Ts 92/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 marca 2023 r. Pozycja 68 POSTANOWIENIE z dnia 18 czerwca 201 9 r. Sygn. akt Ts 92/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K .H. , w sprawie zgodności : art. 77 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r . – Prawo o ustroju sądów powszech- nych (Dz. U. z 2015 r. poz. 133, ze zm.) w zakresie, w jakim: 1) nie przewiduje możliwości wniesieni a środka zaskarżenia od decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania sędziego z delegacji do inn ego sądu; 2) nie wskazuje przesłanek, jakim i powinien kierować się Minister Sprawiedli- wości odwołując sędziego z delegacji; 3) nie przewiduje okresu tzw. uprzedzenia o zamiarze podjęcia decyzji w prze - dmiocie odwołania sędziego z delegacji; 4) umożliwia Min istrowi Spraw iedliwości podjęcie decyzji o odwołaniu sędzie- go z delegacji bez dokonania analizy istnienia dalszych przesłanek/powodów dla których sęd zia ten został delegowany do innego sądu; 5) umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości podjęcie decyzji o odwoła niu sędzie- go z delegacji bez zasięgnięcia opinii Prezesów Sądó w oraz Kolegiów Sądów (macierzystego oraz tego , do którego nastąpiła delegacja), z art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 oraz art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a : odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 25 kwietnia 2017 r., sporządzonej w imieniu własnym przez s ędziego Sądu Okręgowego w K . – K .H. (dalej: skarżący) wystąpił on z żądaniem pr zy- toczonym in extenso w komparycji niniejszego postanowienia. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Skarżący 1 maja 2013 r. został oddelegowany przez Ministra Sprawiedliwości do peł- nienia obowiązków sędziego Sądu Apelacyjne go w K . , o czym został poinformowany pi- OTK ZU B/2023 Ts 92/17 poz. 68 2 smem z 13 marca 2013 r. (znak: […] ). Powierzone obowiązki pełnił do 31 marca 2017 r., tj. do dnia odwołania delegowania przez M inistra na podstawie art. 77 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych ( ówcześnie: Dz. U. z 2015 r. poz. 133, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 52, ze zm.; dalej: p.u.s.p. ) (pismo z 20 marca 2017 r., znak: […] ). W nawiązaniu do powyższego, Wiceprezes Sądu Apelacyjnego zwrócił się 23 marca 2017 r. do Ministra Sprawiedliwości o zmianę decyzji poprzez odwołanie skar- żącego z delegacji z dniem 31 maja 2017 r. wskazując przy tym, że skarżący „ do dnia 11 maja 2017 r. ma wyznaczonych 8 wokand ( … )” . P ismem z 27 marca 2017 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Sądów, Orga nizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości poinformował Wice- prezesa Sądu Apelacyjnego w K . o nieuwzględnieniu wniosku . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 2018 r. skarżą- cy został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez udoku- mentowanie dat y doręczenia skarżącemu pisma Ministra Sprawiedliwości z 20 marca 2017 r. oraz doręczenie trzec h kopii skargi konstytucyjnej w raz z załącznikami. W pismach z 13 listopada 2018 r. (data nadania) oraz z 28 listopada 2018 r. (data na- dania) skarżący ustosunkował się do powyższych braków. Zdaniem skarżącego zakwestionowany przepis ( w e wskazanych w komparycji niniej- szego postanowienia zakresach) narusza art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 oraz art. 10 ust. 1 i art. 173 Ko nstytucji. Skarżący, odnosząc si ę do art. 45 ust. 1 Konstytucji wskazuje, że z per- spektywy podmiotów , dla których została ustanowiona gwarancja określona w tym artykule , w tym prawo do rozpatrzenia ich sprawy przez niezależny i niezawisły sąd, wątpliwości budzi sytuacja , w której organ władzy wykonawczej (Minister Sprawiedliwości ) może w sposób dowolny ingerować w skład sądu. Skarżący podnosi , że obecny mechanizm odwoływ ania sędziów delegowanych może być wykorzystywany jako forma ka ry lub nacisku na tych sę- dziów gdyż d ecyzja Ministra Sprawiedliwości jest całkowicie uznaniowa . M echanizm ten – zdaniem skarżącego – narusza zasadę równowagi władz (art. 10 ust. 1 Konstytucji), niezależ- ność i niezawisłość sędziów ( art. 173 Konstytucji) ora z prawo obywateli do rozpoznania ich sprawy przez niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji). W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący , odwołując się do orzecznictwa Sądu Naj wyższego wskazuje, że decyzja Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołan ia sędziego z delegacji jest wydawana w sprawie ustrojow ej z zakresu władzy sądowniczej oraz właściwości miejscowej sądów. Rozstrzyga więc o zakresie władzy sądowniczej i dostępnoś ci do wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji . Nieza leżnie od powyższych zarzutów , zdaniem skarżącego zakwestionowany przepis narusza prawo sędziego do sądu. Powołując się na orzecznictwo Trybunału podkreśla on , że zakres przedmiotowy prawa do sądu obejmuje niewątpliwie spory dotyczące odwołania sę- dziego z oddelegowania przez Ministra Sprawiedliwości . Podnosi przy tym, że nie zostały spełnione przesłank i wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji , któr e uzasadniałyby ogranicze nie w jego sprawie prawa do sądu. W dalszej kolejności wskazuje, że decyzja wydana w t ym przedmiocie jest „decyzją wydaną w pierwszej instancji w rozumieniu art. 78 Konstytucji ” . Ustawodawca , jego zdaniem przekroczył konstytucyjne granice dopuszczalności stanowienia ograniczeń w korzystaniu z prawa gwarantowanego w tym przepisie . P owinien t eż zapewnić procedurę służącą weryfikacji tak wydanej decyzji, co „wymusiło by” ich uzasadnieni e , a tym samym ur ealniło by konieczność określenia – na poziomie ustawowym – czytelnyc h przesła- nek dotyczących tej procedury. Trybunał Konstytucyjny zważył, co n astępuje: N a podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i po- stępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.) do skutecznego OTK ZU B/2023 Ts 92/17 poz. 68 3 wniesienia skargi konstytucyjnej niezbędne jest uzyskanie ostatecznego orz eczenia w wyniku wyczerpania drogi prawnej (zob. postanowienie TK z 22 lutego 2016 r., sygn. Ts 172/15 , OTK ZU B/2016, poz. 155). Obowiązek wyczerpania drogi prawnej nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, w której skarżący kwestionuje brak możliwości w niesienia danego środka zaskarżenia. W takim prz ypadku, w celu uprawdopodobnienia rzeczywisteg o naruszenia wolności lub praw, skarżący musi ponad wszelką wątpliwość wykazać, że w kwestionowanym zakresie doszło do zamknięcia drogi sądowej. Jak wynika z utr walonego orzecznictwa Trybunału (zob. wyrok z: 11 października 2016 r., sygn. SK 28/15, OTK ZU nr A/2016, poz. 79 oraz 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35), niewystarczające jest wskazanie, że przepisy zaskarżonej regulacji ustawo wej nie przewidują możliwośc i wniesienia środka za- skarżenia lub , że jest ona wprost wyłączona. Dla potwierdzenia naruszenia przysługujących skarżącemu wolności lub praw niezbędne jest uzyskanie ostatecznego orzeczenia, które bę- dzie potwierdzało, że droga s ądowa jest wyłączona. W analizowanej sprawie skarżący nie wywiązał się z tego obowi ązku. Tym samym w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 Konstytucji przez za- skarżony przepis skarga konstytucyjna ma bowiem charakter abstrak cyjny, a więc nie spełnia wymagań określonych w art. 77 ust. 1 w zw iązku z art. 53 u st. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK . W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji. POUCZENIE Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytu- cyjnej dalszego biegu skarżącemu przysługuje zażalenie do Trybunału w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia.