Ts 80/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 czerwca 2020 r. Pozycja 185 POSTANOWIENIE z dnia 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 80/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak - Szafnicka , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D . Co L td. o raz International Ltd. w sprawie zgodności: 1) art. 240 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749 , ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyza- cyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, ze zm.) z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo- spolitej Polskiej , 2) art. 240 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.) w brzmieniu obowią zującym przed 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 3 1 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , 3) a rt. 242 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej z 12 kwietnia 2017 r. (data nadania) D . Co L td. oraz Inter- national Ltd. (dalej: skarżące) wystąpiły o stwierdzenie, że art. 240 ustawy z dnia 28 lutego 20 03 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.; dalej: Prawo upadłościo- we) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, ze zm.; dalej: Prawo restrukturyzacyjne) są niezgodne z art. 77 ust . 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 2 art. 32 ust. 1 Konstytucji . Ponadto skarżące wniosły o uznanie art. 240 Prawa upadłościowego w brzmie niu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. za sprzeczny z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Doda tkowo skarżące zarzuciły nie- zgodność art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i us t. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Skarżące reprezentowane przez profesjon alnego pełnomocnika zgłosiły 14 września 2016 r. wierzytel- ność w postępowaniu upadłościowym. Zarządzeniem z dnia 21 września 2016 r. (sygn. akt [ … ] ) Sąd Rejonowy Lublin – Wschód w Lublinie z siedzibą w Ś w i d n i k u – IX Wydział Go- spodarczy dla spraw upadłościowych i restruktu ryzacyjnych dokonał zwrotu zgłoszenia wie- rzytelności. W uzasadnieniu sąd ten wskazał, że zgłoszenie nie spełnia wymagań określonych w art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Zaża- lenie na to rozstrzygnięcie postanowi eniem z dnia 16 grudnia 2016 r. (sygn. akt [ … ] ) oddalił Sąd Rejonowy Lublin – W schód w Lublinie z siedzibą w Świdniku – IX Wydział Gospoda r- czy dla spraw upadłościowych i naprawczych. Postanowienie Sądu Rejonowego zostało doręczone skarżącym 12 sty cznia 2017 r. Zdaniem skarżących w sprawie , w z wiązku z którą wniesiono skargę do Trybunału, zakwestionowane art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 sty - cznia 2016 r. w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego są niezgodne z Konstyt ucją w za- kresie, w jakim art. 240 Prawa upadłościowego znajduje zastosowanie do postępowań, w któ- rych przed dniem 1 stycznia 2016 r. wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości , w tym w sytua- cji, gdy strona zgłaszająca wierzytelność nie mogła powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w zakresie, w jakim art. 240 Prawa upadłościowego nie wskazuje rodzaju dokumentów, jakie wierzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyzuje sposobu dokonania przez wierzyciela okre ślenia wierzytelności. W opi- nii skarżących wskazane przepisy naruszają art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz z amykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) , art. 32 ust. 1 Konstytu- cji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego), a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji (prawo do własności i innych praw majątkowych oraz równa ochr ona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) . Ponadto skarżące zakwestionowały art. 240 Prawa upadłościowego w brzm ieniu obo- wiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zakresie tożsamym z określonym dla zaskarżonych art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego oraz powołały identyczne wzorce kont roli. Trzeci zaskarżony przepis to art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązu- jącym przed 1 stycznia 2016 r. i po tej da cie. Skarżące stwierdziły, że w zakresie, w jakim art. 242 Prawa upadłościowego nie przewiduje obowiązku wezwania wierzyciela rep rezento- wanego przez pełnomocnika procesowego do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia wierzytelności przed dok onaniem jego zwrotu, jest niezgodny z ar t. 77 ust. 2 Konstytucji (za- kaz z amykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego), a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Ko nstytucji ( prawo do własności i innych praw majątkowych oraz równa ochrona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 3 ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) . Zarządzeniem z dnia 17 maja 2017 r. sędzia Trybunału K onstytucyjnego wezwał skarżą- ce do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie prawidłowo sporzą- dzonych pełnomocnictw szczególnych do sporz ądzenia skargi konstytucyjnej i reprezen towa- nia skarżących w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym udzielonych przez D . Co L td. oraz International Ltd. Skarżące pismem z 29 maja 2017 r. uzupełniły braki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, c o następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zo- stały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, zakwestionować zgodność z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lu b organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Stosownie do zakwestionowanego art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obo- wiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zgłoszeniu wierzytelności należy podać: (1) imię i nazwisko bądź nazwę albo firmę wierzyciela i odpowiednio jego miejsce zamieszkania albo siedzibę; (2) określenie wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi oraz wartość wierzy- telności niepieniężnej; (3 ) dowody stwierdzające istnienie wierzytelności; (4) kategorię, do której wierzytelność ma być zaliczona; (5) zabezpieczenia związane z wierzytelnością oraz oświadczenie wierzyciela, w jakiej prawdopodobnie sumie wierzytelność nie będzie zaspoko- jona z prze dmiotu zabezpieczenia; (6) w razie zgłoszenia wierzytelności, w stosunku do której upadły nie jest dłużnikiem osobistym, przedmiot zabezpieczenia, z którego wierzytelność podlega zaspokojeniu; (7) stan sprawy, jeżeli co do wierzytelności toczy się postępow anie sądowe lub administracyjne; (8) jeżeli wierzyciel jest wspólnikiem albo akcjonariuszem spół- ki będącej upadłym – ilość posiadanych udziałów albo akcji oraz ich rodzaj. W myśl zaskarżonego art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycz- nia 2016 r. przewiduje, że j eżeli zgłoszenia wierzytelności dokonuje prz edsiębiorca lub wie- rzyciel reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, którym jest adwokat lub radca prawny, zgłoszenie wierzytelności nieodpowiadające wymaganiom określonym w art. 239 i art. 240 lub zawierające inne braki uniemożliwiające nadanie zgłos zeniu biegu podlega zwrotowi bez wzywania do jego uzupełnienia. Zakwestionowany art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. stanowi: „Jeżeli zgłoszenia wierzytelności dokonuje wierzyciel reprezen- towany przez pełnomocnika p rocesowego, którym jest adwokat lub radca prawny, lub osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, zgłoszenie wierzytelno ści nieodpowiada- jące wymaganiom określonym w art. 239 i art. 240 lub zawierające inne braki uniemożliwia- jące nadanie zgłosz eniu biegu podlega zwrotowi bez wzywania do jego uzupełnienia”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. nie był podstawą ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżących, ponie waż zgodnie z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego do sprawy skarżących miały za stos owanie przepisy dotychczasowe , a zatem art. 242 Prawa upadłościo- wego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Ponadto Trybunał Konstytucyjny ustalił, że zarzuty skargi konstytucyjnej dotyczą w istocie jedynie art. 240 pkt 2 i 3, a nie art. 240 pkt 1 i 4 - 8 Prawa upadłościowego w brzmie- OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 4 niu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Skarżące zakwestionowały bowiem art. 2 40 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do postępowań, w których przed dniem 1 sty cznia 2016 r. wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, w tym w sytuacji, gdy strona zgłaszająca wi erzytel- ność nie mogła powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłośc i oraz w zakresie, w jakim art. 240 Prawa upadłościowego nie wskazuje rodzaju dokumentów, jakie wierzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyzuje sposobu dokona- nia przez wierzyciela określenia wierzytelności. Trybunał Konstytucyjny na p odstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 4 ustaw y z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK ) odmawia nadania dal- szego biegu badanej skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym art. 242 Prawa upadło- ściowego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. oraz w zak resie dotyczącym art. 240 pkt 1 i 4 - 8 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że sformułowane zarzuty dotyczą w istocie sytuacji, w której skarżące reprezentowane przez profesjonaln ego pełnomocnika nie dopełniły wymagań określonych w art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązują- cym przed 1 stycznia 2016 r. Stosownie do tego przepisu z głoszenia wierzyte lności dokonuje się na piśmie w dwóch egzemplarzach. Do pisma zgłaszający wierzytelność dołącza oryginał lub notarialnie poświadczony odpis dokumentu uzasadniającego zgłoszenie. Poświadczenia odpisów może dokonać także radca prawny lub adwokat, będący pełnomocnikiem wierzycie- la, który zgłasza wierzytelność. Jak wynik a z uzasadnienia zarządzenia z dnia 21 września 2016 r. oraz postanowienia z dnia 16 grudnia 2016 r., skarżące reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie dołączyły do dokonanego 14 września 2016 r. zgłoszenia wierzytelności oryginałów lub po- świa dczonych odpisów dokumentów zgodnie z art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. i to b yło rzeczywistym powodem zwrotu zgłoszenia. Ponadto z treści dołączonego do skargi ogłoszenia opublikowanego w Monitorze Są- dowym i Gospodarczym nr 114/2016 (4999), poz. 14842 z dnia 15 czerwca 2016 r. wynika, że w terminie 3 miesięcy wierzyciele upadłego, w tym skarżące, mogli zgłaszać wierzytelno- ści sędziemu - komisarzowi. Skarżące uczyniły to jednak dopiero 14 września 2016 r. , a więc w przedostatnim dniu tego terminu. Gdyby zgłos iły wierzytelność wcześniej, to po otrzyma- niu zarządzenia o zwrocie zgłoszenia mogłyby ponownie ( z zachowaniem trzymiesięcznego terminu od publikacji ogłoszenia) zgłosić wierzytelność, załączając oryginały lub poświad- czone odpisów dokumentów. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie stwierdzał, że skarga konstytucyjna jest środ- kiem ochrony podstawowych pra w i wolności zagwarantowanych w Konstytucji. Dlatego też przy ro zpatrywaniu skarg konstytucyjnych szczególnie istotne wydaje się zwrócenie uwagi na zabezpieczenie interesów prawnych skarżących. Możliwe jest to jednak dopiero po dochowa- niu przez nich choćby minimalnej staranności w trosce o zabezpieczenie tychże interes ów. Poziom tej staranności został wyznaczony przez określenie wymogów dopuszczalności wnie- sienia skargi konstytucyjnej. Trybunał podkreślał już, że „skarga ta nie może być wykorzy- stywana jako instrument służący korygowaniu zaniedbań popełnionych w postępow aniu po- przedzającym jej wniesienie” (zob. postanowienia TK z dnia 16 październi ka 2002 r., SK 43/01, OTK ZU nr 5/A/2 002, poz. 77 oraz 17 marca 1998 r., T s 27/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 20). Skarga konstytucyjna, będąca w istocie zarzutem przeciw prawu, jes t ultima ratio – ostatnią szansą dochodzenia praw i wolności naruszonych przez zastosowanie przepisu kwestionowanego w skardze. Poza oceną Trybunału Konstytucyjnego muszą zatem pozostawać również te sytuacje, w których utrata prawa do rozpoznania skargi ko nstytucyjnej OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 5 następuje w rezultacie uchybień popełnionych przez skarżącego na wcześniejszych etapach postępowania (zob. postanowienie TK z dnia 3 lipca 2007 r., SK 4/07, OTK ZU nr 7/A/2 007, poz. 83). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna jest próbą skorygowania zaniedbań, do których skarżące i ich pełnomocnik doprowadzili na etapie postępowania przed sądem powszechnym. W ątpliwości Trybunału nie budzi bowiem , że źródłem (i przyczyną) zwrotu zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym było niedopełnienie wymagań określonych w art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. , a nie treść zakwestionowanego w skardze konstytu- cyjnej art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieni u obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r . Przechodząc do analizy zarzutów skargi konstytucyjnej, Trybunał podkreśla na wstę- pie , że zakwestionowan ie zgodności z Konstytucją art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. po pierwsze – w zakresie, w jakim przepis ten znajduje zastosowanie do postępowań, w których przed dniem 1 stycznia 2016 r. wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, w tym w sytuacji, gdy strona zgłaszająca wi erzytel- ność nie mogła powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłości , a po drugie – w zakresie, w jakim zakwestionowany przepis nie wskazuje rodzaju dokumentów, które wi erzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyz uje sposobu dokonania przez wierzyciela określenia wierzytelności nie ma związku ani z treścią art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. ani wydanym w sprawie skarżących ostatecznym orzeczeniem. Trybunał prz ypom in a, że: „Skarga konstytucy jna wedle Konstytucji nie jest skargą »na rozstrzygnięcie«, lecz skargą »na przepis«. Gdy przyczyną zarzucanego naruszenia jest niekonstytucyjne zastosowanie lub zinte rpretowanie przepisu zgodnego z Kon stytucją – skar- ga nie s łuży. To kształtuje w szczególny sposób dowodowe powinności skarżącego: nawet bowiem wykazanie istnienia związku koniecznego (typu conditio sine qua non) między za- rzucanym naruszeniem wolności (praw) konstytucyjnych a rozstrzygnięciem, które ów skutek spowodowało, nie jest tożsame z dowodem, że przyczyną za rzucanego naruszenia jest nie- konstytucyjność samego przepisu będącego prawną podstawą rozstrzygnięcia. Niez będne jest bowiem wykazanie, że związek ten istnieje między brakiem konstytu cyjności p rzepisu a naru- szeniem prawa lub wolności” (wyrok TK z dnia 15 października 2002 r., SK 6/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 65). Podstawą zwrotu zgłoszenia wierzytelności w sprawie skarżących nie było bowiem, jak sugeruje treść zarzutów skargi konstytucyjnej, an i nieprzedstawienie określonego rodzaju dokumentu ani niewłaściwy sposób określenia wierzytelności, ale – jak już Trybunał wyjaśnił w części rozważań poświęconych art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązują- cym przed 1 stycznia 2016 r. – nieprzedst awienie oryg inałów lub poświadczonych za zgod- ność z oryginałem odpisów dokumentów uzasadniających zgłoszenie. Ponadto art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. wymaga jedynie, by w treści zgłoszenia wierzyte lności podać określenie wierzytelności wraz z należ- nościami ubocznymi oraz wartość wierzytelności niepieniężnej (pkt 2) , jak również dowody stwierdzające i stnienie wierzytelności (pkt 3), a zatem nie wskazuje rodzaju dokumentu ani sposobu określenia wierzytelności. Gołosłowny jest zarzut, stosownie do którego skarżące nie mogły powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłości. Profesjonal ny pełnomocnik reprezentują- cy obie spółki w postępowaniu upadłościowym powinien był z należytą starannością zapo- znać się z ogłoszeniem opublikowanym w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 114/2016 (4999), poz. 14842, z którego wynika, że postanowieniem z dn ia 19 maja 2016 r., wydanym w sprawie IX GU 125/14, została ogłoszona upadłość dłużnika skarżących. Już analizując OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 6 sygnaturę akt można s twierdzić, że sprawa pochodzi z 2014 r., a zatem – na podstawie art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego – skoro wniosek o og łoszenie wpłynął przed 1 stycznia 2016 r. to stosuje się przepisy dotychczasowe. Twierdzenie skarżących, że niekonstytucyjność art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościo- wego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. polega na tym, że nie wskazuje on rodz aju dokumentów, które wierzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyzuje sposobu dokonania przez wierzyciela określenia wierzytelności wskazuje na to, że badana skarga konstytucyjna kwestionuje w istocie brak regulacji o określonej treś ci. Tymczasem luka prawna (zaniechanie prawodawcze) pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego, który jako tzw. ustawodawca negatywny jest powołany do orzekania o kon- stytucyjności bądź niekonstytucyjności obowiązujących aktów normatywnych. Trybunał nie może, w ramach przyznanych mu kompetencji, dopisywać odpowiednich rozwiązań do obo- wiązujących aktów normat ywnych (zob. wyrok TK z dnia 22 ma rca 2005 r., K 22/04, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 27). Natomiast przechodząc do oceny wzorców kontro li przywołanych przez skarżące w odniesieniu do art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. (zakwestionowanego zarówno samodzielnie , jak i w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego), Trybunał stwierdza, że n ie mają one związku z treścią zakwestiono- wanego przepisu. Zaskarżona norma prawna określa jedynie treść zgłoszenia wierzytelności , a dokładnie wymaga określenia wierzytelności i dowodów stwierdzających istnienie wierzy- telności . Oczywiście bezzasadne są zat em zarzuty naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz z amykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 Konstyt ucji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego) , a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji (prawo do własności i innych praw ma- jątkowych oraz rów na ochrona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) . Argument skarżących, zgodnie z którym porównanie treści art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz w brzmieniu ob- owiązującym od 1 stycznia 2016 r. „stanowi przejaw bezpodstawnego zróżnicowania sytuacji prawnej wierzycieli, gdyż stawia wierzycieli w gorszej sytuacji prawnej niż wierzycieli do- chodzących ochrony swoich praw majątkowych w postępowaniach wszczętych na skutek wniosku złożonego po 1 stycznia 2016 r.” jest chybiony. Po pierwsze, art. 240 pkt 2 P rawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. , jak i po tej dacie jest tożsamy. Po d rugie, art. 240 pkt 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. wymaga przedsta- wienia dowodów stwierdzających istnienie w ierzytelności, z tą różnicą, że po nowelizacji dodan o możliwość powołania się na uznanie wierzytelności w spisie wierzytelności sporzą- dzonym w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Skarżące nie wsp omniały nawet, że miałaby do ni ch zastosowanie ta szczególna możliwość, tj. , że ich wierzytelność została uznana w spisie wierzytelności sporządzonym w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Po trzecie , skarżące w rzeczywistości kwestionują zastosowanie zasady nieret roak cji w art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego. Tymczasem postulaty de lege ferenda pozostają poza zakresem ko gni- cji Trybunału Konstytucyjnego. Ostatni zarzut skarżących dotyczy art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obo- wiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Zdaniem skarżących przepis ten jest niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie przewiduje obowiązku wezwania wierzyciela reprezentowanego pr zez pełnomocnika procesowego do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia wierzytel- noś ci przed dokonaniem jego zwrotu. OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 7 Ze względu na procesowy charakter zakwestionowanej normy , jak i jej treść, wzorce kontroli wynikające z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji ( prawo do własności i innych praw majątkowych oraz rów na ochrona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (za sada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) są nieadekwatne, a sformułowane zarzuty – oczywiście bezza- sadne. Natomiast zarzut y naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz z amykania drogi sądo- wej dochodzenia naruszonych wolnoś ci lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego) są oczy- wiście bezzasadne dlatego, że skarżące nie dochowały staranności na etapie postępowania upadłościowego, o czym była już mowa w niniejszym postanowieniu, oraz nie udowodniły na czym polega istotna cecha wspólna (prawnie relewantna) pod miotów reprezentowanych i niereprezento wanych przez profesjonalnego pełnomocnika. Co istotne, jak podkreślał Trybunał w swoim dotychczasowym orzecznictwie dotyczą- cym odrzucenia nieopłaconych środków odwoławczych lub środków zaskarżenia wniesio- nych przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika ( wyrok z dnia 17 li- stopada 2008 r., sygn. akt SK 33/07 /OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154/) „ rygoryzm prz ewi- dziany przez ustawodawcę, polegający na zastosowaniu skutków przewidzianych w art. 130 2 § 3 k.p.c. jest niedopuszczalny, gdy strona działa sama, bez pomocy profesjonalnego pełno- mocnika. Nie można natomiast mówić o nadmiernym rygoryzmie, jeżeli strona po stępowania zastąpiona jest w postępowaniu przed sądem powszechnym przez adwokata, radcę prawnego czy rzecznika patentowego. Z samej bowiem istoty zastępstwa procesowego wypełnianego przez profesjonalnego pełnomocnika wynika uprawnione założenie, że pełnomo cnik ten bę- dzie działał fachowo, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą oraz należytą starannością. dopusz- czalność stosowania surowszego rygoru w odniesieniu do pism procesowych, obarczonych brakami formalnymi, wnoszonych przez pełnomocników procesowych będącyc h profesjona- listami została potwierdzona w orzecznictwie Trybunału (por. wyrok TK z dnia: 12 września 2006 r., SK 21/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 103; i 20 grudni a 2007 r., sygn. P 39/06) ”. Stąd też – na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 60 u st. 1 usta wy o TK – na- leżało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjn ej w zakresie badania zgodno- ści: (1) art. 240 p kt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego z ar t. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 o raz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; (2) art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązu jącym przed 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z a rt. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; (3) art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 o raz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji – ze względu na oczywistą bezzasadność zarzutów . Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENI E Na podstawie art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powy ższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowie- nia.