Ts 5/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 września 2022 r. Pozycja 137 POSTANOWIENIE z dnia 12 maja 202 1 r. Sygn. akt Ts 5/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Przedsiębiorstwa […] Spółki Jawnej w sprawie zgodności: 1) art. 97 oraz art. 98 ust. 1-3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomu- nikacyjne (Dz. U. z 2018 r. poz. 1954, ze zm.) w zakresie, w jakim nie prze- widują wygaśnięcia zobowiązania przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do udziału w dopłacie do usługi powszechnej w wyniku upływu czasu , z art. 64 ust. 1- 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 97 oraz art. 98 ust. 1-3 ustawy wymienionej w punkcie pierwszym w za- kresie, w jakim nakazują nałożenie przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elek- tronicz nej obowiązku udziału w dopłacie tylko na tych przedsiębiorców, któ- rzy posiadają status przedsiębiorców telekomunikacyjnych w dniu wydania decyzji, o której mowa w art. 98 ust. 1 i 2 tej ustawy, z art. 64 ust. 1-2 oraz art. 32 ust. 1- 2 w związku z art. 2 K onstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 grudnia 2019 r. (data nadania), Przedsiębiorstwo […] Spółka Jawna (dalej: skarżąc a), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dale j: Prezes UKE) z 5 maja 2006 r. wyznacz ono Telekomunikację Polską S.A. (dalej: TP S.A.) do świadczenia tzw. usługi powszechnej . Następnie TP S.A. wystąpiła z wnioskiem z 29 czerwca 2007 r. o przy - znanie za okres od 8 maja do 31 grudnia 2006 r . dopłaty do kosztów świadczonych przez nią usług , wchodzących w skład usługi powszechnej , w w ysokości 139 933 596, 51 zł w związku z ich nierentownością. Decyzją z 6 września 2011 r. Prezes UKE utrzymał w mocy swoją decyzję z 24 ma ja 2011 r. o przyznaniu dopłaty. W konsekwencji , decyzją z 20 marca 2014 r. Prezes UKE ustalił przedsiębiorców telekomu nikacyjnych obowiązanych do udziału w jej pokryciu . W wyniku rozpoznania wniosków tych przedsiębiorców o ponowne rozpatrzenie OTK ZU B/2022 Ts 5/20 poz. 137 2 sprawy zakończonej powyższą decyzją , Prezes UKE uchylił ją w części decyzją z 10 paź - dziernika 2014 r. i w tym zakresie orzek ł co d o istoty sprawy, ustal ając jednolity wskaźnik procentowego udziału przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w dopłacie . Adresatami tej decyzji by ła skarżąc a i osiemdziesięciu siedmiu innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Decyzję t ę zaskarżyło jed e nastu przedsiębiorcó w telekomunikacyjnych oraz Polska Izba Komunikacji Elektronicznej . Skarżąca nie wniosła od tej decyzji środka zaskarżenia. Skargi zostały oddalone w całości wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (dalej: WSA ) z 13 kwietnia 2016 r. (sygn. akt […] ) . Zdaniem WSA , Prezes UKE, wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, w tym w szczególności art. 98 ust. 1 i 2 w związku z art. 97 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo teleko- munikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, ze zm.; dalej: p.t.) w związku z art. 13 ust. 3 i pkt 23 preambuły dyrektywy nr 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników (dyrektywa o usłudze powszechnej; Dz. Urz. UE. L z dnia 24 kwietnia 2002 r.). Od wyroku WSA skargi kasacyjne wniosło pięciu przedsiębiorców tel ekomunikacyjnych oraz Polska Izba Komunikacji Elektronicznej. Skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 13 marca 2019 r. (sygn. akt II […] ) skargi zostały oddalone . Zdaniem NSA , zarówno zakres podmiot owy zaskarżonej decyzji ( ustalenie kręgu przedsiębiorców telekomunikacyjnych w oparciu o przy - jęte kryteria ) , który wynika z właściwej wykładni art. 98 ust. 1 i 2 w związku z art. 97 p.t. oraz przepisów dyrektywy nr 2002/22/WE, jak również zakres przedmiotowy ustalenia jednolitego wskaźnika dla zobowiązanych, były zgodne z prawem. W skardze konstytucyjnej skarżąca wskazała powyższy wyrok NSA jako ostateczne orzeczenie o jej konstytucyjn ych wolnościach lub prawach. Zdaniem skarżącej – mimo iż nie wniosła skargi do WSA ani skargi kasacyjnej do NSA – skarga konstytucyjna spełni ł a wymóg uzyskania ostatecznego orzeczenia w sprawie, gdyż zgodnie z art. 33 § 1 i art. 12 ustawy z dnia 30 sierpni a 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ) o soba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikie m tego postępowania na prawach strony, a ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Kwestionowanym w skardze konstytucyjnej normo m prawnym skarżąca zarzucił a, że , stanowiąc podstawę wyroku NSA , doprowadziły : a) w zakresie, w jakim nie przewidują wygaśnięcia zobowiązania przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do udziału w dopłacie do usługi powszechnej w wyniku upływu czasu: do naruszenia jej prawa własności (art. 64 ust. 1 -2 Konstytucji) i zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) ; b) w zakresie, w jakim nakazują nałożenie przez Prezesa UKE obowiązku udziału w dopłacie tylko na tych przedsiębiorców, którzy posiadają status przedsiębiorców teleko mu- nikacyjnych w dniu wydania decyzji, o której mowa w art. 98 ust. 1 i 2 tej ustawy: do naruszenia jej prawa własności (art. 64 ust. 1 - 2 Konstytucji) oraz zasady równości (art. 32 ust. 1- 2 Konstytucji) w związku z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Kon - stytucji). Na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2020 r., skarżąc a zo stała wezwana do usu nięcia brakó w formalnych skargi przez doręczenie odpisu i czterech kopii: wyroku WSA z 13 kwietnia 201 6 r. (sygn. akt […] ) oraz decyzji Prezesa UKE z: 20 marca 2014 r., nr […] OTK ZU B/2022 Ts 5/20 poz. 137 3 i 10 października 2014 r., nr […] . Pismem z 15 lipca 2020 r. (data nadania) skarżąca usunęła braki formalne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konst ytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedze niu niejawnym. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe albo gdy braki te nie zostały usunięte w terminie, albo wówczas, gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej, określoną w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a skonkretyzowaną przede wszystkim w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, jest m.in. wyczerpanie drogi prawnej i uzyskanie przez skarżącego rozstrzygnięcia, którym w sposób ostateczny orzeczono o jego konstytucyjnych wolnościach lub prawach (zob. postanowienie z 12 września 2018 r., sygn. T s 177/17, OTK ZU B/2019, poz. 102). Skarga konstytucyjna jest bowiem środkiem prawnym o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym. Zasada subsydiarności w korzystaniu z tego szczególnego środka ochrony wymaga wykorzystania przysługujących skarżącemu zwykłyc h środków prawnych przed wystąpieniem ze skargą konstytucyjną (zob. wyrok z 28 stycznia 2015 r., sygn. SK 15/14, OTK ZU nr 1/A/2015, poz. 10). Skarga konstytucyjna nie może również zastępować zwykłych środków odwoław - czych lub innych środków prawnych (zob. postanowienie z 22 lipca 2014 r., sygn. SK 28/12, OTK ZU nr 7/A/2014, poz. 87 oraz przytaczane tam orzecznictwo). Badana skarga nie spełnił a wymogu wyczerpania drogi prawnej. Skarżąca była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną, w związku z którą przysługiwała jej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA), a w kon- sekwencji skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA). Skarżąca, mimo ż e wywodzi, i ż decyzja administracyjna naruszała jej konstytucyjne wolności lub prawa, nie wniosła ani skargi do WSA, ani skargi kasacyjnej do NSA. Skargi te wnios ły natomiast niektóre pozostałe strony postępowania administracyjnego, którego stroną była także skarżąca . Nie zmienia tej oceny ustalenie, iż na podstawie art. 33 § 1 i art. 12 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarżąca , jako adresat decyzji administracyjnej, który nie inicjował postępowań sądowoadministracyjnych, był a ich uczestnikiem na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.), zyskując prawa przysługujące stronie (art. 12 p.p.s.a.) . Nie wnosząc odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 10 października 2014 r. , skarżąca nie wykorzystała przysługujących jej uprawnień procesowych, zmierzających do ochrony jej konstytucyjnych wolności lub praw, na które powołuje się we wniesionej skardze konstytucyjnej. Bez znaczenia dla tych ustaleń pozostaje również , że wyrok NSA odnosi skutek względem skarżącej w zakresie, w jakim decyzja organu administracyjnego, w związku z którą zainicjowano postępowanie sądowoadministracyjne , zakończone tym orzeczeniem, pozostaje w mocy . Rzecz nie w tym, ż e postępowania te toczyły się niezależnie od aktywności procesowej skarżącej, lecz w tym, że nie s korzystała ona z przysługujących jej praw procesowych w celu ochrony swoich interesów prawnych, których ochrony domaga się dopiero w trybie skargi konstytucyjnej . N iespełnienie określonego w art. 77 ust . 1 u.o.t.p.TK wymogu wyczerpania drogi prawnej przed wystąpieniem ze skargą konstytucyjną, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, stanowi podstawę odmowy nadania jej dalszego biegu . OTK ZU B/2022 Ts 5/20 poz. 137 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.