Ts 101/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 lutego 2022 r. Pozycja 38 POSTANOWIENIE z dnia 9 lutego 2021 r. Sygn. akt Ts 101/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.W. w sprawie zgodności: art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2363) z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczy- pospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 2 lipca 2020 r. (data nadania) K.W. (dalej: skar żąc y), reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru, wystąpił z żądaniem przy toczonym na tle następującego stanu faktycznego. Komornik Sądowy prz y Sądzie Rejonowym w K. (dalej: Komornik) prowadził na rzecz skarżącego postępowanie egzekucyjne (sygn. akt […] ) . Podstawę tego postępowania stanowił tytuł wykonawczy w postaci aktu notarialnego z 20 czerwca 2014 r. zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną 19 maja 2015 r. przez Sąd Rejonowy w K. Wydział I Cywilny (sygn. a kt […] ). W toku postępowania egzekucyjnego skarżący zbył umową przelewu wierzytelność objętą powyższym tytułem wykonawczym. Postanowieniem z 5 marca 2019 r. Komornik – na skutek wniosku s karżącego – umorzył postępowanie egzekucyjne . Orzeczeniem z tego samego dnia ustalił również koszty postępowania komorniczego obciążając nimi w całości skarżącego . Na powyższe rozstrzy- gnięcie skarżący wniósł skargę . W uzasadnieniu wskazał, że postę powanie egzekucyjne winno zostać umorzone na podstawie art. 824 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.), ponieważ zobowiązanie dłużnika wobec skarżącego (jako poprzedniego wierzyciela) wygasło na skutek cesji, a dalsze prowadzenie egzekucji stoi w sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego. S karżący złożył jednocześnie wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej ustalonej na kwotę 37 401,71 zł do kwoty 1/20 wysokości przeciętnego miesięczn ego wynagrodzenia. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że ustalona opłata egzekucyjna jest OTK ZU B/2022 Ts 101/20 poz. 38 2 nadmierna i powinna zostać obniżona, bowiem wniosek o umorzenie postępowania został złożony z uwagi na przejście uprawnień dotychczasowego wierzy ciela, a następca prawny nie miał możliwości, aby wstąpić do toczącego się postępowania. Sąd Rejono wy w K. Wydział I Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy) postanowieniem z 2 grudnia 2019 r. (sygn. akt […] ) oddalił skargę (pkt I) oraz wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej (pkt II). W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 8 września 2016 r., a zatem nie można do niego zastosować art. 804 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że w razie przejścia egzekwowanego uprawnienia na inną osobę po wsz częciu postępowania egzekucyjnego osoba ta może wstąpić do postępowania na miejsce wierzyciela za jego zgodą, o ile przejście będzie wykazane dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Sąd stwierdził ró wnież , ż e Komornik prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie wniosku skarżącego i na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. poz. 770, ze zm.) obciążył skarżącego opłatą egzekucyjną. Postanowieniem z 19 marca 2020 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy zmienił zaskarżone postanowienie w pkt II w ten sposób, że należną od skarżącego opłatę stosunkową ustaloną postanowieniem Komornika z 5 marca 2019 r. obniżył z kwoty 37 401,71 zł do 18 7 00,85 zł (pkt I) oraz oddalił dalej idące zażalenie (pkt II). Zarządzeniem Prezesa Trybunału Kon stytucyjnego z 6 listopada 2020 r. (dor ęczonym pełnomocnikowi skarżące go 16 listopada 2020 r.) skarżący – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacj i i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) – został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie poświadczonych za zgodność z ory - ginałem wszystkich załączników, 2) u dokumentowan ie daty pierwszego doręczenia postano - wienia Sądu Rejonowego w K. z 19 marca 2020 r., sygn. akt […] . Pismem z 23 listopada 2020 r. (data na dania) skarżący odniósł się do zarządzenia. W skardze konstytucyjnej stwierdzono, że w wyniku zastosowa nia zaskarżone go przepisu zo stało naruszone konstytucyjne prawo skarżącego do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji), a tym samym wynikająca z art. 2 Konstytucji zasada sprawiedliwości społecznej. Trybunał Kon stytucyjny zw ażył, co nastę puje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na p osiedzeniu niejawnym . Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. Skarżący zakwestionował art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2363, ze zm. ), o treści: ,, w razie umorzenia postępowania egzekucyjn ego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania . Jeżeli jednak wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo z zawarciem w tym terminie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia OTK ZU B/2022 Ts 101/20 poz. 38 3 świadczenia, opłata ta obciąża dłużnika. Jeżeli spełnienie świadczenia lub zawarcie porozumienia z wierzycielem nastąpiło po upływie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o w szczęciu egzekucji, obciąża go opłata w wysokości 10% wartości świa - dczenia pozostałego do wyegzekwowania”. 3. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, że w związku z wydaniem przez organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia, na podstawie zakwestionowanego w niej aktu normatywnego, doszło do naruszenia przysługujących skarżącemu wolności lub praw o chara- kterze konstytucyjnym. Dlatego jedną z podstawowych przesłane k skargi jest wskazanie przez skarżącego wolności lub prawa, które zostały naruszone rozstrzygnięciem opartym na zaskarżonym przepisie. W postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej wzorcem badania konstytucyjności kwestionowanej regulacji może być wyłącznie przepis Konstytucji wyrażający w swej treści wolności lub prawa o charakterze podmiotowym. Należy bowiem podkreślić, że dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej nie wystarczy wskazanie, iż doszło do naruszenia przepisu Konstytucji, trz e ba też wskazać, że chodzi o przepis wyrażający prawo podmiotowe skarżącego. Samo wskazanie przepisów Konstytucji zawierających zasady ogólne , bez wskazania praw lub wolności przyjmujących normatywną postać praw podmiotowych skarżącego, nie wyczerpuje dysp ozycji art. 79 ust. 1 Konstytucji. 4. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów odnoszących się do prawidłowego określenia jej podstawy. Zgodnie z utrwalonym orze - cznictwem Trybunału przesłanki tej nie spełniają wskazane prze z skarżąc ego art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji, ponieważ nie mogą one stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną (zob. postanowienia pełnego składu TK z: 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/200 1, poz. 225; 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60 oraz 16 lutego 2009 r., Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). W odniesieniu do art. 2 Konstytucji należy zauważyć, że przepis ten wyznacza jedynie standardy kreowania przez prawoda wcę wolności i praw, nie wprowadzając jednocześnie konkretnej wolności czy konkretnego prawa (por. np. postanowienie TK z 28 stycznia 2010 r., Ts 320/08, OTK ZU nr 2/B/2010, poz. 106). Podobny wniosek dotyczący niesamodzielności wzorca kontroli Trybunał K onstytucyjny sformułował w odniesieniu do art. 32 ust. 1 Konstytucji, wyrażającego zasadę równości. W postanowieniu z 24 października 2001 r. (sygn. SK 10/01) , orzekając w pełnym składzie, Trybunał podkreślił, że równość ma charakter prawa ,,drugiego stop n ia” (,,metaprawa”), tzn. że przysługuje w związku z konkretnymi normami prawnymi lub działaniami organów władzy publicznej, a nie w oderwaniu od nich, niejako ,,samoistnie”. Artykuł 32 Konstytucji wyraża przede wszystkim zasadę ogólną, dlatego też powinie n być odnoszony do konkretnych przepisów Konstytucji. Skarżąc y nie powiązał jednak zarzutu naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji z przepisem, z którego wynikałoby konstytucyjne prawo podmiotowe. 5. Podsumowując, Trybunał wskazu j e, że z żadnego z powyższych przepisów ustawy zasadniczej nie wynikają konstytucyjnie gwarantowane wolności lub prawa podmiotowe skarżące go. Dlatego zarzuty naruszenia przez zakwestionowany przepis art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji nie mogą st a nowić samodzielnej podstawy do wystąpienia ze skargą konstytucyjną. OTK ZU B/2022 Ts 101/20 poz. 38 4 Skutkuje to brakiem spełnienia podstawowych przesłanek skargi konstytucyjnej – odnoszących się do prawidłowego określenia jej podstawy – przewidzianych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na pods tawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc emu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .