Ts 70/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 marca 2023 r. Pozycja 66 POSTANOWIENIE z dnia 21 lipca 2020 r. Sygn. akt Ts 70/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Gminy Wyzna- niowej Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej w W. w sprawie zgodności: art. 4 w związku z art. 6 ust. 1 - 3 w związku z art. 7 w związku z art. 17 w zwią - zku z art. 18 w związku z art. 36 ustawy z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 30, poz. 240, ze zm.) w związku z § 1 rozporządzenia Rady Mini- strów z dnia 26 sierpnia 1936 r. o uznaniu Statutu Muzuł mańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 72, poz. 517) w związku z § 2 9 w z wiązku z § 5 pkt 13 w związku § 35 Statutu Muzułmańskiego Związ- ku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącego załącznik do przed- miotowego rozporządzenia Rady Ministrów z: 1) art. 53 ust. 1, 2 i 5 w związku z art. 25 ust. 1, 2 , 3 i 5 w związ ku z art. 12 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konsty tucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 64 w związku z art. 21 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 zdanie 2 w związ- ku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstyt ucji , p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieg u . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 kwietnia 2019 r. (data nadania) Gmina Wyznaniowa Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rze- cz ypospolitej Polskiej w W. (dalej: skarżąca lub gmina wyznaniowa ) , reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu fak- tycznego. S ąd Rejonowy w W. postanowieniem z 9 stycznia 2017 r. (Dz. kw . […] ) do konał w księdze wieczystej wpisu własności nieruchomości na rzecz Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: MZR) , będącego w sporze ze skarżącą. Sąd Okręg owy w W. postanowieniem z 20 marca 2018 r. (sygn. akt […] ) odrzucił apela cję skar- OTK ZU B/2023 Ts 70/19 poz. 66 2 żącej od tego postanowienia. Skarżąca wniosła zażalenie, które Sąd Okręgowy postanowie- niem z 1 października 2018 r. (sygn. a kt […] ) odrzucił. Następnie zażalenie na wyżej wymie- nione orzeczenie zostało odrzucone postanowieniem Sądu Najwyższego z 14 grudni a 2018 r. (sygn. akt […] ), które zostało wskazane w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozu- mieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem z 24 lipca 2019 r. (doręczonym pełnomocnikow i skarżącej 29 l ipca 2019 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjne go w ezwał skarżącą do usunięcia b r aków formal- nych skargi przez udokumentowanie daty doręczenia postanowienia Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2018 r. (sy gn. akt […] ) odrzucającego zażalenie oraz doręczenie oryginałów lub odpisów poświadczonych za zgodność z o ryginałami wszystkich orzeczeń wyczerpujących drogę prawną. W pismach procesowych wniesionych do Trybunału Konstytucyjnego 5 sierpnia 201 9 r., 19 sierpnia 2019 r. (daty nadania) i 6 września 2019 r. (pismo uzupełniające) , skarżą- ca odnio sł a się do zarządzen ia w sprawie usunięcia braków formalnych. Skarżąca twi erdzi, że doszło do naruszenia norm konstytucyjnych gwarantujących au- tonomię związków wyznaniowych oraz bezstronności państwa w sprawach przekonań religij- nych, światopoglądowych i filozoficznych , a tak że zapewniających wolność sumienia i religii (art. 25 ust. 2, 3 i 5 oraz art. 53 ust. 1 i 2 Konstytucji). Doszło również – jej zdaniem – do na- ruszenia zasady równego traktowania (ar t. 32 ust. 1 Konstytucji), jako że sytuacja prawna MZR , uregulowana na pods tawie zaskarżonych przepisów, w znaczny sposób odbiega od sytuacji innych związków wyznaniowych. Określony w ustawie sposób reprezentacji MZR oraz jego poszczególnych gmin, a także jego wewnętrzna struktu ra organizacyjna są sprzecz- ne z przywołanymi powyżej zasadami konstyt ucyjnymi. Zdaniem skarżącej „na podstawie tych przepisów Sąd Najwyższy wydał ostateczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, okre- ślając podmiot uprawniony do reprezentacji” skarżącej (s . 7 skargi). Zaskarżone przepisy ‒ w ocenie skarżącej ‒ pozostają w rażącej sprzeczności z zasadą zaufania obywatel i do pań- stwa i stanowionego przez nie prawa, a także z gwarancją poprawnej legislacji (art. 2 Konsty- tucji ) . Skarżąca podnosi, że doszło także do „naruszenia prawa własności nieruchomości na- leżąc ej do MGW w W. oraz braku należytej, zgodnej z zasadą równości, ochrony tego prawa przez władze publiczne” (s . 8 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie p o- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na- dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje k onstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub organ administrac ji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. 3. Trybunał stwierdza, że rozpatrywana skarga nie została wniesiona przez uprawnio- ny podmiot. Należy zauważyć, że z przywołanego wyżej przep isu ustawy zasadniczej wynika, iż prawo wystąpienia ze skargą do Trybunału ustrojodawca przyznał tylko takim podmiotom, OTK ZU B/2023 Ts 70/19 poz. 66 3 którym przysługują konstytucyjne wolności lub prawa. W analizowanej spra wie wolności i prawa przysługują jedynie Muzułmańskiemu Związkow i Religijnemu, i to on jest ewentual- nym podmiotem legitymowanym do wystąpienia ze skargą kon stytucyjną lub wnioskiem o zbadanie konstytucyjności lub legalności aktów n ormatywnych dotyczących zakresu dzia- łania kościołów i innych z wiązków wyznaniowych (art. 191 u st . 1 i 2 w związku z art. 188 Konst ytucji). 4. Jak wynika z dołączonych do skargi orzeczeń, jak również skargi (s . 6) skarżąca utraciła osobowość prawną 31 stycznia 2017 r., co potwierdza pismo Wojewody Mazowiec- kiego z 23 sierpnia 2017 r . odmawiając e wydania zaświadczenia o osobowości prawnej , w którym stwierdzono, że gmina wyznaniowa została zniesiona 31 stycznia 2017 r. W związ- ku z tym, jako podmiot nieistniejący, nie jest beneficjentem wolności i praw określonych w Konstytucji. Zgodnie z art. 17 zaskarżonej ustawy „ celem zaspokojenia potrzeb religijnych wy- znawców Islamu mogą być na całym obszarze Państwa tworzone muzułmańskie gminy wy- znaniowe. Tworzenie i znoszenie tych gmin, jak również zmiana ich granic i siedzib jest do- konywana na zarządzenie N ajwyższego Kolegjum Muzułmańskiego i wymaga uprzedniej zgody Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego”. 5. Trybunał Konstytucyjny nie ocenia skuteczności czynności podjętych w wyborach do organów władz Muzułmańskiego Związku Religijnego, jak t eż umocowania do dokonania czynności procesowych przez osoby powołujące się na sprawowanie w tym Związku funkcji pochodzących z wyborów. Spory dotyczące skuteczności wyboru władz powinny być roz- strzygnięte wewnątrz jego struktur. Autonomia związków wyznani owych, czyli ich zdolność do tworzenia i rządzenia się własnym prawem wewnętrznym jest istotnym przejawem kolek- tywnej wolności sumienia i wyznania. 6. Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania rozpatryw anej skardze dalszego biegu. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.