Ts 204/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 listopada 2020 r. Pozycja 380 POSTANOWIENIE z dnia 24 września 2020 r. Sygn. akt Ts 204/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi ko nstytucyjnej M. J. w sprawie zgodności: 1) art. 759 § 1 1 ustawy z dnia 1 7 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U . z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 Konsty tucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 767 3a zdanie trzecie ustawy – K odeks postępowania cywilnego w zakresie zwrotu ,,Sąd rozpoznaje skargę (…) jako sąd drugiej instancji” z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 2, a rt. 176 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konst ytucji , p o s t a n a w i a: odmówić nada nia skardze konst ytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 23 października 2017 r. (data nadania), M. J. (dalej: skar żący) , reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego pełnomocnik iem z wyboru, wystąp ił z żądaniem przytoczonym na tle następu - jącego stanu faktycznego. Postanowieniem z 29 maja 2017 r. (sygn. akt […] ) r eferend arz w Sądzie Rejonowym w T. oddalił skargę złożoną przez skarżącego na zarządzenie Komornika S ądowego przy Sądzie R ejonowym w T. z 27 marca 2017 r. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem Sąd u Rejonowego w T. z 3 sierpnia 2017 r. (sygn. akt […] ). Zażalenie na to postanowienie zostało odrzucone jako niedopuszczalne postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 14 wrze - śnia 2017 r. ( sygn. a k t jw. ) . Zarządzeniem sędzieg o Try bunału Konstytucyjnego z 14 listopada 2018 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formaln ych skargi konstytucyjnej przez : 1) jedno zna - czne i dokładne określenie , czy wnoszącym skargę jest Spółka z o.o. , czy M. J. ; 2) w przy - OTK ZU B/2020 Ts 204/17 poz. 380 2 padku, gdy wnoszącym skargę jest Spółka z o.o. , doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej (5 egzemplarzy); 3) w przypadku, gdy wnoszącym skargę jest Spółka z o.o. , udokumentowanie prawny ch podstaw istnienia skar - żącego przez doręczenie odpisu KRS; 4) dokładne określenie jednostki redakcyjnej art. 750 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.), któremu skarżący stawia zarzut niezg odności z Konstytucją, ponieważ przepis ten nie posiada wskazanego w petitum skargi ,,§ 1.1”; 5) przesłanie kompletu dokumentów stanowiących załączniki do skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem; 6) wskazanie, jakie konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego, wynikające z powołanych w skardze konstytucyjnej wzorców kontroli, zostały naruszone przez wydanie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji; 7) po wykonaniu pkt 6 zarządzenia, uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionow anych przepisów ze wskazanymi konstytu - cyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie . S karżący odniósł się do powyższego z arządzenia pismem procesowym z 29 listopada 2018 r. (data nadania). Jak wskazuje s karżący – zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji – każdy ma prawo do roz - poznania sprawy przez niezawisły, b ezstronny i niezależny sąd, jak również pr awo do rozpo znania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu (art. 176 ust. 1 Konstytucji). Jego z da - niem , zgodnie z art. 10 ust. 2 Konstytucji , ,,tylko sądy (w rozumieniu konstytucyjnym osoby uprawnione przez Prezydenta RP do sprawowania wymiaru sprawiedli wości) mają prawo orzekania o prawach i wolnościach a więc do « sprawowania wymiar [ u ] sprawiedliwości » (…) ”. T rybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje : 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych przesłanek , wynikających z art. 79 ust. 1 Konst ytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a dopre cy - zowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK) . Weryfikacja tych przesłanek następuje na etapie w stępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK) . Jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usu nięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w termin ie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK). 2 . W niniejszej sprawie skarżący zakwestionował konstytucyjność art. 759 § 1 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm. ; obe cnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.), zgodnie z którym czynności zastrzeżone dla sądu mogą być wykonywane przez referendarza sądowego, z wyłączeniem sytuacji wymienionych enumeratywnie w tym paragrafie. Za kwestionowany został także art. 767 3a zdanie trzecie k.p.c. o tr eści: ,,Sąd rozpoznaje skargę w składzie jednego sędziego, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu”. 3. Trybunał stwierdził, że skarżący nie u sunął braków formalnych skargi konsty tu - cyjnej w zakresie , w jakim został wezwany do uzasadnieni a zarzutu niezgodności kwestio no - wanych przepisów ze wskazanymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie ( punk t 7 zarządzenia sędziego Trybunału Konsty - tucyjne go z 17 listopada 2018 r. ). OTK ZU B/2020 Ts 204/17 poz. 380 3 Trybunał przypom ina , ż e jedną z przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi konstytucyjnej – przewidzian ą w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK – jest uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytu cyjną wolnością lub prawem skarżącego oraz powołanie argumentów lub dowodów na jego poparcie. Przedstawione przez skarżącego w piśmie z 29 listopada 2018 r. rozważania na temat instytucji referendarza sądowego nie pozwalają na uznanie ich za spełniające pr zesłanki wynikające z powyższego przepisu . M ają one – jak wskazuje Trybunał – bardzo ogólny charakter, a przedstawion ych w nich zarzutów niekonstytucyjności nie odniesiono w żaden sposób do treści zakwestio - nowanych w skardze przepi sów. S karżący nie przedst awił ponadto argument ów lub dowod ów na poparcie formułowanych przez siebie zarzutów. Trybunał zwraca także uwagę, że uzasa - dnienie skargi składa się głównie z cytatów pochodzących z orzecznictwa konstytucyjnego. W tym zakresie należy przypomnieć , że przywoł ywanie treści orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego lub Sądu Najwyższego może jedynie stanowić wzmocnienie argumentacji, ale nie może tej argumentacji zastąpić (zob. postanowieni e z 19 czerwca 2018 r., sygn. Ts 158/17, OTK ZU B/2019, poz. 100) . Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 4. Niezależnie od powyższej okoliczności, przesądzającej samoistnie o niedopu - szczalności nadania niniejszej skardze dalszego biegu , należy stwierdzić, że skarga nie spełnia także innych przesłanek , warunkujących jej merytoryczne rozpoznanie. 4.1. Skarżący zarzucił art. 767 3a k.p.c., że powierza on funkcję odwoławcz ą temu samemu sądowi, który orzekał w sprawie po raz pierwszy. 4.2. W sprawie objętej badaną skargą funkcja odwoławcza – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie została powierzona temu samemu sądowi, który wydał zaskarżony akt prawny. Pierwsze postanowienie wydał bowiem referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym. Natomiast po wniesieniu skargi na to orzeczenie, kolejne postanowienia wydawał Sąd Rejonowy – w składzie jednego sędziego – działający jako sąd drugiej instancji. W orzecznictwie Trybunału podkreśla się, że referendarz sądowy wydaje orzeczenia lub zarządzenia w sądzie (jako jednostce organizacyjnej), jednak nie jako sąd (zob. posta - nowienie z 16 listopada 2017 r. sygn. Ts 152/16 , OTK ZU B/2018, poz. 24 i przytaczane tam orzecznictwo). Referendarz ,,nie jest sądem”, lecz urzędnikiem sądowym upoważnionym do wykonywania ozna czonych czynności w postępowaniu sądowym, którego rozstrzygnięcia po - winny podlegać kontroli sądowej (zob. postanowienie z 18 kwietnia 2018 r., sygn. SK 15/16, OTK ZU A/2018, poz. 18). Jak wskazywał Trybunał w swoim orzecznictwie, postępowanie sądowe stanow i ,,kontynuację” postępowania toczącego się przed urzędnikiem sądowym, jakim jest referendarz. W tym sensie sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie i rozstrzyga o prawach, które wcześniej stały się przedmiotem rozstrzygnięcia konkretnego urzędnika (zob. wyrok z 12 maja 2011 r., sygn. P 38/08, OTK ZU nr 4/A/2011, poz. 33). Taki stan rzeczy miał miejsce w sprawie objętej badaną skargą, ponieważ postanowienie referendarza zostało poddane kontroli sądu. 4.3. Mając to na uwadze , Trybunał stwierdza oczywistą bezzasa dność badanej skargi konstytucyjnej – w zakresie, w jakim jej przedmiotem uczyniono 767 3a k.p.c. – co zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK stanowi podstawę odmowy nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU B/2020 Ts 204/17 poz. 380 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.