Ts 63/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 12 czerwca 2020 r. Pozycja 17 7 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2019 r. Sygn. akt Ts 63/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J. S . w sprawie zgodności: art . 47 w związku z art. 42 § 1 i art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Ko- deks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108 , ze zm. ) w zakresie, w jakim: a) pracownikowi, któremu przywrócono w wyniku orzeczenia sądowego po- przednie warunki płacy i który nieprzerwanie pozostawał w okresie obniżenia wynagrodzenia w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy, nie przysługują względem pracodawcy jakiekolwiek inne roszczenia ponad odszkodowanie określone w stosowanym odpowiedni o art. 47 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108, ze zm.), za czas przepraco- wany z „obniżonym wynagrodzeniem za pracę” do momentu przywró cenia poprzednich warunków płacy; b) zakwestionowan i e orzeczeniem sądowym dokonanego wypowiedzenia zmie- niającego i przywrócenie pracownik owi poprzednich warunków płacy, ma zawsze i wyłącznie skutek na przyszłość ( ex nunc ) i nie istnieją jakiekolwiek inne s ytuacje uzasadniające przyjęcie, że skutek przywrócenia poprzednich wa- runków płacy następuje już od momentu, kiedy zakwestionowane przez sąd wypowiedzenie zmieniające zostało przez pracodawcę dokonane ( ex tunc ) , z art. 24 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENI E W wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 kwietnia 2018 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej J.S. (dalej: skarżąc a ) wystąpiła z żądaniem przytoczonym w kompa - rycji niniejszego postanowienia. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Skarżąca była zatrudniona w Szpitalu Specjalistyc znym w B . W związku z przejęciem tego szpitala przez Szpital Kliniczny w B. , 12 grudnia 2013 r. , skarżącej zostały wypowie - OTK ZU B/2020 Ts 63/18 poz. 17 7 2 dziane dotychczasowe warunki płacy w zakresie wynagrodzenia zasadniczego. Nowy pracodawca zaproponował nowe warunk i płacy obniżając kwotę wynagrodzenia o 960 zł brutto . Skarżąca nie złożyła w przepisanym terminie oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków i świadczyła zgodnie z nimi pracę . Stan ten trwał 15 miesięcy – od kwietnia 2014 r. do czerwca 2015 r. Sąd R ejonowy w B. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Rejonowy) wyrokiem z 15 czerwca 201 5 r. , (sygn. akt […] ) przywrócił skarżącej warunki pracy i płacy obowiązuj ące przed wypowiedzeniem z 12 grudnia 2013 r. , uznając, że wypo - wiedzenie zosta ło dokonane w sposób wadliwy. W związku z powyższym wyrokiem, 10 sierpnia 2015 r. , wypłacono skarżącej 14 400 zł tytułem wyrównania obniżonego wynagrodzenia. Skarżąca w pozwie z 10 maja 2017 r. wniosła o zasądzeni e od pracodawcy skapita - lizowanych odsetek za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia za pracę w pełnej wysokości wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty . Sąd Rejonowy wyrokiem z 27 wrześni a 2017 r. (sygn. akt […] ) oddalił powództwo wskazując, że mak symalnym świadczeniem , jakiego skarżąca mogła się domaga ć, była kwota w wysokości miesięcznego wynagrodzenia, co wynika wprost z art. 42 § 1 i art. 47 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108, ze zm.; dalej: k.p.). Sąd zaznaczył, że pracodawca zapłacił skarżącej kwotę 14400 zł ( 960 zł x 15 miesięcy) w myl - nym przekonaniu, że spełnia względem niej swój dług, podczas gdy w istocie był zobo wiązany w znacznie mniejszym zakresie (960 zł x 1 miesiąc). Powyższe oznacza, że świadczenie otrzymane przez skarżąc ą jest świadczeniem nienależnym i dlatego nie przy - sługuje jej prawo dochodzenia roszczeń akcesoryjnych (odsetek) . O rzeczenie to zostało utr zymane w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w B. V Wy - dział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 grudnia 2017 r. ( sygn. akt […] ). Skarżąca wskazała je jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej, sądy orzekające w jej sprawie „ traktują [ją] i sytuację , w której się znalazła w sposób nierówny, w odniesieniu do pozycji i sytuacji tak pracodawcy jak i innych pracowników, którym wypowiedziano umowę o pracę w sposób definitywny, nie z aś tylko same warunki płacy jak w przypadku skarżącej ” . Ograniczenie możliwości otrzymywania odszkodowania do wysokości wskazanej w art. 47 k.p. „nie jest zgodne z ochroną jaką roztacza w tym względzie przepis art. 24 w zw. z art. 2 Konstytucji RP”. Powyżs ze wzorce narusza taka wykładnia zakwestionowanych przepisów, zgodnie z którą przyjmuje się , że pracownikowi, któremu przywrócono poprzednie warunk i płacy , bez względu na okoli - czności , należy się w ynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej niż za dwa miesiące. Skarżąca podkreśla, że przez 15 miesięcy wykonywała tę samą pracę tak jak przed obniżeniem wynagrodzenia . S karżąc a wskazuje ponadto , że orzeczenia zapadłe w jej sprawie naruszają jej konsty - tucyjnie gwarantowane prawa przez przyjęcie, że : po pierwsze, przywrócenie poprzednich warunków płacy m a zawsze skutek ex nunc , po drugie, wszelkie r oszczenia pracownika związane z przywróceniem do pracy są „rekompensowane wyłącznie poprzez roszczenie określone w art. 47 k.p.”, oraz po trzecie, za chybione odesłanie na drogę odszkodowawczą za zawinione działanie pracodawcy (art. 415 k odeksu cywilnego w związku z art. 300 k.p. ) , podczas gdy w zasadzie niemożliwe jest stwierdzenie, czy działanie pracodawcy było nacechowane złą wolą i nastawieniem na wyrządzenie pracownikowi szkody. Skarżąc a uzasadniając swoje stanowisko polemizuje z wykładnią zastosowaną przez sądy orzekające w jej sprawie stwierdzając, że została ona dokonana „bez jakiejkolwiek pogłębionej analizy przepisów regulujących tę problematykę czy orzecznictwa ” . Z wraca uwagę, że diametralnie inna jest sytuacja pracowników , któr ym wypowiedziano umowę o pracę , od sytuacji pracowników , którym wypowiedziano warunki płacy. Pierwsza grupa ma OTK ZU B/2020 Ts 63/18 poz. 17 7 3 m ożliwość znalezienia pracy, natomiast drug a nadal pozostaje w zatrudnieni u z obniżonym wynagrodzeniem. O ile wię c l imit określony w art. 47 k.p. uzasadniony jest d la pierwszej grupy pracowników , to nie znajduje on uzasadnienia dla drugiej grupy . Zarządzeniem z 7 listopada 2018 r. Trybunał wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, m.in. przez : doręczenie 4 kopii pełnomocnictwa szczególnego do sporzą- dzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także reprezentowania skarżącej w toku postępo- wania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz 5 poświadczony ch za zgodność z oryginałem odpisów wyroku Sądu Rejonowego w B . z 15 czerwca 2015 r. (sygn. akt […] ). Pismem z 26 listopada 2018 r. oraz z 11 grudnia 2018 r. skarżąca uzupełniła wskazane braki. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072 , ze zm. ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejaw- nym. Służ y ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lu b gdy jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 47 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 , ze zm.; dalej: k.p.) pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc . Wskazane ograniczenia nie dotyczą pracowników podlegających szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem st osunku pracy . Stosownie do art. 42 § 1 k.p. przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia warunków pracy i płacy wynikających z umowy. Z kolei zgodnie z art. 300 k.p. w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Ko- deks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, ze zm.; dalej: k.c. ) jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy. 3. Argumentacja skarżącej dotyczy przede wszystkim wysokości roszczenia przysłu- gujące go pracownikowi, któremu w wyniku orzeczenia sądowego przywrócono poprzednie warunki płacy. Trybunał stwierdza jednak, że skarga w tym zakresie ma abstrakcyjny, a nie indy - widualny charakter. Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego przez sąd y powszechne w niniejszej sprawie, skarżąca otrzymała od pracodawcy kwotę 14 400 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za cały okres pozostawania w zatrudnieniu z obniżonym wynagrodzeni em. Pomimo więc, że zakwestionowany art. 47 k.p . limituje wysokość tego wyrównania do jednego miesiąca, to faktycznie nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Trybunał uznał, że uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności zaskarżonego przepisu wskazuj e na jego potencjalny i abstrakcyjny charakter . P rzedmiotem orzeczenia Sądu Okręgowego w B. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 grudn ia 2017 r. (sygn. akt […] ), wskazanego przez skarżącą jako ostate - czne, nie była ponadto wysokość roszczenia, o którym mowa w art. 47 k.p., lecz możliwość dochodzenia roszczeń akcesoryjnych od świadczenia otrzymanego od pracodawcy. Co więcej, zagadnienie to nie było również przedmiotem wyroku Sądu Rejonowego w B. VI Wydział OTK ZU B/2020 Ts 63/18 poz. 17 7 4 Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 15 czerwc a 2015 r. (sygn. akt […] ) , który orzekł jedynie o przywróceniu skarżącej na warunki pracy i płacy obowiązujące przed zmianami z 12 gru - dnia 2013 r. , nie odnosząc się do wysokości przysługujące go jej wynagrodzenia. Skarżąca podnosi również, że przywrócenie poprzednich warunków płacy ma zawsze skutek ex nunc . Skarżąca pomija jednak fakt, że przywrócenie do pracy nastąpiło na podsta - wie wyro ku Sądu Rejonowego w B. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 15 czer - w c a 2015 r. (sygn. akt […] ), który nie został wskazany jako ostateczne rozstrzygni ę cie w jej sprawie. Mając powyższe na uwadze Trybunał stwierdza, że skarga w powyższym zakresie nie spełnia wymagań określonych w art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust . 1 pkt 1 i 3 u.o.t.p. TK. 5. S karżąc a wskazuje również, że z jednej strony wszelkie roszczenia pracownika związane z przywróceniem do pracy są „rekompensowane wyłącznie poprzez roszczenie określone w art. 47 k.p.”, natomiast z drugiej , że chybion e jest odesłanie na drogę odszkodowawczą za zawinione działanie pracodawcy ( art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Trybunał stwierdza, że p owyższe uzasadnienie cechuje oczywista bezzasadność. Skoro , zdaniem skarżącej, wadliwe jest odesłani e na drogę odszkodowawczą (art. 415 k.c. w związku z 300 k.p.) to przeczy ona postawionej przez si ebie tezie, że roszczenia pracownika związane z przywróceniem do pracy są „rekompensowane wyłącznie poprzez roszczenie określone w art. 47 k.p.” . Z godnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyż - szego, uregulowanie problematyki wynagrodzenia za czas pozostaw ania bez pracy w art. 47 k.p. wyłącza możliwość dochodzenia dodatkowego odszkodowania na podstawie k.c. , a zwłaszcza art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. ( zob. w yrok Sądu Najwyższego z 13 lipca 2016 r., sygn. akt I PK 216/15, L ex nr 2123249 ) . Zakwestionowane przepisy , wbrew stanowisku skarż ącej , nie zawierają w ogóle „odesłania na drogę odszkodowawczą”. Okoliczność ta , na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK , jest samodzielną podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu . W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.