Ts 82/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 listopada 2017 r. Pozycja 219 POSTANOWIENIE z dnia 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 82/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.A. w sprawie zgodności: art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu prze- strzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, ze zm.) z art. 2, art. 21 ust. 2, art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 kwietnia 2017 r. (data nadania) S.A. (dalej: skarżąca), wystąpiła o stwierdzenie, że art. a rt. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, ze zm.; dalej: u.p.z.p.) w zakresie, w jakim „wyłącza roszczenia właścicie- li lub użytkowników wieczystych, którzy nabyli własność lub użytkowanie wieczyste nieru- chomości po wyekspirowaniu planu zagospodarowania przestrzennego, w którym przew i- dziano przeznaczenie nieruchomości na cel publiczny, a następnie w związku z powtórzeniem w nowym planie zagospodarowania przest rzennego ograniczenia w prawie własności lub użytkowaniu wieczystym w identyczny sposób, jak miało to miejsce w wyekspirowanym pla- nie zagospodarowania przestrzennego (luka planistyczna), doprowadzono do faktycznego wywłaszczenia, a przynajmniej ograniczenia w prawie własności lub użytkowania wieczyste- go nieruchomości bez należytego odszkodowania” , jest niezgodny z art. 2, art. 21 ust. 2, art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji , a także z art. 1 Protokołu nr 1 do Kon- wencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/1, ze zm. ; dalej: Protokół do Konwencji ). Skarga konstytucyjna została złożona w Trybunale w zwią zku z następującą sprawą. Wyrokiem z lutego 2016 r. Sąd Apelacyjny w W . (dalej: Sąd Apelacyjny w W. , sąd drugiej instancji ) oddalił apelację skarżącej od wyroku Sądu Okręgowego w W . z lutego 2015 r. od- dalającego powództwo o zobowiązanie pozwanego – m. W. – do złożenia oświadczenia wo li wykupu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, której skarżąca – na skutek uchwa- lenia 3 sierpnia 2009 r. Planu zagospodarowania przestrzennego – utraciła możliwość korzy- OTK ZU B/2017 Ts 82/17 poz. 219 2 stania zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem . Od wyroku sądu drugiej instancji skar- żąca wniosła skargę kasacyjną. Postanowieniem z grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do r ozpoznania. Rozstrzygnięcie to, wskazane w skardze jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało doręczone pełnomocnikowi skar- żącej 17 stycznia 2017 r. Skarżąca twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 36 ust. 1 u.p.z.p. we wskaza- nym w niej zakresie, narusza zasady: demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytu- cji), dopuszc zalności wywłaszczenia tylko za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Kon- stytucji) oraz ochrony własności (art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji), a także wyrażone w art. 1 Protokołu do Konwencji prawo poszanowania mienia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli- minowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmio- tem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skar- dze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 usta- wy o TK. 2. Jak stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub pra- wa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie o TK, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu nor- matywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W myśl art. 77 ust. 1 ustawy o TK, skarga konstytucyjna może być wniesiona po wy- czerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia dorę- czenie skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz- strzygnięcia. Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą Trybunału wyczerpanie dr ogi prawnej w rozu- mieniu art. 77 ust. 1 ustawy o TK oznacza skorzystanie z przysługujących skarżącemu zwy- cza jnych środków odwoławczych, zaś wystąpienie ze środkami o charakterze nadzwyczajnym nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia skargi konstytucyjnej. W chwili uzyskania przez skarżącego orzeczenia sądowego wykazującego walor prawomocności, a więc orzeczenia, co do którego nie przysługują już zwyczajne środki odwoławcze, wypełniony zostaje obowiązek wynikający z art. 77 ust. 1 ustawy o TK. Wydanie takiego orzeczenia nadaje bowiem – nie- zbędny w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji – walor ostateczności rozstrzygnięciu, z wydaniem którego wiąże skarżący zarzut naruszenia jego wolności lub praw. Podjęcie następnie dal- szych kroków zmierzających do wzruszenia takiego orzeczenia, także wówczas, gdy towarzy- szy im wydanie w sprawie dalszych rozs trzygnięć, nie mieści się już w zakresie pojęcia „wy- czerpania d rogi prawnej” (zob. postanowienia TK z: 13 sierpnia 2010, Ts 20/10, OTK ZU nr 6/B/2010, poz. 464 oraz 16 kwietnia 2013 r. , Ts 21/13, OTK ZU nr 4/B/2013, poz. 439). Trybunał podkreśla, że ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konsty- tucji oraz art. 77 ust. 1 ustawy o TK, wydanym w postępowaniu cywilnym, jest prawomocny wyrok lub postanowienie, natomiast skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskar- żenia. Tym samym bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczyna się w mo- mencie uzyskania przez skarżącego prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, przy czy m OTK ZU B/2017 Ts 82/17 poz. 219 3 wniesienie skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym (albo kasacji w postępowaniu kar- nym) jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia jest irrelewantne dla biegu tego terminu. Tryb unał stwierdza , że w spr awie, w związku z którą skarżąca wniosł a skargę konsty- tucyjną, ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji jest prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w W . z lutego 2016 r., którym sąd ten oddalił apelację skarżącej. Właśnie to orzeczenie ostatecznie ukształtowało sytuację prawną skarżącej, z którą wiążą się stawiane przez nią zarzuty. A zatem to od daty doręczenia tego orzeczenia, nie zaś – jak przy- jęła skarżąca – postanowienia SN z grudnia 2016 r., rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi konstytucyjnej. Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną dopiero 15 kwietnia 2017 r. (trzy miesiące od doręczenia pełnomocnikowi postanowienia SN), a zatem przekroczyła, okre ślony w art. 77 ust. 1 ustawy o TK, termin do jej wniesienia. Okoliczność ta jest – w myśl art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy o TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak na wstępie.