Ts 108/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 13 września 2024 r. Pozycja 204 POSTANOWIENIE z dnia 20 grudnia 2023 r. Sygn. akt Ts 108/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M . J . w sprawie zgodności: art. 455 ustawy z dnia 23 kwie tnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 95 , ze zm. ) „ w zakresie roszczeń wynikających z art. 415 [ ustawy – Kodeks cywilny ] ” , z art. 2 w związku z art. 64 ust. 2 , art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENIE W skardz e konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 sierpnia 20 20 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżąc y ) , reprezentowan y przez pełnomocni k a z wybor u, wystąpił z zarzutami na tle następując ego stan u faktycznego . 1. Pozwem z 12 lutego 2002 r. , wniesionym w ramach postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w T . w sprawie o sygn. akt […] , skarżący za żądał zasądzenia na jego rzecz kwoty 16 000 zł z odsetkami tytułem należności głównej i kwot y 5 240 zł z odsetkami oraz 5 015 zł z odsetkami z tytuł u kosztów zastępstwa procesowego . Postanowieniem Sądu Okręgowego w K . z 27 stycznia 2016 r. ( sygn. akt […] ) powyższe powództwo adhezyjne zo- stało przekazane do rozpoznania przez Sąd Rejonowy w T . IX Wydział Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy) . Wyrokiem zaocznym z 20 października 2016 r. ( sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy zasądził na rzecz skarżącego kwotę 16 000 zł z odsetkami i oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd przyznał rację skarżącemu jedynie w zakresie dochodzonej przez niego należności głównej i wskazał, że – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – jego żądanie w pozosta- łym zakresie nie jest zasadne . Na skutek odwołania skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia , Sąd Rejonowy wy- roki em z 13 czerwca 2019 r. ( sygn. akt […] ) utrzymał w mocy powołane wyżej rozstrzygnię- cie Sądu Rejonow ego z 20 października 2016 r. W yrokiem z 12 grudnia 2019 r. (sygn. akt [… ] ) Sąd Okręgowy w K . III Wydział Cywilny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy) oddalił apelację skarżącego w analizowanej sprawie . OTK ZU B/2024 Ts 108/20 poz. 204 2 2. W tym stanie rzeczy skarżący wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze skargą konstytucyjną wskazując wyrok Sądu Okręgowego z 12 grudnia 2019 r . jako ostateczne orze- czenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej u.o.t.p.TK ). Skarżący upatruje w nim naruszenia praw a do ochrony roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przez to , że nie podlega ono – w jego opinii – ochronie prawnej w okresie między dokonani em czynu nie- dozwolonego i doręczeni em sprawcy wezwania do naprawienia szkody. 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 19 sierpnia 2020 r . ( doręczo- nym 2 września 2020 r. ) skarżąc y został wezwan y do u sunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisów lub kopii poświadczon ych za zgodność z orygina- łem rozstrzygnięć wydanych w jego sprawie, w tym orz eczenia wskazanego w skardze jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . Skar- żąc y odni ósł się do powyższego wezwania pismem z 7 września 2020 r. (data nadania). Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 , ze zm.; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu spraw, które nie mogą być przedmio tem merytorycznego roz- strzygnięcia na warunkach określonych w Konstytucji oraz u.o.t.p.TK . Trybunał wydaje po- stanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych prawem wymagań lub gdy jest oczywiście bezzasadna. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, jeżeli skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, sędzia Trybunału wydaje zarzą- dzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zgodnie zaś z art. 61 ust. 4 pkt 2 Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, jeżeli braki, o których mowa w art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, nie zostały usunięte w terminie. 3. Po przeprowadzeniu rozpoznania wstępnego przedmiotowej skargi Trybunał Kon- stytucyjny ustalił, że nie spełnia ona warunków dopuszczenia do rozpoznania merytorycznego z uwagi na nieusunięcie brak ów formaln ych wymienion ych w zarządzeni u Prez esa Trybunału Konstytucyjnego z 19 sierpnia 2020 r. W obec nieusunięcia któregokolwiek z braków określo- nych w zarządzeniu sędziego w przepisanym terminie, Trybunał postanawia odmówić nada- nia skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK . 3.1. Zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p.TK do skargi konstytucyjnej dołącza się wyrok, decyzję lub inne rozstrzygnięcie wydane na podstawie przepisu, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK , tj. przepisu, na podstawie któreg o orzeczono ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w sto- sunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją . Zgodnie zaś z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK do skargi dołącza się także wyroki, decyzje lub inne rozst rzy- gnięcia potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej , a w myśl art. 58 ust. 2 u.o.t.p.TK pisma procesowe i załączniki wnoszone do Trybunału powinny być sporządzone w liczbie pozwala- jącej na doręczenie ich wszystkim uczestnikom postępowania oraz zachowanie dwóch eg- zemplarzy w aktach sprawy. Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem OTK ZU B/2024 Ts 108/20 poz. 204 3 Konstytucyjnym nie zawiera wskazań co do formy wyroków i innych rozstrzygnięć sądowych dołączanych do skargi konstytucyjnej , wi ę c – z godnie z art. 36 u.o.t.p.TK – w zakresie nieu- regulowanym w tej ustawie do postępowania przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 , ze zm. ; dalej: k.p.c.) . 3.2. Zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakre- sie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone . W kontek- ście analizowanej skargi rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 53 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK , należy uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c. W myśl zaś art. 250 § 1 k.p.c., jeżeli dokument urzędowy znajduje się w aktach organów lub podmiotów, o któ- rych mowa w art. 244 § 1 k.p.c. , do akt sprawy dołącza się urzędowo poświadczony przez ten organ odpis lub wyciąg z dokumentu . Na gruncie analizowanej skargi nie ulega wątpliwości, że skarżący mógł uzyskać dokumenty , o których mowa w art. 53 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK i zgodnie z tym przepisem m iał obowiązek dołączenia do skargi konstytucyjnej ich odpisów poświadczonych przez sąd . Celem zaś wypełnienia obowiązku z art. 58 ust. 2 u.o.t.p.TK do- puszczalne jest powielenie odpisów rozstrzygnięć sądowych przez sporządzenie ich ksero ko- pii, o ile – zgodnie z art. 129 § 2 k.p.c. – każda kopia jest należycie potwierdzona za zgodność z oryginałem przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony bę- dącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Gene- ralnej Rzeczypospolitej Polskiej. Na wagę poświadczenia kserokopii za zgodność z orygina- łem wskazuje orzecznictwo Sądu Najwyższego, który wskazał , że poświadczona za zgodność z oryginałem kopia dokumentu ma moc dowodową równą oryginałowi oraz że kserokopia – jako odwzorowanie oryginału – może być uznana za odpis, jednakże pod warunkiem po- świadczenia jego zgodności z oryginałem (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 10 lipca 2009 r., sygn. akt II CSK 78/09 , Legalis nr 274052 ). Takiemu stanowisku dał wyraz Sąd Najwyższy w uchwale z 29 marca 1994 r. , sygn. akt III CZP 37/94 (OSNCP 1994 nr 11, poz. 206) i jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie. 3.3. W reakcji na wezwanie do usunięcia braku formalnego w zakresie do ręczenia odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem wyroków potwierdzających wy- czerpanie drogi prawnej oraz uzyskanie ostatecznego orzeczenia , skarżący przedstawił poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie jedynie pierwsz ych stron dokumentów stanowiących te rozstrzygnię cia, tj. stron zawierających tylko treść sentencji wyroków wyda- nych w jego sprawie. Co więcej, celem doręczenia Trybunałowi odpowiedniej ilości egzem- plarzy dołączanych do skargi dokumentów, skarżący sporządził kserokopie poświadczonych za zgodność z oryginałem fragmentów orzeczeń . Żadna z nich nie została jednak poświad- czona za zgodność z oryginałem. Trybunał Konstytucyjny podziela w tym kontekście pogląd Sądu Najwyższego , ż e niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia nie jest doku- mentem . W arunkiem zaś uznania kserokopii za dokument jest opatrzenie jej podp isaną adno- tacją o poświadczeniu za zgodność z oryginałem. Niedołączenie do skargi treści uzasadnie ń uzyskanych przez skarżącego wyroków uniemożliwia ponadto przeprowadzenie pełnego roz- poznania wstępnego skargi konstytucyjnej , w szczególności ustalenie , na jakiej podstawie wyroki te były wydane oraz ewentualnie , które prawa lub wolności skarżącego i w jaki spo- sób mogły zosta ć naruszone. Okoliczność ta prowadzi do stwierdzenia , że c hoć poprawne usunięcie braku formalnego skargi było możliwe, skarżąc y nie wykonał zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 19 sierpnia 2020 r. , co stanowi samodzielną przesłankę odmo- wy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK. OTK ZU B/2024 Ts 108/20 poz. 204 4 4. Niezależnie od powyższ ej , samodzieln ej przesłan ki odmowy nadania skardze kon- stytucyjnej dalszego biegu , Trybunał ustalił, że w uzasadnieniu skargi nie wskaz ano sposobu, w jaki wynikające ewentualnie z art. 2 i art. 64 ust. 2 Konstytucji prawa lub wolności skarżą- cego zostały naruszone przez z askarżony przepis. Wywiedzenie przysługujących skarżącemu praw z przytoczonych w skardze wzorców kontroli oraz w s kazanie sposobu , w jaki doszło do ich naruszenia , a wreszcie uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem w analizowanej skardze , ustąpiło miejsca polemi ce z rozstrzygnięciami sądowymi wydanymi w indywidualnej sprawie skarżącego . Okoliczność ta prowadzi do ustalenia, że s karżąc y nie wypełnił ciążącego na nim w tym za- kresie obowiązku , o którym stanowi art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK . Co do zasady, b rak for- malny skargi , stwierdzony na gruncie tego przepisu , może być usunięty po wezwaniu wyda- nym w tym zakresie przez sędziego Try bu nału Konstytucyjnego na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK. Przepis ten stosuje się jednak w przypadku , gdy – w ocenie sędziego – elementy argumentacji przedstawionej na poparcie zarzutów w uzasadnieniu skar gi konstytucyjnej wymagają sprecyzowania lub wyjaśnienia . Tymczasem w kontekście analizowanej skargi usunięci e braku formalnego na tle art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p. TK sprowadzałoby się w isto- cie do konieczności sporządzenia nowego uzasadnienia , które nie tyle dopełniałoby przedsta- wione już argumenty skarżącego , co polegałoby na sformułowani u ich po raz pierwszy . To zaś nastąpiłoby już po upływie terminu do wniesienia skargi , o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . W ypowiedź skarżącego w brzmieniu przedstawionym Trybunałowi wraz z peti- tum skargi nie odpowiada bowiem kryteriom, któr e winn o spełniać uzasadnieni e skargi kon- stytucyjnej zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p. TK. P o wstępnym rozpoznaniu analizowanej skargi Trybunał Konstytucyjny poprzestaje na ustaleniach , o których mowa w poprzednim punkcie i – wobec nieusunięcia braków for- malnych skargi, których usunięcie było możliwe – z obowiązany jest do odm ówienia nadania skardze dalszego biegu. 5 . W związku z powyższym, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.