Ts 184/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 października 2021 r. Pozycja 153 POSTANOWIENIE z dnia 22 kwietnia 20 21 r. Sygn. akt Ts 18 4 /1 9 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M . J . o zbadanie zgodności: art. 2 oraz art. 2 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm.) , w zakresie zwrotu „i pod jego kierownictwem”, z: – art. 2 w związku z art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, – art. 24 Konstytucji, – art. 64 ust. 2 Konstytucji, – ar t. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, – art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 86 4 – zał. nr 2, t. I , s. 10, ze zm.), p o s t a n a w i a: o dmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . U Z A S A D N I E N I E W skardze konstytucyjnej , wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 grudnia 201 9 r. (data nadania) M .J . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnik a ustano - wionego z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następu jącego stanu fakty - cznego . Wyrokiem z 25 września 2018 r. (sygn. akt [ … ] ) Sąd Rejonowy w T . IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Rejonowy) oddalił powództwo skarżącego o ustalenie istnienia stosunku pracy. Uznał, że skarżącego i stronę prz ez niego po zwaną łączył cywilnoprawny stosunek zlecenia, a nie umowa o pracę . Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył apelację, która została oddalona przez Sąd Okręgowy w K . IX Wydział Pracy (dalej: Sąd Okręgowy) wyrokiem z 22 p aździernika 2 019 r. (sygn. akt [ … ] ). Wyrok ten został wskazany przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumie niu art. 79 ust. 1 Konstytucji . W złożonej skardze skarżący stwierdził, że z askarżone przepisy nie spełniają „aktualnie kryteri ów konstytucy jnych właściwej definicji pracy i pracownika ” (skarga konstytucyjna, s. 5) . OTK ZU B/202 1 Ts 184/19 poz. 153 2 Zarządzeni ami sędziego Trybunału Konstytucyj nego z 5 lutego 2020 r. i 4 m arca 2021 r. skarżącego wezwano do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi przez: 1) doręczenie odpi su lub kopii poświadczonej przez pełnomocnika z a zgodność z oryginałem wyroku Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego; 2) doręczenie oryginału dokumentu lub jego kopii poświadczonej przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem, potwierdzającego datę do ręczenia s karżące mu orzeczenia Sądu Okręgowego; 3) informację, czy od wyroku Sądu Okręgowego skarżący wniósł nadzwyczajny środek zaskarżenia; 4) sprecyzowanie – wraz z uzasadnieniem – w jaki sposób „art. 2 (…) oraz (… ) art. 22 Ustawy Kodeks Pracy w zakresie zwrotu «i pod j ego kierownictwem» ” – naruszają wymienione w skardze kon - stytucyjnej wolności lub prawa skarżącego; 5) wyjaśnienie, w którym brzmieniu zaskarżone przepisy są kwestionowane przez skarżącego wraz z podaniem właściwych pozycji Dziennika Ustaw ; 6) dorę c zenie opatrzonego podpi sem p isma procesowego z 24 lutego 202 0 r. na desłanego do Trybunału K o nstytucyjnego w odpowiedzi na zarz ądzenie sędziego TK z 5 lutego 2020 r., wzywającego do usunięcia brakó w formal nych skargi konstyt ucyjnej. W pi smach proces owy ch z 24 lutego 20 20 r. i 17 marca 2021 r. (data nadania) skarżąc y ustosunkował się do powyższ y ch wezwa ń . Poinformował m.in. , że od wyroku Sądu Okręgowego wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia . Trybunał Konstytucyjny – działa jąc z urzędu – ustalił, że złoż ona przez skarżącego skarga został a odrzucona przez Sąd Okręgowy postanowieniem z 3 lutego 2020 r. (sygn. akt [ … ] ). Na rozstrzygnięcie to skarżący 12 maja 2020 r . wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił postanow ieniem z 5 sierpnia 2020 r. (sygn. akt [ … ] ). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje . Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępo- wania przed Trybu nałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem meryto rycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno ści i praw. Ma ona gwarantować, że obowiązujące w system ie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek, wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytu cji, jak i z prze pisów u.o.t.p. TK. Z askarżony przepis powinien być podsta wą prawną ostatecznego orzec zenia wydane- go przez sąd lub o rgan administracji publicznej w in dywidualnej sprawie skarżącego, który musi uprawdopodobnić naruszenie wskaz anych w skardze ko nstytucyjnej wo lności lub praw. Ź ródłem ich naruszenia powinna być norm atywna treść kwestionowanych przepisów , zaś sposób naruszenia musi zostać określony przez skarżącego w uzasadnieniu wnoszonej skargi. Dopiero kumulatywne spełnienie tak rozumianych przesłanek warunkuj e możliw ość sku- tecznego wniesienia, a następnie merytorycznego rozpatrzeni a skargi konstytucyjnej przez Trybunał. Niedochowanie któregokolwiek ze wskazanych wymogów sprawia, że skarga za- miast subsydiarnego środka indywidualnej ochrony konstytucy jnych wolno ści i praw staje się swoistą formą act io popularis , zbliż oną w swej istocie do wniosku w sprawie abstrakcyj- nej kontroli norm (zob. wyrok TK z 1 lipca 2014 r., sygn. SK 6/12, OTK ZU nr 7/A/2014, poz. 68). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana skar ga nie spełnia powyższych wymagań. Try bu nał z auważa, że s karżący – mimo wezwania – nie uzasadnił w jaki sposób kwe - OTK ZU B/202 1 Ts 184/19 poz. 153 3 stio no wane przepisy naruszają jego prawa lub wolności wymienione w skardze konsty - tucyjnej . Uzasadniając skargę konstytucyjną skupił się na przedstawieniu stanu fakt ycznego, przytoc zeniu wybranych fragmentów uzasadnienia wyroku TK z 2 czerwca 2 015 r., sygn. K 1/13 (OTK ZU nr 6/A/2015, poz. 80) oraz zniekształconego fra gmentu uzasadnienia wyroku SN z 7 września 1999 r. ( sygn. akt I PKN 277/9 9 ; OSNAPiUS nr 1/2001, poz. 18), jak równie ż na sformułowaniu zarzutów niezgodnośc i zakwestionowanych przepisów z art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 – zał. nr 2, t. I, s. 10, ze zm.; dalej: Traktat UE). Trybunał w obecnym składzie pr zypomina, że pr zesłanka odpowiedniego uzasadnienia zarzutów nie powinna być traktowana powierzchownie i instrumentalnie. Nie czyni zadość rozważanej powinności samo przywołanie przepisu stanowiącego przedmiot kontroli jak też przepisu będącego wzorcem tej kontroli (nawet wraz z podaniem sposobu ich rozumienia), bez przedstawienia argumentu wskazującego na niezgodność tych regulacji prawnych. Wymogu tego nie realizują także uwagi nazbyt ogólne, niejasne czy też czynione jedynie na marginesie innych rozważań (por. postanowi enie pełnego składu TK z 26 listopada 2019 r., sygn. K 5 /16, OTK ZU A/2019, poz. 66; wyroki TK z 5 czerwca 2014 r., sygn. K 35/11, OTK ZU nr 6/A/2014, poz. 61 oraz z 13 grudnia 2017 r., sygn. SK 48/15, OTK ZU A/2018, poz. 2 ). Merytoryczne ro zpoznanie spraw y uzależnione jest więc nie tylko od dokładnego oznaczenia przez skarżącego wzorców konstytucyjnych, ale również zgodnej z orzecznictwem konstytucyjnym ich interpretacji oraz odpowiedniego przyporządkowania do przedmiotu kontroli. Do czasu g dy skarżący nie powoła argumentów mających świadczyć o niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazanymi normami Konstytucji, Trybunał musi uznawać je za zgodne z wzorcem kontroli. Ograniczenie się jedynie do wyrażenia przeko nania o niezgodności przepisu z Konstytucją lub wskazania istniejących w tej kwestii wątpliwości nie może więc podlegać rozpoznaniu przez Trybunał (por. postanowienia TK z: 15 lipca 2015 r., sygn. SK 69/13, OTK ZU nr 7/A/2015, poz. 110; 8 października 2015 r., sygn. Ts 1 65/15, OTK ZU nr 6/B/2015, po z. 710; 26 listopada 2019 r., sygn. K 5/16, OTK ZU A/2019, poz. 66; 4 listopada 2015 r., sygn. P 45/13, OTK ZU nr 10/A/2015, poz. 171; 4 listopada 2015 r., sygn. P 102/15, OTK ZU nr 10/A/2015, poz. 172 oraz 17 lipca 2019 r., syg n. P 16/17, O TK ZU A/2019, p oz. 44). W konsekwencji Trybunał stwierdza, że nieusunięcie braków formalnych skargi stanowi – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – samodzielną przesłankę odmowy nadania skardze dalszego biegu. W odniesieniu do zarzutu niezgodnośc i zakwestionowan ych przepisów z art. 45 Traktatu UE należy podkreślić, że – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – wzorcami kontroli skargi konstytucyjnej mogą być jedynie przepisy Konstytucji wyrażające prawa lub wolności skarżącego. Badanie przez Trybuna ł aktów normatyw nych pod kątem ich zgodności z aktami prawa międzynarodowego jest niedopuszczalne. Zarzut niezgodności z art. 45 Traktatu UE musi więc pozostać bez rozpoznania (por. wyrok TK z 6 października 2009 r., sygn. SK 46/07, OTK ZU nr 9/A/2 009, poz . 132, jak równi eż postanowienie TK z 17 grudnia 2018 r., sygn. Ts 173/17, OTK ZU B/2019, poz. 59) . Trybunał zauważa, ż e z treści skargi konstytucyjnej wynika, iż intencją skarżącego było zbadanie także zgodności art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (ów cześnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm.; obecnie: Dz.U. z 2020 r. poz. 1320, ze zm.) z art. 4 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 l istopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm . ; dalej: Konwencja ) . Mając jednak na uwadze powyższe, wskazane przepisy Konwencji również nie mogą stanowić wzorca kontroli w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowi ł jak w sentencji . OTK ZU B/202 1 Ts 184/19 poz. 153 4 P O U C Z E N I E Na pods tawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.