Ts 116/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 marca 2022 r. Pozycja 5 5 POSTANOWIENIE z dnia 11 września 2020 r. Sygn. akt Ts 116/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.R. w sprawie zgodności: art. 292 w związku z art. 172, art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.) w zakresie, w ja- kim ,, stanowią one podstawę prawną nabycia w drodze zasiedzenia przed 3 sier - pnia 2008 r. służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego”, z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1, a także art. 21 ust. 1 i art. 2 Konsty- tucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175), p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze ko nstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 25 lipca 2019 r. (data nadania) K.R. (dalej: skar żąc y), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przy toczonym na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w C . , gmina Ł ., nr ewidencyjny 327, dla której Sąd Rejonowy w O . (dalej: Sąd Rejonowy) prowadzi księgę wieczystą nr […] . Złożył on do Sąd u Rejonowego wniosek o ustanowieni e służebności przesyłu dotyczącej linii energetycznej posadowionej na jego nieruchomości na rzecz PGE Dystrybucja S .A. z siedzibą w L. (dalej: PGE). Treścią ustanowionej służebności miało być znoszenie istnienia na obciążonej nieruchomości – nad jej powier zchnią – elementów infrastruktury elektroener- getycznej w postaci napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV wraz z trzema słupami energetycznymi oraz prawo korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń przesyłowych lub ich instalacji. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie od PGE jednorazowego wynagro - dzenia za ustanowienie służebności. OTK ZU B/2022 Ts 116/19 poz. 55 2 Postanowieniem z 21 września 2018 r. (sygn. akt […]) Sąd Re jonowy oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu wskazał, że linia energetyczna została wybudowana przez przedsiębiorstwo energetyczne w 1973 r. i przyjął, że od tej daty należy liczyć bieg terminu zasiedzenia. W związku z tym , że PGE skutecznie podniosła zarzut zasiedzenia służebności odpowiadającej w swojej treści służebności przesyłu, wniosek zmierzający do ustanowienia takiej służebności zosta ł oddalony. Zarządzeniem sędziego Trybunału Kon stytucyjnego z 30 stycznia 2020 r. (dor ęczo - nym pełnomocnikowi skarżącego 17 lutego 2020 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) przesłanie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w po- stępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, określającego sprawę, w związku z którą została wniesiona skarga konstytucyjna wraz z jego czterema kopiami; 2) wyjaśnienie, czy przedmiotem skargi konstytucyjnej jest tylko wskazany w petitum skargi art. 292 w związku z art. 172, art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459), czy także – wskazany na stronie 4 skargi – art. XLI § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 94, ze zm.; dalej: przepisy wprowadzające) ; 3) w przypadku, gdy skarżący kwestionuje także art. XLI § 2 przepisów wprowadzających, wyjaśnienie, w jaki sposób narusza on wolności lub prawa skarżącego wyrażone w powołanych w skardze wzorcach konstytucyjnych ; 4) doręczenie oryginału albo kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Rejonowego w O. I Wydział Cywilny z 21 września 2018 r. (sygn. akt […] ) oraz postano- wienia Sądu Okręgowego w K . II Wydział Cywilny Odwoławczy z 25 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […] ); 5) poinformowanie, czy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 25 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […] ) został ostatecznie wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie procesowym z 24 lutego 2020 r. (data nadania) pełnomocnik skarżąc ego odniósł się do zarządzenia. Wskazał w nim, że pełnomocnictwo wraz z odpisami zostanie przesłane odrębną przesyłką bezpośrednio przez skarżącego. P ełnomocnictwo zostało przesłane przez skarżąc ego do Trybunał u Konstytucyjnego 24 lutego 2020 r. (data nadania). Skarżący wskazał, że przedmiotem skargi jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych wykładnia zakwestionowanych przepisów, zgodnie z którą możliwe jest nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej w swej treści służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r., tj. przed dniem wprowadzenia do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, ze zm.) przepisów regulujących instytucję służebności przesyłu. Wykładnia ta narusza , jego zdaniem, prawo własności, zasadę demokratycznego państwa prawnego, proporcjonalności oraz równości. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu nieja - wnym. S łuży ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucj i zasady wnoszenia skarg konstytucyjnych określa przywołana wyżej u.o.t.p.TK. Stosownie do art. 44 ust. 1 tej ustawy w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz zażalenia na postano- OTK ZU B/2022 Ts 116/19 poz. 55 3 wienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a także reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem , istnieje obowiązek zastępstwa skarżącego przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że skarżącym jest sędzia, prokurator, adwokat, radca prawny, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych. W związku z tym – zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK – do skargi dołącza się pełnomocnictwo szczególne. Jeżeli skarga jest sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika, lecz nie dołączono do niej pełnomocnictwa (i nie usunięto tego braku mimo wezwania) lub to, które dołączono, zostało udzielone dopiero po wezwaniu do usunięcia braków formalnych, to skardze nie można nadać dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 1 lub 2 u.o.t.p.TK), gdyż nie spełnia ona wymagań ustawowych , bowiem została sporządzona z naruszeniem art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK (przez niewłaściwie umocowanego pełnomocnika ). Skarga, jak zwraca uwagę Trybunał, została przesłana bez wymaganego dokumentu pełnomocnictwa, dlatego też skarżący został wezwany zarządzeniem sędz iego TK do jego nadesłania. W odpowiedzi na zarządzenie skarżący przesłał – opatrzone datą 17 lutego 2020 r. – pełnomocnictwo o treści następującej: ,,Niniejszym udzielam pełnomocnictwa radcy prawne - mu […] w G. do reprezentowania mnie przed Trybunałem Kons tytucyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi konstytucyjnej zawisłej pod sygn. Ts 116/19. Równocześnie zatwierdzam wszelkie czynności przedsięwzięte do tej pory przez mojego pełnomocnika w sprawie. Pełnomocnictwo obejmuje umocowanie do sporządzenia i wniesie nia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania mnie przed Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie” . Trybunał stwierdził, że przesłane pełnomocnictwo udzielone zostało 17 lutego 2020 r., czyli już po wezwaniu do usunięcia braków formalnych skarg i. Dodatkowo t rzeba podkreślić, że zostało ono udzielone do reprezentowania skarżącego w sprawie opatrzonej sygnaturą Ts 116/19, która została nadana skardze już po jej wniesieniu do Trybunału. N ie jest możliwe, jak podkreśla Trybunał, potwierdzenie czynności procesowych do - konanych przez niewłaściwie umocowanego pełnomocnika, ponieważ naruszałoby to bez- względny wymóg przewidziany w art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK (por. m.in. podjętą – na tle art. 78 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kod eks postępowania cywilnego ; obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm. – uchwałę Sądu Najwyższego wydaną w składzie 7 sędziów z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt III CZP 118/08, OSNC 2009, nr 6, poz. 76 i postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2008 r., sygn. akt IV CZ 47/08, LEX nr 637708). Powyższ a okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu i w związku z tym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji . POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc emu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .