Ts 134/15

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 maja 2016 r. Pozycja 364 POSTANOWIENIE z dnia 26 stycznia 2016 r. Sygn. akt Ts 134/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Z .M. w sprawie zgodności: art. 36 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199, ze zm.) z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 kwietnia 2015 r. Z.M. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 36 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199, ze zm.; dalej: u.p.z.p.) z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi skarżący spr ecyzował, że wnosi o zbadanie konstytucyjności kwestionowanych przepisów w takim zakresie, w jakim normują „roszczenia przewidziane w razie przeznaczenia danej nieruchomości w planie miejscowym na cele publiczne”. Artykuł 36 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że „[j]eżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy: 1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo 2) wykupienia nieruchomości lub jej części. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 pkt 2 tej ustawy (skarżący mylnie wskazał ust. 1, który nie dzieli się na punkty) „[w] przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospoda rowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji [niż inwestycje celu publicznego] ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy”. Zdaniem skarżącego niekonstytucyjny jest przepis, który uzależnia wykupienie przez gminę nieruchomości nienadającej się do pełnego wykorzystania przez właściciela OTK ZU B/2016 Ts 134/15 poz. 364 2 2 (tj. w zakresie wszelkich uprawnień związanych z prawem własności) od tego, czy uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego zmienia dotychczasowe przeznaczenie nieruchomości. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Skarżący jest właścicielem działki o powierzchni 1092 m 2 , położonej w R . W księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość tę opisano jako „łąki trwałe”. W dniu 30 stycznia 2007 r. Rada Miasta R. uchwaliła Miejscowy Plan Z agospodarowania Przestrzennego , w którym działkę tę przeznaczono pod publiczną zieleń urządzoną ‒ parkową. Skarżący wystąpił do Gminy Miasto R . (dalej: gmina) o wykup wskazane j działki. Nie zgodzi ł się z proponowanymi przez gminę cenami za 1 m 2 działki i złożył przeciwko gminie pozew, w którym domagał się nakazania gminie, by ta złożyła oświadczenie woli o nabyciu własności opisanej wyżej nieruchomości. W wyroku z kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w R. uwzględnił żądanie pozwu w całości. Gmina wniosła od tego orzeczenia apelację, którą Sąd Apelacyjny w R. uwzględnił i w wyroku z listopada 2013 r. zmienił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji w ten sposób, że oddalił powództwo skarżącego. Skarżący wniósł od tego orzeczenia skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy w postanowieniu z grudnia 2014 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli zastosowanie mają przepisy ustawy o TK z 1997 r. Prz esłanki merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji i doprecyzowane w przepisach ustawy o TK z 1997 r. Z przepisów tych wynika obowiązek wniesi enia skargi w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Przyjęta w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wykładnia art. 46 ust. 1 ustawy o TK z 1997 r. prowadzi do wniosku, że do wyczerpania drogi prawnej dochodzi w mome ncie uzyskania przez skarżącego prawomocnego orzeczenia w konsekwencji skorzystania przez niego z przysługujących mu zwyczajnych środków odwoławczych. Wniesienie nadzwyczajnych środków prawnych (np. kasacja w sprawach karnych, skarga o wz nowienie postępowa nia, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego rozstrzygnięcia, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji) wykracza poza zakres tego pojęcia, a więc nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia skargi konstytucyjnej (zob. postanowienia TK z: 25 lipca 2006 r., Ts 143/06, OTK ZU nr 1/B/2007, poz. 55; 15 lutego 2007 r. i 16 maja 2007 r., Ts 144/06, OTK ZU nr 3/B/2007, poz. 129 i 130; 13 2007 r., Ts 162/06, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 15; 4 październi ka 2007 r., Ts 47/07, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 67; 27 listopada 2007 r., Ts 107/07, OTK ZU nr 1/B/2008, poz. 39; 27 listopada 2007 r., Ts 284/06, OTK ZU nr 2/B/2008, poz. 60). Należy także wskazać, że nie jest wykluczone jednoczesne wniesienie skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego i skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego. Trybunał ustalił, że w rozpatrywanej sprawie ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 46 ust. 1 ustawy o TK z 1997 r. jest prawomocny wyrok OTK ZU B/2016 Ts 134/15 poz. 364 3 3 Sądu Apelacyjnego w R . z listopada 2013 r. i od daty jego doręczenia pełnomocnikowi skarżącego rozpoczął bieg trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej. Orzeczenie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego 9 grudnia 2013 r., a więc termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął bezs kutecznie 10 marca 2014 r. Z tego powodu Trybunał uznaje skargę konstytucyjną wniesioną 3 kwietnia 2015 r. za spóźnioną. Okoliczność ta jest samoistną podstawą odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej na podstawie art. 49 w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy o TK z 1997 r. Trybunał stwierdza ponadto, że wskazanie postanowienia Sądu Najwyższego z grudnia 2014 r. jako ostatecznego orzeczenia w sprawie uniemożliwiło skarżącemu speł - nienie innej przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten pozwala bowiem na objęcie skargą konstytucyjną tylko tych przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, które były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych prawach podmiotowych, wydanego w indywidualnej sprawie skarżącego. Tymczasem w postanowieniu z grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy nie orzekał o tych prawach skarżącego, o których ochronę skarżący wnosi (prawo do ochrony własności, prawo do równego traktowania, zasada proporcjonalności). Sąd Najwyższy ocenił jedynie, czy skarga kasac yjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, określone w art. 398 9 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. − Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.). Dwie wyżej wskazane przesłanki odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszeg o biegu zwalniają Trybunał od dalszego jej badania pod względem formalnym. Wziąwszy powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.