Ts 180/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 listopada 2020 r. Pozycja 356 POSTANOWIENIE z dnia 3 lipca 201 9 r. Sygn. akt Ts 180/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak - Szafnicka , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J. J. w sprawie zgodności: § 3 r ozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wyso- kości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) w brzmieniu z 10 września 2018 r. z art. 2, art. 31 ust . 3, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 78 , art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. U ZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 grudnia 2018 r. (data nadania) J. J. (dalej: skarżący ), wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. Skarżący złożył 26 czerwca 2018 r. dwie skargi kasacyjne nie uiszczając od nich wpi- sów sądowych. W tych okoliczno ściach Przewodniczący Wydziału Wojewódzkieg o Sądu Administracyjnego w Ł. (dalej: WSA) 2 lipca 2018 r. dwoma zarządzeniami wezwał do uisz- czenia wpisów sądowych od skargi w sprawie o sygn. akt […] w wysokości 29 650 zł oraz od skargi o sygn. akt […] w wysokości 50 000 zł. Zarządzenia te zostały zaskarżone dwoma za- żaleniami, które Naczelny Sąd Administracyjny w W. oddalił postanowieniami z 10 września 2018 r. wydanymi w sprawach o sygn. akt : […] oraz […] . N astępnie skarżący złożył wnioski o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisów są- dowy ch. W rezultacie , w odrębnym postępowaniu , skarżącemu zostało przy znane prawo po- mocy przez zwolnienie go z wpisu sądowego od każdej zło żonej skargi ponad kwotę 5 000 zł. Skarżący twierdzi, że zakwestionowan y § 3 r ozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 gru dnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w po- stępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221 , poz. 2193, ze zm.: da- lej: rozporządzenie) narusza jego prawo do : sądu (art. 45 ust . 1 w związku z art. 78 i art. 176 OTK ZU B/2020 Ts 180/18 poz. 356 2 ust. 1 Konstytucji), i własności (art. 64 ust . 1 i 3 w związ ku z art. 31 ust . 3 Konstytucji); a także zasadę : demokratycznego państwa prawa, sprawiedliwości społecznej , zaufania oby- wateli wobec Państwa, jednoznaczności pr awa (art. 2 Konstytucji), oraz proporcjonalności, wynikających z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji) . Trybunał K onstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm. ; dalej: u .o.t.p. TK ) , skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przed - miotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna . 2. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać przesłanki, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Po pierwsze, zaskarżo- ny w niej przepis powinien być podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej w indywidualnej sprawie skarżącego. Po drugie, skar- żący musi uprawdopodobnić naruszenie swoich konstytucyjnych wolności lub praw wskaza- nych w skardze. Po trzecie, źródłem ich naruszenia powinna być normatywna treść kw estio- nowanych przepisów, a sposób naruszenia musi zostać określony przez samego skarżącego w uzasadnieniu wnoszonej skargi. 3 . Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana skarga konstytucyjna nie speł- nia powyższych wymagań. 4. W przekonaniu skarżącego § 3 r ozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. poz. 2193, ze zm.; dalej: rozporządzenie) narusza sferę konstytucyjnie chronionych wolności lub praw skarżącego przez ustalenie nad- miernie wygórowanego wpisu sądowego od złożonych przez niego sk arg kasacyjnych w sy- tuacji, w której „wygrał sprawę administracyjną, ale na skutek nieprawidłowego uzasadnienia orzeczenia sądu może ostatecznie sprawę przegrać”. 5. Trybunał stwierdza brak realnego i aktualnego naruszenia konstytucyjnych praw i wolności skarżącego. Termin „naruszenie” w zn aczeniu normatywnym należy rozumie ć jako takie działania sądu, w których ostateczne orzeczenie stanowi ingerencję w sferę konstytucyj- nie chronionych wolności lub praw , bądź też niewykonanie ciążącego na sądzie, który to orzeczenie wydał, obowiązku zapewnienia ochrony wolnościom lub prawom. Dopiero k on- kretne naruszenie praw lub wolności uzasadnia interes prawny skarżącego w wystąpieniu z żądaniem zbadania przez Trybunał określoneg o aktu normatywnego. Skarżący wskazuje natomiast przepis prawa , który b y ł podstawą ostatecznego orzeczenia w przedmiocie ustalenia wysokości wpisu sądowego od skargi kasacyjnej . Zdaniem skarżącego narusza on prawo do obrony jego praw, do zaskarżenia orzec zenia , prawo własności, proporcjonalności przez usta- lenie nadmiernie wygórowanego wpisu sądowego . J ednocześnie jednak skarżący informuje , że nie doszło z tego powodu do odrzucenia skargi kasacyjnej , gdyż w wyniku złożonego wniosku o prawo pomocy został on zwolniony od obowiązku uiszczenia wpis u sądowego do kwoty 5 000 zł od każdej skargi. W sytuacji skarżącego doszło zatem do ochrony jego praw podmiotowych przez obniżenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie o sy gn. akt OTK ZU B/2020 Ts 180/18 poz. 356 3 […] w wysokości 29 650 zł na kwotę 5 000 zł oraz w spraw ie o sygn. akt […] w wysokości 50 000 zł na kwotę 5 000 zł ( postanowienia Wojewódzkiego Sądu Ad ministracyjnego w Ł . z 21 listopada 2018 r. ). Wobec powyższego Trybunał nie dostrzega naruszenia wskazanych konstytucyjnie chronionych praw skarżącego przez ustalenie wygórowanego wpisu od skarg kasacyjnych z powodu uzyskania przez skarżącego ochrony tych praw przez obniżenie ustalonego wpisu sądowego. 6 . Trybunał przypomina, że wniesienie skargi konstytucyjnej warunkowane jest wy- stąpieniem konkretnego, a nie tylko abstrakcyjnego naruszenia konstytucyjnych praw i wol- ności, będącego konsekwencją uzyskania przez skarżącego ostatecznego roz strzygnięcia. W związku z tym, że skarżący upatruje i wywodzi naruszenia wskazanych w skardze praw konstytucyjnych – przede wszystkim prawa do zaskarżenia orzeczenia, do obrony, do rozpo- znania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym – z faktu braku możliwo ści wniesienia skargi kasacyjnej z powodu żądania wygórowanego wpisu sądowego , to po winien on – dla speł nienia przesłanek warunkujących merytoryczne rozpatrzenie skargi konstytucyjnej – uzy- skać rozstrzygnięcie, którego treścią byłoby odrzucenie wniesionego środka odwoławczego. Doszłoby tym samym do konkretyzacji jego sytuacji prawnej, co uzasadniałoby przyjęcie tezy o wystąpieniu aktualnego i konkretnego naruszenia przysługujących mu praw konstytucyj- nych, których ochrony domaga się on w trybie w niesionej sk argi konstytucyjnej (zob. np. po - stanowienie z 24 października 2001 r., sygn. SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225). 7 . Postulaty skarżącego dotyczące odpowiednich zmian legislacyjnych w zakresie utworzenia pułapu maksymalnej wysokości opłaty – tak , by wpis nie mógł być wygórowany , czy też „nadmiernie uciążliwy dla adresata” albo też zmiany charakteru wpisu ze stosunko- wego na stały przy wn oszeniu skargi kasacyjnej w przypadku , gdy rozstrzygnięcie jest ko- rzystne dla skarżącego, ale uzasadnienie nie – są postulatami de lege ferenda . W zakresie po- stępowania związanego z rozpoznawaniem skargi konstytucyjnej nie mieści się analiza takich postulatów zgłaszanych pod adresem kwestionowanego aktu normatywnego. Ocena Trybuna- łu Konstytucyjnego odnosi się jedynie do przepisów prawnych obowiązujących w chwili wy- dawania orzeczenia. Tego rodzaju sugestie i postulaty winny być kierowan e pod adresem or- ganów dysponujących stosownymi kompetencjami prawotwórczymi. W związku z powyższym na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK rozpoznawanej skardze należało odmówić nadania dalszego biegu . W ty m stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u .o.t.p. TK skarżące go przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.