Ts 23/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 czerwca 2024 r. Pozycja 143 POSTANOWIENIE z dnia 15 listopada 2023 r. Sygn. akt Ts 23/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.C. w sprawie zgodności: art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzo - nym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75) z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 stycznia 20 23 r. (data nadania) J.C. (dalej: skarżący), reprezentowany przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. 1. S karżący wniósł 2 5 lutego 20 2 0 r . do Sądu Okręgowego w G. skargę dotyczącą na- ruszenia jego prawa jako strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postę- powaniu sądowym pr owadzonym przed Sądem Rejonowym w G. (dalej Sąd Rejonowy) pod sygn. akt […] . W skardze skarżący wystąpił o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie zainicjowanej powództwem z 22 marca 201 7 r. przeciwko adwokatowi J.S. o zadość - uczynienie , zarejestrowan ej w Sądzie Rejonowym (sygn. akt jw.) oraz o przyznanie od Skarbu Państwa kwoty w wysokości 6 000 zł tytułem przewlekłości postępowania w wymienionej sprawie . 2. Postanowieniem z 16 kwietnia 20 20 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w G. XVI Wydział Cywilny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy), po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej skargą skarżącego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej OTK ZU B/2024 Ts 23/23 poz. 143 2 zwłoki , oddalił skargę na przewlekłość postępowani a w sprawie prowadzon ej przed Sądem Rejonowym pod sygn. akt […] . 3 . S karżący wniósł zażalenie na powyższe orzeczenie , które Sąd Okręgowy odrzucił postanowieniem z 1 2 maja 2020 r. 4 . We wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego skardze konstytucyjnej skarżący w niósł o orzeczenie, że: „art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naru - szenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzo - nym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75) przez to, że do post ę powania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postę - powaniu którego skarga dotyczy [jest niezgodny] z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – i skutkuj [e] naruszeniem konstytucyjnego uprawnienia strony do dwuinstancyjnego bezzwłocznego rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny Sąd”. Skarżący stwierdził , że naruszenie jego praw konstytucyjnych nastąpiło w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego z 16 kwietnia 20 20 r., na które nie przysługuje zażalenie, co zostało stwierdzone przez Sąd Okręgowy w postanowieniu z 1 2 maja 20 20 r. 5. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 9 marca 2023 r. wezwał skarżą- cego do doręczenia odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem postano- wień : Sądu Okręgowego w G. z 12 maja 2020 r. (sygn. akt […] ), referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w W. z 21 październ ika 2020 r. (sygn. akt […] ), Sądu Rejonowego w W. z 13 grudn ia 2022 r. (sygn. akt […] ), zawiadomienia z 9 stycznia 2023 r. (znak […] ) Izby Adwokackiej w G. o powołaniu przez O kręgową Radę Adwokacką w G. pełnomocnika dla skarżącego. Skarżący został także zobowiązany do udokumentowania dat: doręczenia ww. orzeczeń , złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kon- stytucyjnej i d oręczenia adwokatowi W.M. rozstrzygnięcia Okręgowej Rady Ad wokackiej w G. o ustanowieniu go pełnomocnikiem dla skarżącego . Skarżący nadesłał wymagane dokumenty 6 kwietnia 2023 r.(data nadania). 6 . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 20 23 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Kon sty tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK ) , z którym wiąże naruszenie swoich konstytucyjnych wolności lub praw; 2) wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, a także w jaki sposób zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis ; 3) uzasadnienie zarzutów niezgodności zakwestionowanego w skardze przepisu z wolnościami lub prawami skarżącego wyrażonymi w Konstytucji, z powołaniem argumen- tów lub dowodów na ich poparcie. W piśmie z 5 lipca 202 3 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia sędziego T K , wskazując m.in. , że ostatecznym orzeczeniem – w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK – było postanowienie Sądu Okręgowego z 1 6 kwietnia 2020 r., doręczone skarżącemu 21 maja 20 20 r. , podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko zajęte w skardze , ż e art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki OTK ZU B/2024 Ts 23/23 poz. 143 3 (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 , ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust . 3, art. 45 ust . 1, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymogów lub gdy jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub inny organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej skardze konstytucyjnej jest art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania spra- wy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub na dzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ( Dz. U. z 2018 r. po z. 75 , obecnie : Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: ustawa o skardze). Przepis ten miał zastosowanie od mo- mentu przekazania niniejszej sprawy Sądowi Okręgowemu – sądowi właściwemu rzeczowo i miejscowo do rozpoznania skargi skarżącego na naruszenie jego prawa jako strony do roz- poznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym prowadzonym przed Sądem Rejonowym w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko adwokatowi J.S. o za- dośćuczynienie (sygn. akt […] ) . Z godnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze , w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowa- niu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Skarga na prze- wlekłość postępowania była wniesion a w toku postępowania cywilnego. O dpo wiednie zasto- sowanie w sprawie skarżącego znalazły więc przepisy o postępowaniu zażaleniowym zawarte w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 , ze zm. ; dalej : k.p.c.). Należy zauważyć, że art. 8 ust. 2 ustawy o skardze jest przepisem w pełni odsyłają- cym, który – w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie – odsyła do odpowiedniego stoso- wania p rzepisów o postępowaniu zażaleniowym obowiązujących w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Jako przepis odsyłający s amodzielnie nie kreuje an i nie ogranicza żadnych praw i obowiązk ów skarżącego w postępowaniu w przedmiocie skargi na przewlekłość po- stępowania, a tym samym nie reguluje żadnych konstytucyjnych praw podmiotowych (wyr ok TK z 22 października 2015 r., sygn. SK 28/14, OTK ZU nr 9 / A/2015, poz. 149). Z arzuty skargi konstytucyjnej dotyczące niezgodności art. 8 ust. 2 ustawy o skardze z Konst ytucją powinny być zatem powiązane z przepisem , który miał zastosowanie z uwagi na rodzaj po- stępowania głównego, którego dotyczy skarga . W uzasadnieniu pisma z 5 lipca 2023 r. uzupełniającego braki formalne skargi konstytucyjnej skarżący stwierdził , że „ u kształtowany przez art. 8 ust 2 ustawy z dnia 17 czer wca 2004 roku o skardze ( … ) tryb postępowania oparty o postępowanie zażaleniowe powoduje, iż strona pozbawiona jest możliwości obrony swych praw w drodze dwuin stan - OTK ZU B/2024 Ts 23/23 poz. 143 4 cyjnego postępowania zagwarantowanych zarówno w art. 78 jak i w szczególności w art. 176 ustęp 1 Konstytucji” . Skarżący nieprawidłowo określił więc przedmiot kontroli w niniejszym post ę powaniu, wskazując na art. 8 ust. 2 ustawy o skardze, który nie miał zastosowania w sprawie. W tym miejscu należy raz jeszcze poczynić zastrzeżenie, że przedmiotem skargi kon- stytucyjnej może być wyłącznie ten przepis prawa, który stanowił podstawę wydania przez sąd orzeczenia naruszającego prawa lub wolności konstytucyjne skarżącego. „Skarga konsty- tucyjna pozwala zatem dochodzić ochrony konstytucyjnych praw i wolności każdemu, jeżeli zostały one naruszone przez zastosowanie w jego indywidualnej sprawie przepisu niezgodne- go z Konstytucją, a naruszenie ma źródło w treści normatywnej zakwestionowanej regulacji” (postanowienie TK z 26 sierpnia 2020 r., sygn. SK 44/20, OTK ZU A/2020, poz. 44). Z tego względu art. 8 ust. 2 ustawy o skardze samodzielnie , w oderwaniu od innych przepisów o charakterze merytorycznym , nie m oże stanowić przedmiotu kontroli w postępo- waniu przed Trybunałem w trybie skargi konstytucyjnej i podlegać ocenie konstytucyjnej. Z treści bowiem samego przepisu nie wynikają żadne prawa podmiotowe. Biorąc powyższe pod uwagę , Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia .