Ts 54/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 września 2020 r. Pozycja 254 POSTANOWIENIE z dni a 27 lutego 20 20 r. Sygn. akt Ts 54/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M. J. o zbadanie zgodności: art. 2 oraz art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm.) , w zakresie zwrotu : „i pod jego kierownictwem”, z: a) art. 2 w związku z art. 24 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 24 Konstytucji, c) art. 64 ust. 2 Konstytucji, d) art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, e) art. 4 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 28 4, ze zm.) , f) art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 86 4 – zał. nr 2, t. I , s. 10, ze zm.), p o s t a n a w i a: o dmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej , wniesione j do Trybunału Konstytucyjnego 12 kwietnia 201 9 r. (data nadania) , M . J . (dalej: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego . Wyrokiem z 16 października 2018 r. (sygn. akt […] ) Sąd Re jonowy w W. oddalił powództwo skarżącego o ustalenie stosunku pracy, odszkodowanie, wynagrodzenie i wydanie świadectwa pracy, uznawszy, że skarżącego i stronę przez niego pozwaną łączył cywilnoprawny stosunek zlec enia, a nie umowa o pracę . Apelacja skarżącego od powyższego orzeczenia została oddalona przez Sąd Okręgowy w Ś. w wyroku z 28 lutego 2019 r. (sygn. ak t […] ). OTK ZU B/2020 Ts 54/19 poz. 254 2 2. Z daniem skarżącego kwestionowane przepisy nie spełniają „aktualnie kryteriów konstytucyjnych właściwej definicji pracy i pracownika” . 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt […] ) skarżący został wezwany do u sunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) informację, czy od wyroku Sądu Okręgowe go w Ś. z 28 lutego 2019 r. wniósł on skargę kasacyjną albo wystąpił do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywa - telskich o wniesienie na jego rzecz skargi nadzwyc z ajnej od tego orzeczenia; 2) dokładne uzasadnienie zarzutów niezgodności zakwestionow anych przepisów z wy - mienionymi w skardze przepisami Konstytucji . Odpis z arządzeni a został doręczon y pełnomocnikowi skarżącego 4 lipca 2019 r. 4. W sporządzonym przez pełnomocnika piśmie procesowym, wniesionym do Trybu- nału 10 lipca 2019 r. (data nadania) , skarżący przedstawił argumentację uzasadniającą – jego zdaniem – niezgodność zaskarżonych przepisów z art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 86 4 – zał. nr 2, t. I, s. 10, ze zm.). Do pisma tego załączono także k opię skargi kasacyjnej od wyroku sądu drugiej instancji. 5. Trybunał z urzędu ustalił, że skarga kasacyjna skarżącego została odrzucona prz ez Sąd Okręgowy w Ś. postanowieniem z 4 lipca 2019 r. (sygn. akt […] ). Zażalenie na to orze- czenie zostało oddalone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 listopada 2019 r. (sygn. akt […] ). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2 393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, pod- czas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono dwa przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm. ; dalej: k.p. ) : – art. 2 : „ Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pr acę ”; – art. 22 : „ § 1. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pra cownika za wynagrodzeniem. § 1 1 . Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. § 1 2 . Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zac howaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1. § 2. Pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 lat. Na warunkach określonych w dziale dziewiątym pracownikiem może być również osoba, która nie ukończyła 18 lat. § 3. Osoba ograniczona w zdolnośc i do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego nawiązać stosunek pracy oraz dokonywać czynności prawnych, które dotyczą tego stosunku. Jednakże g dy stosunek pracy sprzeciwia się dobru tej osoby, OTK ZU B/2020 Ts 54/19 poz. 254 3 przedstawiciel ustawowy za zezwoleniem sądu opiekuńczego może stosunek pracy rozwiązać ”. Jako wzorce kontroli skarżący powołał art. 2 w związku z art. 24, art. 24, art. 64 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Kon stytucji, a także art. 4 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 28 4, ze zm.; dalej: Konwencja) oraz art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 86 4 – zał. nr 2, t. I, s. 10, ze zm.; dalej: Traktat). 3. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia przesłan e k w arunkując ych przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego . 3.1 . W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że z art. 79 ust. 1 Konstytucji wynika, iż skarga konstytucyjna przysługuje tylko w wypadku, gdy zostały naruszone wolności lub prawa określone w K onstytucji. W związku z tym wskazane przez skarżącego przepisy Konwencji oraz Traktatu nie mogą stanowić wzorca kontroli w niniejszej sprawie (zob. zamiast wielu: postanowienie TK z 17 grudnia 2018 r., sygn. Ts 173/17, OTK ZU B/2019, poz. 59) . Skoro ustroj odawca nie przewidział możliwości kwestionowania w trybie skargi konstytucyjnej zgodności przepisów aktów normatywnych z aktami prawa międzynarodowego, to – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – należ y odmówić nadania dalszego biegu niniejszej sk ardze w zakresie badania zgodności art. 2 i art. 22 k.p. z art. 4 ust. 1 i 2 Konwencji oraz art. 45 Traktatu. 3.2 . W dalszej kolejności należy zauważyć, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podkreślano, iż prawidłowe wykonanie przez sk arżącego obowiązku przedstawienia, jakie konstytucyjne prawa lub wolności (i w jaki sposób) zostały naruszone przez przepisy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi nie tylko na wskazaniu postanowień Konstytucji i zasad z nich wy prowadzanych, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, ale również na precyzyjnym przedstawieniu treści praw lub wolności, wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez ustawodawcę. Powinna temu towarzyszyć szczegółowa i precyzyjna argumentacja uprawdopod o bniająca stawiane zarzuty. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącego, działający niejako z własnej inicjatywy, Trybunał Konstytucyjny, który orzekając – zgodnie z art. 67 ust. 1 u.o.t.p. TK – jest związany granic ami skargi konstytucyjnej (por. np. postanowienia TK z 14 stycznia 2009 r., sygn. Ts 21/07, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 91 oraz 17 grudnia 2018 r., sygn. Ts 173/17 ). W konsekwencji poprzestanie przez skarżącego na lakonicznym lub zdawkowym uzasadnieniu zarzut u albo na całkowitym nieuzasadnieniu sformułowanych zarzutów stanowi niewykonanie dyspozycji ustawowej (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK) . S kutkuje to odmową nadania dalszego biegu skardze na etapie wstępnego rozpoznania albo umorzeniem postępowania ze wzg lędu na niedo pusz - czalność wydania wyroku przy rozpoznaniu merytorycznym. Niedopuszczalne jest bowiem samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów (por. np. postano - wienia TK z : 4 lutego 2009 r., sygn. Ts 256/08, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 138 oraz 17 grudnia 2018 r., sygn. Ts 173/17, a także wyrok TK z 27 lutego 2018 r., sygn. SK 25/15, OTK ZU A/2018, poz. 11). 4. S karżący w uzasadnieniu skargi konst ytucyjnej przedstawił stan faktyczny, a nastę - pnie przytoczył wybrane fragmenty uzasadnienia wyroku TK z 2 czerwca 2015 r., sygn. OTK ZU B/2020 Ts 54/19 poz. 254 4 K 1/13 (OTK ZU nr 6/A/2015, poz. 80) oraz zniekształcony fragment uzasadnienia wyroku SN z 7 września 1999 r., sygn. akt I PKN 277/99 (OSNAPiUS nr 1/2001, poz. 18) . S formułował również zarzuty względem niezgodności art. 2 i art. 22 k.p. z art. 45 Traktatu . Pomimo stosownego wezwania do usunięcia braków formalnych w zakresie argumentacji popierającej żądanie skargi ( dokładne go uzas adnieni a zarzutów niezgodności zakwestio no - wanych przepisów z wymienionymi w skardze przepisami Konstytucji) , skarżący ograniczył się do powtórzenia wywodów dotyczących – jego zdaniem – naruszenia wskazanego przepisu Traktatu . W związku z powyższym Trybun ał stwierdza, że – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 i 3 u.o.t.p. TK – należy odmówić nadania dalszego biegu skardze w zakresie badania zgodności art. 2 i art. 22 k.p. z art. 2 w związku z art. 24, art. 24, art. 64 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucj i. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowi ł jak w sentencji . POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.