Ts 127/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 lipca 2026 r. Pozycja 66 POSTANOWIENIE z dnia 8 listopada 2023 r. Sygn. akt Ts 127/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K . K . o zbadanie zgodności: art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 29 maja 202 3 r. (data nadania) K . K . (dalej: skarżący ) , re- prezentowan y przez pełnomocnika z wyboru , wystąpił z żądaniem przytoczonym w kompary- cji niniejszego postanowienia, sformułowanym na tle następującego stanu faktycznego . W pozwie z 18 września 2015 r. skarżący domagał się ustalenia istnienia prawa do wykonywania zawodu trenera w klubach Superligi i I ligi piłki ręcznej, jako spełniającego wymogi ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857, ze zm.; dalej: ustawa o sporcie) oraz zobowiązania w związku z tym Związku Piłki Ręcznej w Polsce do wydania skarżącemu licencji trenerskiej A Związku Piłki Ręcznej w Polsce. Sąd Okręgowy w W . III Wydział Cywilny wyrokiem z 6 marca 2018 r. (sygn. akt […] ) m.in. oddalił powództwo skarżącego jako niezasadne . Sąd Apelacyjny w W . VI Wydział Cywilny wyrokiem z 29 listopada 2018 r. (sygn. akt […] ), rozpoznawszy apelację skarżącego, zmienił częściowo zaskarżony wyrok m.in. w ten sposób, że w punkcie pierwszym ustalił prawo skarżącego do wykonywania zawodu trenera w pełnym zakresie. Sąd Najwyższy wyrokiem z 15 grudnia 2021 r. (sygn. akt […] ), rozpoznawszy skargę kasacyjną Związku Piłki Ręcznej w Polsce , uchylił zaskarżony wyrok m.in. w punkcie pierw- szym i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w W . do ponownego rozpo- znania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Apelacyjny wyrokiem z 9 marca 2023 r. (sygn. akt […] ) m.in. oddalił apelacj ę skarżącego (od wyroku sądu okręgowego z 6 marca 2018 r.). W obszernym uzasadnieniu, mając na względzie wytyczne Sądu Najwyższego , z wrócił uwagę przede wszystkim na to, że OTK ZU B/2026 Ts 127/23 poz. 66 2 w stanie prawnym ukształtowanym przez art. 25 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. poz. 829) za nadawanie od- powiednich uprawnień trenerskich odpowiedzialne są poszczególne związki sportowe. To one obecnie określają w statutach i regulaminach wymagania stawiane przyszłym trenerom oraz dostępność do tego zawodu. Akty te zaostrzają kryteria przyznawania licencji trenerskich określonej kategorii, w szczególności w najwyższych klasach rozgrywkowych piłki ręcznej, w celu stałego podnoszenia kwalifikacji z uwagi na dynamiczny rozwój tej dziedziny sportu. Skarżący, jak zauważył Sąd Apelacyjny, nie starał się o uzyskanie licencji trenera kategorii A. U waża bowiem , ż e powinien ją otrzymać automatycznie z racji posiadanego wykształcenia i odbytego stażu pracy w zawodzie . W związku z tym dla zasady nie ubiegał się o przyznanie licencji zgodnie z Regulaminem. Zdaniem Sądu Apelacyjnego czym innym jest posiadanie dyplomu trenera potwierdzającego jego kwalifikacje związane z wykształceniem oraz posia- danie tytułu zawodowego, a czym innym posiadanie licencji polskiego związku sportowego, wydawanej na wniosek zainteresowanego spełniającego wymagania określone w odpowied- nich aktach normatywnych . W konkluzji uzasadnienia Sąd Apelacyjny stwierdził: „powód pod rządami poprzed- niej ustawy, jak i obecnej, aby móc wykonywać zawód trenera w ramach związku sportowego musiał posiadać licencję, która była przyznawana okresowo i musiała być tym samym odna- wialna. Różnica polega na tym, że ustawodawca zrezygnował z ustalania zasad licencyjnych cedując to prawo na związki sportowe. Czyli nie uległ zmianie sam system tylko dosz ł o do zmian warunków, na podstawie których uzyskuje się licencję. Jednocześnie ich zaostrzenie nie powoduje niemożności ich uzyskania, tylko zapewnia klubom sportowym i zawodnikom pewność , że trener posiadający określoną kategorię dysponuje najwyższymi standardami w danej kategorii, zgodnymi z międzynarodowymi federacjami” (s. 36 i 37). Wyrok Sądu Apelacyjnego , wskazany przez skarżącego jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, został doręczon y jego pełnomocnikowi 31 marca 2023 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 21 lipca 2023 r. (doręczonym peł- nomocnikowi skarżącego 8 sierpnia 2023 r.) wezwał skarżącego do doręczenia pełnomocnic- twa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 9 marca 2023 r. (sygn. akt […] ) oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (wraz z czterema kopiami), a także odpi- su lub poświadczonej przez pełnomocnika skarżącego za zgodność z oryginałem kopii wyro- ku S ą du Okręgowego z 6 marca 2018 r. (sygn. akt […] ). Skarżący złożył w Trybunale wymagane dokumenty 11 sierpnia 2023 r. (data nada- nia). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 25 września 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 29 września 2023 r. ) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) sprecyzowanie wzorców kontroli dla zakwestionowanego w skardze art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 2048 , ze zm.; dalej: ustawa o sporcie) przez wyjaśnienie, czy zarzuca on nie- zgodność tego przepisu z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji ( petitum ), czy z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji (s. 3, 5); 2) wskazanie, po wykonaniu punktu pierwszego niniej- szego zarządzenia, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego wyrażone w powyż- szych postanowieniach Konstytucji – i w jaki sposób – zostało naruszone przez zakwestiono- wany w skardze przepis; 3) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego w skardze art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o sporcie z wolnością lub prawem, o którym mowa w punkcie drugim niniejszego zarządzenia; 4) doręczenie odpisu lub poświadczonej przez pełnomocnika skarżącego za zgodność z oryginałem kopii (wraz z czterema kopiami): a) wyroku Sądu Ape- lacyjnego w W . z 29 listopada 2018 r. (sygn. akt […] ) zmieniającego częściowo wyrok Sądu OTK ZU B/2026 Ts 127/23 poz. 66 3 Okręgowego w W . z 6 marca 2018 r. (sygn. akt […] ), b) wyroku Sądu Najwyższego z 15 gru - dnia 2021 r. (sygn. akt […] ) uchylającego powyższe orzeczenie Sądu Apelacyjnego w części i przekazującego sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 6 października 2023 r. (data nadania) skarżący wyjaśnił, że kwestionuje art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o sporcie z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarżący twierdzi, że zakwestionowany przepis narusza jego prawo nabyte , tj. posia- dane od ponad 30 lat praw o „ do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej w oparciu o na- dane i poświadczające bezterminowe posiadanie przez skarżącego, zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 3 ) U stawy o sporcie «wiedzy i umiejętności », jako przesłanek niezbędnych do spełnienia w toku nadawania przez polski związek sportowy – Związek Piłki Ręcznej w Polsce (dalej: ZPRP), czasowych licencji trenerskich uprawniających do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej w ramach reglamentowanego ustawą na zasadach monopolu współzawodnictwa spor- towego organizowanego przez ZPRP” (s. 2 pisma z 6 października 2023 r.). Zdaniem skarżącego wynikająca z art. 2 Konstytucji zasada ochrony praw nabytych gwarantuje, że posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe , potwierdzone dyplomem ukończenia wyższej uczelni, poświadczają bezterminowo posiadaną „wiedzę i umiejętności”, o których mowa w art. 41 ust. 3 pkt 3 ustawy o sporcie. Przesłanka ta, jak zarzucił , nie może być kwestionowana przez „kogokolwiek”. Nie można więc odbierać ważności kwalifikacji – tak jak miało to miejsce w sprawie, w związku z którą skarżący wystąpił do Trybunału – i w związku z tym „zmuszać” trenerów d o uczęszczania na „płatne kursy wyrównawcze”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę może wnieść „każdy, czyje konstytucyj- ne wolności lub prawa zostały naruszone”. Warunkiem złożenia skargi nie jest więc każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Z tego względu w skardze konstytucyjnej trzeba wskazać konkretną osobę, której wolności lub prawa naruszono, przedstawić oznaczone (poręczone, zapewnione, gwarantowane, chronione) w Konstytucji wolności lub prawa, które naruszono oraz określić sposób tego naruszenia (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Z kolei art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do uzasadnienia zarzutu niezgodności przedmiotu skargi ze wskazaną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowo- dów na jego poparcie. 3. S karżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 2048, ze zm.; dalej: usta- wa o sporcie) jest niezgodny z wynikając ą z art. 2 Konstytucji zasadą ochrony praw nabytych. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy zauważyć, że Trybunał w swoich orze- czeniach wyraża pogląd, zgodnie z którym art. 2 Konstytucji ( i wynikające z niego zasady ) nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu zainicjowanym skargą kon- stytucyjną. OTK ZU B/2026 Ts 127/23 poz. 66 4 W postanowieniu z 19 grudnia 2001 r. ( sygn. SK 8/01 , OTK ZU nr 8/2001, poz. 272) Trybunał w odniesieniu m.in. do zarzutu naruszenia wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady ochrony praw słusznie nabytych stwierdził, że ma ona charakter zasady przedmiotowej , wy- znaczając ej granice ingerencji władzy publicznej w sferę praw podmiotowych. Jej n aruszenie może uzasadniać zarzut niedopuszczalnego wkroczenia przez władzę w sferę konstytucyjnie chronionych praw lub wolności jednostki. Obowiązkiem skarżącego jest zatem wskazanie, w zakresie jakich praw lub wolności konstytucyjnych sąd lub inny organ władzy publicznej wydał orzeczenie sprzeczne z zasadą ochrony praw słusznie nabytych ( zob. także postano- wienie z 25 listopada 2009 r., sygn. SK 30/07, OTK ZU nr 10 / A/2009, poz. 159 oraz wyrok z 27 stycznia 2010 r., sygn. SK 41/07, OTK ZU nr 1 / A/2010, poz. 5 ). Sformułowanie w skardze zarzutu naruszenia Konstytucji w odniesieniu do zasady ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji) jest więc zasadniczo dopuszczalne, o ile dotyczy praw jednostki chronionych konstytucyjnie. Wskazane przez skarżącego prawo „do wykony- wania zawodu trenera piłki ręcznej” nie ma jednak takiego charakteru . Źródłem konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego chronionych za pomocą skargi konstytucyjnej nie jest także wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji zasada proporcjo- nalności. Oceny zgodności zakwestionowanej w skardze regulacji z tym przepisem ustawy zasadniczej Trybunał dokonuje tylko wtedy, gdy stwierdzi się, że w ogóle doszło do ingeren- cji w treść wolności lub praw wyrażonych w innych przepisach Konstytucji. Dopiero wów- czas można bowiem zbadać, czy doszło do naruszenia samego art. 31 ust. 3 Konstytucji (zob. wyrok TK z 29 kwietnia 2003 r., sygn. SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33). S koro skarżący nie w skazał , która jego konstytucyjna wolność lub prawo zostały naru- szone , to Trybunał nie może dokonać oceny zgodności zakwestionowane go przepisu z art. 31 ust. 3 Konstytucji (por. postanowienia TK z 25 sierpnia 2011 r., sygn. Ts 62/11, OTK ZU nr 5 / B/2012, poz. 431 i z 2 września 2013 r., sygn. Ts 15/13, OTK ZU nr IIB/2014, poz. 882) . 4. Mając powyższe na względzie , Trybunał Konstytucyjny stwierdza , że analizowana skarga nie spełnia podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a dopre- cyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Wskazan a okolicznoś ć jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstaw ą od- mowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżące mu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.