Ts 106/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 września 2022 r. Pozycja 152 POSTANOWIENIE z dnia 30 czerwca 2021 r. Sygn. akt Ts 106/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej E.D. w sprawie zgodności: art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wycho- wywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195, ze zm.) – w brzmi eniu obowiązującym w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2019 r. – w zakresie, w jakim „przepis ten ogranicza pojęcie «utraty dochodu» jedynie do zdarzeń w nim wymienionych, pomijając w tym katalogu diety radnych” , z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 28 lipca 2020 r. (data nadania) E.D. (dalej: skarżąc a), reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu , wystąpił a z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Prezydent Miasta T. (dalej: organ pierwszej instancji) d ecyzją z 28 czerwca 2016 r. (nr […]) przyznał skarżącej prawo do świadczeni a wychowawczego na córkę N. D. od 1 kwie- tnia 2016 r. do 30 września 2017 r. 12 sierpnia 2016 r. skarżąca przedstawiła odpis aktu urodzenia P.C. (data urodzenia 28 lipca 2016 r.), którego matką jest córka jej męża – B.D . W związku z tym organ zweryfi- kował sytuację dochodową rodziny. U stalił, że zmienił się skład osobowy rodziny, do której należy aktualnie skarżąca, jej mąż oraz córka N. , a dochód rodziny w przelic zeniu na osobę wyniósł 886,36 zł. Przekroczył tym samym kryterium ustawowe, uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Decyzją z 31 sierpnia 2016 r. (nr […]) organ pierwszej instancji uchylił zatem przyznane skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na córkę. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy państwa w wycho wywaniu dzieci i nieprawidłowo ustalił wysokość dochodu jej rodziny. OTK ZU B/2022 Ts 106/20 poz. 152 2 Zdaniem skarżącej wykazany w oświadczeniu męża dochód w postaci d iety nieopodatkowa- nej podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywanej przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatel skich za rok 2014, wy- nikający z pełnienia funkcji radnego, nie został ujęty jako dochód utra cony, mimo że w mo- mencie składania wniosku o przyznanie świadczenia mąż skarżącej nie pełnił już funkcji rad- nego i nie pobierał diet. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (dalej: SKO) decyzją z 20 października 2016 r. (nr […] ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji, ustalając dochód rodziny skarżącej , prawidłowo uwzględnił kwotę otrzymanych przez małżonka skarżącej w 2014 r. diet z racji pełnienia funkcji radnego samo- rządowego . Jak wskazano, brak jest podstaw do kwalifikowania tego dochodu jako utracone- go, bowiem nie został on wymieniony w katalogu enumeratywnym zawartym w art. 2 pkt 19 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195). Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administra- cyjnego w K. , który oddalił ją wyrokiem z 1 9 lutego 2019 r. (sygn. akt […] ). Skarga kasacyj- na skarżącej od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 listopada 2019 r. (syg n. akt […] ). Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 19 sierpnia 2020 r. skarżąc a zo- stał a wezwana do usunięcia brak u formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem decyzji SKO z 20 października 2016 r. (sygn. akt […] ) ze względu na brak jednej kartki w odpisie skargi, pod rygorem negatywnych skutków procesowych. W piśmie z 1 września 2020 r. (data nadania) skarżąca ustosunkował a się do powyższego wezwania. P ominięcie w katalogu dochodów utraconych, przewidzianym w zakwestionowanym przepisie, diet pobieranych przez osoby pełniące funkcje radnych i ograniczenie pojęcia „utra- ty dochodu” jedynie do zdarzeń wymienionych w tym przepisie narusza, zdaniem skarżącej, zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). Dodatkowo, zdaniem skarżącej, n ieu- zasadnione zróżnicowanie prawa do świadczenia wychowawczego rodzin pozostających w podobnej trudnej sytuacji materialnej wskutek ograniczenia pojęcia „utraty dochodu” godzi w pra wo do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i prowa- dzi do dyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji) ze względu na pełnioną rolę społeczną osób, które utraciły dochód z tytułu diet radnych. W ocenie skarżącej kwestionowany przepis skut- kuje pozbawieniem szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 Konstytu- cji) rodzin, które na skutek faktycznej utraty dochodu pozostają w trudnej sytuacji material- nej. Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi , mimo że zakwestionowany przepis został uchylony przed jej wniesieniem . Wskazała, że jest to konieczne do ochrony jej konstytucyj- nych wolności i praw. W przekonaniu skarżącej termin do wniesienia skargi konstytucyjnej w niniejszej sprawie został zawieszony 31 marca 2020 r. na podstawie art. 15zzs ust. 1 ustawy o szcze- gólnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm. ) i zaczął biec ponownie 23 maja 2020 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Warunkiem skuteczności skargi konstytucyjnej jest spełnienie wymogów wynikają- cych z Konstytucji oraz ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). OTK ZU B/2022 Ts 106/20 poz. 152 3 2. Złożona skarga nie spełnia warunków formalnych, co uniemożliwia nadanie jej dal- szego biegu. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga kon stytucyjna może być wniesiona w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia w sprawie. W dniu złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu termin ten ulega zawieszeniu i nie biegnie do czasu rozpoznania go przez sąd (zob. postanowienia TK z: 25 listopada 1998 r., sygn. Ts 92/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 46; 4 marca 2008 r., sygn. Ts 223/07, OTK ZU nr 3/B/2008, poz. 119; 3 czerwca 2011 r., sygn. Ts 294/10, OTK ZU nr 5/B/2011, poz. 378; 12 października 2017 r., sygn. Ts 255/16, OTK ZU nr B/2017, poz. 232). Dochodzi wówczas do podzielenia terminu na dwa okresy: pierwszy – od dnia do- ręczenia ostatecznego orzeczenia organu władzy publicznej do dnia wystąpienia z wnioskie m o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i drugi – od dnia powiadomienia pełno mocnika z urzędu o umocowaniu w sprawie do dnia złożenia skargi konstytucyjnej. Łącznie oba okre- sy nie mogą przekroczyć , wyznaczonych przepisami ustawy, trzech miesięcy (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zawies zenie biegu terminu następuje z reguły po okresie oznaczonym w dniach, dlatego dla prowadzenia przedmiotowych obliczeń niezbędne jest przyjęcie reżimu przewi- dzianego w art. 114 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.; dalej: k.c.) , nakazującego traktowanie miesiąca za 30 dni. Ustawowy trzy- miesięczny termin na wniesienie sk argi konstytucyjnej – zgodnie z powołanym art. 114 k.c. – odpowiada zatem 90 dniom (zob. zachowujące aktualność postanowienia TK z: 21 września 2011 r., sygn. Ts 294/10, OTK ZU nr 5/B/2011, poz. 379; 28 grudnia 2015 r., sygn. Ts 263/14, OTK ZU nr 6/B/2015, poz. 625). W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi konstytucyjnej należy za tem li- czyć od dnia następne g o po dacie doręczenia skarżącej ostatecznego rozstrzygnięcia (28 stycznia 2020 r.), czyli od 29 stycznia 2020 r. Bieg terminu uległ zawieszeniu 13 lutego 2020 r. na skutek złożenia przez skarżącą wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Z aczął biec ponownie 1 kwietnia 2020 r., tj. od pierwsze- go dnia po dacie zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK) . Termin do złożenia skargi upłynął zatem 15 czerwca 2020 r. Rozpatrywana skar- ga została natomiast nadana w urzędzie pocztowym 28 lipca 2020 r., a więc po terminie. Oko- liczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK – podsta- wą odmowy nadania analiz owanej skardze dalszego biegu. Trybunał wyjaśnia , że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem mate- rialnoprawnym (zob. m.in. postanowieni a TK z : 25 czerwca 2014 r., sygn. Ts 5/14, OTK ZU nr 3/B/2014, poz. 246; 17 października 2018 r., sygn. Ts 143/17, OTK ZU B/2019, poz. 21; 20 lutego 2020 r., sygn. Ts 191/19, OTK ZU B/2020, poz. 213) . Z tego względu w sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu do wniesienia skargi na pod stawie art. 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegól nych rozwiązaniach związanych z zap obieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) . Przepis ten stosuje się bowiem jedynie do terminów „procesowych i sądowych” w wymienionych w nim rodzajach postępowań. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe po stanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.