Ts 1/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 17 listopada 2023 r. Pozycja 299 POSTANOWIENIE z dnia 7 marca 2023 r. Sygn. akt Ts 1/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym s karg i konstytucyjn ej M.J. o zbadanie zgodności : 1) § 31 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogo- wych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2310, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 92 ust. 1 , art. 7 w związku z art. 92 ust. 1 , art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 , art. 31 u st. 3 w związku z art. 7 , art. 52 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 , art. 52 ust. 1 i 3 w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.) ; 2) art. 193 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji ; 3) art. 22 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148, ze zm. ) w zakresie zwrotu „gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości” z art. 42 ust. 2 , art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 2 Konstytucji ; 4) art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 list opada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072 , ze zm. ) w zakresie , w jakim „ przyjmuje się, że stanowi on delegację do stoso- wania w toku wskazanego w nim postępowania przepisów U stawy K odeks P ostępowania C ywilnego ( … ) oraz U stawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( … ) ” z art. 45 ust. 1 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 , art. 79 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji ; 5) art. 117 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie , w jakim „ przyjmuje się, że stanowi on delegację do stosowania w toku wskazanego w nim postępowania przepisów oraz U stawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( … )” z art. 45 ust. 1 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji, 6) art. 398 23 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego „ w zakresie zwrotu « ja- ko sąd drugiej instancji » ” z art. 45 ust. 1 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, OTK ZU B/2023 Ts 1/22 poz. 299 2 p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 31 grud nia 20 2 1 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezent owan y przez pełnomocnik a z wyboru, wystąpi ł z żądani ami przytoczonym i w komparycji niniejszego postanowienia na tle trzech postępowań zakończonych prawomocnymi orzeczeniami : 1.1. Skarżący został obwiniony o to, że kierując samochodem przekroczył dozwolo- ną na danym terenie prędkość. W toku prowadzonego postępowania skarżący złożył wniosek o ustanowienie obroń- cy z urzędu. Zarządzeniem z 22 sierpnia 2019 r . Prezes Sąd u Rejonow ego w T. (s ygn. akt […] ) odmówił przyznania skarżącemu obrońcy z urzędu . Zarządzeni e to z ostało utrzymane w mocy postanowieniem S ądu R ejonowego w T. z 18 września 2019 r. ( dalej: sąd rejonowy; sygn. akt j.w.) . Trybunał z urzędu ustalił, że powyższe orzeczenie zostało doręczone skarżą- cemu 23 września 2019 r. 1. 2 . W yrokiem z 9 marca 2021 r. (sygn. akt […] ) s ąd r ejonowy uzna ł skarżącego za winnego popełnienia zarzuc a nego czynu i wymierzył mu karę grzywny oraz orzekł o kosztach procesu . W wyniku złożenia przez skarżącego apelacj i Sąd Okręgow y w K. (dalej: sąd okrę- gowy) wyrokiem z 1 czerwca 2021 r. (sygn. akt […] ) utrzyma ł zaskarżone orzeczenie w mo- cy. Rozstrzygnięcie s ądu o kręgowego zostało doręczone skarżącemu wraz z uzasadnieniem 5 lipca 2021 r. 1. 3 . Następnie skarżąc y wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporzą- dzenia skargi konstytucyjnej . P ostanowieniem referendarza sądowego w s ądzie r ejonowym z 24 sierpnia 2021 r. (sygn. akt […] ) wniosek skarżącego został oddalony . Wówczas s karżący złożył skargę na powyższe orzeczenie , ale postanowieniem z 1 października 202 1 r. ( sygn. akt […] ) s ąd r ejonowy utrzyma ł je w mocy. Wskazane powyżej postanowienie doręczono skarżą- cemu 8 listopada 2021 r. 1. 4 . W skardze konstytucyjnej s karżący po łączy ł naruszenie swoich praw z wyrok iem Sądu Okręgowego w K. z 1 czerwca 2021 r. (sygn. akt [ …] ; dalej: wyrok z 1 czerwca 2021 r. ) i postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 1 października 2021 r. (sygn. a kt […] ; dalej: po- stanowienie z 1 października 2021 r. ). Powyższe orzeczenia wskazał bowiem jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji (s. 4 i 5 skargi). 2. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 4 marca 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez : 1) podanie, czy od wskazanych w skardze konstytucyjnej ostatecznych orzeczeń zostały wniesione nadzwyczajne środki zaskarżenia (wraz z czterema kopiami) ; 2) doręczenie: a) odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną ( z wyjątkiem pełnomocnictw a, dowodu uiszczenia opłaty od pełnomocnictwa, sprzeciwu od wyroku nakazowego, wniosków, zażaleń, apelacji, skarg i innych pism procesowych skarżącego) , b) kopii zarządzenia Sądu Rejo - OTK ZU B/2023 Ts 1/22 poz. 299 3 nowego w T. z 22 sierpnia 2019 r. (sygn. akt […] ) , pod rygorem ujemnych skutków proce - sowych. Pismem z 7 marca 2022 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania. 3 . Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 1 9 li pc a 202 2 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 8 sierpnia 202 2 r.) – na pods tawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK ) – wezwał skarżąc ego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez wyjaśnieni e, które z kwestionowanych przepisów i podniesionych zarzutów dotyczą wyroku z 1 czerwca 2021 r., a które postanowienia z 1 paź - dziernika 2021 r. , p od rygorem wydania postanowienia o odmowie nadania skardze konstytu- cyjnej dalszego biegu . We wniesionym do Trybunału 16 sierpnia 202 2 r. (data nadania) piśmie procesowym skarżąc y odniósł się do powołanego wyżej zarządzenia . 4. Z daniem skarżącego , § 31 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogo- wych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2310, ze zm.) został wydan y bez delegacji ustawowej , przez co narusza art. 7 Konstytucji , a w konsekwencji jest niezgodn y z art. 2 Konstytucji , a także z art. 52 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, ponieważ „rozporządzenie definiuje zakaz porusza- nia się w określony sposób (…) podczas gdy takowy zakaz może być wprowadzony wyłącz- nie ustawą” ( skarga, s. 9). K westionuj ąc zgodność art. 193 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postę- powania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji, skarżący pod- niósł, że system powoływania biegłych narusza „prawo do rzetelnej procedury sądowej i sprawiedliwego rozpoznania sprawy” ( skarga, s. 1 1 ) . Z kolei art. 22 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148, ze zm.) zawiera klauzulę generalną , będącą „poję- ciem o bardzo szerokich granicach znaczeniowych (…) chroniącym wyłącznie interes Sądu orzekającego w sprawie” ( skarga , s. 10 ) , a jej zastosowanie skutkowało nieprzyznaniem skar- żącemu obrońcy z urzędu , przez co naruszone zostało jego prawo do obrony oraz do rzetelne- go procesu. Następnie skarżący s twierdz ił , że art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK i art. 117 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c. ) naruszają „praw[o] do rzetelnej procedury sądowej opartej o normę ustawową (…) [i] prawo skarżącego do postępowania przed sądem w granicach określonych ustawą i na jej podstawie” (skarga, s. 13) przez to, że nie zawierają odesłania do przepisów, na podstawie których sąd rozpoznaje wniosek o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Natomiast zaskarżony art. 398 23 k.p.c. , zdaniem skarżącego, pozbawił go prawa do rozpoznania wniosku przez sąd II instancji oraz zastąpił postępowanie dwuinstancyjne „formą postępowania dwuetapowego” . Dodatkowo skarżący podkreślił, że wymiar sprawiedliwości sprawują sądy, a w jego sprawie orzeczenie nie zawisłego i bezstronnego sądu zastąpiono orzeczeniem urzędnika sądowego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) OTK ZU B/2023 Ts 1/22 poz. 299 4 skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. S karżący połączył w jedną skargę sprawy zakończon e trzema prawomocnymi orze- czeniami, z których dwa wskazał jako ostateczne. W ocenie Trybunału , wniesienie jednej skargi konstytucyjnej w związku z więcej niż jednym ostatecznym rozstrzygnięciem wyda- nym w sprawie skarżącego jest dopuszczalne , pod warunkiem że został dochowany termin wniesienia skargi konstytucyjnej i skarga spełnia wszystkie pozostałe warunki formalne, oce- niane odrębnie w odniesieniu do każdego z postępowań, na tle których została sformułowana. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę moż e wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK stanowi, że s karga konstytucyjna musi zawierać nie tylko wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone, ale także uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytu- cyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Trybunał zauważ ył , że orze czenia, w związku z którymi skarżący połączył naruszenie swych konstytucyjnych praw , dotyczyły różnych kwestii, rozpatrywanych w odrębnych postępowaniach, opartych o odmienne stany faktyczne. Wy rok Sądu Okręgowego w K. z 1 czer wca 2021 r. (sygn. akt […] ) był orzeczeniem kończącym postępowanie w przedmiocie uznania skarżącego za winnego dokonania zarzuconego mu wykroczenia . P ostano wienie Są- du Rejonowego w T. z 1 październik a 2021 r. (sygn. akt […] ) dotyczyło natomiast przyznania skarżącemu pełnomocnika w cel u sporządzenia skargi konstytucyjnej . W odniesieniu do powyższego Trybunał stwierdz ił , że chociaż skarżący w odpowiedzi na zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2022 r. wy liczy ł , któr e z kwe- stionowanych przepisów dotycz ą wyroku z 1 czerwca 2021 r., a któr e postanowienia z 1 paź- dziernika 2021 r., to nie w yjaśni ł, któr e z podniesionych zarzutów odnos zą się do wskazanych przez niego ostatecznych orzeczeń. W tym zakresie bowiem ograniczył się do przepisania petitum skargi , nie odnosząc się w ogóle do argumentacji dotyczącej poszczególnych postę- powań. Skoro zatem pismo skarżącego z 16 sierpnia 2022 r. nie wykracza poza petitum skargi w zakresie przyporządkowania zarzutów, nie można uznać, że skarżący prawidłowo wykonał zarządzenie z 19 lipca 2022 r. Analizowana skarga nie spełnia więc warunków, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK , co uzasadnia odmow ę nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc emu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowien i e w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.