Ts 147/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 lipca 2019 r. Pozycja 135 POSTANOWIENIE z dnia 11 lipca 2018 r. Sygn. akt Ts 147/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności: art. 424 8 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822) z art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz w związku z art. 176 ust. 1 jak również z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytu- cji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dals zego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 24 lipca 2017 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący ) wniósł o stwierdzenie, że art. 424 8 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c.) jest niezgodny z art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz w związku z art. 176 ust. 1 Konstytu- cji, jak również niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Sąd Najwyższy postanow ieniem z 27 lipca 2016 r. (sygn. akt […] ) odrzucił skargę skarżącego o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego w K. z 8 kwiet- nia 2014 r. (sygn. akt […] ). W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie spełnił wszystkich wy- mogów wynikających z a rt. 424 5 k.p.c. Stwierdzono, że skarżący nie uprawdopodobnił szko- dy wyrządzonej przez w y danie wyroku, którego skarga dotyczy. Nie określił on w ogóle war- tości szkody kwotowo i nie przed stawił żadnych wywodów, które wskazywałyby na j ej roz- miar. Wobec powyż szego na podstawie art. 424 8 § 1 w zw. z art. 424 5 §1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy wydał postanowienie o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną , w której kwestionuje konstytucyjność ar t. 424 8 k.p.c. w zakresie, w jakim uniemożliwia zamierzającemu wnieść skargę o stwierdzenie nie- zgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesienie środka zaskarżenia na postano- wienie wydane w ramach wstępnej kontroli skargi skutkujące odrzuceniem sk argi. Zarzuca niezgodność wskazanego przepisu z art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz w związ- ku z art. 176 ust. 1, jak również niezgodność z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. OTK ZU B/2019 Ts 147/17 poz. 135 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna pod- lega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – j uż w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytoryczne- go rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego bie- gu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadn a, a także gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p. TK. 2. Skarżący uczynił przedmiotem zaskarżenia art. 424 8 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155; dalej: k.p.c.) stanowią- cy, że Sąd Najwyższy odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę , jeżeli ulegała ona odrzuce- niu przez sąd niższej instancji, skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 424 5 § 1, jak również skargę z innych prz yczyn niedopuszczal- ną. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący doprecyzował, że kwestionuje wyżej wy- mieniony przepis w zakresie, w jakim uniemożliwia w niesienie środka zaskarżenia na posta- nowienie wydane w ramach wstępnej kontroli skargi skutkujące o drzuceniem skargi. 3. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo , na zasadach określonych w ustawie wnieść skargę w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu no rmatywnego, na po dstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstyt ucji. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1-4 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna powinna zawierać: określen ie kwestionowanego przepisu, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wol nościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji; wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone; uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy ze wskazaną wolnością lub prawem konstytucyjnym skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. 4. Zdaniem skarżącego , proce dura wstępnego badania skargi o stwierdzenie niezgod- ności z prawem prawomocnego orzeczenia, skonstruowana w art. 424 8 k.p.c., jest niekonsty- tucyjna, j ako że Sąd Najwyższy ma prawo odrzucenia skargi w przypadku kiedy, jego zda- niem, nie spełnia ona wymagań ustawowych , a na postanowienie o odrzuceniu skargi nie słu- ży środek odwoławczy . Skarżący podkreśla, że w obowiązującym stanie prawnym możliwość złożenia skargi ma charakter pozorny, gdyż jest limitowana stricte uznaniową decyzją sądu . S karżący nadmienia , że nie mógł odw ołać się od postanowienia Sądu Najwyższego z 27 lipca 2016 r. o odrzuceniu skargi, gdyż przepisy nie przewidują takiego rozwiązania proceduralne- go. Zdaniem skarżącego , została przed nim zamknięta droga sądowa , gdy star ał się o wyna- grodzenie szkody wyrządzonej mu przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej , w ten sposób, że zasadność jego skargi nie mogła zostać oceniona w sposób instancyjny. Po- wyższe – z daniem skarżącego wskazuje , że postępowanie w sprawie wstępnej kontroli skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia narusza standardy rzetelnej procedury sądowej w demokratycznym państwie prawa . 5. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego dla zbadania zgodności z Ko nstytucją przepisów zamykających drogę sądową bądź wykluczających (zda- niem skarżącego) dopuszczalność wniesienia do sądu określonego środka prawnego koniecz- OTK ZU B/2019 Ts 147/17 poz. 135 3 ne jest uprzednie uzyskanie orzeczenia w przedmiocie odrzucenia niedopuszczalnego z mocy prawa środka. Dopiero dysponując takim orzeczeniem, skarżący mógłby dochodzić stwier- dzenia naruszenia prawa do sądu. Należy zwrócić uwagę na to, że o naruszeniu prawa pod- miotowego uzasadniającego wystąpienie ze skargą konstytucyjną można mówić tylko wów- czas, gdy spe łnia ono kryterium aktualności. W związku z tym konieczne jest wykazanie, że naruszenie ma charakter aktualny, a nie potencjalny. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniej- szej sprawie. W oparciu o dołączone do skargi akta sprawy Trybunał stwierdza, że skarżąc y de facto nie dysponuje orzeczeniem, w którym sąd rozstrzygnąłby o prawie do zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego z 27 lipca 2016 r. Skarżący kwestionuje brak możliwości wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w ramach wstępnej kontroli skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem ostatecznego orzeczenia, choć sam nawet nie próbował wnieść ta kiego środka. Oznacza to , że sytuacja, w której skarżący upatruje naruszenia swoich praw podmiotowych wskazanych w skardze, nigdy n ie nastąpiła . W konsekwencji, zarzuty stawiane w skardze nie odnoszą się do d ołączonego do skar- gi postanowienia Sądu Najwyższego, wsk azanego jako ostateczne. Trybunał zwraca też uwagę, że skarżący nie wykazał istnienia związku pomiędzy za- rzucanym naruszeniem wskazanych w skardze wolności konstytucyjnych a p ostanowieniem Sądu Najwyższego. W związku z powyższym Trybunał na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK odmawia nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. 6. Trybunał podnosi, iż w złożonej skardze konstytucyjnej skarżący dużo miejsca po- święca na wyrażenie dezaprobaty w stosunku do samego postępowania sądu w jego sprawie. P odkreśla, że sąd dokonuje niewłaściwego zastosowania art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c. wymagając od skarżącego de facto udowodnienia wyrządzenia szkody zam iast jej uprawdopodobnienia, co skarżący w swoim mniemaniu uczynił . Trybunał nie ma jednak kom petencji do badania zgodności z Konstytucją lub ustawami indywidualnych aktów stosowania prawa. Należy również podkreślić, że skarżący nie uczynił przedmiotem kontroli art. 424 5 §1 pkt. 4 k.p.c., a sformułowane w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej zarzuty wobec postępowania Sądu Najwyższego nie mogą być przez Trybunał brane pod uwagę (zob. postanowienie TK z 20 li- pca 2011 r., sygn. Ts 303/10, OTK ZU nr 6/B/2011, poz. 454). 7 . Niezależnie od powyższego Trybunał zauważa, że jedynie § 1 zaskarżonego art. 424 8 k.p.c. był podstawą wydania orzeczenia wskazanego jako orzecze nie w sprawie zło- żonej skargi konstytucyjnej. Nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej orzeczenia stanowi uchybienie wobec wymogu stawianego przez art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. 8. Na marginesie sprawy Trybunał stwierdza , że sporządzone przez skarżącego peł- nomocnictwo dla radcy prawnego R.J. nie jes t pełnomocnictwem szczególnym w zrozumie- niu art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p. TK. Do skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej nie jest wystarczające pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego w przedmiotowej sprawie, ale również pełnomocnictwo do sporządzania i złożenia skargi konstytucyjnej (zob. postanowie- nie TK z 17 listopada 2010 r., sygn. Ts 159/09 OTK ZU nr 1/B/2011, poz. 43). Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił j ak w sentencji. OTK ZU B/2019 Ts 147/17 poz. 135 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.