Ts 243/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 listopada 2017 r. Pozycja 235 POSTANOWIENIE z dnia 16 maja 2017 r. Sygn. akt Ts 243/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak -Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności: 1) art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 2, art. 10 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 394 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- skiej, 3) art. 117 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczy- pospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 listopada 2016 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c. lub kodeks postępowania cywilnego ) z art. 2, art. 10 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 79 ust. 1 Konstytucji, art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji oraz art. 117 § 2 k.p.c. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skargę konstytucyjną sformułowano w związku z następującą sprawą. 30 lipca 2013 r. skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia sk argi konstytucyjnej. Postanowieniem z lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w T. (dalej: Sąd Rejonowy w T.) uwzględnił wniosek skarżącego. Pełnomocnik nie sporządził jednak skargi konstytucyjnej, a wys łał do Sądu Rejonowego w T. opinię o braku podstaw do jej wniesien ia. 3 września 2014 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w T. o zmianę lub ustanowieni e OTK ZU B/2017 Ts 243/16 poz. 235 2 pełnomocnika. Postanowieniem z e stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w T . oddalił wniosek skarżącego. 6 lipca 2015 r. skarżący złożył w Sądzie Rejonowym w T. „wni osek o pisemne uzasadnienie orzeczenia ze stycznia 2015 r.”. Jednak również ten wniosek został przez Sąd Rejonowy w T. oddalony postanowieniem z lipca 2015 r. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które Sąd Okręgowy w K . ( dalej: Sąd Okręgowy w K. ) oddalił postanowieniem ze stycznia 2016 r. 3 marca 2016 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej w związku z wydaniem postanowienia Sądu Okrę gowego w K. ze stycznia 2016 r. Postanowieniem z września 2015 r. Sąd Rejonowy w T. zarządził dochodzenie w zakresie rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy (skarżącego) i zobowiązał go do uzupełnienia wniosku o doda - tkowe informacje. Postanowieniem z grudnia 2015 r. Są d Rejonowy w T. oddalił wniosek skarżącego, ustaliwszy, że „brak jest (…) spójności, wiarygodności i jasności w oświad - czeniach i wyjaśnieniach złożonych przez [skarżącego], które mimo swej obszerności nie naświetlają jego sytuacji majątkowej ani nie obrazują zależności pomiędzy uzyskiwanymi dochodami a ponoszonymi wydatkami na utrzymanie konieczne”. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które Sąd Okręgowy w K . oddalił postanowieniem z lutego 2016 r. Zdaniem skarżącego art. 118 § 5 k.p.c. w zakresie, w jakim dotyczy skargi konstytucyjnej jest niezgodny z art. 2, art. 10 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 79 ust. 1 Konstytucji. Jak podkreśla skarżący, art. 118 § 5 k.p.c. (podobnie jak art. 394 § 1 k.p.c.) „w swej gramatycznej treści dopuszcza wyłącznie prawo do sporządzenia opinii w zakresie enumeratywnie wymienionych przypadków, tj. spraw skiero wanych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy – które to postępowanie przed »trzecią ponadkonsty - tucyjną« instancją nie podlega tak wysokim standardom jak »zwykłe« postępowanie sądowe. Tymczasem postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym jest zwykłym podstawowym środkiem procesowym podlegającym standardom Konstytucji w zakresie zarówno sprawo wania władzy są downiczej, jak i właściwości organów rozpoznających sprawę zgodnie z art. 10 ust. 2 Konstytucji. Z tego względu niedopuszczalna winna być wykładnia rozsze - rzająca normę art. 118 § 5 k. p. c. na postępowania inne niż przed Sądem Najwyższym”. Skarżący twierdzi, że art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia orzeczenia o odmowie zmiany ustanowionego z urzędu pełnomo - cnika, jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Podkreś la on, że zgodnie z art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c. „zaskarżeniu podlega postanowienie » w przedmiocie« odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a taką jest także odmowa zmiany pełnomocnika, albowiem sąd oddalając wniosek o zmianę de facto oddala wniosek o usta nowienie nowego pełnomocnika (kolejnego w sprawie). Z mocy prawa jest więc to postanowienie zaskarżalne, a więc podlega uzasadnieniu, albowiem tak stanowi norma art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c.”. W przekonaniu skarżącego art. 117 § 2 k.p.c. w zakresie, w jakim pr zewiduje obowiązek udowodnienia okoliczności wskazanych w oświadczeniu, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. „Skarżący podnosi, iż nie neguje prawa sądu do weryfikacji wniosków o usta nowienie pełnomocnika lub zwolnienie od kosztów sądowych. Ustanow ione procedury nie mogą mieć jednak charakteru kompletnie nieokreślo nych granic swobody orzekania a norma prawna nie może uprawniać do wydania orzeczeń dowolnych, a jednocześnie sprze - cznych z werbalnym brzmieniem przepisu, który nakazuje złożenie oświadcze nia a nie udowodnienie okoliczności z reguły niemożliwych do udowodnienia” . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 11 stycznia 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi przez : ponowne jej nadesłanie (wraz z 4 kopiami), tym razem opatrzonej przez pełnomocnika skarżącego podpisem (a nie parafą); doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia skargi OTK ZU B/2017 Ts 243/16 poz. 235 3 i reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (5 egzem- plarzy), określającego dokładnie sprawę, do której zostało udzielone (przedmiot skargi); udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu postanowienia Sądu Okręgowego w K . z lutego 2016 r. Mając wątpliwości co do autorstwa badanej wstępnie skargi, sędzia Trybuna - łu Konstyt ucyjne go zwrócił się również do pełnomocnika skarżą cego o złożenie pisemnego oświadczenia, że sporządził skargę konstytucyjną wniesioną 23 listopada 2016 r. W wykonaniu zarządzenia z 11 stycznia 2017 r. skarżący nadesłał 2 lutego 2017 r. (data nadania) skargę konstytucyjną podpisaną przez pełnomocnika oraz pełnomocnictwo opatrzone datą „2017.02.02”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybi e postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK), tj. przed 3 stycznia 2017 r., stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., to d o rozpoznania tej skargi właściwe są przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o TK. Skarżący kwestionuje konstytucyjność trzech – regulujących odmienne kwestie – przepisów kodeksu postępowania cywilnego: art. 117 § 2 (przesłanki ustanowienia pełnomo - cnika z urzędu dla osoby fizycznej niezwolnione j prze z sąd od kosztów sądowych) , art. 118 § 5 (przypadek stwierdzenia przez pełnomocnika z urzędu braku podstaw do wniesie nia skar- gi kasacyjnej lub o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) i art. 394 § 1 pkt 2 (zażalenie do sądu drugiej instancji na postanowienie sądu pierwszej instancji , którego przedmiotem jest odmowa zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie) . Jako ostateczne rozstrzygnięcie o swoich konstytucyjnych wolnościach lub prawach , wydane na podstawie tych przepisów, wskazuje postanowienie Sądu Okręgowego w K . z lutego 2016 r., które – jak twierdzi, lecz czego nie udowadnia – miało zostać mu doręczone 25 paździ ernika 2016 r., tj. po blisko 8 miesiącach. Zanim Trybunał odniesie się do zarzutów postawionych w skardze, przypomina, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji zasady wnoszenia skarg konstytucyjnych określa ustawa, obecnie przywołana wyżej ustawa o TK. Stosownie do art. 44 ust. 1 tej ustawy w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a tak że reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem istnieje obowiązek zastępstwa skarżącego przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że skarżącym jest sędzia, prokurator, adwokat, radca prawny, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych. W razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej, skarżący może – na podstawie art. 44 ust. 2 – złożyć do sądu rejonowego swego miejsca zamieszkania wniosek o ustanowienie dla siebie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Niezależnie od tego, czy skarżącego reprezentuje pełnomocnik z wy boru czy z urzędu, do skargi dołącza się pełnomocnictwo szczególne lub postanowienie OTK ZU B/2017 Ts 243/16 poz. 235 4 właściwego sądu o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu wraz z pismem właściwej okręgowej rady adwokackiej lub okręgowej izby radców prawnych wyznaczających (odpowiednio) adwo kata lub radcę prawnego do reprezentowania skarżące go (art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy o TK). Jeżeli skargę złoży skarżący nieuprawniony w świetle art. 44 ust. 1 ustawy o TK do sporządzenia skargi, to nie jest ona traktowana jako skarga konstytucyjna i nie powoduje wszczęcia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (art. 56 ust. 1 ustawy o TK). W takiej sytuacji Prezes Trybunału zwraca nadawcy – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy o TK – taką „skargę” (pismo nie dające się zakwalifikować jako pismo pr ocesowe) bez wzywania do jej uzupełnienia, lecz z pouczeniem o treści art. 44 ustawy o TK. Jeżeli skarga jest sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika, lecz nie dołączono do niej pełnomocnictwa (i nie uzupełniono tego braku mimo wezwania) lub to, które dołączono, zostało u dzielone dopiero po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi , to skardze nie można nadać dalszego biegu, ponieważ została ona sporządzona z naruszeniem art. 44 ust. 1 ustawy o TK (przez rzekomego pełnomocnika) i jako niespełniającej wymagania ustawowego należy odmówić nadania jej dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 1 lub 2 ustawy o TK). Trybunał zwraca uwagę na to, że wniesiona skarga została opatrzona jedynie parafą zamiast podpisu , dlatego skarżący został wezwany do nadesłania skargi podpisanej przez pełnomocnika. Co jednak istotne, lektura pism procesowych skarżącego składanych przez niego samodzielnie w sprawie, która dała asumpt do zainicjowania postępowania przed Trybunałem, nie pozostawia wątpliwości, że również skargę kons tytucyjn ą sporządził samo- dzielnie skarżący (o czym zostanie poinformowana właściwa okręgowa rada adwokacka) . Wymaga przy tym podkreślenia, że pełnomocnik skarżącego nie złożył pisem nego oświadczenia, iż sporządził skargę konstytucyjną, do czego został wezw any w zarządzeniu sędziego Trybunału z 11 stycznia 2017 r. Ponadto do skargi zostało dołączone początkowo jedynie „pełnomocnictwo w sprawie cywilnej ” z 3 listopada 2016 r. , również opatrzone parafą, a nie podpisem. Po wezwaniu skarżącego do przedstawienia właściwego pełnomocnictwa szczególnego, skarżący nadesłał pełnomocnictwo prawidłowo sformułowane, lecz udzielone dopiero 2 lutego 2017 r., czyli już po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi . Mając powyższe okoliczności na uwadze, Trybunał stwierdza, że choć rozpatrywana skarga jest podpisana przez ad wokata, to istnieją podstawy do uznania, że nie została sporzą - dzona i wniesiona przez tego adwokata tylko przez samego skarżącego. W konsekwencji skarga ta nie spełnia wymagania określonego w art. 44 ust. 1 ustawy o TK. Co więcej, pełnomocnictwo, które przesłał skarżący, zostało – zgodnie z podaną w nim datą – udzielone już po złożeniu skargi konstytucyjnej – 2 lutego 2017 r., a nie 23 listopada 2016 r. Trybunał przypomina, że nie jest możliwe potwierdzenie czynności procesowych dokonanych przez rzeko mego pełnomocnika, ponieważ naruszałoby to bezwzględny wymóg przewidzian y w art. 44 ust. 1 ustawy o TK (por. na tle art. 87 1 k.p.c. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego wydaną w składzie 7 sędziów z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt III CZP 118/08, OSNC 2009, nr 6, poz. 76 i postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2008 r., sygn. akt IV CZ 47/08, LEX nr 637708 ). Te okoliczności uzasadnia ją odmowę nadania skardze dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o TK). Trybunał ma na względzie jednak również to, że skarga została sporządzona niestarannie, z wieloma błędami językowymi, w tym omyłkami co do dat (np. rzekomej daty doręczenia postanowienia Sądu Okręgowego z 29 lutego 2016 r. – skarżący podaje „25 paź - dziernika 2015 r.” ), dlatego – zakładając, że tylko data pełnomocnictwa została omyłkowo oznaczona – dokonał w pozostałym zakresie wstępnej kontroli skargi i ustalił, że z poniżej OTK ZU B/2017 Ts 243/16 poz. 235 5 przedstawionych przyczyn nie jest możliwe nadanie jej dalszego biegu naw et przy przyjęciu, że skargę sporządzono zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o TK . Trybunał przypomina, że s karga konstytucyjna może być , jak stanowi art. 77 ust. 1 ustawy o TK, wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Aby wykazać, że skarga jest złożona w terminie, powinna ona zawierać udokumentowanie daty doręczenia wyroku, decyzji lub innego rozst rzygnięcia (art. 53 ust. 1 pkt 5 ustawy o TK). Trybunał wskazuje na to, że mimo wezwania do udokumentowania daty doręczenia postanowienia Sądu Okręgowego w K . z lutego 2016 r., skarżący nie udowodnił, iż to właśnie 25 października 2016 r., tj. po prawie 8 miesiącach od wydania postanowienia, zostało mu ono doręczone. Brak ten uniemożliwia sprawdzenie, czy skarżący wniósł skargę w terminie określonym w art. 77 ust. 1 ustawy o TK. Z tego względu należało odmówić nadania skardze dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy o TK). Skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności art. 118 § 5 i art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c. ze wskazanymi w skardze przepisami ustawy zasadniczej. Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK skarga konstytucyjna zawier a określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu norma tywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostate - cznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w sto sunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Jeśli w skardze co prawda wskazano taki przepis, lecz z dołączonych do niej rozstrzygnięć wynika, że nie był on podstawą ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skar żącego, to skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, a tym samym nie można nadać jej dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy o TK). Trybunał zwraca uwagę na to, że jako ostateczne orzeczenie skarżący wskazał postanowi enie Sądu Okręgowego w K . z lutego 2016 r. o oddaleniu zażalenia na postanowie - nie Sądu Rejonowego w T. z grudnia 2015 r. o oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowie nie Sądu Okręgowego w K., co wymaga podkreślenia, zostało wydane właśnie w związku ze skorzystaniem przez skarżącego z zażalenia przysługującego mu na podstawi e art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c., zarzut sformułowany w skardze wobec tego przepisu nie jest więc związany bezpośrednio ze sprawą skarżącego. Podobnie art. 118 § 5 k .p.c. , dotyczący opinii o braku podstaw do wniesienia skargi (w tym – z uwagi na jego odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 36 ustawy o TK – skargi konstytucyjnej) nie był podstawą ani postanowienia Sądu Rejonowego w T. z grudnia 2015 r., ani postano- w ienia Sądu Okręgowego w K. z lutego 2016 r. Trybunał stwierdza zatem, że w części, w której skarga dotyczy art. 118 § 5 i art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c., nie odpowiadała ona warunkowi określonemu w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, dlatego należało odmówić nad ania jej – w tym zakresie – dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy o TK). Skarżący twierdzi, że art. 117 § 2 k.p.c. narusza jego prawo do rzetelnej procedury sądowej, które wywodzi z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Podnosi przy tym, że „nie neguje prawa s ądu do weryfikacji wniosków o ustanowienie pełnomocnika (…). Ustanowione procedury nie mogą mieć jednak charakteru kompletnie nieokreślonych granic swobody orzekania a norma prawna nie może uprawniać do wydania orzeczeń dowolnych, a jednocześnie sprzecznych z werbalnym brzmieniem przepisu, który nakazuje złożenie oświadczenia, a nie udowodnienie okoliczności niemożliwych do udowodnienia”. Zgodnie z zakwestionowanym art. 117 § 2 k.p.c. o soba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów OTK ZU B/2017 Ts 243/16 poz. 235 6 wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trybunał przypomina, że skarga powinna zawierać wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). Jeśli jednak argumenty skarżącego przedstawione w skardze nie uprawdopodobniają naruszenia jego konstytucyjnych praw (tych, których ochrony domaga się w postępowaniu skargowym), to ze względu na oczywistą bezzasadność skargi nie można nadać jej dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 3 ustawy o TK). Trybunał podkreśla, że interpretacja art. 117 § 2 k.p.c. prezentowana przez skarżącego abstrahuje od okoliczności faktycznych, które zaistniał y w sprawie skarżącego. Trzeba bowiem zaznaczyć, że oświadczenia osoby fizycznej (niezwolnionej przez sąd od kosztów sądowych) ma wynikać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to, jak wskazał Sąd Okręgowy w K . w sprawie skarżącego, powinno rzetelnie i wyczerpująco obrazować sytuację majątkową tak iej osoby. Adwokat lub radca prawny z urzędu mogą być ustanowieni tylko dla tej osoby, która nie jest w stanie ponieść kosztów ich wynagrodzenia, a nie osoby, która złożyła oświadczenie w tej kwestii. Potwierdza to – za- sto sowany również w sprawie ska rżąceg o – art. 119 1 k.p.c., który umożliwia sądowi prowadzenie dochodzenia w celu zweryfikowania złożonego oświadczenia . W ocenie sądów rozpatrujących wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z treści złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz analizy przedstawionej w tym oświadczeniu sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego wynikało, że nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomo - cnika. Konkluzja ta była poprzedzona stosownym dochodzen iem, przeprowadzonym na podstawie art. 119 1 k.p.c. Trybunał stwierdza zatem , że stanowisko skarżącego nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym ustalonym w jego sprawie. Z uzasadnień postanowień sądów obu instancji wynika, że przeprowadziły one dogłębną analizę stanu majątkowego skarżącego, opierając się przede wszystkim na złożonym przez niego oświadczeniu. Trybunał uznaje więc skargę w części, w której dotyczy art. 117 § 2 k.p .c., za oczywiście bezzasadną , ponieważ – po pierwsze – skarżący nie wykazał naruszenia swojego prawa do sądu, w szczególności prawa do rzetelnej procedury sądowej, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konsty - tucji, a – po drugie – zarzut skierowany przeciwko art. 117 § 2 k.p.c. jest faktycznie wyrazem niezadowolenia skarżącego z rozstrzygnięcia jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Dlatego też Trybunał odmówił nadania skardze – również w tym zakresie – dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 3 ustawy o TK). Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie .