Ts 35/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 kwietnia 2021 r. Pozycja 61 POSTANOWIENIE z dnia 31 października 2018 r. Sygn. akt Ts 35/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H . P . w sprawie zgodności: art. 199 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – K odeks postę powania cywilnego (Dz . U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) w związku z art. 78 ust . 2 - 4 oraz art. 79 - 80 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz . U. z 2018 r. poz. 121 , ze zm . ) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 3 lutego 2018 r. (data nadania) pełnomocnik radca prawny , w imieniu H . P . (dalej: skarżąc a ) , zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 199 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – K odeks post ę- powania cywilnego (Dz . U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm., dalej: k.p.c. ) w związku z art. 78 ust. 2 - 4 oraz art. 79 - 80 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz . U. z 2018 r. poz. 121 , ze zm.; dalej: u.g.n.) . S karżąc a zarzucił a w skardze, że zakwestio- nowany przepis jest niezgodn y z art. 45 ust. 1 Konstytucj i. S karga konstytucyjna została sformułowana przez skarżąc ą w związku z następującą sprawą. Postanowieniem z 30 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w W . odrzucił pozew H . P . , uznając, że pozew w sprawie o aktualizację wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczyste- go może zostać złożony jedynie w ramach procedury wskazanej w art. 78 - 80 u.g.n. Posta nowieniem z 15 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w W . oddalił zażalenie H .P. na postanowienie o odrzuceniu pozwu. Skarżąca , uzasadniając zasadność skargi , wskazała na naruszenie prawa do rozpatrze- nia sprawy przez sąd przez skomplikowaną, administracyjno - cywil ną procedurę kwestiono- wania opłaty rocznej. Zdaniem skarżącej procedura ta została „ukształtowana w przepisach u.g.n. w sposób, który ogranicza dostęp użytkownika wieczystego do sądu”. Ponadto w zarzu- OTK ZU B/2021 Ts 35/18 poz. 61 2 tach a lternatywnie wskazała również na „niekonstytucyjną interpretację ” zas karżonego prze- pisu . W zarządzeniu z 9 kwietnia 2018 r. (doręczonym skarżącej 13 kwietnia 2018 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do: podania nr PESEL, wska zania, które prawa lub wolności s karżącej wyrażone w Kon- stytucji i w jaki sposób zostały naruszo ne oraz uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestio- nowanego przepisu ustawy ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącej. W piśmie procesowym złożonym 20 kwietnia 2018 r. skarżąca odnio sł a się do zarzą- dzenia , wskazując nr PESEL. Pismo zostało złożone bez czterech odpisów, jedynie zostały załączone niepodpisane wydruki komputerowe pisma. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1 . Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej jest ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ admi nistracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącej określonych w Konsty- tucji. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia przesłan- ki, o których mowa w przywołanym przepisie Konstytucji oraz wymagania wskazane w art. 44, art. 53 i art. 77 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowa- nia przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u. o .t.p. TK) , a także, czy nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 61 ust. 4 pkt 3 u. o .t.p . TK. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana skarga konstyt ucyjna nie spełnia tych warunków. 2. Trybunał stwierdza, że skarga nie zawiera wska zania , która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącej i w jaki sposób – jej zdaniem – zastało naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK). 3. Skarżąca kwestionuje zgodność z konstytucyjną zasadą prawa do sądu art. 199 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm., dalej: k.p.c.), który stanowi, że sąd odrzuci pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Zgodność tego przepisu została zakwestionowana z ww. zasadą konstytu- cyjną, w związku z przepisami dotyczącymi proc edur y administracyj nej w sprawie aktualiza- cji wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego , tj. art. 78 ust. 2 - 4 oraz art. 79 - 80 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościa mi (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, ze zm.; dalej: u.g.n.). 4. W ocenie Trybunału nie można uznać, iż wskazane prawo do sądu skarżącej, gwa- ran towane mocą Konstytucji, zostało naruszone; można by bowiem mówić jedynie o poten- cjalnym, a nie aktualnym naruszeniu p rzysługującego skarżącej praw a do sądu . Należy wyraźnie podkreślić, że skarżącej przysługiwała i wciąż przysługuje możliwość złożenia wniosku do właściwego organu w celu aktualizacji opłaty rocznej użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej na podstaw ie przepisów u.g.n. , z której to możliwości skarżąca po- stanowiła w sposób świadomy nie korzystać. Zgodnie z art. 77 ust . 3 u.g.n. „Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu albo na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomo- ści gruntowej, (…)”. Następnie z godnie z art. 78 ust. 1 u.g.n. „Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, (…)” , a art. 4 pkt 9 u.g.n. definiuje pojęcie właściw ego organ u – „należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w o dniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz organ wyko- nawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących od- powiednio własność gminy, powiatu i województwa”. OTK ZU B/2021 Ts 35/18 poz. 61 3 Skarżąca nie s korzysta ła z możliwości ponown ego wniesienia wniosku w celu aktuali- zacji opłaty, składając pozew cywilny w sprawie aktualizacji wysokości opłaty rocznej z tytu- łu użytkowania wieczystego, pomijając procedurę administracyjną przed samorządowym ko- legium odwoławczym. Trybunał podkreślał w ielokrotnie , że konstytucyjna zasada prawa do sądu nie ma bez względnego i absolutnego charakteru, a gwarancje konstytucyjne związane z tym prawem nie mogą być w konsekwencji traktowane jako nakaz urzeczywistnienia , w każdym trybie i w każ dym rodzaju procedury , tego samego zestawu instrumentów procesowych, jednolicie określających pozycję stron postępowania i zakres przysługujących im środków procesowych ( wyrok TK z 23 października 2006 r., sygn. SK 42/04 , nr OTK ZU 10/A/2006, p oz. 157 ). W świetle opisanych okoliczności Trybunał Konstytucyjny nie może uznać, że w chwi li wniesienia skargi konstytucyjnej zostały spełnione wszystkie przesłanki dopuszczal- ności skargi konstytucyjnej, wynikające z treści art. 79 ust. 1 Kons tytucji. W skazanie konkretnego i aktualnego, a nie jedynie potencjalnego, naruszenia praw lub wolności konstytucyjnych przysługujących skarżącej jest warunkiem merytorycznego rozpo- znania skargi konstytucyjnej, niezależnie od procesowych wymagań sformułowa nia w skar- dze zarzutu niezgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, który do tego naruszenia doprowadził (art. 79 ust.1 Konstytucji) . Owo konkretne naruszenie praw lub wol- ności konstytucyjnych uzasadnia dopiero interes prawny skarżącej w żądaniu zbadania przez Trybunał konstytucyjności określonej ustawy lub innego aktu normatywnego . O naruszeniu praw lub wolności można mówić wówczas, gdy organ władzy publicznej , przez wydanie konkretnego orzeczenia w sposób nieusprawiedliwiony , wkroczył w sferę przysługujących temu podmiotowi praw lub wolności konstytucyjnych albo prawom tym lub wolnościom odmówił ochrony bądź też ich urzeczywistnienia. Do naruszenia w przedstawionym rozumie- niu nie dochodzi natomiast wtedy, gdy niemożność realizacji praw czy wolności wynika z zaniechań samej skarżącej – dobrowolnej rezygnacji z dochodzenia aktualizacji opłaty na drodze administracyjnej po dokonanym zwro cie pozwu (zob . postanowienie TK z 14 wrze- śnia 2009 r., sygn. SK 51/08 , nr OTK ZU 8 / A/200 9, poz. 127 ). Trybunał stwierdza, że skarżąca nie wskazała naruszenia prawa podmiotowego, zatem badana skarga nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 79 ust . 1 Konstytucji, dopre cyz owanego w art. 53 ust . 1 pkt 2 u.o.t.p. TK , co stanowi podsta wę do o d mowy nada- nia skardze konstytucyjnej biegu. 5. W skardze konstytucyjnej został sformułowany ponadto alternatywny zarzut co do niekonstytucyjnej interpretacji zaskarżonego przepi su . Argumentacja skarżącej zasadniczo zmierza do wykazania, że „ prawo skarżącej do sądu zostało naruszone przez niekonstytucyjną interpretację ” przedstawionych przepisów. Skarżąca stwierdza wprost, że „z uwagi na niejed- noznaczne przepisy u . g . n . (…) sprawa powinna była zostać dopuszczona do rozpoznania” na drodze sądowej. Trybunał Konstytucyjny , jako sąd prawa , nie jest władny kontrolować aktów stosowa- nia prawa, nawet jeżeli in concreto prowadziłyby one do niekonstytucyjnych skutków . Tym- czasem t ak sformułowany zarzut nie może być rozpozna ny przez Trybunał Konstytucyjny (zob. postanowienia TK z: 28 lutego 2012 r., sygn. SK 27/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 20; 13 października 2008 r., sygn. SK 20/08, OTK ZU nr 8/A/2008, poz. 146; a także wyrok TK z 1 lipca 2008 r., sygn. SK 40/07, OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 101). Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarżąca kwestionuje w istocie nie treść art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 78 ust. 2 - 4 oraz art. 79 - 80 u.g.n., lecz sposób ich zastosowania w indywidualnej sprawie, co również sta- nowi podstawę do odmowy nadania skardze biegu . OTK ZU B/2021 Ts 35/18 poz. 61 4 6. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK w związku z art. 79 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 1 - 2 u.o.t.p. TK , Trybunał postanowił odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w senten cji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u. o .t.p. TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.