Tw 10/15

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 kwietnia 2023 r. Pozycja 131 POSTANOWIENIE z dnia 27 stycznia 201 6 r. Sygn. akt Tw 10/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Miasta Zakopane o zba- danie zgodności: 1) art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w ro- dzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 2 i art. 18 Konstytu- cji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w ro- dzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 2 i art. 48 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , 3) a rt. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypo- spolitej Polskiej , 4) art. 6 ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemo- cy w r odzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , 5) art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w ro- dzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 16 ust. 2, art. 166 ust. 1, art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 31 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- skiej , 6) art. 9a ust. 3 pkt 3 - 6, ust. 4 i 5 oraz ust. 11 pkt 3 - 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 16 ust. 2 zd anie drugie i art. 2 Konstytucji Rzeczypo- spolitej Polskiej , 7) art. 9a ust. 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 16 ust. 2 zd anie drug ie i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , 8) art. 9c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 2 i art. 51 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , 9) art. 12a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493 , ze zm.) z art. 2 , art. 45 ust. 1 i art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 131 2 p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu wnioskowi w zakresie zbadania zgodności : 1) art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w ro- dzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 2 i art. 18 Konstytucji Rzeczypo- spolitej Polskiej; 2) art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w ro- dzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 2 i art. 48 ust. 1 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej; 3) art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- skiej ; 4) art. 6 ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospo- litej Polskiej; 5) art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w ro- dzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 31 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolite j Polskiej; 6) art. 9a ust. 3 pkt 3 - 6, ust. 4 i 5 oraz ust. 11 pkt 3 - 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 7) art. 9a ust. 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 8) art. 9c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w ro- dzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 2 i art. 51 ust. 2 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej; 9) art. 12a ust . 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1493, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 175 Konstytucji Rzeczypos politej Polskiej. UZASADNIENIE W dniu 18 maja 2015 r. do Trybunału Konstytucyjnego wp łynął wniosek Rady M iasta Zakopane (dalej: Rada Miasta) o zbadanie zgodności : po pierwsze, art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, po z. 1493 , ze zm.; dalej: ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie , ustawa ) z art. 2 i art. 18 Kon- stytucji ; po drugie, art. 2 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 48 ust. 1 Konstytucji; po trzecie, art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w zakresie w jakim nie definiuje osoby stosującej przemoc w rodzinie , z art. 2 Konstytucji; po czwarte, art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o przeci wdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie w ja- kim , używa nieostrego i niezdefin iowa nego pojęcia „ofiara przemocy w rodzinie”, art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie , w jakim używa nieostrego i niezdefiniowanego pojęcia „rodzina zagrożona przemocą w rodzinie”, art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o przeciwd ziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie , w jakim używa nieostrego i nie- zdefiniowanego pojęcia „osoba dotknięta przemocą w rodzinie” – z art. 2 Konstytucji; po piąte, art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2, art. 166 ust. 1, art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 31 ust. 1 Konstytucji ; po szóste art. 9a ust. 3 pkt 3 - 6, ust. 4 i 5 oraz ust. 11 pkt 3 - 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zakresie , w jakim wskazane przepisy zezwalają na wykonywani e zadań gminy przez osoby, które nie podlegają OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 131 3 służbowo organom gminy z art. 16 ust. 2 zdanie 2 i art. 2 Konstytucji; po siódme, art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 16 ust. 2 zdanie 2 i art. 2 Kon- stytucji; po ósme, art. 9c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 51 ust. 2 Konstytucji; po dziewiąte, art. 12a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu prze- mocy w rodzinie z art. 2 , art. 45 ust. 1 i art. 175 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybuna- le Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 13 4 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępo- waniu przed Trybunałem w z akresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK. Rozpatrywany wniosek został wniesiony przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do wstępnej kontroli tegoż wniosku zastosowanie mają pr zepisy ustawy o TK. 2. W myśl art. 36 ust. 1 ustawy o TK wniosek przedstawiony przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejaw- nym. W postępowaniu tym Trybunał Konstytucyjny w składzie jednego sędziego bada, czy wniosek odpowiada wymogom formalnym (ar t. 32 ust. 1 i 2 ustawy o TK), czy nie jest oczy- wiście bezzasadny (art. 36 ust. 3 ustawy o TK), a w szczególności czy pochodzi od uprawnio- nego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji) . 3. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 3 i art. 191 ust. 2 Konstytucji organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego są uprawnione do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, jeżeli kwestionowany przez nie akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem ich działania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą po- wyższą przesłankę należy wykładać ściśle. Podmioty określone w art. 1 91 ust. 1 pkt 3 - 5 Kon- stytucji nie są zatem uprawnione do występowania z wnioskami w sprawach ogólnopaństwo- wych lub ogólnospołecznych, kt óre z natury rzeczy dotyczą interesu prawnego wszystkich obywateli lub grup o wiele szerszych niż te, które dany podmiot repr ezentuje (zob. np. posta- nowienie TK z dnia 9 października 2002 r., Tw 33/02, OTK ZU nr 4/B/2002 , poz. 233). 4. Na wstępie wymaga podkreślenia, że wnioskodawca występował już z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów ustawy o przeciwd ziałaniu przemocy w rodzinie – tj. art. 6 ust. 2, art. 9a, art. 9b, art. 9c, art. 9d ust. 2, art. 12a us t. 1 z art. 16 ust. 2 w zw. z art. 18, art. 47 i art. 71 ust. 1 oraz art. 166 ust. 1 Konstytucji ( sprawa o sygn. a kt K 42/12 ). Rozpoznawszy sprawę K 42/12 , Trybunał uznał, że wniosek Rady M iasta nie spełnia ł wymagań określonych w art. 3 2 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o TK . Wnioskodawca nie sformułował bowiem żadnych zarzutów pod adre sem zakwestionowanych regulacji bądź sformułował je i uzasadnił w sposób niepoprawny. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r., Trybunał umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania orzecze- nia (OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 43). 5. Uzasadnienie legitymacji do wniesienia wniosku w sprawie kontroli konstytucyjno- ści przepisów Rada Miasta upatruje w art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie . OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 131 4 6. Wnioskodawca kwestionuje art. 2 ustawy o przeciwdziała niu przemocy w rodzin ie, który defini uje zwrot „człon ek rodziny” (pkt 1) oraz „przemoc w rodzinie ” (pkt 2) . 6.1. Wnioskodawca dowodzi, że „podstawowe pojęcia , na których opiera się [u] stawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie są nieprecyzyjne w tak znacznym stopniu, że wy wo- łuje to wątpliwości co do zakresu stosowania [u] stawy (…) i godzi w zasadę pewności pra- wa”. Jak wskazuje, dotyczy to definicji „członka rodziny” oraz „przemocy w rodzinie” – za- wartych w art. 2 pkt 1 i 2 ustawy. W przekonaniu wnioskodawcy „członkiem rodziny jest osoba najbliższa w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy (…) kodeks karny , a także »inna osoba wspólnie zamieszkująca lub gospodarująca« , przy czym p rzepis ten nie określa , z kim i przez jak długi okres czasu osoba ta ma wspólnie zamieszkiwać lub gospodarować ani względem kogo ustalony jest stosunek »najbliższości« , o którym mowa w art. 115 § 11 [u]stawy kodeks karny” . Ponadto „[z]akres definicji [prze mocy w rodzinie] budzi wątpliwości, skoro posługuje się ona za m iennie pojęciem „członków rodziny” i pojęciem „osób dotkniętych przemocą”, przy czy m to drugie pojęcie (…) nie zostało w żaden sposób zdefiniowane”. Rada Miasta dowodzi również, że „nawet jedno razowe naruszenie w jaki m kolwiek stopniu jakiegokolwiek dobra osobistego lub jakiegokolwiek, w tym – majątkowego, prawa jakiegokolwiek członka rodziny mieści się w definicji »przemocy w rodzinie«”. Rada Miasta twierdzi także , że art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie definiuje w ogóle pojęcia „osoby stosują- c ej przemoc w rodzinie”, co narusza zasadę pewności prawa. Trybunał przypomina , że zwroty (pojęcia) niedookreślone i nieostre istnieją w każdym systemie prawnym. Nie jest bow iem możliwe skonstruowanie przepisów, które wykluczałyby jakąkolwiek swobodę orzekania. Jak wskazywał już Trybunał w posta nowieniu z dnia 27 kwietnia 2004 r.: „każdy akt prawny (czy konkretny przepis prawny) zawiera pojęcia o mniejszym lub większym stopniu niedookreśloności. Nieostrość czy niedookreśloność pojęć prawnych sprzyja uelastycznieniu porządku prawnego (...). Nie każda więc, ale jedynie kwali- fikowana – tj. niedająca się usunąć w drodze uznanych metod wykładni – nieostrość czy nie- jasność prz episu może stanowić podstawę stwierdzenia jego niekonstytucyjności” ( zob. po- stanowienie z dnia 27 kwietnia 2004 r., P 16/03, OTK ZU nr 4/A/2004, poz. 36). Zwroty (po- jęcia) niedookreślone występują we wszystkich systemach prawa europejskiego, także tych pań stw, które charakteryzują się wysoką kulturą prawną i niewątpliwie są zaliczane do państw prawa. Zwroty te przesuwają obowiązek konkretyzacji normy na etap stosowania prawa i w związku z tym dają sądom (czy organom administracji) pewną swobodę decyzyjną. Nie można jej je dnak utożsamiać z dowolnością i wolnością od zewnętrznej kontroli. Z kolei b rak definicji takich pojęć spowodowany jest zazwyczaj tym, że aby dokonać konkretnych ocen , należy wziąć pod uwagę wiele okoliczności, które różnić się będą w zależ- ności od sprawy, a ujęcie ich w sposób ogólny i wyczerpujący w jednym katalogu byłoby niemożliwe, czy wręcz – wszelkie próby w tym zakresie prowadziłyby do nadmiernej kazui- styki przepisów prawa, c o w istocie zaprzeczałoby ich abstrakcyjnemu charakterowi. Trybunał podkreśla, że n iedostateczna precyzja i brak dookreśloności przepisu może tylko wtedy być podstawą zarzutu, gdy dany zwrot nie daje – przy użyciu ogólnie aprobowa- nych technik wykładni – m ożliwości ustalenia jego znaczenia. Natomiast niebezpieczeństwo, jakie wiąże się ze stosowaniem zwrotów niedookreślonych i nieostrych jest powszechnie zna- ne: praktyka stosowania tych przepisów stosunkowo łatwo może ulegać wypaczeniu na sku- tek powoływania się na takie zwroty bez próby wypełnienia ich konkretną treścią, wynikającą z okoliczności danej sprawy. Takie wypaczenie dotyczyć może jednak jedynie praktyki sto- sowania prawa, nie jest zaś błędem legislatora. Także i w odniesieniu do zarzutów sformuło- wan ych na tle rozpatrywanej sprawy należy uznać, że ustawodawca ma prawo posłużyć się zwrotami niedookreślonymi, dającymi sądom i organom administracji możliwość wyważonej, OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 131 5 zindywidualizowanej oceny. Nie jest to naruszenie konstytucyjności przez legislatora, który utrzymuje się w takim wypadku w granicach konstytucyjnej swobody regulacji. W ocenie Trybunału dowody przedstawione przez wnioskodawcę trudno zatem uznać za podważające konstytucyjność kwestionowanych przepisów. Twierdzenia Rady – że „prze- pis ten nie określa , z kim przez jak długi okres czasu osoba ta [wspólnie zamieszkująca lub gospodarująca] ma wspólnie zamieszkiwać lub gospodarować ani względem kogo ustalony jest stosunek »najbliższości« ”, czy też „nawet jednorazowe naruszenie w jakikolwiek stop niu jakiegokolwiek dobra (…) mieści się w definicji »przemocy w rodzinie« ” – w istocie odnoszą się do sfery stosowania prawa. Trybunał zwraca jednocześnie uwagę, że pojęcia zawarte w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie występują również w innych aktach prawnych ( np. zwrot „członek rodziny” występuje w ustaw ie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Or- dynacja podatkowa, ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycz- nych , ustaw ie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ; „przemoc domowa” – w konwencji Rady Europy z dnia 11 maja 2011 r. w spra - wie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej ), zaś wykładnia tych zwrotów w orzecznictwie sądowym i doktrynie nie nastręcza trudności . Wnioskodawca nie wykazał zatem, tego aby sposób sformułowania kwestionowanego przepisu prowadzi ł do takich trudności interpretacyjnych, których nie można rozwiązać w sposób racjonalny przy pomocy j akiejkolwiek z metod wykładni. Natomiast d opiero stwierdzenie kwalifikowanego charakteru wadliwości kwestionowanego przepisu uzasadnia jego ocenę z punktu widzenia zasady przyzwoitej legislacji wynikającej z art. 2 Konstytucji. W związku z powyższym Trybun ał stwierdza, że zarzuty n iezgodności zakwestiono- wanego przepisu z art. 2 Konstytucji cechuje oczywista bezzasadność. 6.2. Ponadto , zdaniem wnioskodawcy , „szeroka definicja rodziny [wynikająca z art. 2 pkt 1 ustawy] wykraczająca, bez uzasadnionej przyczyny, poza jej zwyczajowe rozumienie sprzeczna jest z art. 18 Konstytucji, z którego wynika, że rodzina za podstawę swą ma mał- żeństwo oraz więzy oparte na ma cierzyństwie i rodzicielstwie”. Natomiast art. 2 pkt 2 ustawy „jako »przemoc w rodzinie« kwalifikuje zachowania mieszczące się w powszechnie akcepto- wanym standardzie działań wychowawczych”. Z tego powodu, w przekonaniu wnioskodaw- cy, art. 2 pkt 2 ustawy jes t niezgodny z art. 48 ust. 1 Konstytucji. W ocenie Trybunału argumenty wnioskodawcy świadczą o występowaniu przez Radę Miasta w celu ochrony interesów obywateli , tj. członków rodzin , w odniesieniu do których ma zastosowanie ustawa o przeciwdziałaniu przemo cy w rodzinie. S tanowisko Trybunału po - twierdzają wskazane jako wzorce kontroli art. 18 , art. 48 ust. 1 Konstytucji – które maj ą cha- rakter osobisty i przysługują wyłącznie obywatelom . Występowanie w interesie ogólnospo- łecznym wskazuje zaś na generalny charakter legitymacji (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji), która – co oczywiste – nie przysługuje wnioskodawcy w niniejszej sprawie (art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Z tego wz ględu Trybunał stwierdza niedopuszczalność wydania orzeczenia w zakresie badania zgodnośc i zakwestionowanych przepisów z art. 18 i art. 48 ust. 1 Konstytucji. 6.3. Okoliczności powyższe stanowią samoistną podstawę odmowy nadania wniosko- wi dalszego biegu w zakresie zbadania zgodności art. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ustawy o przeciw- działaniu przemocy w rodzinie z art. 2, art. 18 oraz art. 48 ust. 1 Konstytucji (art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz art. 36 ust. 3 ustawy o TK). 7. Wnioskodawca kwestionuje także art. 6 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, który wskazuje zadania własne gminy w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zgodnie z tym przepisem do zadań własnych gminy należy w szczególności two- OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 131 6 rzenie gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w tym: opracowanie i reali- zacja gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemo- cy w rodzinie; prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemo cy w rodzinie w szc zególności przez działania edukacyjne służące wzmocnieniu opiekuńczych i wychowawczych kompetencji rodziców w rodzinach zagrożonych przemocą w rodzinie; zapewnienie osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miejsc w ośrodkach wsparcia; tworze- nie zespołów inter dyscyplinarnych . 7.1. Rada Miasta twierdzi, że art. 6 ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie definiuje pojęć „ofiary przemocy w rodzinie”, „rodziny zagrożone przemocą w rodzinie”, „osoba dotknięta przemocą w rodzinie” co narusza zasadę pewności prawa. Trybunał stwierdza, że w odniesieniu do tych zarzutów wnioskodawcy – tj. „niezdefi- niowania ” poszczególnych zwrotów zwartych w ustawie – aktualne pozostają ustalenia Try- bunału dokonane w pkt 6.1 uzasadnienia . W ocenie Trybunału w nioskodawca nie wykazał, tego aby zwrot y zawarte w art. 6 ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy o przeciwdziała niu przemocy w rodzi- nie nie dawały możliwości ustalenia ich znaczenia – przy użyciu ogólnie aprobowanych tech- nik wykładni . T ym samym Trybunał uznaje , że zarzut niezgodności art. 6 ust. 2 pkt 1 - 3 usta- wy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 Konstytucji cechuje oczywista bezzasad- ność. 7.2. Ponadto , w ni oskodawca dowodzi , że zakwestionowany przepis jest niezgodny ze wskazanymi wzorcami kontroli – tj. art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji – gdyż „ systemy przeciwdziałania przemocy w rodzinie w poszczególnych gminach różnią się od siebie, co skutkuje niejednolitym traktowaniem rodzin, w tym osób dotkniętych przemocą w rodzini e i osób ją stosujących” . Mając na uwadze powyższe twierdzenia Rady Miasta , Trybunał wskazuje, że wnio- sk o dawca nie jest uprawniony do formułowania zarzutów n iezgodności zakwestionowanych norm z art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji , które mają charakter gwarancyjny w stosunku do obywatela. Tak sformułowane zarzuty świadczą o tym, że Rada Miasta w isto- cie występuje w interesie ogólnospołecznym – tj. członków rodzin , w odniesieniu do których znajduje zastosowanie ustawa o p rzeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Wnioskodawca wy- kracza zatem poza granice uprawnień przyznanych jednostce samorządu terytorialnego na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji. 7.3. Okoliczności powyższ e stanowi ą podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie zbadania zgodności art. 6 ust. 2 pkt 1 - 3 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o przeciw- działaniu przemocy w rodzinie z art. 2, art. 16 ust. 2, art. 166 ust. 1, art. 18, art. 71 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Kons tytucji (art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz art. 36 ust. 3 ustawy o TK). 8. W nioskodawc a kwestionuje również konstytucyjność art. 9a ust. 3 pkt 3 - 6, ust. 4 i 5, ust. 10 oraz ust. 11 pkt 3 - 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie . Zgodnie za- kwestionowanymi przepisami w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele Policji, oświaty, ochrony zdrowia, organizacji pozarządow ych (art. 9a ust. 3 - 5 ustawy), a tak- że kuratorzy sądowi (art. 9a ust. 4 ustawy). Ponadto w skład zespołu mogą wchodzić prokura- torzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż o kreślone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9a ust. 5). W myśl art. 9a ust. 10 zespół interdy- scyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywan ia problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. W skład tych grup roboczych wchodzą przedstawiciele: Policji, oświaty, ochrony zdrowia (art. 9a ust. 11 pkt 3 - 5 ustawy). OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 131 7 8.1. Zdaniem wnioskodawcy zakwe stionowane ar t. 9a ust. 3 pkt 3 - 6, ust. 4 - 5, ust. 11 pkt 3 - 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie są niezgodne z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konstytucji „w zakresie , w jakim zezwalają na wykonywanie zadań gminy przez osoby, które nie podlegają służbowo organom gminy”. Ponadto art. 9a ust. 10 ustawy jest niezgodny z art. 16 ust. 2 zdanie 2 i art. 2 Konstytucji „w zakresie w jakim dopuszcza możliwość tworzenia grup roboczych przez podmioty inne niż gmina, mimo, ż e to gmina po- nosi odpowie dzialność za działania i zaniechania tych grup”. Odnosząc się do zarzutów Rady Miasta , Trybunał zwraca uwagę, że zgodnie z a rt. 9a ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych międ zy wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami , których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego. W myśl natomiast art. 9a ust. 13 tejże ustawy członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych. Gmina zobowiązana jest zatem do współdziałania z podmiotami niezależnymi od organów gminy, ale działającymi w zakresie swoich kompetencji także na rzecz zwalczania przemocy w rodzinie. Tym samym argume nty wnioskodawcy przemawiające za naruszeniem art. 16 ust. 2 zdanie drugie oraz art. 2 Konstytucji s ą o czywiście bezzasad ne . 8.2. Okoliczność powyższa stanowi samoistną podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie zbadania zgodności art. 9a ust. 3 pkt 3 - 6, ust. 4 - 5, ust. 10 ust. 11 pkt 3 - 5 ustaw y o przeciwdziałaniu przemocy z art. 16 ust. 2 zdanie drugie i art. 2 Konst ytucji (art. 36 ust. 3 ustawy o TK). 9. Rada Miasta jako przedmiot kontroli wskazuje także art. 9c ustawy o przeciwdzia- łaniu przemocy w rodzinie. Zgodnie z zakwestionowanym przepisem członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych w zakresie n iezbędnym do realizacji zadań zespołu interdysc yplinarnego oraz grup roboczych mogą przetwarzać dane osób dotkniętych przemo- cą w rodzinie i osób stosujących przemoc w rodzinie , dotyczące: stanu zdrowia, nałogów, skazań, orzeczeń o ukaraniu, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym, bez zgody i wiedzy osób, których dane te dotyczą. 9 . 1. Zdaniem wnioskodawcy „[s]koro ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzi- nie, w tym art. 9c ust. 1, służyć ma ochronie tych osób, a więc – realizacji ich uprawnień – to nie powinna ich ograniczać, tym bardziej w zakresie najbardziej podstawowych, konstytucyj- nych praw”. Jak twierdzi Rada Miasta , „ art. 9c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jest niezgodny z art. 2 i art . 51 ust. 2 Konstytucji, gdyż pozwala na przetwarzanie danych osobowych bez ścisłego sprecyzowania zakresu podmiotowego i przedmiotowego dozwolonych działań i nie zawiera mechanizmów gwarantujących przetwarzanie tylko takich danych osobowych, jakie niezbęd ne są w demokratycznych państwie prawnym”. W ocenie Trybunału postawione zarzuty przesądzają o tym, że wnioskodawca wystę- puje w interesie obywateli , tj. osób, których dane są przetwarzane przez zespół interdyscypli- narny powołany na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie . Świadczą o tym również powoływane jako wzorce kontroli art. 2 oraz art. 51 ust. 2 Konstytucji , które adresowane są do obywateli. Tak sformułowany zakres zaskarżenia wskazuje, że Rad a Mia sta wykracza poza zakres kompetencji przyznanej na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji . OTK ZU B/2023 Tw 10/15 poz. 131 8 9 .2. Okoliczność powyższa stanowi samoistną podstawę odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu w zakresie zbadania zgodności art. 9c us tawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z art. 2 i art. 51 ust. 2 Konstytucji (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 10. Ponadto wnioskodawca kwestionuje art. 12a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy , w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą w rodzinie pracownik socjalny wykonujący obowiązki służbowe ma prawo odebrać dziecko z rodziny i umieścić je u innej niezamieszku- jącej wspólnie osoby najbliższej, w rozumieniu art. 115 § 11 u stawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z e zm.), w rodzinie zastępczej lub w placówce opie- kuńczo - wychowawczej . W myśl art. 12a ust. 3 ustawy o p rzeciwdziałaniu przemocy w rodzi- nie decyzję dotyczącą odebrania dziecka pracownik socjalny podejmuje wspólnie z funkcjo- nariuszem Policji, a także z lekarzem lub ratownikiem medycznym, lub pielęgniarką. Przepis przewiduje ponadto odpowiednie stosowanie p rze pis ów usta wy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego , tj. art. 598 10 , art. 598 11 § 3 i art. 598 12 § 1 zdanie pierw- sze. 10.1. Zdaniem wnioskodawcy art. 12 ust. 1 i 3 ustawy są niezgo dn e z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 175 Konstytucji, „gdyż sprawowanie wymiaru sprawiedliwości powierzają pod- miotom innym niż sąd, nie gwarantując niezależności, bezstronności i niezawisłości tych podmiotów , a nadto jawności postępowania”. Ponadto, jak twierdzi wnioskodawca, art. 12a ust. 1 ustawy definiuje rodzinę w sposób odbiegający od leg alnej definicji członka rodziny, narusza zatem zasady poprawnej legislacji. Trybunał stwierdza, że sposób sformułow ani a zarzut ów świadczy o tym, że wniosko- dawca występuje w interesie obywateli , tj. osób , którym odbierane jest dziecko na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie . Zarzuty wnioskodawcy wskazują zatem na genera lny charakter legitymacji (art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji). Rada Miasta wykracza tym samym poza zakres swoich kompetencji do inicjowania post ę powania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał zwraca jednocześnie uwagę, że zakwestionowany przepis odsyła w zakresie definicji „osoby najbliższej” do art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 552 , ze zm.), tak samo zresztą jak art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie . T ym samym twierdzenia wnioskodawcy o t ym , że „treść art. 12a ust. 1 us tawy pozostaje w sprzeczności z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy” , są oczywiście bezzasadne. 10.2 P owyższe okoliczności stanowi ą samoistną podstawę odmowy nadania wnio- skowi dalszego biegu w zakresie zbadania zgodnoś ci art. 12a ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdzia- łaniu przemocy w rodzinie z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 175 Konstytucji (art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz art. 36 ust. 3 ustawy o TK). W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji .