Ts 55/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 17 kwietnia 2024 r. Pozycja 74 POSTANOWIENIE z dnia 17 października 2023 r. Sygn. akt Ts 55/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.R. o zbadanie zgodności: art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo- ściami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 , ze zm.) w zakresie, w jakim uzależnia zasto- sowanie przepisów rozdziału 6 działu III tej ustawy do nieruchomości nabytych na rzecz gminy na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości od wyznaczenia właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przez właściwy organ terminu zawarcia umowy zbycia nieruchomości na podstawie 49 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospod arce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości – z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , – z art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji, – z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji, – z art. 32 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadani a skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 marca 2023 r. (data nadania) S.R. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowa- nym na tle następującej sprawy. Wyrokiem Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w L. z 16 listopada 2 021 r. (sygn. akt […] ) uchylono decyzj ę Starosty L. z 17 sierpnia 202 0 r. (znak: […] ) oraz utrzymu- jącą ją w mocy decyzję Wojewody L. z 10 maja 202 1 r. (nr […] ) o umorzeni u postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości . Od wskazanego wyroku skargę kasacyjną wniosła Gmina L . Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2022 r. (sygn. akt [… ] ) uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sąd owi Administracyjne- mu w L. do ponownego rozpoznania. Wyrok ten wskazano w złożonej skardze konstytucyjnej OTK ZU B/2024 Ts 55/23 poz. 74 2 jako ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego w rozu- mieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organiza- cji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393). 2. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2023 r. skarżący zo- stał wezwany do udokumentowania daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze kon- stytucyjnej jako ostateczne . W piśmie z 6 czerwca 2023 r. (data nadania) skarżący udokumen- tował datę doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 9 listo pada 2022 r. (sygn. akt […] ). 3. Kwestionowanemu art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. „ o gospo- darce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, ze zm.) w zakresie, w jakim uzależnia zastosowanie przepisów rozdziału 6 działu III tej ustawy do nieruchomości nabytych na rzecz gminy na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszcza- niu nieruchomości [Dz. U. Nr 22, poz. 99, ze zm.; dalej: u.g.g.w.n.] od wyznaczenia właści- cielowi lub użytkownikowi wieczystemu przez właściwy organ terminu do zawarcia umowy zbycia nieruchomości na podstawie 49 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ”, skarżący zarzucił, że stanowiąc podstawę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2022 r. (sygn. akt […] ), doprowadził do naruszenia jego konstytucyjnych wolności i praw odczytywanych przez niego z: – art. 21 ust. 2 Konstytucji , przez niezapewnienie określonej grupie osób, których nie- ruchomości zostały nabyte na rzecz gminy na podstawie przepisów u.g.g.w.n. bez uprzednie- go wyznaczenia terminu, o którym mowa w art. 49 ust. 3 u.g.g.w.n. , możliwości realizowania konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, – art. 21 ust. 1 i art. 64 Konsty tucji , przez niezapewnienie określonej grupie osób, któ- rych nieruchomości zostały nabyte na rzecz gminy na podstawie przepisów u.g.g.w.n. bez uprzedniego wyznaczenia terminu, o którym mowa w art. 49 ust. 3 u.g.g.w.n. , możliwości realizowania konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do korzystania z równej dla wszyst- kich obywateli ochrony prawnej przysługujących im praw majątkowych, – art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji , przez wprowadzenie ograniczenia w korzystaniu z możliwości ochrony własności i innych praw majątkowych przez osoby, których nierucho- mości zostały nabyte na rzecz gminy na podstawie przepisów u.g.g.w.n. bez uprzedniego wy- znaczenia terminu, o którym mowa w art. 49 ust. 3 u.g.g.w.n., w sposób naruszający zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecz- nej, – art. 32 ust. 1 Konstytucji , przez naruszenie zasady równości wobec prawa w konse- kwencji różnego traktowania poprzednich właścicieli, których nieruchomości zostały nabyte na rzecz gminy na podstawie przepisów u.g.g.w.n. bez uprzedniego wyznaczenia terminu, o którym mowa w art. 49 ust. 3 u.g.g.w.n. oraz poprzednich właścicieli, których nieruchomo- ści zostały nabyte na rzecz gminy na podstawie przepisów u.g.g.w.n. i wywłaszczeniu nieru- chomości po uprzednim wyznaczeniu terminu, o którym mowa w art. 49 ust. 3 u.g.g.w.n. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konsty- tucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunię- OTK ZU B/2024 Ts 55/23 poz. 74 3 cie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. Konstrukcja skargi konstytucyjnej wynika wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji stano- wiącego, iż k ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Wymóg ostatecznego orzeczenia wskazany został przez prawodawcę również w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, zgodnie z którym skarga konsty- tucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decy- zji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W postanowieniach pełnego składu z 10 marca 2015 r. (s ygn. […] ; OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35) i 1 czerwca 2022 r. (sygn. Ts 43/18; OTK ZU B/2022, poz. 148) Try- bunał Konstytucyjny przypomniał , że przesłanka „ostatecznego orzeczenia”, o której mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK , wyraża się w nadzwyczajnym i subsy- diarnym charakterze skargi konstytucyjnej, przysługującej dopiero w przypadku braku proce- duraln ej możliwości inicjowania dalszego postępowania przed sądem lub organem admini- stracji publicznej w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy . Tymczasem postępowanie w sprawie konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego, naruszonych – jego zdaniem – na podstawie kwestionowanych w skardze przepisów, nie zo- stało ostatecznie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 9 listopada 2022 r. (sygn. akt […] ). Mocą tego orzeczenia sprawa została bowiem przekazana do ponow- nego rozpoznania Wojewódzkiemu Sąd owi Administracyjnemu w L . Wbrew twierdzeniom skargi konstytucyjnej, wskazany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie posiada za- tem waloru ostateczności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . Okoliczność ta stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania skardze konstytucyj- nej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.