Ts 23/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 kwietnia 2019 r. Pozycja 73 POSTANOWIENIE z dnia 23 października 2018 r. Sygn. akt Ts 23/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej B.B. w sprawie zgodności: art. 6 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o plano- waniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, ze zm.), z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 lutego 2018 r. (data nadania) B.B. (dalej: skarżąca) zarzuciła, że art. 6 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, ze zm., dalej: u.p.z.p.) jest niezgodny z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości gruntowej o powierzchni 843 m 2 położonej na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta K . Działka skarżącej leży na terenie oznaczonym na planie symbolem […] . Na terenie tym, zgodnie z zapisami planu dopuszczalna będzie jedynie zabudowa jednym obiektem han- dlowym o powierzchni powyżej 2000 m 2 , a działki powstałe w wyniku scalenia i podziału będą musiały mieć powierzchnię nie mniejszą niż 1000 m 2 . Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. (dalej: WSA) o stwierdzenie nieważności części zapisów planów, podnosząc m.in., iż doszło do ra- żącego przekroczenia władztwa planistycznego organu. W ocenie skarżącej , organ, przy nie- jednorodnej strukturze właścicielskiej terenu, umożliwia dokonanie inwestycji tylko jednemu z właścicieli większej działki. Wyrokiem WSA z 22 września 2015 r. w sprawie o sygn. […] skarga została oddalona. Podstawą rozstrzygnięcia było przede wszystkim uznanie, iż zaskar- żone unormowania planu zagospodarowania mieszczą się w granicach władztwa planistycz- nego gminy. Od tego orzeczenia skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Ad- OTK ZU B/2019 Ts 23/18 poz. 73 2 ministracyjnego, który wyrokiem z 26 września 2017 r. (sygn. […]) skargę kasac yjną oddalił . Orzeczenie to, wraz z uzasadnieniem, zo stało doręczone skarżącej 10 listopada 2017 r. Zarządzeniem z 20 marca 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 28 marca 2018 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi . W piśmie procesowym z 4 kwietnia 2018 r. (data nadania) pełnomoc nik odniósł się do zarządzenia i d oręczył pełnomocnictwo (wraz z czterema kopiami i dowodem opłaty) z 1 lu- tego 2018 r. Skarżąca wskazała, że zaskarżone przepisy naruszają jej prawo do własności oraz za- sadę proporcjonalności „poprzez wprowadzenie możliwości ograniczeń prawa własności prowadzących do naruszenia jego istoty niezależnie od przesłanek uzasadniających takie ograniczenia wyrażonych w art. 31 ust . 3 Konstytuc ji”. Skarżąca w uzasadnieniu twierdzi, że zaskarżone przepisy umożliwiają takie ograni- czenie prawa własności, które godzi faktycznie w jego istotę. Wskazuje, że „w ustawie nie wskazano przy tym, co może być przyczynkiem do zastosowania najbardziej uciążliw ych dla właściciela regulacji planu zagospodarowania (np. ograniczenia zabudowy)”. W ocenie skar- żącej d oc hodzi przez to do faktycznego „wywłaszczenia” pod pozorem realizacji władztwa planistycznego, a nadto organ, ograniczając prawo własności , może rozstrzygać nie tylko o prymacie interesu publicznego nad prywatnym, lecz także o pierwszeństwie jednego prawa prywatnego nad drugim. Skarżąca wskazuje na szeroki katalog przesłanek , na podstawie któ- rych można realizować władztwo planistyczne , oraz szerokie upraw nienia organów wykonu- jących zadania planistyczne co stoi w sprzeczności z zamkniętym i wąskim katalogiem przy- czyn ogranicze nia praw, w tym prawa własności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Skarżąca „nie kwestionuje faktu, iż prawo własności nie jest prawem nie ograniczo- nym i godzi się na pewne ograniczenia, niemniej nie może zostać zaakceptowany stan praw- ny, w którym własność ograniczana jest w sposób, który narusza samą jej zasadę i nie stoi za tym uzasadniony interes publiczny, lecz cały zestaw nieprzejrzystych przesłanek” . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna pod lega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli- minowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmio- tem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje po stanowienie o odmowie nadania skar- dze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi- ście bezzasadna. 2. Przedmiotem skargi konstytucyjnej, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie któr ych sąd lub organ administracji publicznej orzekł y ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącej określonych w Konstytucji. 3. W ocenie Trybunału rozpatrywana skarga konstytucyjna warunku powyższego nie spełnia. 4. W skardze zakwestion owany został art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o plano- waniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, ze zm., dalej: u.p.z.p.) w brzmieniu „Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, OTK ZU B/2019 Ts 23/18 poz. 73 3 wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości” oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 i 9 u.p.z.p. wymieniający co obowiązkowo określa się w planie miejscowym. Skarżąca wskazała też, że organom wykonującym zadania planistyczne w zakresie r e- alizacji władztwa planistycznego przyznane zostały, zbyt szerokie uprawnienia , na nieprzej- rzyste przesłanki jego ustalania oraz na brak szczegółowych regulacji co do przyczyn zasto- sowania np. ograniczania zabudowy wobec właścicieli. 5. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, istota zarzutu sprowadza się do zakwestio- nowania takiej normy prawnej, której – jak twierdzi skarżąca – zaskarżone przepisy nie za- wierają. Argumentacja skargi sprowadza się do sformułowania zarzutu nieistnienia regulacji, której treścią byłoby uregulowanie przyczyn zastosowania najbardziej uciążliwych dla wła- ściciela regulacji planu zagospodarowania (np. ograniczenia zabudowy). W tym sensie zakwestionowane przepisy nie mo gł y stanowić podstawy wydania osta- tecznego orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarzuty dotyczące niedostatecznych gwarancji ustawowych dla ochrony własności w przypadku uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania są w rzeczywistości skie- rowane przeciwko zaniechaniu wskazania w ustawie przyczyn do zast osowania ograniczeń prawa własności , takich, jak np. ograniczenie zabudowy. Zaniechanie prawodawcze nie może być przedmiotem skargi konstytucyjnej, gdyż w myśl art. 79 ust. 1 K onstytucji skarga ta prz ysługuje w sprawie zgodności z Konstytucją aktu normatyw nego. 6. Skarga nie dostarczyła argumentów, że jej zarzuty odnoszą się do luki normatywnej oraz że brak uregulowania przyczyn zastosowania ograniczeń dla właściciela stanowi pomi- nięcie ustawodawcze. Skarżąca była obowiązana do oznaczenia przepisu, którego zakres za- stosowania – jako zbyt wąski, czyli nieobejmujący tego zakresu przyczyn ograniczenia wła- sności, które zgodnie z normami konstytucyjnymi winien obejmować – jest przedmiotem wy- suwanych w skardze zarzutów (zob. postanowienie TK z 24 października 200 7 r., sygn. Ts 42/07, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 37). Takiego wywodu skarga nie zawiera, a braku tego Trybunał Konstytucyjny nie jest władny usunąć z uwagi na związanie granicami skargi. 7. Na marginesie Trybunał Konstytucyjny ponadto przypomina, że stoi na stanowisku, iż „ingerencja organów władzy publicznej w sferę prawa własności, mająca na celu przeciw- działanie negatywnym skutkom określonych działań dla rynku pracy, komunikacji, istniejącej sieci handlowej oraz zaspokojenia potrzeb i inte resów konsumentów mieści się w zakresie wartości wymienionych w art. 31 ust . 3 Konstytucji. Ingerencja podyktowana przedstawio- nymi względami służy ochronie wolności i praw innych osób. Wprowadzenie ograniczeń w zakresie budowy wielopowierzchniowych obiektów handl owy[ch] na danym terenie może być uzasadnione koniecznością ochrony innych wartości konstytucyjnych” (zob. wyrok TK z 7 lutego 2001 r., sygn. K 27/00, OTK ZU nr 2/2001, poz. 29). 8. Trybunał , odnosząc się do zarzutu w niniejszej skardze konstytucyjnej w po staci „nieumotywowania w żaden racjonalny sposób ograniczenia prawa zabudowy co do obiektu han dlowego” , przypomina, że do kognicji Trybunału nie należy kon trola sposobu stosowania prawa, kont rola prawidłowości ustaleń sądu ani kontrola sposobu wykładni obowiązujących prze pisów (por. wyrok TK z 2 kwietnia 2001 r., sygn. SK 10/00, OTK ZU nr 3/2001, poz. 52). 9. Skarga konstytucyjna nie spełnia warunków formalnych , dlatego Trybunał Konsty- tucyjny, na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK, odmawia nadania jej dalszego biegu. OTK ZU B/2019 Ts 23/18 poz. 73 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażale- nia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.