako niedopuszczalny. Sąd Apelacyjny w B . Wydział I Cywilny postanowieniem z 18 lutego 2021 r. (sygn. akt […] ) odrzucił apelację skarżącej od wyroku Sądu Okr ę gowego w B . z 27 października 2020 r. (sygn. akt […] ) . OTK ZU B/2026 Ts 283/21 poz. 132 2 Na powyższe orzeczenie skarżąca wniosła zażalenie, które Sąd Apelacyjny w B . oddalił p ostanowieniem z 26 maja 2021 r. (sygn. akt […] ). Prezes Trybunału Konstytucyjnego z arządzeniem z 1 lutego 202 2 r. (dor ęczonym pełnomocnikowi skarżące j 21 lutego 202 2 r.) wezwał skarżąc ą do usunięcia braków for - malnych skargi konstytucyjnej przez : 1) udokumentowanie daty złożenia przez skarżącą wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej (wraz z czterema kopiami); 2) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z orygi - nałem załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (z wyjątkiem postanowienia Sądu Rejonowego w B . z 21 października 2021 r.). S karżąc a odni o sł a się do zarządzenia w piśmie z 2 8 lutego 202 2 r. (data nadania) . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 202 2 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżące j 1 1 stycznia 202 3 r.) skarżąc a został a wezwan a do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty doręczenia radcy prawnemu M . Ł. Białemu pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w B . o ustanowieni u go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej; 2) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w B . z 26 maja 2021 r. (sygn. akt […] ) wraz z czterema kopiami; 3) uzasadnienie zarzutu niezgodności art. 112 § 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1125) z wolnościami lub prawami konstytucyjnymi wynikającymi z powołanych jako wzorce kontroli art. 2, art. 32 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji R zeczy - pospolitej Polskiej, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Do powyższego zarządzenia skarżąca odniosła się w dwóch pismach procesowych z 18 stycznia 202 3 r. (data nadania) . W piśmie z 27 marca 2023 r. (data nadania) skarżąca złożyła dodatkowe wyjaśnienia i wniosła o nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zdaniem skarżące j zakwestionowane przepisy naruszają zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę prawidłowej legislacji, zasadę równości wobec prawa, zasadę prawa do sprawiedl iwego procesu oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybu nał wydaje postanowienie o odmo - wie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 grudnia 2022 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez udo - kumentowanie daty doręczenia pełnomocnikowi pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w B . o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej (dalej: pismo OIRP). W odpo wiedzi na zarządzenie nad esła no zaświadczenie Okręgow ej Izb y Radców Prawnych w B . z 12 stycznia 2023 r. Poinformowano w nim , że pismo OIRP zostało wysłane do pełno - mocnika skarżącej 5 listopada 2021 r. K orespondencj a wysyła na jes t listem poleconym bez potwierdzenia odbioru i ze względu na odległość czasową O kręgowa I zba R adców P rawnych nie jest w stanie ustalić daty odbioru oraz numeru listu poleconego. Pełnomocnik skarżącej poinformował również, że wystąpił do Poczty Polskiej S.A. Dyrekcji Regionu Sieci w B . z wnioskiem o wskazanie daty doręczenia mu pisma OIRP. Następnie w piśmie z 27 marca OTK ZU B/2026 Ts 283/21 poz. 132 3 2023 r. (data nadania) poinformował, że z uwagi na obowiązujący okres archiwizacji dokumentów Poczta Polska S.A. nie jest w stanie przedstawić dokumentacji potwierdzającej datę odbioru przesyłki. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił również, iż przyjmując korespon - dencję , pracownicy kancelarii wpisują datę wpływu, lecz nigdy dotąd nie było potrzeby zachowania koperty. Podkreślił również, że nie ma wiedzy , w jaki inny sposób mógłby udowodnić datę otrzymania pisma, a jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego ma świadomość odpowiedzialności za składane przez siebie oświadczenia. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej oraz okoliczność, iż na załączonej do skargi konsty - tucyjnej kopii pisma OIRP znajdowała się odręczna adnotacja o dacie wpływu (,,wp. 10.11”), Trybunał uznał wskazaną przez pełnomocnika datę doręczenia pisma OIRP (10 listopada 2023 r.) za udowodnioną. 3. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Z powodu braku odrębnej regulacji w u.o.t.p.TK, zgodnie z art. 36 u.o.t.p.TK, termin ten oblicza się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.), a wobec odesłania wynik ającego z art. 165 § 1 k.p.c. – według przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.; dalej: k.c.). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału (np. postanowienia z: 24 września 2013 r., sygn. Ts 137/1 3 , OTK ZU nr 6/B/2013, poz. 614; 2 grudnia 2014 r., sygn. Ts 178/14, OTK ZU nr 6/B/2014, poz. 626; 9 października 2019 r., sygn. Ts 64/18, OTK ZU B/2020, poz. 12) termin ten liczy się na zasadzie określonej w art. 112 k.c., zgodnie z którą termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Wyjątek od tej reguły stanowi sytuacja, w której skarżący, zamiast wnieść skargę za pośrednictwem pełnomocnika z wyboru, składa wniosek o ustanowienie i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu (art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK). Wówczas termin wniesienia skargi liczy się na zasadzie określonej w art. 114 k.c., zgodnie z którą, jeżeli term in jest oznaczony w miesiącach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści (zob. postanowienie TK z 21 marca 2013 r., sygn. SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37). Z tego względu w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej art. 114 k.c. ma odpowiednio zastosowanie do wstrzymanego (zawieszonego) biegu terminu (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK). Jak bowiem stanowi art. 44 ust. 3 zdanie pierwsze u.o. t. p.TK, złożenie wniosku o ustanowienie i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu wst rzymuje bieg terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK wznowienie biegu tego terminu następuje pierwszego dnia po dniu doręczeni a adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (np. postanowienia TK z: 20 kwietnia 2020 r., sygn. Ts 9/18, OTK ZU B/2020, poz. 162; 2 grudnia 2020 r., sygn. Ts 75/18, OTK ZU B/2021, poz. 27). 4. Bieg – przewidzianego w art. 77 u.o.t.p.TK – terminu wniesienia skargi konstyt u - cyjnej rozpoczął się w dniu doręczenia skarżącej postanowienia Sądu Apelacyjnego w B . z 26 maja 2021 r. Wystąpienie przez skarżącą (29 września 2021 r.) z wnioskiem, o którym mowa w art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK, spowodowało zawieszenie biegu terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. Trwało ono do 10 listopada 2021 r., tj. do dnia, w którym pełnomocnikowi zostało doręczone pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych w B . informujące go o wyzna - OTK ZU B/2026 Ts 283/21 poz. 132 4 czeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Natomiast skarga konstytucy jna została wniesiona do Trybunału 30 listopada 2021 r. (data nadania). 5. Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 114 k.c. , jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, za miesiąc przyjmuje się 30 dni. W związku z tym, z dniem złożenia we właściwym sądzie wniosku o ustanowienie pełno - mocnika z urzędu, trzymiesięczny termin wniesienia skargi traktuje się tak, jakby od samego początku był terminem 90 - dniowym. Zatem od doręczenia skarżącej wyroku Naczelnego Sądu Administracy jnego (19 lipca 2021 r.) do wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem do Sądu Rejonowego w B . (29 września 2021 r.) upłynęło 72 dni. Od dnia doręczenia pełnomocnikowi pisma o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej (10 listopada 2021 r.) do dnia wniesienia skargi (30 listopada 2021 r. – data nadania) upłynęło 92 dni (12 w lipcu, 31 w sierpniu, 29 we wrześniu i 20 w listopadzie). Zgodnie z art. 115 k.c. , jeżeli koniec terminu wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. W związku z tym, że 90 dzień terminu przypadał na niedzielę 28 listopada 2021 r. , to zgodnie z art. 115 k.c. skarżąca mogła wnieść skargę z zachowaniem terminu w poniedziałek 29 listopada 2021 r. Skarga konstytucyjna została jednak wniesiona dopiero we wtorek 30 listopada 2021 r. (data nadania). Wynika z tego, że od dnia doręczenia skarżącej posta - nowienia Sądu Apelacyjnego w B . do dnia wniesienia przez pełnomocnika skargi kon - stytucyjnej (nie licząc okresu zawieszenia) upłynęły 92 dni. Mając powyższe na uwadze , Trybunał stwierdził, że skarga konstytucyjna została złożona z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 2 i 3 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc e j przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od da ty jego doręczenia .