Ts 16/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 maja 2023 r. Pozycja 160 POSTANOWIENIE z dnia 14 kwietnia 202 2 r. Sygn. akt Ts 16/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S p. z o.o. z sie - dz ibą w P. w sprawie zgodności: art. 146 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Praw o upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 , ze zm. ) z art. 2 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 stycznia 2021 r. (data nadania) S p. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca ), reprezentowana przez peł- nomocn ika z wyboru, wystąpił a z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu fak- tycznego. Komornik sądo wy przy Sądzie Rejonowym w O. (dalej: komornik sądowy) postano- wieniem z 11 lutego 2019 r. (sygn. akt […] ) umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie z wnio sku skarżącej jako wierzyciela przeciwko dłużnikowi z uwagi na uprawomocnienie się posta nowienia Sądu Rejonowego w O. (dalej: Sąd Rejonowy) z 21 wrz eśnia 2018 r. (sygn. akt […] ) o ogłoszeniu upadłości dłużnika . Na tę czynność komornika sądowego skarżąca zł o- żyła skargę, którą Sąd Rejonowy oddalił postanowieniem z 18 lipca 2019 r. (sygn. akt […] ) . Z ażalenie skarżącej na powyższe orzeczenie Sąd Rejonowy oddalił postanowieniem z 26 paź- dziernika 2020 r. ( sygn. akt […] ). Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyj nego z 9 lutego 2021 r. (doręczonym 18 lutego 2021 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez do- ręczenie odpisu lub poświadczonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Rejono- wego w O. z 18 lipca 2019 r. (sygn. akt […] ) w raz z czterema jego kopiami. Pismem z 24 lu - tego 2021 r. skarżąca odniosła się do wezwania. S ędzi a Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 20 maja 2021 r. (doręczonym 31 maja 2021 r.) wezwał skarżąc ą do usunięcia braków formalnych skargi przez : 1) podanie ad- resu skarżącej; 2) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia s kargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem OTK ZU B/2023 Ts 16/21 poz. 160 2 Konstytucyjnym, określającego sprawę, do której zostało udzielone; 3) wskazanie, które kon- stytucyjne wolności lub prawa skarżącej, wynikające z przywołanych we wniesionej skardze przepisów Konstytucji, zostały naruszone przez zaskarżony przepis oraz dokładne określenie sposobu ich naruszenia; 4) uzasadnienie zarzutów konstytucyjności k westionowanego przepi- su z powołaniem argumentów na ich poparcie; 5) przedstawienie stanu faktycznego, na tle którego wniesiono skargę konstytucyjną . W piśmie z 7 czerwca 2021 r. skarżąca ustosunko- wała się do wezwania. W ocenie skarżącej b rzmienie art. 146 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie ustawy z dnia 28 lu tego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 , ze zm. ) otwiera możli- wość dowolnego stosowania instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego , z narusze- niem praw uczestników tego postępowa nia ( s. 2 pisma skarżącej z 7 czerwca 2021 r. ; dalej: pismo ). Skarżąca p odniosła, że n iejasność zaskarżonego przepisu „pozwala na zawieszenie egzekucji i umorzenie egzekucji w ogóle, podczas gdy czynności te powinny zostać ograni- czone do majątku wchodząceg o w skład masy upadłości (…) . Z tego powodu, po umorzeniu egzekucji, dłużnik pozostaje wolny od zajęcia swoich dochodów uzyskiwanych po umorzeniu egzekucji, a wierzyciel pozostaje w tej sprawie bezradny” (s. 2 skargi). Wskazał a , że „nieja- sność zaskarżonego przepisu (…) ma swoją głębszą przyczynę w za wa rtym w nim błędzie, że egzekucję wszczyna i prowadzi się przeciwko osobie fizycznej lub prawnej, a nie przeciwko prawom należącym do tych osób” (s. 1 pisma). Jej zdaniem zaskarżony przepis jest niezgodny z art . 2 Konstytucji, z którego wynika, że prawo powinno być jasne i zrozumiałe. Skutkiem niejasności kwestionowanego przepisu jest , w ocenie skarżącej, naruszenie prawa własności ( „uniemożliwieni e lub utrudnieni e odzyskiwania tego prawa ”), a także praw a do sąd u gwa- rantowane go w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji (s. 2 pisma). Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Wstępne rozpoznanie skargi służy wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem meryt orycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postano- wienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań i usunięcie braków, które zawiera, nie jest możliwe , bą dź braki nie zostały usunięte w terminie lub skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna. 2. Analiza dokonana w ramach wstępn ego rozpoznania przedmiotowej skargi oraz pi- sma skarżącej w odpowiedzi na zarządzenie sędziego wzywające do usunięcia braków for- malnych prowadzi do stwierdzenia, że skarga nie s pełnia warunków dopuszczenia do rozpo- znania merytorycznego z uwagi na ich nieusunięcie. 2.1. Zarzut przedstawiony przez skarżącą w niniejszej skardze konstytucyjnej sprowa- dza się do tezy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na ogłoszeni e upadł ości dłużnika uniemożliwiło s karżącej zaspokojenie wierzytelności „ z dochodów [d]łużnika, które (…) ukrył w czasie postępowania upadłościowego” (s. 2 pisma). Doprowadziło to , jej zda- niem, do naruszenia prawa do sądu i praw a własności . Trybunał przypomina , że postępowanie upadłościowe jest wspólnym postępowaniem wierzycieli, podjętym w celu dochodzenia roszczeń od niewypłacalnego dłużnika. Z zaskar- żonego art. 146 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upa- dłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228, ze zm.) wynika wprost, że postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogło- OTK ZU B/2023 Ts 16/21 poz. 160 3 szenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości; postępowa- nie to umarza s ię z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadło- ści . Postępowanie upadłościowe z astępuje wówczas postępowanie egzekucyjne, które w sytu- acji wielości wierzycieli i niewypłacalności dłużnika nie może spełnić swojej funkcji ( wszystkie wierzytelności podlegają zaspokojeniu w ramach postępowania upadłościowego ) . Mając to na uwadze Trybunał stwierdza, że niezasadny jest z arzut skarżącej , jakoby umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z uprawomocnieni em się postanowienia o ogłoszeniu upadłości dłużnika uniemożliwi ło zaspokojenie wierzyciela . Z e względu na wspomniany powyżej charakter postępowania upadłościowego należy traktować je jako rów- noważne z postępowaniem egzekucyjnym . S koro zatem ustawodawca przewidział postępo- wanie upadłościo we , którego celem jest zaspokojenie – w jak najwyższym stopniu – roszczeń wierzycieli , n ie można mówić o upatrywanym przez skarżącą naruszeniu prawa do sądu czy prawa własności, do którego miało dojść wskutek umorzenia wszczętej wcześniej egzekucji . Z tego powodu Trybunał stwierdza, że skarżąca nie uprawdopodobniła naruszenia swoich praw podmiotowych . Nie wykonała tym samym pkt 3 i 4 zarządzenia . Na marginesie Trybunał wskazuje, że art. 21 ust. 1 Konstytucji nie może być samo- dzielnym wzorcem kontroli wskaza nym w skardze konstytucyjnej, ponieważ jego treść nie formułuje praw i wolności, lecz pozostaje jedynie dyrektywą skierowaną do ustawodawcy zwykłego, by ten, konstruując regulacje dotyczące sfery praw majątkowych , zachował okre- ślone w tym przepisie zasady . Co prawda , w piśmie usuwającym braki formalne skargi powo- łany został – w odniesieniu do omawianego zarzutu – nowy wzorzec kontroli (art. 64 ust. 1 Konstytucji) , jednakże na obecnym etapie postępowania nie rodzi to skutków. Z utrwalonego orzecznictwa Trybu nału Konstytucyjnego wynika bowiem, że po upływie trzech miesięcy od daty doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia nie jest dopuszczalne rozszerzenie skargi o nowy wzorzec (zob. postanowienie TK z 20 lutego 2008 r., sygn. SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/ 2008, poz. 22). Trybunał zwraca wreszcie uwagę, że z arzut skarżącej dotycząc y naruszenia art. 2 Kon - stytucji ( „praw o do jasnego prawa” ) , bez powiązania z inny mi konstytucyjnie gwarantowa- ny mi praw ami podmiotowy mi , nie mo że prowadzić do nadania skardze konsty tucyjnej dal- szego biegu . 2.2. Odnosząc się do wezwania sędziego Trybunału Konstytucyjnego do przedstawie- nia stanu faktycznego, na tle którego wniesiono skargę konstytucyjną , skarżąca ograniczyła się do wskazania , że „[w] sprawie stanu faktycznego oraz sku tków istnienia w systemie prawnym zaskarżonego przepisu (…) załącz[a] kopię pisma [s] karżącej do Ministra Sprawie- dliwości z dnia 13.01.2021 r. o ośmieszaniu wymiaru sprawiedliwości w Polsce”. Złożył a ponadto odpisy kilku orzeczeń sądowych, stwierdzając , że „należ[ą] do całości przedstawia- nej sprawy”. W związku z powyższym Trybunał stwierdz a , że skarżąca nie usunęła brak u skargi , o którym mowa w p unkcie 5 zarządzenia sędzie go Trybunału z 20 maja 2021 r. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, nale- żało orzec jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.