Tw 7/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 kwietnia 2023 r. Pozycja 130 POSTANOWIENIE z dnia 1 lipca 2016 r. Sygn. akt Tw 7/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska - Jaśkiewicz – przewodniczący i sprawozdawca Stanisław Biernat Piotr Pszczółkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Sejmiku Województwa Ma- zowieckiego o zbadanie zgodności: art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r . o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 165 1 , ze zm.) w zw. z art. 402 ust. 5 ustawy z dnia 27 kw ietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672) z art. 167 ust. 4 w zw. z art. 166 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nadać wnioskowi dalszy bieg. UZASADNIENIE W dniu 10 marca 2016 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Sejmiku Województwa Mazowieckiego o zbadanie zgodności art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwiet- nia 2004 r . o ochronie przyrody (Dz.U.2015.165 1 , ze zm.; dalej : ustawa o ochronie przyrody) w zw. z art. 402 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2016.672; dalej: prawo ochrony środowiska) w zakresie, w jakim pozbawia samorząd województwa, reprezentowany przez marszałka województwa, dochodów z opłat i kar jako kompensaty za nakłady związane z e stosowaniem przepisów art. 83 - 89 ustawy o ochronie przyrody z art. 167 ust. 4 w zw. z art. 166 ust. 1 i 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyj- nym (Dz.U. 2016.293; dalej: ustawa o TK) wniosek przedstawiony przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego podlega wstępnemu rozpoznaniu. Na tym etapie postę- powania Trybunał Konstytucyjny na posiedzeniu niejawnym (art. 81 ust. 1 us tawy o TK) w składzie trzech sędziów (art. 44 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o TK) bada, czy wniosek spełnia wymagania przewidziane w ustawie o TK (art. 60 - 62 ustawy o TK), czy nie jest oczywiście bezzasadny (art. 77 ust. 3 pkt 3 ustawy o TK), a w szczególnośc i, czy zaskarżony akt norma- OTK ZU B/2023 Tw 7/16 poz. 130 2 tywny dotyczy spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 1 pkt 3 - 5 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji). Ponadto, wstępne rozpoznanie zapobiega nadaniu biegu wnioskowi w sytuacji, gdy postępowanie wszczęte prze d Trybunałem Konstytucyjnym pod- legałoby umorzeniu z powodu zbędności lub niedopuszczalności wydania orzeczenia (art. 77 ust. 3 pkt 4 ustawy o TK), a także, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia (art. 77 ust. 3 pkt 5 ustawy o TK). Tym samym wstępne rozpoznanie wniosku umożliwia – już w początkowej fazie postępowania – wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. 2. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem do Tryb unału Konstytucyjnego wystąpił Sejmik Województwa Mazowieckiego. Wnioskodawca – stosownie do art. 62 ust. 2 pkt 1 ustawy o TK – dołączył do wniosku uchwałę nr 14/16 z 25 stycznia 2016 r. Trybunał ustalił, że uchwała Sejmiku Województwa została podjęta prze z organ sta- nowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytuc ji) i wyraża wolę wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego (§ 1). Ponadto uchwała określa przedmiot i wzorce kontroli (§ 1), które są tożsame z zakresem zaska rżenia wyznaczonym w złożonym wniosku. Uchwała wskazuje także pełnomocników do reprezentowania Sejmiku Województwa w postępowaniu przed Trybun ałem Konstytucyjnym (§ 2 ). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że wniosek o zbadanie konstytucyjności zakwestionowanych przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego po- chodzi od uprawnionego podmiotu (art. 191 ust. 1 pkt 3 Konstytucji). 3. Trybunał przypomina, że w myśl art. 191 ust. 2 Konstytucji organy stanowiące jed- no stek samorządu terytorialnego są uprawnione do inicjowania abstrakcyjnej kontroli norm, jeżeli kwestionowany przez nie akt normatywny dotyczy spraw objętych zakresem ich działa- nia. Co istotne, art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK wymaga, aby wnioskodawca, powo łując przepis prawa lub statutu, uzasadnił to, że kwestionowana ustawa dotyczy spraw objętych jego zakresem działania. 3.1. Wykonując powyższy przepis , wnioskodawca wskazał art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódz twa (Dz.U. 20 1 6.486 ; dalej: ustawa o samorząd zie województwa ) , zgodnie z którym p rzekazanie województwu, w drodze ustawy, nowych za- dań wymaga zapewnienia koniecznych środków finansowych na ich realizację w postaci zwiększenia dochodów . 3.2. Wni oskodawca kwestionuje a rt. 90 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 402 ust. 5 prawa ochrony środowiska. Artykuł 90 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że czynności, o których mow a w art. 83 – 89 (tj. czynności, które związane są z wydawaniem decyzji dotyczących opłat i kar z tytułu usuwania drzew lub krzewów ) , w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy – z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu – wykonuje starosta (ust. 1). Jeżeli prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty , czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje marszałek województwa (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 402 ust. 5 prawa ochrony środowiska wpływy z tytułu opłat za usu- nięcie drzewa lub krzewu oraz kar, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przy- rody (kary za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub bez zgody po- siadacza nieruchomości, kary za zniszczenie drzewa lub krzewu oraz uszkodzen ie drzewa spowodowane wykonywaniem praw w obrębie korony drzewa) , stanowią w całości dochód OTK ZU B/2023 Tw 7/16 poz. 130 3 budżetu gminy, z wyjątkiem wpływów z tytułu opłat i kar nakładanych przez starostę, które stanowią w całości dochód budżetu powiatu oraz wpływów z tytułu opłat i kar nakładanych przez marszałka województwa, które stanowią w 35% przychód Narodowego Funduszu i w 65% – wojewódzkiego funduszu. Sejmik Województwa skarży powyższe przepisy w zakresie, w jakim pozbawiają sa- morząd województwa, reprezentowany przez marszałka województwa, dochodów z opłat i kar jako kompensaty za nakłady związane ze stosowaniem przepisów art. 83 - 89 ustawy o ochronie przyrody. 3.3. W ocenie Trybunału zaskarżone przepisy mają wpływ na wysokość d ochodów i wydatków wnioskodawcy. D otyczą bowiem nowego zadania nałożonego na marszałka wo- jewództwa , które związane jest z wydawaniem decyzji dotyczących usuwania drzew i krz e- wów położonych na nieruchomościach będących własnością powiatu. Z zadaniem tym wiążą się wydatki poniesione przez marszałka województwa na realizacj ę tego zadania (np. stwo- rzenie nowych stanowisk pracy) oraz dochody z tytułu nakładanych opłat i kar w ramach wy- dawanych decyzji . Co istotne, zgodnie z przyjętym w zakwestionowanych przepisach rozwią- zaniem , wpływy z tytułu opłat i kar stanowią przychód Narodowego Funduszu Ochrony Śro- dowiska i Gospodarki Wodnej (35%) oraz wojewódzkiego funduszu (65%) nie zaś w całości dochód budżetu w ojewództwa , jak zostało to ok reślone w odniesieniu do gmin i powiatów . W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że Sejmik Województwa wykazał, iż art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 402 ust. 5 prawa ochrony środowiska dotyczą spraw objętych zakresem działania wnioskodawcy (art. 191 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 191 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK). 4. Trybunał ustalił, że wnioskodawca prawidłowo określił przedmiot kontroli oraz wzorce kontroli, a także uzasadnił sformułowane we wniosku zarzuty (art. 61 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy o TK). 5. W tym stanie rzeczy Trybunał stwierdza, że s koro złożony wniosek spełnia wyma- gania przewidziane w ustawie o TK, a nie zachodzą okoliczności określone w art. 77 ust. 3 ustawy o TK, to – na podstawie art. 77 ust. 5 tej ustawy – należało postanowić jak w senten- cji.