Ts 90/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 września 2020 r. Pozycja 261 POSTANOWIENIE z dnia 15 stycznia 20 20 r. Sygn. akt Ts 90/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski , po wstępnym rozpoznaniu , na posiedzeniu niejawnym , skargi konstytucy jnej D. B. w sprawie zgodności : art. 521 § 1 ustawy z d nia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm. ; dalej: k.p.k. ) ,, w części odmawiającej możliwości wniesienia kasacji przez podmioty kwalifikowane tj. Prokuratora Generalnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich od prawom oc nego postano - wienia sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia śledz - twa lub dochodzenia albo umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem – w zakresie, w którym uniemożliwia uczestnikowi postępowania karne - go, który składa zawiadomi enie o popełnieniu przestępstwa, skuteczne zwróce - nie się do podmiotów kwalifikowanych wymienionych w treści art. 521 § 1 k.p.k. z wnioskiem o wnie sienie kasacji nadzwyczajnej, w sytuacji stwierdzenia przez organy postępowania przygotowawczego braku znamio n przestępstwa w stosunku do czynu względem którego złożył zawiadomienie ” z art. 45, art. 32 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konst ytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstyt ucyjnej dalszego biegu. UZ A SADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 25 maja 2018 r. (data nadania), D. B . (dalej: skar żący) , reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Prokurator R ejonowy w M. postanowieniem z 30 września 2016 r. ( [ … ] ) umorzył śledztwo, wszczęte na skutek złożonego przez skarżącego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa . Zażalenie na to postanowienie zł ożył skarżący oraz jego pełnomocnik. Postano - wieniem z 7 kwietnia 2017 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy w M. Wydział II Karny nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zostało ono doręczone skarżącemu wraz z uzasadnieniem 14 kwietn ia 2017 r. OTK ZU B/2020 Ts 90/18 poz. 261 2 16 kwietnia 2017 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w J. z wnios k iem o usta - no wienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucy j nej. Pismo z infor - macją o wyznacz eniu pełnomocnikiem z urzędu do wniesienia skargi konstytucyj nej zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 21 marca 2018 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 września 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej. Pismem procesowym z 26 września 2019 r. (data nadania) skarżący odniósł się do tego zarządzenia. Z daniem skarżącego zakwestionowany przepis narusza jego prawo do równego traktowania przez władze publiczne, prawo do sądu, prawo do dochodzenia na drodze sądowej naruszonyc h w olności i praw oraz prawo do dwuinstancyjnego postępowania. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) , skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wye liminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia merytorycznego . Trybunał wy daje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi ście bezzasadna. 2 . Jak wynika z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy , czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo wnieść skargę konstytucyjną w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy l ub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach lub obowi ązkach skarżącego określonych w Konst ytucji. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że przedmiotem skargi konstytucyjnej uczynić można tylko przepisy wykazujące podwójną kwalifikację. Po pierwsze, muszą one stanowić normatywną podstawę ostatecznego orzec zenia, z którego wydaniem skarżący w iąże zarzut naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw. Po drugie, to w treści kwestiono - wanych przepisów tkwić winno źródło zarzucanego naruszenia, którego aktualizacja nastąpiła wskutek ich zastosowania w indywidualnej sprawie skarżącego. 3. W analizo wanej skardze konstytucyjnej skarżący domaga się stwierdzenia niekonstytucyjności art. 521 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm. ; dalej: k.p.k. ) o treści: ,,Minister Sprawiedliwości – Prokurat or Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie”. Na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1694) , zmianie uległo dotychczasowe określenie podmiotu uprawnio nego do wniesienia kasacji, tj. Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na Prokuratora Generalnego. 4 . Trybunał stwierdził , że s karżący nie legitymuje się żadnym orzeczeniem, które zostało wydane na podstawie zakwestionowanego przepisu i bezpośrednio odmawiałoby mu prawa do wniesienia kasacji. Postanowienie Sądu Rejonowego w M. z 7 kwietni a 2017 r. (sygn. akt […] ) , wskazane przez skar żącego jako orzeczenie mające w jego sprawie ostateczny charakter , dotyczyło nieuwzględnienia zażalenia na postanowienie Prokuratora Rejonowego w M. z 30 września OTK ZU B/2020 Ts 90/18 poz. 261 3 2016 r. o umorzeniu śledztwa . Nie rozstrzygało natomiast o możliwości wniesienia kasacji przez podmioty wskazane w art. 521 § 1 k.p.k . Mając powyższe na uwadze Trybunał przypomina, że na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK , do skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej niezbędne jest uzys kanie ostatecznego orzeczenia w wyniku wyczer pania drogi prawnej. O bowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, w której skarżący kwestionuje brak możliwości wniesienia danego środka zaskarżenia . W takim przypadku, w celu upra - wdo podobnienia rzeczywistego naruszenia wolności lub pr aw, skarż ący musi wykazać, że w kwestionowanym zakresie doszło do zamknięcia drogi sądowej . Jak wynika z utrwalonego orzeczni ctwa Trybunału (zob. np. wyrok z 11 października 2016 r., sygn. S K 28/15, O T K ZU A/2016, poz. 79), niewystarczające jest wskazanie, że przep isy zaskarżonej regulacji ustawowej nie przewidują możliwości wniesienia na dzwyczajnego środka zaskarżenia lub , że jest ona wprost wyłączona. Dla potwierdzenia naruszenia przysługujących skarżącemu wolności lub praw niezbędne jest uzyskanie ostatecznego or zeczenia, które będzie pot wierdzało to wyłączenie . W analizowanej sprawie skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku. Skarga konstytucyjna ma charakter abstrakcyjny, a więc nie spełn ia wymagań określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu . Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENI E Na podst awie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżąc emu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od da ty jego doręczenia .