Ts 114/15

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 marca 2016 r. Pozycja 141 POSTANOWIENIE z dnia 24 listopada 2015 r. Sygn. akt Ts 114/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej M.J. w sprawie zgodności: art. 175 § 1 i art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postę- powaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 190 ust. 4 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesion ej do Trybunału Konstytucyjnego 20 marca 2015 r. (data nadania) M.J. (dale j: skarżący ) wystąpił o zbadanie zgodności art. 175 § 1 i art. 194 § 4 ustawy z dni a 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami admin i- stracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 190 ust. 4 Konstytucji. Skargę sformułowano na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy. Za- rząd Dróg Miejskich W. nałożył na pracownika skarżącego opłatę dodatkową za parkowanie pojazdu – w wysokości 50 zł. W ocenie skarżącego opłata ta została naliczona bezpodstawnie, w związku czym – po wyczerpaniu procedury reklamacyjnej – wniósł odwołanie, które go komisja odwoławcza nie uwzględniła . Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Postanowieniem z sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Adm inistracyj- ny w W. ją odrzucił . Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sporządzone i podpisane przez siebie zażalenie, które sąd potraktował jako skargę kasacyjną. Została ona odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W . postanowieniem z kwietnia 2014 r. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w W . odrzucił postanowieniem z sierpnia 2014 r. Według skarżącego przewidziany w art. 175 § 1 p.p.s.a. wymóg sporządzenia skargi kasac yjnej przez adwokata lub radcę prawnego oraz przewidziany w art. 194 § 4 p.p.s.a. wy- móg sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego są niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 77 ust. 1 oraz art. 2 Konsty- tucji. Skarżący uważa, że na gruncie zakwestionowanych przepisów p.p.s.a „przymus adwo- OTK ZU B/2016 Ts 114/15 poz. 141 2 kacko- radcowski” wywodzony jest z nieprecyzyjnego zwrotu „powinien być”. Zdaniem skar- żącego wadliwie i niezgodnie z przepisami Konstytucji skonstruowany model postępowania administracyjnego miał bezpośredni wpływ na naruszenie jego prawa do sądu. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 2015 r. skarżący został wezwany od uzupełnienia braków formalnych skargi przez: po pierwsze, podanie daty złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządze- nia rozpatrywanej skargi konstytucyjnej oraz oznaczenie sądu, do którego ten wniosek został przez skarżącego złożony; po drugie, doręczenie odpisu i czterech kopii postanowienia Sądu Rejonowego w T. z listopada 2014 r. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia rozpatrywanej skargi konstytucyjnej; po trzecie, wskazanie ostatecznego orzecze nia, z którym skarżący wiąże naruszenie swoich wolności lub praw konstytucyjnych; po czwarte, wykazanie, że kwestionowane przez skarżącego przepisy były podstawą tego orzeczenia i wyjaśnienie, w jaki sposób przepisy te naruszyły wskazane w skardze wolności i prawa konstytucyjne skarżącego . W piśmie z 18 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącego odniósł się do zarządzenia sę- dziego T rybunału. Poinformował, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia rozpatrywanej skargi konstytucyjnej został przez skarżącego wysłany do Sądu Rejonowego w T. we wrześni u 2014 r. Pełnomocnik nie załączył postanowienia Sądu Rejo- nowego w T. z listopada 2014 r. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytu cyjnej. Podał, że znajduje się ono w aktach sprawy . Jako ostateczne orzeczenie, z którym skarżący wiąże naruszenie swoich praw i wolności konstytu- cyjnych, wskazał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W . z sierpnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że zakwestionowane przepisy były podstawą wy- dania tego postanowienia. Argumenty uzasadniające powyższe zawarte są, jak wskazał peł- nomocnik, w skardze konstytucyjnej, a także wyn ikają z treści samego postanowienia. W za- kresie sposobu naruszenia wskazanych w skardze wolności i praw konstytucyjnych przez za- skarżone przepisy pełnomocnik również odesłał do treści skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli zastosowanie mają przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej służy wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytory cznego rozstrzygania. Skarga konstytucyjna jest bowiem szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać wiele przesłanek warunkujących jej dopuszczalność, które zostały uregulowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji i doprecyzowane w art. 46-48 ustawy o TK. Skarga konstytucyjna jest więc dopuszczalna tylko wtedy, gdy są spełnione łącznie następujące przesłanki. Po pierwsze, zaskarżony przepis jest podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej w indy widualnej sprawie skarżącego. Po drugie, skarżący uprawdopodobni naruszenie swoich konstytucyjnych wolności lub praw wskazanych w skardze. Po trzecie, OTK ZU B/2016 Ts 114/15 poz. 141 3 źródłem naruszenia jest normatywna treść kwestionowanych przepisów, a sposób naruszenia został określony przez samego skarżącego w uzasadnieniu wnoszonej skargi. Gdy skarga nie spełnia warunków formalnych, a także gdy jest oczywiście bezzasadna, gdy jej braki nie zostały uzupełnione w określonym terminie lub gdy występują przesłanki, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1 lub 3 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu. Zdaniem Trybunału w analizowanym przypadku przesłanki dopuszczalności skargi nie zostały spełnione. Skarżący nie wykonał zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 2015 r., którym został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi. Po pierwsze, skarżący nie załączył postanowienia Sądu Rej onowego w Tychach o ustanowieniu dla niego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia rozpatrywanej skargi. Trybunał przypomina, że postanowienie takie jest konieczne do stwierdzenia, czy pełnomocnik jest upoważniony do wniesienia skargi konstytucyjnej i reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym . W przypadku pełnomocnika z w yboru do wykazania umocowania konieczne jest załączenie pełnomocnictwa szczególnego, a w przypadku peł nomocnika z urzędu odpowiednio postanowienia sądu o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu i pisma właściwego organu samorządu zawodowego wyzna czającego konkretnego adwokata lub radcę prawnego pełnomocnikiem z urzędu. Samo pismo okręgowej rady adwokackiej , na które powołał się skarżący, nie jest wystarczające, ponieważ nie określa wprost sprawy, do której pełnomocnik został ustanowiony. Po drugie , pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi w zakresie wykazania, że oba kwestionowane w skardze przepisy były podstawą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z sierpnia 2014 r. i określenia sposobu naruszenia przez te przepisy wolności lub praw konstytucyjnych skarżącego. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi konstytucyjnej przesądza o odmowie nadania skardze dalszego biegu − zgodnie z art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK. Niezależnie od powyższego Tr ybunał stwierdza, że art. 175 § 1 p.p.s.a. nie był podstawą – w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK – postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 25 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu zażal enia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 194 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Z kolei art. 175 § 1 p.p.s.a. , który wprowadza taki wymóg w odniesieniu do skargi kasacyjnej, był podstawą wydania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez W ojewódzki Sąd Administracyjny w W. w dniu kwietnia 2014 r. Ponadto, Trybunał przypomina, że z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK wynika obowiązek wskazania przez skarżącego, jakie konstytucyjne wolności lub prawa, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone przez zakwestionowane unormowanie. Powinna temu towarzyszyć szczegółowa i precyzyjna argumentacja uprawdopodabniająca stawiane zarzuty. W niniejszej sprawie obowiązek ten nie został przez skarżącego spełniony. Ani w skardze konstytucyjnej, ani w piśmie będącym odpowiedzią na zarządzenie sę dziego TK wzywające do usunięcie braków formalnych skargi, nie sformułowano argumentów, które uprawdopodobniłyby zarzut niekonstytucyjności. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącego, działający z własnej inicjatywy, Trybunał Konstytucyjny, który – zgodnie z art. 66 ustawy o TK – jest związany granicami skargi konstytucyjnej. Niedopuszczalne jest samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisó w. OTK ZU B/2016 Ts 114/15 poz. 141 4 N a marginesie Trybunał zauważa, że wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, posiadającego w założeniu wysokie, ustawowo określone kwalifikacje zawodowe, stanowi gwarancję, że uprawniony nie utraci prawa do jej merytorycz nego rozpatrzenia jedynie wskutek braku doświadczenia i specjalistycznej wiedzy. Obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika służyć ma zatem właśnie ochronie praw podmiotu występującego z tym środkiem zaskarżenia , a nie praw a te ograniczać (zob. postanowienie TK z 5 listopada 2012 r., Ts 334/11, OTK ZU nr 1/B/2013, poz. 101). Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu.